Claude Frollo, (chắc hẳn bạn đọc, thông minh hơn Phoebus, đã thấy chẳng có con ma nào ngoài phó chủ giáo trong câu chuyện phiêu lưu vừa rồi). Claude Frollo mò mẫm một lát trong gian buồng tối om bị đại úy khóa trái. Đó là góc nhà mà kiến trúc sư đôi khi chừa ra ở chỗ tường liền mái. Nếu cắt dọc chuồng chó, như Phoebus gọi rất đúng, sẽ có một tam giác. Hơn nữa, nơi đó chẳng có cửa sổ lẫn mái và chiếc mái dốc nghiêng không cho phép đứng thẳng người. Claude đành ngồi xổm trên lớp bụi bậm và vôi vữa lạo xạo dưới chân. Đầu ông nóng ran. Ông đưa tay quờ quạng xung quanh và vớ được mảnh kính vỡ dưới sàn, liền áp lên trán cho dịu mát đôi chút.

Cái gì đang diễn ra trong tâm hồn tối tăm của phó chủ giáo lúc đó? Chỉ có ông ta và Chúa biết được thôi.

Theo một thứ tự định mệnh nào mà ông ta sắp xếp trong đầu óc tất cả mọi hình ảnh, mọi chuyện phiêu lưu này, từ Esmeralda, Phoebus, Jacques Charmolue, chú em yêu quý bị bỏ rơi trong đống bùn đến chiếc áo chùng thâm phó chủ giáo, có thể cả danh dự nữa, để lê la tới nhà mụ Falourdel? Tác giả không trả lời nổi. Nhưng có điều chắc chắn mọi ý tưởng đó hợp thành một khối kinh khủng trong đầu óc ông.

Ông chờ đã mười lăm phút, tưởng như mình già đi một thế kỷ. Đột nhiên, ông nghe thấy tiếng bậc thanh gỗ kêu cót két. Có người đang lên. Lỗ hổng mở ra, ánh sáng trở lại. Chiếc cửa mọt nơi ông nấp có khe hở khá rộng. Ông áp mặt vào đó. Nhờ vậy có thể trông thấy mọi việc xảy ra ở phòng bên. Mụ già mõm mèo bước ra đầu tiên khỏi lỗ hổng, tay cầm đèn, rồi Phoebus đang vuốt ria, sau cùng là người thứ ba, một khuôn mặt xinh đẹp và duyên dáng, cô Esmeralda. Linh mục thấy cô từ dưới đất hiện lên như một hiển linh chói lọi. Claude run lên, mắt mờ đi như có mây che, mạch máu đập thình thịch, khắp chung quanh đều náo động quay cuồng. Ông không nhìn thấy, không nghe thấy gì nữa.

Lúc ông trấn tĩnh lại, chỉ còn hai người, Phoebus và Esmeralda, đang ngồi trên hòm gỗ, cạnh ngọn đèn, càng làm nổi bật đôi khuôn mặt trẻ trước con mắt phó chủ giáo, cùng chiếc giường tồi tàn ở cuối phòng.

Cạnh giường là cửa sổ, khung kính rạn vỡ như tấm mạng nhện bị mưa rơi, để lộ qua mắt lưới đứt một góc trời và vầng trăng xế xa xa, trên chiếc đệm những cụm mây mềm nhũn.

Cô gái mặt đỏ bừng, ngơ ngác, hổn hển. Cặp mi dài khép xuống rủ bóng trên đôi má ửng hồng. Viên sĩ quan, mà cô gái không dám ngước nhìn, đang hớn hở. Bằng cử chỉ vụng về và đáng yêu, cô bất giác lấy đầu ngón tay vẽ lên ghế những đường nét vẩn vơ và nhìn ngón tay mình. Không trông thấy chân cô, vì con dê nhỏ đang ngồi lên trên.

Đại úy ăn mặc rất đỏm dáng; cổ áo, tay áo đều đeo tua kim tuyến, thời đó được coi là hết sức lịch sự.

Máu sôi hai bên thái dương làm ù cả hai tai, khiến đức cha Claude phải gắng mới nghe được câu chuyện họ nói với nhau.

(Chuyện trò yêu đương vốn dĩ nhạt nhẽo. Quanh đi quẩn lại chỉ độc một câu, anh yêu em, em yêu anh bất tận. Một nét nhạc hết sức trơ trẽn và vô cùng nhạt nhẽo đối với kẻ ngoài cuộc đứng nghe, nếu nó không được tô điểm thêm đôi chút luyến láy. Nhưng Claude không hề nghe với đôi tai dửng dưng).

- Ồ! - Cô gái nói, vẫn nhìn xuống, - đức ông Phoebus, xin đừng khinh em. Em biết mình làm như thế này là không phải.

- Khinh em ư, hả cô em xinh đẹp! - Viên sĩ quan đáp, vẻ đàng điếm trịch thượng và kiểu cách, tại sao lại khinh em chứ?

- Vì đã đi theo ông.

- Về chuyện đó, cô em ơi, chúng ta chưa đồng ý với nhau đâu. Tôi không phải khinh em, mà ghét em.

Cô gái khiếp hãi nhìn chàng:

- Ghét em ư? Nào em có làm gì đâu?

- Vì em đã bắt tôi phải van xin em mãi

- Chao ôi! - Cô nói - ... vì em đang làm trái một lời nguyền... Em sẽ không tìm thấy bố mẹ... lá bùa sẽ mất linh thiêng. - Nhưng cần gì? Bây giờ em cần gì cả bố lẫn mẹ?

Cô vừa nói vừa đăm đăm nhìn đại úy bằng cặp mắt to đen, long lanh vui sướng và thương yêu.

- Ma quỷ cũng chẳng hiểu nổi em muốn nói gì, - Phoebus thốt lên.

Esmeralda nín lặng giây lát, rồi ứa nước mắt, thở dài và nói:

- Ôi! Đức ông, em yêu ông.

Toàn thân cô gái toát lên làn hương trinh bạch, vẻ đẹp đức hạnh, khiến Phoebus cảm thấy không hoàn toàn thoải mái ở bên cô ta. Nhưng cô nói làm chàng thêm bạo dạn.

- Em yêu tôi à! - Chàng sôi nổi nói, rồi quàng tay ôm ngang lưng cô gái Ai Cập. Chàng chỉ chờ cơ hội này.

Linh mục nhìn thấy, liền gại đầu ngón tay thử mũi nhọn con dao găm vẫn giấu trong ngực.

- Phoebus, - cô Bohémienne nhẹ nhàng gỡ bàn tay viên đại úy đang ghì riết ngang lưng mình, - ông tốt bụng, ông rộng lượng, ông đẹp trai. Ông đã cứu em, dù em chỉ là con bé lạc loài nghèo khổ xứ Bohême. Từ lâu em vẫn mơ tưởng một sĩ quan sẽ cứu vớt đời mình. Phoebus của em, chính ông là người em hằng mơ tưởng, trước khi được biết ông. Người trong mộng của em cũng mặc nhung y đẹp đẽ, có khuôn mặt tuấn tú và đeo gươm như ông. Tên ông là Phoebus, cái tên thật hay. Em yêu tên ông, em yêu thanh gươm của ông, Phoebus, ông tuốt gươm cho em xem đi.

- Thật trẻ con! - Đại úy nói và mỉm cười rút gươm khỏi vỏ.

Cô gái Ai Cập nhìn chuôi gươm, lưỡi gươm, tò mò thật đáng yêu để xem xét chữ số phiên hiệu của đội ngự lâm quân và hôn thanh gươm, nói:

- Mi là gươm của một dũng sĩ. Ta yêu đại úy của ta.

Phoebus bèn lợi dụng cơ hội để gắn lên cổ xinh đẹp đang cúi xuống chiếc hôn khiến cô gái vội ngẩng lên, mặt đỏ bừng như trái anh đào. Linh mục nghiến răng ken két trong bóng tối. Cô gái Ai Cập nói tiếp:

- Phoebus, hãy để em nói hết. Ông hãy đi thử vài bước, cho em được ngắm tầm vóc cao lớn và nghe tiếng đinh thúc ngựa nện vang. Ông thật vô cùng anh tuấn!

Đại úy chiều lòng cô gái, đứng dậy, mỉm cười, khoái trá trách yêu:

- Em thật trẻ con! - À này, cô em xinh đẹp, em đã thấy tôi mặc nhung phục đại lễ lần nào chưa?

- Ồ chưa, - cô gái đáp.

- Mặc như thế mới thật đẹp!

Phoebus tới ngồi xuống cạnh cô gái, kề gần hơn lần trước.

- Này, em thân yêu...

Cô gái Ai Cập đưa bàn tay xinh đẹp bịt miệng đại úy, và nhí nhảnh thật cuồng nhiệt, duyên dáng, vui tươi:

- Không, không, em không nghe anh nói đâu. Anh có yêu em không? Em không nghe anh nói đâu. Anh có yêu em không? Em muốn anh nói xem anh có yêu em không.

- Có chứ, anh yêu em, hỡi tiên nữ đời anh! - Đại úy thốt lên, quỳ một gối xuống. - Thể xác anh, dòng máu anh, tâm hồn anh, tất cả cho em, tất cả vì em. Anh yêu em và xưa nay chỉ mới yêu có mình em.

Viên đại úy đã bao lần nhắc đi nhắc lại câu đó, trong bao trường hợp tương tự, nên chàng nói liền một mạch không hề vấp váp lỡ quên chút nào. Nghe lời tỏ tình si mê như vậy, cô gái Ai Cập ngước mắt nhìn lên trần nhà bẩn thỉu thay thế cho bầu trời, khóe mắt tràn đầy hạnh phúc thần tiên. Cô thầm thì:

- Ôi! Đây là lúc ta có thể chết được rồi!

Còn Phoebus lại vớ luôn “cơ hội” thuận tiện để gỡ gạc thêm cái hôn nữa; làm phó chủ giáo tội nghiệp nấp trong xó tối càng đau khổ.

- Chết ư? - Viên đại úy si tình thốt lên. - Hỡi tiên nữ diễm kiều, em nói gì lạ vậy? Đây mới là lúc đáng sống, nếu không thần Jupiter cũng chỉ là thằng mất dạy! Chết vào lúc bắt đầu một câu chuyện thú vị thế này thì mẹ kiếp, quả là đùa dai! - Không phải thế đâu. Hãy nghe anh, em Similar thân yêu... Esmeralda... Xin lỗi em, em có tên Hồi giáo kỳ quặc quá làm anh quên khuấy. Nó như bụi rậm chặn đứng anh lại.

- Lạy Chúa, - cô gái tội nghiệp nói, - em lại cứ tưởng cái tên đó đẹp chính vì nó kỳ lạ! Nhưng nếu không thích, anh cứ gọi em là Goton.

- Ồ! Em yêu kiều của anh, ta không nên quá buồn phiền về chuyện vặt đó! Rồi anh cũng sẽ quen dần tên em, có gì đâu. Lúc anh thuộc lòng rồi, nó sẽ trở thành bình thường. Vậy hãy nghe anh, em Similar thân yêu, anh yêu em đắm đuối. Anh yêu em thực lòng đến kỳ lạ. Anh biết có một cô gái sẽ tức điên lên mà chết...

Cô Bohémienne nổi ghen ngắt lời:

- Ai thế?

- Cần gì đếm xỉa đến chuyện đó? - Phoebus nói. - Em có yêu anh không?

- Ôi!... - Cô thốt lên.

- Như vậy là được rồi! Em sẽ thấy anh cũng hết sức yêu em. Anh thề là tên đại úy quỷ sứ Neptunus cứ dùng đinh ba đâm chết nếu anh không làm em sung sướng nhất đời. Chúng ta sẽ có gian phòng nhỏ xinh đẹp ở nơi nào đó. Anh sẽ cho lính cung thủ diễu hành dưới cửa sổ buồng em. Cả bọn đều cưỡi ngựa và bất chấp tụi cung thủ của đại úy Mignon. Có đủ mặt lính đoản thương, lính pháo thủ, lính cung thủ. Anh sẽ dẫn em đi dự các cuộc điểm binh lớn của dân Paris ở nông trại Rully. Thật hết sức huy hoàng. Tám chục ngàn dân binh, ba chục ngàn yên cương trắng, đoản y hoặc giáp trụ; sáu mươi bảy lá cờ đuôi nheo của nghiệp đoàn; rồi cờ xí của tối cao pháp viện, thẩm kế viện, ngân khố của các tổng quản, các phụ tá sở đúc tiền; tóm lại cả một đoàn diễu hành kinh khủng. Anh sẽ dẫn em đi xem đàn sư tử trong Hoàng cung, một loại thú dữ. Các bà các cô đều thích mọi trò đó.

Từ nãy tới giờ, triền miên trong ý nghĩ tươi đẹp, các cô gái chỉ đắm đuối lắng nghe giọng chàng mà không để tâm tới ý nghĩa lời nói.

- Ồ em sẽ sống sung sướng! - Viên đại úy nói tiếp, đồng thời nhẹ nhàng cởi thắt lưng cô gái.

- Ô hay, anh làm gì thế! - Cô vội hỏi. Vụ bạo động lôi cô ra khỏi giấc mơ.

- Không, có làm gì đâu. - Phoebus đáp. - Anh chỉ bảo cần bỏ hết các quần áo phóng đãng, đầu đường xó chợ này, khi nào em đã chung sống với anh.

- Đúng thế, Phoebus ạ, tới khi nào em đã chung sống với anh! - Cô gái âu yếm đáp.

Cô trở lại tư lự và nín lặng.

Viên đại úy thấy cô gái dịu dàng nên càng táo bạo hơn, chàng ôm ngang lưng mà cô không chống cự nên từ từ cởi áo cô bé đáng thương, phanh hết cả cổ áo làm vị linh mục thở hổn hển, thấy lớp vải the được lột ra để hở chiếc vai trần cô gái, tròn và nâu, như vầng trăng ló mọc sau màn sương mù chân trời.

Cô gái để mặc Phoebus. Cô như không để ý tới. Con mắt táo tợn của viên đại úy sáng long lanh.

Đột nhiên, cô quay lại bảo chàng, vẻ vô cùng âu yếm:

- Phoebus, anh hãy chỉ bảo cho em theo tín ngưỡng của anh.

- Theo tin ngưỡng của anh à! - Đại úy thốt lên, bật cười. - Anh mà đi chỉ bảo cho em theo tín ngưỡng của anh! Sừng đâm sét đánh! Theo tín ngưỡng của anh để làm gì kia chứ?

- Để chúng ta cưới nhau, - cô trả lời.

Vẻ mặt đại úy vừa kinh ngạc vừa khinh khỉnh, thờ ơ và đam mê nhục dục.

- Úi chao! - Chàng nói, - lại cưới nhau nữa kia à?

Cô Bohémienne tái mặt và buồn rầu gục đầu xuống ngực.

- Em yêu xinh đẹp ơi, - Phoebus âu yếm nói tiếp, - ai lại điên rồ đi làm như vậy? Cưới xin làm cái quái gì! Chả nhẽ chúng ta kém yêu nhau hay sao mà cứ phải khạc nhổ tiếng Latinh trong cửa hiệu linh mục?

Vừa nói vậy bằng giọng dịu dàng nhất, chàng vừa ngồi sát gần cô gái Ai Cập, bàn tay mơn trớn ôm ngang tấm thân rất thon thả và mềm mại, con mắt càng sáng rực và tất cả báo hiệu ngài Phoebus rõ ràng đã tiến tới cái phút mà ngay cả Jupiter cũng làm chuyện bậy bạ, khiến nhà thơ Homère tốt bụng bắt buộc phải gọi một đám mây đến cứu. Lúc đó, đức cha Claude nhìn thấy hết. Cánh cửa làm bằng mảnh ván thủng rượu mục nát nên con mắt cú vọ của cha cứ việc nhòm qua các khe hở toang hoác. Vị linh mục có nước da nâu và đôi vai rộng, bấy lâu phải sống khắc khổ thanh khiết nơi tu viện, nay run rẩy, sôi sục trước cảnh ái ân, đêm tối và khoái lạc. Cô gái trẻ đẹp quần áo hở hang trong tay chàng trai cuồng nhiệt khiến huyết quản ông như đang chảy chì sôi. Trong con người ông đang nảy sinh các chuyển động kỳ lạ. Mắt ông hau háu nhìn vào những chỗ đã tháo kim băng với nỗi ghen tuông dâm dật. Khi ấy có ai nhìn thấy khuôn mặt kẻ khốn khổ áp vào thanh gỗ mọt ruỗng, sẽ tưởng như trông thấy một con hổ nhốt trong chuồng đang ngó chó sói ăn thịt nai tơ. Cặp mắt ông bùng cháy như ngọn đèn qua khe cửa.

Đột nhiên, Phoebus nhanh nhẹn cởi tuột cổ áo cô gái Ai Cập. Cô bé tội nghiệp, mặt vẫn tái xanh và mơ màng, giật mình sực tĩnh. Cô vội lách xa viên sĩ quan dạn gái và nhìn xuống bộ ngực cùng đôi vai trần, xấu hổ đến đỏ mặt, ngượng ngùng, nín thít, và khoanh đôi cánh tay đẹp che cặp vú. Nếu không có ngọn lửa nung đỏ đôi má, cứ nhìn cô im lặng và bất động như vậy, có thể nói đó là pho tượng tiết trinh. Đôi mắt cô nhìn xuống.

Nhưng cử chỉ của viên đại úy đã làm lộ túi bùa che nơi cổ.

- Cái này là cái gì? - Chàng hỏi, tóm luôn cái cớ đó để sán lại gần cô gái đẹp mình vừa làm cho khiếp sợ.

- Đừng sờ vào! - Cô vội đáp, - thần hộ mệnh của em đó. Nó sẽ giúp em gặp lại gia đình nếu em còn xứng đáng. Ôi! Hãy buông em ra, ông đại úy. Mẹ ơi! Mẹ đáng thương của con! Mẹ ơi! Mẹ ở đâu? Lại cứu con với! Ông Phoebus, buông tha em ra. Trả em cái cổ áo đây!

Phoebus lùi lại và lạnh lùng nói:

- Hừm, cô nương ơi! Rõ ràng cô không yêu tôi!

- Em không yêu anh ư! - Cô gái nghèo khổ tội nghiệp thốt lên, đồng thời níu lấy đại úy bắt ngồi xuống bên cạnh. - Phoebus của em, em không yêu anh ư! Con người độc ác, sao anh lại nói vậy, làm tan nát lòng em? Ồ! Mặc kệ! Anh chiếm đoạt em đi, tha hồ yêu em đi! Tùy anh muốn làm gì em cũng được. Em là của anh rồi. Cần gì tới đạo bùa! Cần gì tới mẹ! Chính anh là mẹ em, vì anh yêu em! Phoebus, Phoebus yêu quý của em, anh có nhìn thấy em không? Em đây mà, hãy nhìn em đi. Chính cô bé mà anh không nỡ hắt hủi đã tới đây, nó tự nguyện tới tìm anh. Tâm hồn, cuộc sống, thân xác, con người em, mọi cái đều riêng của mình anh, đại úy của em. Thôi, chúng ta chẳng cần làm lễ cưới, việc đó chỉ làm phiền anh. Vả lại, em là cái gì mới được chứ? Một con bé đầu đường xó chợ khốn khổ, còn anh, Phoebus của em, anh là quý tộc. Đẹp đẽ quá đi mất! Một vũ nữ lấy một sĩ quan! Em thật điên rồ. Không, Phoebus, không, em sẽ chỉ là tình nhân, món đồ chơi, trò tiêu khiển nếu khi nào anh muốn, một con điếm của riêng anh, em sinh ra chỉ để làm việc đó, bị ô uế, rẻ rúng, bêu riếu, nhưng cần quái gì, miễn em được anh yêu. Em sẽ là người đàn bà kiêu hãnh và sung sướng nhất đời. Rồi khi em già hoặc xấu đi, Phoebus, khi em không thể yêu anh được nữa, hỡi đức ông, hãy vui lòng cho em được hầu hạ mãi. Các cô gái khác sẽ thêu khăn quàng cho anh. Còn em sẽ chỉ là con sen lo giữ sạch sẽ các tấm khăn đó. Hãy cho phép em được đánh bóng đinh thúc ngựa, chải sạch nhung y, lau chùi đôi ủng kỵ mã của anh, Phoebus của em, phải chăng anh sẽ rủ lòng thương em như vậy? Trong khi chờ đợi, hãy chiếm đoạt em đi! Này Phoebus, tất cả con người em là của anh, miễn anh yêu em! Bọn con gái Ai Cập chúng em chỉ cần có vậy, khí trời và tình yêu.

Nói vậy rồi cô gái vòng tay ôm cổ viên sĩ quan, nhìn chàng từ đầu tới chân, vẻ van nài, nụ cười duyên dáng đầy nước mắt, cọ cặp vú mới nhú vào tấm áo da và đường thêu xù xì. Tấm thân xinh đẹp gần như trần truồng quằn quại trên đùi chàng. Viên đại úy cuồng si gắn cặp môi nóng bỏng lên đôi vai đẹp kiểu châu Phi. Cô gái, mắt đắm đuối nhìn lên trần nhà, ngửa người ra sau, rùng mình run rẩy dưới nụ hôn.

Bỗng nhiên, phía trên đầu Phoebus, cô nhìn thấy một cái đầu khác, một khuôn mặt tái nhợt, xanh xám, nhăn nhó, với cái nhìn quỷ dữ. Cạnh khuôn mặt là bàn tay cầm dao găm. Đó là khuôn mặt và bàn tay linh mục. Ông ta đã phá cửa rồi đứng đó. Phoebus không thể trông thấy ông ta. Cô gái đờ người, tê cứng, câm lặng trước sự xuất hiện khủng khiếp, như con bồ câu ngửng đầu lên đúng lúc con diều hâu tròn xeo mắt nhìn vào tổ nó.

Cô gái không thét nổi một tiếng. Cô thấy lưỡi dao găm đâm phập xuống người Phoebus rồi rút lên bốc khói.

- Ôi trời ơi! - Viên đại úy thét lên và ngã xuống.

Cô gái ngất đi.

Lúc nhắm mắt lại, bao tình cảm tiêu tan hết, cô gái có cảm tưởng môi mình bị in hằn một va chạm bỏng lửa, một cái hôn còn thiêu đốt hơn sắt nung đỏ của đao phủ.

Lúc tỉnh lại, cô thấy lính tuần cảnh đã vây quanh, viên đại úy đẫm máu được khiêng đi, linh mục biến mất, cửa sổ cuối phòng trông ra sông mở toang, người ta nhặt được chiếc áo choàng đồ chừng là của viên sĩ quan, và cô nghe mọi người xung quanh kháo nhau:

- Con phù thủy đâm chết ông đại úy rồi!