Hà Nội, 2012

Bà tôi thường bảo, ông bà tổ tiên chết đi chưa phải là hết, họ không biến mất mà vẫn dõi theo con cháu. Giờ thấy bà đang nhìn mình, khi tôi bật que diêm đốt ba nén nhang. Trên bàn thờ, phía sau chiếc mõ và mấy đĩa thức ăn còn nghi ngút khói, ánh mắt bà sáng lên như đốm lửa màu xanh cam đang thưởng khói nhang. Nhang âm ỉ, màn khói và mùi hương lên đến tận trời cao, mời linh hồn người đã khuất về lại dương thế.

“Bà ơi,” tôi thì thầm, đưa mấy cây nhang cao quá đầu. Trong làn khói cách biệt âm dương, bà đang mỉm cười với tôi. “Bà ơi, con nhớ bà lắm.”

Cơn gió nhẹ tràn qua khung cửa sổ đang mở, mơn man gương mặt tôi như trong hai tay bà.

“Hương, cháu yêu của bà.” Mấy cái cây ngoài hiên lao xao giọng bà. “Bà lúc nào cũng ở bên con.”

Tôi cắm nhang vào bát trước bức hình. Những nét mềm mại của bà hiện rõ qua mùi thơm của nhang. Tôi nhìn chăm chăm vào mấy vết sẹo trên cổ bà.

“Nè nhớ những gì bà nói nhé con.” Giọng bà thì thào trên những nhánh cây không ngừng nghỉ. “Những thử thách mà dân Việt phải hứng chịu trong suốt lịch sử như những quả núi cao ngất. Nếu đứng quá gần, con không thấy được phần ngọn đâu. Đứng xa một chút, bên dòng chảy cuộc đời, con sẽ nhìn thấy được toàn cảnh đấy…”