Vấn đề đầu tiên mà Paterson đưa ra vào ngày 9 tháng 6 vẫn là việc hội nghị có quyền lập hiến hay không.

Paterson đến dự hội nghị từ ngày 25 tháng 5, và tiếp tục tham gia cho đến tận ngày 23 tháng 7 mới rời đi, trước ngày 17 tháng 9 ông lại vội vã quay trở lại để ký tên vào bản dự thảo hiến pháp. Nói cách khác, khi tướng Cotesworth Pinckney của Nam Carolina đề xuất vào ngày 30 tháng 5 rằng liệu sự ủy quyền của các bang có cho phép chúng ta gác lại "Điều lệ Hợp bang" để thiết lập một thể chế khác hay không, Paterson đã có mặt nhưng không có phản hồi. Do đó, chín ngày sau ông mới nhắc lại chuyện cũ, ắt phải có nguyên nhân.

Nguyên nhân nằm ở chỗ sự tồn tại của các tiểu bang đang bị đe dọa.

Như đã nói trước đó, cái gọi là "Hợp chủng quốc Hoa Kỳ" được liên kết bởi 13 bang mang tính chất "bán quốc gia". Những bang này có nguồn gốc khác nhau, tính chất khác nhau, không thuộc về nhau và vốn dĩ không có mối liên quan gì. Chỉ vì lợi ích chung (lúc đó chủ yếu là để độc lập khỏi nước Anh), họ mới đi đến với nhau, tạo thành một liên minh lỏng lẻo, tức là "Hợp bang Mỹ". Điểm này được nói rất rõ ràng trong "Điều lệ Hợp bang", và cũng được tái khẳng định trong phương án và bài phát biểu của Randolph ── mục đích của việc liên minh là để "thiết lập quốc phòng chung, bảo đảm tự do cho công dân, cung cấp phúc lợi phổ quát". Trong đó, cái gọi là "phúc lợi phổ quát" lại bao gồm hai mặt, tức là lợi ích giữa các bang với nhau và lợi ích chung của tất cả các bang. Nói cách khác, lợi ích chính là nền tảng của liên minh.

Do đó, khi Virginia đưa ra sáng kiến liên minh sâu hơn (hoặc có thể nói là liên minh toàn diện), phản ứng của các bang là khác nhau. Có bang hưởng ứng tích cực (như Pennsylvania), có bang hoan nghênh thận trọng (số này khá nhiều), có bang miễn cưỡng đồng ý (như New York), có bang kiên quyết chống đối (như Rhode Island). Ngay cả khi tham gia hội nghị, mỗi bang đều mang những toan tính riêng. Ai cũng muốn thu được nhiều lợi ích hơn từ liên minh, nhưng lại lo lắng lợi ích hoặc quyền lợi của mình bị tổn hại. Những lợi ích và quyền lợi này không hề giống nhau. Ví dụ, Maryland kiên trì mô hình quốc gia "quốc gia nhỏ dân số ít", New Hampshire quan tâm đến vấn đề đạo đức của thể chế cộng hòa, trong khi Nam Carolina lại hy vọng bảo vệ và duy trì chế độ nô lệ. Ba bang này, một ở phía bắc (New Hampshire), một ở phía nam (Nam Carolina), một nằm ở vị trí chiến lược miền trung (Maryland), mỗi bang đều có sự khác biệt rất lớn về văn hóa chính trị, nhưng đều tự hào về những đặc điểm độc đáo đó, đồng thời lo lắng rằng thực tiễn chính trị độc đáo của họ có thể bị mai mọt hoàn toàn bởi cái gọi là "liên minh toàn diện".

Các bang khác cũng có những lo lắng và nghi ngờ riêng, bầu bao trùm toàn hội nghị có thể nói là đầy rẫy mây mù nghi kỵ. Ngay cả kẻ xướng sự là Virginia thực ra cũng có nỗi lo. Từ lâu, Virginia vẫn luôn tự coi mình là thủ lĩnh của liên minh miền Nam, do đó lo sợ nhất việc miền Bắc lợi dụng chính quyền tối cao toàn quốc mới để tổn hại đến lợi ích của miền Nam. Chẳng hạn như, theo yêu cầu của những người theo chủ nghĩa mậu dịch bảo hộ ở miền Bắc, việc tăng phí vận chuyển hàng hóa miền Nam sẽ khiến lợi ích kinh tế của Virginia bị nuốt chửng bởi các bang thương mại miền Bắc; hoặc các tiểu bang nhỏ ở miền Bắc liên kết lại tại Thượng viện để thông qua các hiệp ước gây tổn hại đến miền Nam, đặc biệt là hạn chế quyền tự do hàng hóa trên sông Mississippi, v.v.

Tuy nhiên, người Virginia không định ngồi chờ chết. Biện pháp của họ là ra tay phủ đầu, không chỉ chủ động triệu tập hội nghị lập hiến, mà còn đưa ra phương án đã ấp ủ từ lâu, mưu tính tạo ra thế áp đảo tinh thần và tiên hạ thủ vi cường. Ý đồ của phương án Virginia rất rõ ràng, chính là kiểm soát quyền lập pháp, bảo đảm địa vị thủ lĩnh của chính mình. Vì vậy họ chủ trương, thứ nhất, nghị viện toàn quốc thực hiện chế độ lưỡng viện. Thứ hai, ghế đại biểu của cả hai viện đều được sản sinh theo tỷ lệ dân số. Hơn nữa, tốt nhất là nghị sĩ viện thứ nhất (Hạ viện) do cử tri trực tiếp bầu ra, còn nghị sĩ viện thứ hai (Thượng viện) do các nghị sĩ viện thứ nhất bầu ra.

Cuối thế kỷ 18, người Mỹ chế tạo chiến hạm nhanh ba cột buồm của riêng họ

Phương án này rõ ràng có lợi cho Virginia, bởi vì Virginia là bang có dân số đông nhất (diện tích đất đai đứng thứ hai). Theo phương thức bầu cử này, tự nhiên các nghị sĩ do Virginia bầu ra sẽ là đông nhất. Pennsylvania cũng không có vấn đề gì lớn, vì dân số của họ đứng thứ hai (diện tích đất đai đứng thứ năm). Bắc Carolina có dân số và đất đai đều đứng thứ ba, cũng không có ý kiến gì. Ý kiến lớn nhất chính là các tiểu bang nhỏ đó. Đầu tiên là Delaware, tiếp theo là New Jersey, tiếp nữa là Connecticut và Nam Carolina. Để bạn đọc có thể nhìn rõ hơn, chúng ta hãy cùng lập một bảng xếp hạng cho 13 bang này:

Virginia, dân số đông nhất, diện tích đất đai thứ hai;

Pennsylvania, dân số thứ hai, diện tích đất đai thứ năm;

Bắc Carolina, dân số thứ ba, diện tích đất đai thứ ba;

Massachusetts, dân số thứ tư, diện tích đất đai thứ chín;

Maryland, dân số thứ năm, diện tích đất đai thứ bảy;

New York, dân số thứ sáu, diện tích đất đai thứ tư;

Nam Carolina, dân số thứ bảy, diện tích đất đai thứ sáu;

Connecticut, dân số thứ tám, diện tích đất đai thứ mười một;

New Jersey, dân số thứ chín, diện tích đất đai thứ mười;

New Hampshire, dân số thứ mười, diện tích đất đai thứ tám;

Georgia, dân số thứ mười một, diện tích đất đai thứ nhất;

Rhode Island, dân số thứ mười hai, diện tích đất đai thứ mười ba;

Delaware, dân số thứ mười ba, diện tích đất đai thứ mười hai.

Từ bảng xếp hạng này không khó nhận ra, các đại bang có khoảng 4 bang. Sắp xếp từ lớn đến nhỏ lần lượt là: Virginia, Pennsylvania, Bắc Carolina và Massachusetts. Dân số của 4 bang này cộng lại có hơn 1,4 triệu người. Các tiểu bang nhỏ có khoảng 5 bang. Sắp xếp từ nhỏ đến lớn lần lượt là: Delaware, Rhode Island, Georgia, New Hampshire và New Jersey. Dân số của 5 bang này cộng lại cũng chưa đến 400 nghìn người. Chưa đến 400 nghìn người là khái niệm gì? Nghĩa là, dân số của 5 bang này cộng lại cũng không địch nổi Virginia. Bởi vì dân số của Virginia vào năm 1787 ít nhất cũng là 540 nghìn người (năm 1780 là 538 nghìn, năm 1790 là 748 nghìn). Tính như vậy, vẫn là vì đã cộng thêm New Jersey – một bang không hẳn là quá nhỏ. Nếu các tiểu bang nhỏ cũng tính là 4 bang, thì tổng dân số của họ chỉ có 240 nghìn người, còn chưa bằng một nửa của Virginia, chỉ nhiều hơn 1/5 tổng dân số của 4 đại bang một chút.

Hai bang nhỏ nhất là Delaware và Rhode Island. Hai bang này, một bang (Delaware) dân số đứng bét bảng, diện tích đứng áp chót; một bang (Rhode Island) diện tích đứng bét bảng, dân số đứng áp chót. Theo thống kê sơ bộ năm 1780, dân số Delaware là 45 nghìn người, dân số Rhode Island là 53 nghìn người, đều chưa bằng 1/10 của Virginia (538 nghìn người). Cho nên hai bang này hoài nghi nhất, cảnh giác nhất. Rhode Island dứt khoát không cử đại biểu tham gia hội nghị (phê chuẩn hiến pháp cũng muộn nhất), còn Delaware ngay từ đầu đã nói trước những lời khó nghe: Nếu nhất định phải thay đổi chế độ biểu quyết mỗi bang 1 phiếu, thì huynh đệ tôi xin phép không tiếp chuyện nữa!

Thái độ này của Delaware đã gây ra sự bất mãn mãnh liệt. Vài vị đại biểu đều nói rằng Delaware làm vậy có phần quá đáng, thế mà lại định rút đại biểu về, lại còn tự cho mình là có lý. Chẳng lẽ ngay cả việc đưa phương án cho ủy ban toàn thể và đại hội thảo luận cũng không được sao? Phái đoàn Delaware không còn cách nào khác, bởi vì khi hội nghị vừa bắt đầu thì họ tương đối cô lập. Rhode Island không tham dự, New Hampshire không đến kịp, Georgia không lên tiếng, New Jersey đang chờ đợi, họ đành phải tạm thời ở lại tiếp tục tham gia thảo luận.

Thế nhưng, đến ngày 8 tháng 6, đại biểu Delaware Gunning Bedford cuối cùng cũng không thể nhẫn nhịn được nữa, đập bàn đứng dậy, phẫn nộ kháng nghị, chỉ mặt gọi tên chỉ trích Virginia và Pennsylvania đang "làm mưa làm gió". Nguyên nhân là trong "Phương án Virginia" có điều khoản như sau: Nghị viện toàn quốc có quyền phủ quyết lập pháp của nghị viện các bang, nếu họ cho rằng sự lập pháp đó trái với "Điều lệ Liên bang" (tức "Hiến pháp Liên bang" đang thảo luận) hoặc các hiệp ước đối ngoại. Đối với điều này, Charles Pinckney của Nam Carolina, Madison của Virginia và Wilson của Pennsylvania bày tỏ sự tán thành, còn Williamson của Massachusetts, Gerry của Massachusetts và Dickinson của Delaware phản đối. Sau khi Dickinson phát biểu, Bedford liền bùng phát.

Bedford xúc động nói rằng, nhắc đến những nguy hiểm mà quyền phủ quyết này mang lại cho các bang, ông không khỏi nhớ lại bang của mình nhỏ bé yếu ớt biết nhường nào, kẻ khác chỉ cần vui lên là có thể tùy ý tổn hại, không hề lưu tình. Ông nói ông phát hiện ra, toàn bộ dụng ý của tất cả những điều này chính là tước đoạt quyền biểu quyết bình đẳng của các tiểu bang. Theo phương thức được nói đến hiện nay, Delaware chỉ có thể chiếm lấy 1/99 ghế trong nghị viện toàn quốc, trong khi Pennsylvania và Virginia cộng lại lại sở hữu tới 1/3 tổng số ghế. Trong chuyện này há lại không có sự thúc đẩy của lợi ích và sự cạnh tranh thương mại hay sao? Vì vậy, ông phẫn nộ nói: Xem ra, Pennsylvania và Virginia chính là muốn tạo ra một thể chế như thế này ── trong thể chế này, hai bang này có "ảnh hưởng to lớn và kỳ quái"!

Madison đương nhiên không thể chấp nhận những lời chỉ trích như vậy. Ông vặn hỏi người bạn cùng lớp kiêm bạn cùng phòng thời ở Đại học New Jersey là Bedford rằng: Anh nói không thể phân bổ ghế theo tỷ lệ dân số, xin hỏi còn có thể chế nào thiết thực hơn có thể thực hiện hay không? Nếu không thể sửa chữa những tệ nạn của chế độ hiện hành, thiết lập một chính quyền toàn quốc hiệu quả, thì liên hợp bang sẽ sụp đổ. Một khi liên hợp bang tan rã, chuyện gì cũng có thể xảy ra. Đến lúc đó, các tiểu bang nhỏ sẽ nếm trải hậu quả gì? Dưới tiền đề cục diện toàn quốc vượt ngoài tầm kiểm soát, các tiểu bang nhỏ kề cận với đại bang chẳng lẽ sẽ cảm thấy an toàn hơn sao?

Điều này mang một chút ý nghĩa đe dọa. Chuyện thế này, trong hội nghị ngày 5 tháng 6, Wilson và Pinckney đã làm một lần rồi. Wilson nói, hy vọng ủy ban toàn thể chấp nhận quan điểm sau của ông: Sự nghiệp tái liên minh của đa số bang theo phương án tốt hơn không được phép bị kéo sụp bởi hành vi ích kỷ, không nghĩ đến người khác của thiểu số bang! Có thể thiết lập một nguyên tắc thế này: Thừa nhận đây là một liên minh tự nguyện, sau đó mở rộng cửa, dung nạp tất cả các bang đồng tình với điều lệ mới. Nói cách khác, ai không đồng tình với điều lệ mới, người đó có thể rút khỏi liên minh. Chúng ta cứ liên minh như thế đấy, các tiểu bang nhỏ thích đến thì đến!

Những lời nói kiểu này, ngay cả Madison trong thâm tâm cũng cho là để dọa dẫm các tiểu bang nhỏ đó mà thôi, chỉ là lúc ấy cả Delaware và New Jersey đều không thèm để ý đến mà thôi. Bây giờ Madison lại mang ra dùng lần nữa, Paterson liền cảm thấy không thể không lên tiếng. Nói cho đúng ra, New Jersey có dân số 140 nghìn người, không tính là rất nhỏ. Nhưng họ vẫn tự coi mình là tiểu bang nhỏ (dân số đứng thứ chín, diện tích đứng thứ mười), hơn nữa còn vô tình hay cố ý tự nhận là "thủ lĩnh thế giới thứ ba". Huống chi New Jersey kề cận nương tựa vào Delaware, đều tựa lưng vào đại bang Pennsylvania, có một thứ tình cảm môi hở răng lạnh. Vì thứ tình cảm này, vì tất cả các tiểu bang nhỏ, và cũng vì chính New Jersey, Paterson buộc phải "tuốt gươm ra khỏi vỏ".