Như đã nói ở trước, cái gọi là "Hợp chủng quốc" (United States) có thể là một liên bang (confederation), cũng có thể là một liên bang (union). Liên bang (confederation) và liên bang (union) là khác nhau. Liên bang (confederation) là khối liên hiệp của từ hai quốc gia trở lên. Các thành viên của liên bang giữ lại chủ quyền, nhưng có hành động thống nhất về quân sự, ngoại giao, v.v. Trong khi đó, liên bang (union) là một quốc gia thống nhất được liên kết bởi một số khu vực hành chính (bang hoặc châu) có tính chất quốc gia. Đặc điểm của nó là toàn quốc có hiến pháp thống nhất và chính phủ tối cao, các khu vực hành chính cũng có hiến pháp và chính phủ của riêng mình. Điều trước phân biệt liên bang với liên bang (confederation). Điều sau phân biệt liên bang với nhà nước dân tộc chế độ đơn nhất (nation). Nghĩa là, các khu vực hành chính (tỉnh, thành phố, huyện) của nhà nước dân tộc chế độ đơn nhất không có hiến pháp khu vực và chính phủ được thiết lập dựa trên hiến pháp khu vực, còn liên bang (confederation) thì không có hiến pháp thống nhất và chính phủ tối cao, duy chỉ có liên bang (union) là có cả hai. Ngoài ra, các thành viên (quốc gia) của liên bang (confederation) sở hữu chủ quyền hoàn toàn độc lập, các khu vực hành chính (tỉnh, thành phố, huyện) của nhà nước dân tộc hoàn toàn không có chủ quyền, trong khi các bang hoặc châu trong chế độ liên bang vừa có chủ quyền, lại vừa giao nộp một phần chủ quyền, có thể nói là sở hữu "bán chủ quyền".

Nhìn theo cách này, Hợp chủng quốc Hoa Kỳ trước năm 1787 có chút không ra gì, không giống lừa cũng chẳng giống ngựa. Cô ta vốn dĩ không phải là liên bang (union), càng không phải là nhà nước dân tộc chế độ đơn nhất, nhưng cũng chẳng phải là liên bang (confederation) theo nghĩa nghiêm ngặt. Bởi vì các thành viên của cô ta không phải là những quốc gia thực sự sở hữu chủ quyền hoàn toàn độc lập, mà là các bang mang tính chất "bán quốc gia". Những bang này là "độc lập liên hợp" (tức "liên hợp kiến quốc"), đến bản thân họ cũng không nói rõ nổi rốt cuộc có được tính là quốc gia có chủ quyền hay không. Cho nên, khối liên hợp này không thay đổi không được. Đương nhiên, thay đổi cũng có hai cách thay đổi. Một là 13 bang hoàn toàn độc lập, mỗi bang tự kiến quốc. Sau khi kiến quốc, bằng lòng liên hiệp thì cấu thành liên bang (confederation); không bằng lòng liên hiệp thì mỗi bang tự giải tán. Hoặc bên nào muốn liên hiệp thì liên hiệp, không muốn liên hiệp thì thôi, cũng có thể từng đôi từng cặp liên hiệp thành mấy cái liên bang (confederation) (trong Nội chiến, các bang miền Nam đã dựng lên một cái "liên bang" như thế).

Cách thay đổi thứ hai, chính là 13 bang hoàn toàn từ bỏ chủ quyền, cấu thành một nước cộng hòa thống nhất, tức biến thành một nhà nước dân tộc chế độ đơn nhất (nation) với "một chủ quyền, một hiến pháp, một chính phủ". Ý tưởng ban đầu của Madison, Randolph, Hamilton chính là cách sau.

Cho nên, ngay khi hội nghị Philadelphia bắt đầu, họ đã đưa ra khẩu hiệu "chính phủ tối cao toàn quốc". Về mặt lý luận, điều này đương nhiên không có vấn đề gì. Ai cũng biết tình hình liên bang (confederation) không tốt là vì không có một chính phủ như vậy. Cho nên đề xuất này ngay khi hội nghị bắt đầu đã được thông qua với 6 bang tán thành (Massachusetts, Pennsylvania, Delaware, Virginia, Bắc Carolina, Nam Carolina), 1 bang phản đối (Connecticut), 1 bang bỏ phiếu trắng (đoàn đại biểu New York tán thành và phản đối bằng nhau), trở thành nghị quyết chính trị đầu tiên của hội nghị lập hiến.

Tuy nhiên, mặc dù đa số mọi người đều tán thành việc thiết lập một "chính phủ tối cao toàn quốc", nhưng chính phủ này nên được xây dựng thế nào thì trong lòng mỗi người đều không có đáy, các phương án cụ thể cũng trăm người nói một ý. Đơn cử như nghị viện toàn quốc, có chủ trương hai viện, có chủ trương một viện; trưởng quan hành pháp, có chủ trương một người, có chủ trương nhiều người; tòa án cấp dưới của tòa án tối cao, có chủ trương thiết lập, có chủ trương không thiết lập. Còn như nhiệm kỳ, thù lao, phương thức sinh ra của nghị viên, tổng thống, thẩm phán, v.v., lại càng khó thống nhất. Những ý tưởng này đồng sàng dị mộng, thậm chí đi ngược lại nhau, lại thêm mỗi bên đều tự cho mình là đúng, hội nghị do đó từ cuộc thi chạy 100 mét ban đầu biến thành chạy trung bình, rồi cuối cùng biến thành chạy marathon. Thế là, theo chiều sâu của cuộc thảo luận, các đại biểu phát hiện ra rằng việc thiết lập chính phủ tối cao toàn quốc vốn không hề đơn giản như trong tưởng tượng. Ngay cả trưởng đoàn đại biểu Delaware là Read cũng cho rằng việc chỉ cải lương thể chế liên bang (confederation) thôi thì đã vô ích. Read trong bài phát biểu ngày 6 tháng 6 đã nói rằng, việc chắp vá đôi chút đối với thể chế liên bang cũ chẳng qua chỉ là mặc áo mới bên ngoài chiếc áo choàng cũ. Liên bang vốn dĩ được xây dựng trên nền tảng của một số nguyên tắc mang tính tạm thời, không thể kéo dài lâu, cũng chẳng có cách nào chắp vá. Lối thoát duy nhất là thiết lập một chính phủ tốt trên nền tảng mới. Đây cũng là nhận thức chung của đại đa số đại biểu. Xem ra, nhiệm vụ của hội nghị lần này không chỉ biến việc sửa đổi hiệp ước thành lập hiến, mà đồng thời còn biến việc cải cách chế độ thành kiến quốc.

Chìa khóa của kiến quốc cũng nằm ở việc ủy quyền, nhưng tình hình có điểm khác biệt với lập hiến. Lập hiến cần giải quyết là hiến pháp mới có được ủy quyền từ đâu; kiến quốc cần giải quyết lại là hiến pháp mới ủy quyền cho những ai. Nghĩa là, rắc rối của lập hiến là "ai ủy quyền" (nhân dân ủy quyền hay các bang ủy quyền), rắc rối của kiến quốc là "ủy quyền cho ai" (chính phủ toàn quốc hay chính phủ các bang). Do đó, sự bất đồng trong lập hiến chủ yếu biểu hiện là cuộc tranh giành giữa quyền của bang và quyền của dân; sự bất đồng trong kiến quốc chủ yếu biểu hiện là cuộc tranh giành giữa quyền của bang và quyền của quốc gia. Dùng lời của Lansing vào ngày 6 tháng 6 mà nói thì là: Hội nghị lập hiến rốt cuộc là kiên trì chế độ liên bang (confederation) hiện nay, hay là đi ngược lại nền tảng này? Còn dùng lời của Randolph vào ngày 6 tháng 6 mà nói thì là: Cố thủ không buông phương án liên minh, hay là thực thi kiến quốc?

Madison và những người khác đương nhiên chủ trương kiến quốc. Trên thực tế, theo ý tưởng ban đầu của Madison, là muốn tịch thu quyền lực của chính phủ các bang, tập trung vào "chính phủ tối cao toàn quốc", chỉ là không nói rõ ra mà thôi. Người nói rõ chủ trương này chính là Hamilton, thời gian là vào ngày 18 tháng 6. Hamilton đến hội nghị ngày 18 tháng 5, nhưng trọn vẹn 1 tháng cơ bản giữ im lặng. Một là do tôn trọng những đại biểu lớn tuổi, thâm niên, đức cao vọng trọng, hai là vì bản thân ở vào tình thế lúng túng —— quan điểm của ông và hai vị đại biểu khác trong đoàn đại biểu bản bang thực sự đối lập căn bản. Nhưng vào ngày 18 tháng 6, ông không kìm được mà có bài phát biểu kéo dài suốt 5 tiếng đồng hồ, tập trung trình bày cương lĩnh lập hiến và chủ trương kiến quốc của mình. Ông cho rằng, nếu cứ để các bang nắm chặt chủ quyền không buông, thì dù có cải lương thể chế liên bang thế nào đi nữa cũng sẽ vô ích. Biện pháp duy nhất là tập trung toàn bộ chủ quyền vào một chính phủ tổng thể, cho dù chính phủ này là theo chế độ quân chủ. Bởi vì theo ông, chính phủ Đại Anh là chính phủ tốt nhất trên thế giới; mà người Anh có thể quản lý đất nước tốt như vậy là nhờ vào hiến pháp kiệt xuất của họ. Cho nên, chế độ quân chủ lập hiến là chế độ tốt nhất. Nếu quân chủ của chúng ta lại là do bầu ra thì lại càng tuyệt vời hơn. Ngược lại, muốn thiết lập một chính phủ cộng hòa trên lãnh thổ rộng lớn thế này thì thật là tuyệt vọng; mà việc tiếp tục mở rộng quyền lực cho nghị viện liên bang thì hoặc sẽ tạo ra một chính phủ tồi (không làm được việc gì), hoặc sẽ chẳng còn chính phủ nữa (uy quyền của chính phủ bị các bang làm cho tan rã). Dù sao đi nữa, trong cùng một vùng lãnh thổ, không thể dung nạp đồng thời hai chủ quyền. Cho nên, chính phủ tổng thể bắt buộc phải thôn tính các bang, nếu không nó sẽ bị các bang chia cắt.

Hiển nhiên, đây là ngôn luận "chủ nghĩa quyền quốc gia" điển hình. "Chủ nghĩa quyền quốc gia" thường được gọi là "chủ nghĩa quốc gia". Cương lĩnh chính trị và quan điểm của nó là chủ trương xây dựng nhà nước dân tộc chế độ đơn nhất (nation). Tương ứng với đó, chủ trương xây dựng nước Mỹ thành liên bang (union) thì được gọi là "chủ nghĩa liên bang". Nhưng liên bang là kết quả của sự thỏa hiệp cuối cùng, trước đó chẳng có "chủ nghĩa liên bang" nào cả, cũng chẳng có cuộc tranh tranh giữa "chủ nghĩa quốc gia" và "chủ nghĩa liên bang", mà chỉ có phái nhấn mạnh quyền quốc gia và phái nhấn mạnh quyền của bang. Phái sau được gọi là những "người chủ trương quyền bang". Chủ trương quyền bang và chủ trương nhấn mạnh quyền quốc gia thỏa hiệp lẫn nhau, liền sinh ra "chủ nghĩa liên bang". Cho nên, trước khi hai bên đạt được thỏa hiệp, mặt đối lập của "chủ nghĩa quyền bang" nên được gọi là "chủ nghĩa quyền quốc gia", không nên gọi là "chủ nghĩa quốc gia", giống như State trước khi Hiến pháp Liên bang có hiệu lực nên được gọi là "bang" chứ không thể gọi là "châu" vậy. Sau khi thỏa hiệp, những ai vẫn chủ trương xây dựng nhà nước dân tộc chế độ đơn nhất thì gọi là "chủ nghĩa quốc gia"; những ai vẫn chủ trương duy trì chế độ liên bang (confederation) thì gọi là "chủ nghĩa liên bang (confederation)"; còn những ai đồng ý quyền quốc gia và quyền của bang cùng tồn tại thì gọi là "chủ nghĩa liên bang". Tôi cho rằng nói như vậy mới là tôn trọng lịch sử, và mới có thể giải thích tại sao những "người theo chủ nghĩa quốc gia" ban đầu (thực chất là "người theo chủ nghĩa quyền quốc gia") sau này lại trở thành "người theo chủ nghĩa liên bang".

Madison cũng giống như Hamilton, ban đầu cũng là "người theo chủ nghĩa quyền quốc gia", chỉ có điều không cấp tiến bằng Hamilton, cũng không sắc sảo bén nhọn như ông ấy. Ông chỉ đưa ra chủ trương "thiết lập một chính phủ tối cao toàn quốc". Nhưng dù là vậy, một chữ "toàn quốc", một chữ "tối cao" cũng đủ khiến nhiều người sinh lòng nghi kỵ. Trên thực tế, hội nghị vừa mới bắt đầu thì hai vị đại biểu Pinkney của Nam Carolina đã đưa ra nghi vấn, trong đó ngài Charles Pinckney hỏi chính là "ý của ngài Randolph có phải là muốn hoàn toàn phế bỏ chính phủ các bang hay không". Sau đó, vào ngày 2 tháng 6, đại biểu Delaware Dickinson; ngày 6 tháng 6, đại biểu Delaware Read; ngày 8 tháng 6, đại biểu Massachusetts Gerry cũng đều đặt ra những câu hỏi tương tự. Những người này không phải hoặc không hoàn toàn là "người chủ trương quyền bang", thế mà cũng đều chủ trương bảo lưu hoặc bảo lưu thích đáng quyền của bang, có thể thấy sự việc tuyệt đối không đơn giản như Hamilton tưởng tượng.

Những "người chủ trương quyền bang" kiên định chủ yếu là Luther Martin của Maryland và Lansing của New York. Hơn nữa, họ đều lấy nước Anh ra để nói chuyện. Lansing vào ngày 20 tháng 6 nói rằng, sự tổn thương mà "chủ nghĩa quyền quốc gia" sắp gây ra so với Đại Anh năm xưa thì quả thực là có hơn chứ không kém. Luther Martin trong bài phát biểu ngày 19 tháng 6 lại nói, việc tách khỏi Đại Anh đã đặt 13 bang vào trạng thái tự nhiên, chẳng qua chỉ là kết thành liên minh mà thôi. Lúc gia nhập liên bang (confederation) chúng bình đẳng, hiện tại cũng bình đẳng. Nếu có ai muốn làm cho chúng trở nên bất bình đẳng thì bản thân ông ta tuyệt đối sẽ không nhượng bộ.

Cách nói này của Luther Martin đã vấp phải sự phản bác của Wilson. Wilson nói, ai bảo các thuộc địa độc lập khỏi Đại Anh thì chúng cũng độc lập với nhau? "Tuyên ngôn Độc lập" không hề nói thế (ông lại đọc lại "Tuyên ngôn Độc lập"). "Tuyên ngôn Độc lập" nói: "Những thuộc địa liên hiệp này từ nay về sau chính là và đường đường chính chính nên là các bang tự do độc lập." Có thể thấy, các bang đã độc lập, nhưng không phải "độc lập đơn lẻ", mà là "độc lập liên hợp". Hơn nữa, vào thời điểm độc lập, thì đã chính là liên bang (confederation). Ý này đương nhiên rất rõ ràng: Không có liên hiệp thì không có độc lập. Bọn họ — các bang của chúng ta, không phải một guồng với những quốc gia vốn dĩ đã độc lập đó!

Tuy nhiên, nói thì nói vậy, nhưng dù là Wilson, Madison, Randolph hay thậm chí Hamilton thì trong lòng đều rất rõ ràng: Chính phủ các bang không thể hoàn toàn phế bỏ, quyền của các bang cũng bắt buộc phải được bảo lưu thích đáng. Bởi vì hợp chủng quốc rốt cuộc là kết quả của sự liên hiệp giữa các bang. Không có liên hiệp thì vốn dĩ không có các bang; không có các bang thì cũng sẽ chẳng có liên hiệp. Xét từ ý nghĩa này, quan điểm của đại biểu Delaware Dickinson là đúng —— bang chính là hòn đá tảng cho sự trị an lâu dài của quốc gia tương lai.

Do đó, vào ngày 20 tháng 6, tức ngày đầu tiên của giai đoạn thứ hai Hội nghị lập hiến, các đại biểu tham dự đã đồng thuận đổi xưng hô "Chính phủ toàn quốc" (National Government) trong phương án lập hiến thành "Chính phủ Hợp chủng quốc" (Government of the United States). Đây không phải là trò chơi chữ, cũng không phải là sự đánh tráo khái niệm, mà là sự thay đổi lớn về lý luận kiến quốc. Nó có ý nghĩa ngầm thỏa hiệp không nói ra giữa chủ nghĩa quyền quốc gia và chủ nghĩa quyền bang. Bởi vì hầu như tất cả các đại biểu đều nhận thức sâu sắc rằng chế độ liên bang (confederation) và chế độ đơn nhất e là đều không thông. Thân là thiết kế cho Hợp chủng quốc Hoa Kỳ tương lai, đó sẽ là một chế độ quốc gia hoàn toàn mới —— liên bang (union).

Trên thực tế, muốn vừa thiết lập quyền quốc gia, lại vừa bảo lưu quyền của bang thì chỉ có thể thực hiện chế độ liên bang. Bởi vì chỉ có liên bang mới vừa có hiến pháp toàn quốc và chính phủ toàn quốc, vừa có hiến pháp các bang và chính phủ các bang. Tuy nhiên, việc giải quyết triệt để vấn đề này lại do một bài toán khó khác châm ngòi. Đó chính là: Chiếc bánh nên được chia thế nào đây? Bốn, chiếc bánh nên được chia thế nào.