Ngày 6 tháng Năm năm 1995
Duyên hải Oregon
Cái giấy mời chết giẫm ấy cứ ám ảnh tôi. Tôi xin thể là nó có một động lực thúc đẩy mãnh liệt. Tôi đã phớt lờ nó nhiều ngày liền, nhưng vào buổi sáng mùa xuân trong trẻo này, tôi thấy mình đứng bên quầy bếp, đăm đăm nhìn xuống nó. Thật buồn cười. Tôi không nhớ mình đã đi bộ tới đây và tôi vẫn còn ở đây.
Bàn tay của một người đàn bà khác vươn ra. Đó không phải là tay tôi, không phải cái vật kỳ quái nổi gân, khớp đốt to tướng đang run kia. Bà ta - người đàn bà ấy - nhặt cái phong bì lên.
Bàn tay run hơn thường lệ.
Xin vui lòng tới tham dự buổi gặp mặt AFEES tại Paris, vào ngày 7 tháng Năm năm 1995.
Nhân kỷ niệm 50 năm ngày kết thúc chiến tranh.
Vì là lần đầu tiên, nên gia đình, bạn bè của những người giúp đỡ sẽ cùng đến để tỏ lòng biết ơn và vinh danh công trạng của "Sơn ca" phi thường, còn được gọi là Juliette Gervaise, tại phòng khiêu vũ chính của khách sạn Île de France, Paris vào lúc 7 giờ tối.
Chuông điện thoại cạnh tôi reo vang. Lúc với tay cầm ống nghe, tờ giấy mời trượt khỏi tay tôi và rơi xuống mặt quầy.
- Alô?
Ai đó nói với tôi bằng tiếng Pháp. Hay là do tôi tưởng tượng chăng?
- Đây là cuộc gọi bán hàng ư? - Tôi hỏi, bối rối.
- Không! Không ạ. Đây là về giấy mời của chúng tôi.
Tôi suýt đánh rơi điện thoại vì sửng sốt.
- Thưa bà, thật vô cùng khó khăn mới tìm được cách liên hệ với bà. Tôi đang nói về cuộc họp mặt của các passeur vào tối mai. Chúng tôi tập hợp để tôn vinh những người đã tạo nên con đường trốn thoát Sơn ca hết sức thành công. Bà đã nhận được giấy mời chưa ạ?
- Có, - tôi đáp và nắm chặt ống nghe.
- Tôi rất tiếc phải nói rằng giấy mời đầu tiên chúng tôi gửi bà bị trả lại. Xin bà vui lòng thứ lỗi khi giấy mời đến quá muộn như vậy. Nhưng... bà sẽ đến chứ ạ?
- Không phải mọi người muốn gặp tôi. Mà là gặp Juliette. Cô ấy không còn tồn tại một thời gian dài rồi.
- Không ai khác hơn ngoài bà, thưa bà. Với nhiều người, được gặp bà sẽ rất có ý nghĩa.
Tôi đặt máy mạnh như đập một con rệp.
Nhưng bất chợt ý nghĩ trở lại - trở lại cội nguồn - hiện ra trong tâm trí tôi. Nó là mọi thứ tôi có thể nghĩ tới.
Nhiều năm nay, tôi giữ những kỷ niệm ở một khoảng cách an toàn. Tôi giấu chúng trong một căn gác mái bụi bặm, cách xa khỏi những con mắt tò mò. Tôi nói với chồng, với các con, với chính mình rằng chẳng có gì xảy ra với tôi ở Pháp. Tôi nghĩ mình có thể đến Mỹ, bắt đầu một cuộc sống mới cho mình và quên đi những việc tôi phải làm để sống sót.
Giờ đây tôi không sao quên nổi.
Tôi đã quyết định chưa? Một quyết định tỉnh táo-đã-suy-nghĩ- kỹ-càng-và-chọn-điều-tốt nhất?
Không. Tôi gọi điện cho đại lý du lịch của tôi và đặt chuyến bay tới Paris, qua New York. Rồi tôi thu xếp hành lý. Rất gọn nhẹ, chỉ là một va li mang lên máy bay, loại va li các nữ doanh nhân xách tay trong chuyến đi độ hai ngày. Trong đó, tôi xếp vài đôi tất, mấy cái quần và áo dài tay, đôi hoa tai ngọc trai chồng tôi mua tặng nhân kỷ niệm lần thứ bốn mươi ngày cưới của chúng tôi, cùng vài thứ cần dùng khác. Tôi không biết mình sẽ cần những gì, và dẫu sao tôi cũng chẳng nghĩ nhiều lắm. Rồi tôi đợi. Nôn nóng.
Đến phút cuối cùng, sau khi đã gọi taxi, tôi mới gọi cho con trai và chuyển lời nhắn vào máy nhắn tin của nó. Đó là một chút may mắn. Tôi không biết liệu mình có can đảm kể với nó sự thật không.
- Chào Julien, - tôi nói vui vẻ nhất có thể. - Mẹ sắp đi Paris nghỉ cuối tuần. Chuyến bay của mẹ khởi hành lúc một giờ mười phút và khi nào đến nơi mẹ sẽ gọi để con biết mẹ ổn. Gửi các cháu gái tình yêu của bà. - Tôi ngập ngừng, biết con trai tôi sẽ cảm thấy ra sao khi nhận được tin nhắn này, nó sẽ lo lắng biết chừng nào. Vì trong suốt bao nhiêu năm, tôi đã để nó nghĩ tôi là người yếu đuối, nó đã thấy tôi dựa dẫm và nghe theo mọi quyết định của bố nó. Nó đã nghe tôi nói: “Nếu đó là điều anh nghĩ, anh yêu.” đến cả triệu lần. Thằng bé đã thấy tôi đứng bên lề cuộc đời nó thay vì để nó thấy những hoạt động của riêng mình. Đây là lỗi của tôi. Chẳng có gì lạ khi nó yêu quý một phiên bản của tôi, mà bản ấy lại không toàn vẹn. - Lẽ ra, mẹ phải kể cho con sự thật.
Lúc gác máy, tôi thấy taxi đỗ ở cửa trước. Và tôi ra đi.
