Vianne nhắm mắt lại và nghĩ, Về nhà nhanh lên, anh Antoine Chị chỉ cho phép mình được làm có thế, như một lời nài xin nhỏ nhoi. Một mình chị, sao có thể xử lý mọi chuyện này - chiến tranh, Đại úy Beck và Isabelle?

Chị muốn mơ mộng hão huyền, giả bộ như thế giới của chị vẫn đứng thẳng, thay vì nghiêng hẳn sang bên, rằng cánh cửa đóng chặt ở phòng dành cho khách chẳng ăn nhằm gì, đêm qua Sophie ngủ cùng chị chỉ vì hai mẹ con đang đọc sách thì ngủ quên, Antoine đang ở ngoài kia trong buổi bình minh đẫm sương này, đang chẻ củi để dành cho mùa đông vẫn còn nhiều tháng nữa mới đến. Lát nữa anh sẽ vào nhà và nói, Ờ, anh sẽ mất cả ngày đi phát thư đây. Có khi anh sẽ kể cho chị về cái dấu nhật ấn mới nhất của mình - một bức thư từ châu Phi hoặc châu Mỹ - và làm chị chóng cả mặt vì câu chuyện tưởng tượng đầy lãng mạn kèm theo.

Thay vào đó, chị bỏ đồ len đan vào cái làn bên đi văng, xỏ ủng và đi ra ngoài chẻ củi. Chẳng mấy chốc nữa, trời sẽ chuyển sang thu, rồi vào đông, và khu vườn bị những người tản cư tàn phá nhắc chị một điều rằng, muốn cân bằng để sống sót mới gian nan làm sao. Chị giơ rìu lên và bổ xuống thật mạnh.

Mỗi nhát rìu khiến cánh tay chị giật mạnh, cơ vai đau nhức. Mồ hôi từ các lỗ chân lông rịn ra, làm ẩm tóc chị.

- Xin chị vui lòng cho phép tôi làm giúp việc này.

Chị ớn lạnh, cái rìu lơ lửng trong không khí.

Beck đứng gần đó, đi ủng, mặc quần dài và một chiếc áo phông mỏng màu trắng. Gò má nhợt nhạt của anh ta ửng đỏ vì cạo râu buổi sáng, mái tóc vàng hoe còn ướt. Nhiều giọt nước rơi trên áo phông, tạo thành hình một chùm pháo hoa nhỏ màu xám.

Vianne cảm thấy cực kỳ bất tiện trong chiếc váy và đôi ủng làm vườn, mái tóc quấn lô để tạo độ quăn. Chị hạ cái rìu xuống.

- Có một số việc nhà đàn ông phải làm. Chị quá mảnh mai để chẻ củi.

- Tôi có thể làm được.

- Tất nhiên là chị có thể làm, nhưng sao lại là chị? Thôi nào, thưa chị. Hãy đi chăm con gái đi. Tôi có thể làm việc này, còn việc nhẹ phần chị. Nếu không thì mẹ tôi sẽ quật tôi vài roi cho mà xem.

Trong lúc chị muốn cử động nhưng lại không thể, thì Beck đã bước tới, giành lấy cái rìu khỏi tay chị. Theo bản năng, chị nắm lấy nó giây lát.

Họ nhìn nhau đăm đăm, tần ngần.

Chị thả tay và lùi lại, nhanh đến mức suýt ngã. Beck nắm lấy cổ tay chị, giữ cho chị đứng vững. Lí nhí nói lời cảm ơn, chị quay người và bỏ đi, cố giữ lưng thẳng hết mức có thể. Chị thu hết can đảm ít ỏi để không chạy. Dù vậy, lúc đến cửa, chị cảm thấy như đã chạy từ Paris đến đây. Chị đá tung đôi ủng quá rộng, nhìn chúng đập xuống sàn đánh thịch và rơi thành một đống. Điều cuối cùng chị muốn là hành động tử tế của gã đàn ông này, kẻ đã chiếm nhà của chị.

Chị sập mạnh cửa sau lưng và vào trong bếp, châm lò và đun sôi ấm nước. Rồi chị đến chân cầu thang, gọi con gái xuống ăn sáng.

Chị phải gọi thêm hai lần nữa rồi đe dọa thì Sophie mới lê chân xuống cầu thang, tóc tai bù xù, mặt mày cau có.

Con bé vẫn còn mặc chiếc váy lính thủy. Đã mười tháng trôi qua kể từ khi Antoine ra trận, chiếc váy đã trở nên quá chật với con bé, nhưng Sophie không chịu mặc váy khác.

- Con dậy rồi đây. - Con bé vừa nói vừa uể oải tiến đến ngồi vào bàn.

Vianne đặt bát cháo bột ngô trước mặt Sophie. Sáng nay, chị đã phung phí rưới thêm một thìa mứt đào lên trên.

- Mẹ không nghe thấy gì sao? Có người đang gõ cửa kìa.

Vianne lắc đầu (chị chỉ nghe thấy tiếng thịch-thịch-thịch của chiếc rìu đáng sợ kia) và ra mở cửa.

Rachel đứng đó, tay ẵm đứa nhỏ, còn Sarah nép sát vào mẹ.

- Hôm nay cậu định quấn lô đi dạy đấy à?

- Ối! - Vianne cảm thấy mình thật ngốc nghếch. Chị làm sao thế nhỉ? Hôm nay là ngày học cuối cùng trước khi nghỉ hè.

- Nhanh lên, Sophie. Mẹ con mình muộn mất. - Chị chạy ào vào trong nhà dọn bàn. Sophie đã liếm sạch đĩa, nên Vianne xếp nó vào cái chậu đồng để rửa sau. Chị đậy xoong thức ăn còn lại và cất lọ mứt đào. Rồi chạy vội lên gác sửa soạn.

Trong chốc lát, chị đã tháo hết lô và chải tóc thành những làn sóng nhẹ. Chị chộp lấy mũ, găng tay và xắc rồi ra khỏi nhà, Rachel và bọn trẻ đang đợi trong vườn cây ăn quả.

Đại úy Beck cũng ở đó, đang đứng cạnh kho củi. Chiếc áo phông của anh ta ướt đẫm nhiều chỗ và dán sát vào ngực, để lộ những xoáy lông. Cái rìu vắt vẻo trên vai anh ta.

- Xin chào, - anh ta nói.

Vianne cảm thấy cái nhìn xét nét của Rachel.

Beck hạ rìu xuống.

- Đây là bạn chị ư?

- Rachel, - Vianne nói, sít sao. - Hàng xóm của tôi. Còn đây là Herr[1] . Đại úy Beck. Anh ấy... trú ở nhà mình.

- Xin chào, - Beck nhắc lại và gật đầu lịch sự.

Vianne đặt bàn tay lên lưng Sophie và đẩy nhẹ, tất cả cất bước qua lớp cỏ cao của vườn cây ăn quả, cùng đi ra con đường đất.

- Anh ta rất điển trai, - Rachel nói lúc họ đi tới sân bay, đang ồn ào vì những hoạt động đằng sau các cuộn dây thép gai. - Cậu không kể với mình điều đó.

- Về anh ta ư?

- Mình đoan chắc là cậu thừa biết là thế, nên câu hỏi của cậu thú vị đấy. Anh ta là người như thế nào?

- Người Đức.

- Bọn lính trú ở nhà Claire Moreau trông như những cây xúc xích có chân. Mình nghe nói bọn chúng uống rượu như hũ chìm và ngáy như lũ lợn thiến. Cậu may đấy, mình nghĩ thế.

- Cậu mới là người may mắn, Rachel ạ. Không kẻ nào dọn đến nhà cậu.

- Rốt cuộc thì nghèo cũng có cái hay của nó.- Rachel khoác tay bạn. - Đừng khổ sở thế, Vianne. Mình nghe nói bọn chúng được lệnh cư xử đúng mực.

Vianne nhìn người bạn thân nhất.

- Tuần trước, Isabelle cắt phăng mớ tóc của nó trước mặt Đại úy và nói cái đẹp ắt bị ngăn cấm.

Rachel không nén được cười.

- Ồ.

- Không phải chuyện đùa đâu. Tính khí của nó có thể làm cả nhà bị giết đấy.

Nụ cười của Rachel tắt ngay.

- Cậu có thể nói chuyện với nó không?

- Chao ôi, mình mà có thể nói chuyện! Có bao giờ nó nghe ai đâu?

+++++

- Anh làm tôi đau, - Isabelle nói.

Người đàn ông giật mạnh người nàng khỏi bức tường và lôi tuột xuống phố, anh ta bước nhanh đến nỗi nàng phải chạy mới kịp, mỗi bước nàng lại va vào bức tường đá của cái ngõ nhỏ. Lúc nàng vấp phải hòn đá cuội và suýt ngã, anh ta càng nắm chặt và giữ cho nàng đứng thẳng lên.

Suy nghĩ đi nào, Isabelle. Anh ta không mặc quân phục, vì thế chắc hẳn là một tên Gestapo. Thế thì tệ quá. Anh ta đã bắt quả tang nàng đang xóa tấm áp phích. Liệu như thế có bị coi là hành động phá hoại, hoặc làm gián điệp hay chống lại sự chiếm đóng của quân Đức?

Nó không giống như đánh sập một cây cầu hoặc bán những điều bí mật cho nước Anh.

Tôi đang làm một tác phẩm... nó sẽ là một bình đầy hoa... Không phải là một chữ V tượng trưng cho chiến thắng, mà là một bình hoa. Không phải là sự chống đối, mà chỉ là một cô gái ngớ ngẩn đang vẽ lên tờ giấy duy nhất cô ta tìm thấy. Tôi chưa bao giờ nghe nói về tướng de Gaulle.

Nhỡ họ không tin nàng?

Người đàn ông dừng lại trước một cánh cửa gỗ sồi có vòng gõ cửa là đầu một con sư tử đen ở chính giữa và gõ lên cửa bốn lần.

- Anh đưa tôi đi đ-âu-âu?

Đây phải chăng là cửa sau của trụ sở Gestapo? Cố nhiều tin đồn khủng khiếp về các cuộc thẩm vấn của Gestapo. Chúng bị coi là rất tàn nhãn và ác dâm, nhưng không ai biết chính xác là như thế nào.

Cánh cửa từ từ mở ra, một ông già đội mũ nồi xuất hiện, ông già ngậm một điếu thuốc tự cuốn giữa đôi môi dày, đốm nâu. Ông ta trông thấy Isabelle và nghiêm nét mặt.

- Mở ra đi, - người đàn ông đứng cạnh Isabelle càu nhàu và ông già bước tránh sang bên. Nàng bị kéo vào một căn phòng đầy khói thuốc. Mắt nàng cay xè lúc nhìn quanh. Nó là một cửa hàng mới còn bị bỏ hoang, trước kia bán mũ và đồ khâu các loại. Trong ánh sáng mờ khói, nàng thấy các tủ trưng bày trống trơn đã được dẹp sát tường, những giá mũ bằng kim loại xếp thành chồng trong góc. Cửa sổ nhìn ra đằng trước đã xây gạch bít kín, còn cửa sau thông ra phố La Grande được chốt từ bên trong.

Có bốn người đàn ông trong phòng: một người đàn ông cao, tóc muối tiêu, ăn mặc tả tơi, đứng ở một góc, một cậu trai ngồi cạnh ông già ra mở cửa, và một thanh niên đẹp trai mặc áo len rách tả tơi, quần mòn xơ, đi đôi ủng trầy xước đang ngồi bên bàn nước.

- Ai đây, Didier? - Người hỏi là ông già vừa mở cửa.

Lần đầu tiên Isabelle nhìn rõ người đàn ông bắt giữ nàng - anh ta cao lớn và vạm vỡ, khuôn mặt to quá khổ, cằm xị, vẻ ngạo mạn.

Nàng đứng thẳng người hết mức có thể, ngực ưỡn về phía trước, đầu ngẩng cao. Nàng biết trông mình trẻ con đến lố bịch trong trang phục váy kẻ ca rô, áo bó sát, nhưng nàng cố không để bọn họ được thỏa mãn khi biết nàng đang sợ hãi.

- Tôi thấy cô ta đang vạch chữ V bằng phấn lên các áp phích của bọn Đức, - Didier, người đàn ông da ngăm đen đã tóm nàng lên tiếng.

Isabelle nắm chặt bàn tay phải, cố xóa sạch vết phấn màu cam mà họ không để ý.

- Cô không có gì để nói sao? - Người đứng trong góc hỏi. Rõ ràng ông ta là chỉ huy ở đây.

- Tôi không có viên phấn nào hết.

- Tôi đã trông thấy cô ta làm việc đó mà.

Isabelle nắm ngay lấy cơ hội.

- Anh không phải là người Đức, - nàng nói với người đàn ông vạm vỡ. - Anh là người Pháp. Tôi đánh cược bằng tiền đấy. Còn ông, - nàng nói với ông già, - ông là người giết mổ lợn. Nàng bỏ qua cậu trai và nói với chàng thanh niên đẹp trai ăn vận tả tơi, - nom anh đói khát, và tôi nghĩ anh đang mặc quần áo của đứa em trai hoặc thứ tìm thấy trên một cái dây phơi ở nơi nào đó. Anh là cộng sản.

Anh ta cười toét miệng với nàng, nụ cười thay đổi hẳn thái độ của anh ta.

Nhưng nàng cẩn trọng nhất với người đàn ông đứng ở góc phòng. Người đứng đầu. Nàng tiến một bước tới chỗ ông ta.

- Ông có thể là người Aryan. Có lẽ ông đang ép những người khác đến đây.

- Tôi biết anh ta từ nhỏ, thưa cô, - ông già đồ tể nói. - Tôi đã chiến đấu sát cánh cùng bố anh ta và bố cô ở Somme. Cô là Isabelle Rossignol, đúng vậy không?

Nàng không trả lời. Liệu đây có phải là một cái bẫy?

- Không trả lời, - chàng thanh niên cộng sản nói. Anh ta đứng lên và tiến đến chỗ nàng. - Cô gặp may đấy. Tại sao cô lại viết phấn chữ V lên áp phích?

Isabelle lại im lặng.

- Tôi là Henri Navarre, - anh ta nối, lúc này đã đến đủ gần để chạm vào nàng. - Chúng tôi không phải người Đức, cũng không làm việc cho chúng. - Anh ta nhìn nàng đầy ẩn ý. - Không phải tất cả chúng ta đều thờ ơ. Nào, hãy nói vì sao cô lại vạch chữ lên tấm áp phích của chúng?

- Đấy là tất cả những gì tôi nghĩ ra, - nàng đáp.

- Có nghĩa là?

Nàng thở ra, bình tĩnh.

- Tôi đã nghe tướng de Gaulle nói chuyện trên radio.

Henri liếc nhìn ông già ở phía cuối căn phòng. Nàng quan sát hai người đang trao đổi về nàng mà không nói ra lời. Rốt cuộc, nàng đã biết ai là chỉ huy. Chính là Henri, chàng cộng sản đẹp trai.

Cuối cùng, Henri quay về phía nàng, nói:

- Cô có muốn làm một việc hơn thế không?

- Ý anh là gì? - Nàng hỏi.

- Có một người ở Paris...

- Thật ra là một nhóm ở Bảo tàng Nhân chủng học. - người đàn ông vạm vỡ sửa lại.

Henri giơ tay lên.

- Chúng ta không nói nhiều hơn những gì cần nói, Didier. Dù sao thì cũng có một người - một thợ in đang đánh liều cả mạng sống để làm truyền đơn cho chúng tôi phân phát. Biết đâu chúng tôi có cơ hội làm cho người Pháp tỉnh ngộ để hiểu chuyện gì đang diễn ra. - Henri thọc tay vào cái túi da treo trên ghế và rút ra một bó truyền đơn. Đập vào mắt nàng là dòng chữ đầu tiên: “Tướng de Gaulle muôn năm”.

Nguyên văn là một bức thư ngỏ gửi Thống chế Pétain, chỉ trích thẳng thừng hành động đầu hàng. Cuối thư viết “Chúng tôi ủng hộ tướng de Gaulle”.

- Thế nào? - Henri nói khẽ, và trong một từ duy nhất ấy, Isabelle nghe thấy lời kêu gọi chiến đấu mà nàng đang chờ đợi. - Cô sẽ phát truyền đơn chứ?

- Tôi ư?

- Chúng tôi là những người cộng sản và cấp tiến, - Henri nói. - Bọn chúng đang theo dõi chúng tôi gắt gao. Cô là phụ nữ. Hơn nữa là một cô gái xinh đẹp. Sẽ chẳng ai nghi ngờ cô.

Isabelle không hề do dự.

- Tôi sẽ làm việc này.

Mọi người đồng thanh cảm ơn nàng và Henri phải ra hiệu im lặng.

- Một thợ in đã liều cả mạng sống để viết truyền đơn này, và người khác đã liều cả mạng sống để đánh máy nó. Còn chúng tôi liều mạng mang chúng đến đây. Nhưng cô, Isabelle, cô sẽ là người bị bắt trong khi phân phát chúng - nếu cô bị phát hiện. Phải thật cẩn trọng. Đây không phải là viết một chữ V bằng phấn lên tờ áp phích. Đây là việc có thể bị tử hình.

- Tôi sẽ không để bị bắt, - nàng nói.

Henri mỉm cười:

- Cô bao nhiêu tuổi?

- Sắp mười chín.

- Chà. Làm thế nào một cô gái trẻ như thế giấu được gia đình việc này?

- Gia đình tôi không phải là vấn đề lớn, - Isabelle đáp. - Họ chẳng hề chú ý đến tôi. Nhưng... có một lính Đức đang trú quân ở nhà tôi. Và tôi sẽ phải vi phạm lệnh giới nghiêm.

- Việc này sẽ không dễ đâu. Tôi hiểu nếu cô sợ. - Henri bắt đầu quay đi.

Isabelle vồ lấy bó truyền đơn khỏi tay anh ta.

- Tôi đã nói là tôi sẽ làm.

+++++

Isabelle rất phấn chấn. Lần đầu tiên kể từ khi đình chiến, nàng không còn hoàn toàn lẻ loi trong tình trạng muốn làm việc gì đó cho nước Pháp. Những người này kể với nàng khắp đất nước có hàng trăm nhóm như họ, theo de Gaulle tham gia kháng chiến. Họ càng nói, nàng càng hào hứng với viễn cảnh cùng tham gia với họ. Ôi chao, nàng biết lẽ ra mình nên sợ. (Họ thường nhắc nàng điều đó).

Thật nực cười, bọn Đức dọa tử hình vì việc phát vài mảnh giấy. Nàng tin chắc nếu bị bắt, nàng có thể tìm được cách thoát. Nàng sẽ không để bị bắt. Biết bao lần nàng đã lẻn ra khỏi trường hoặc lên tàu không có vé, hoặc thoát khỏi rắc rối nhờ dẻo miệng? Sắc đẹp của nàng luôn làm cho nàng dễ dàng phạm luật mà không bị phạt.

- Khi chúng tôi có nhiều hơn, chúng tôi sẽ liên hệ với cô bằng cách nào? - Henri hỏi lúc nàng mở cửa rời đi.

Nàng liếc nhìn xuống phố.

- Bên trên cửa hàng mũ của bà La Foy có một căn hộ. Nó vẫn còn trống chứ?

Henri gật đầu.

- Kéo rèm khi các anh có truyền đơn. Tôi sẽ đến nhanh hết mức có thể.

- Gõ cửa bốn lần. Nếu chúng tôi không trả lời, phải đi ngay, - anh nói. Ngừng một chút, Henri nói thêm. - Cẩn trọng nhé, Isabelle.

Anh đóng cánh cửa ở giữa hai người.

Lại một mình, nàng nhìn xuống cái làn. Nằm dưới mảnh vải lanh kẻ ca rô đỏ trắng là những tờ truyền đơn. Trên cùng là cái chân giò muối bọc trong giấy gói thịt. Không có nhiều thứ để ngụy trang. Nàng sẽ cần nghĩ ra thứ gì đó tốt hơn.

Nàng đi xuống cái ngõ nhỏ và rẽ vào con phố nhộn nhịp. Trời đang tối dần. Nàng đã ở cùng cả nhóm suốt ngày. Các cửa hàng đang đóng cửa, những người duy nhất đang thơ thẩn là lính Đức và vài người đàn bà được chọn làm bạn với chúng. Ngồi đầy bên các bàn cà phê ngoài đường là những người đàn ông mặc quân phục, ăn những món tốt nhất, uống các loại vang ngon nhất.

Nàng phải huy động từng tí ti can đảm để bước đi từ tốn. Vừa ra khỏi thành phố, nàng bắt đầu chạy. Lúc đến gần sân bay, nàng đã đẫm mồ hôi và hết cả hơi, nhưng nàng không di chuyển chậm lại. Nàng chạy cho đến khi vào trong sân nhà. Cánh cổng đóng lại sau nàng lách cách, nàng gập người, thở hổn hển, nén cơn đau xóc vào trong, cố lấy lại hơi thở.

- Cô Rossignol, cô không khỏe ư?

Isabelle giật mình thẳng người lại, tim nàng đập thình thịch. Đại úy Beck xuất hiện sau nàng. Anh ta đã ở đây trước nàng sao?

- Đại úy, - nàng nói, cố gắng lắm mới không làm tim đập loạn xạ. - Một đoàn xe vừa đi qua... tôi... ờ, tôi phải chạy tránh đường.

- Một đoàn xe ư? Tôi không trông thấy.

- Đấy là lúc trước rồi. Còn tôi... đôi khi tôi thật ngớ ngẩn. Tôi nhầm thời gian, đang nói chuyện với bạn bè thì, ờ... - Nàng tặng anh ta nụ cười quyến rũ nhất và vuốt lại mái tóc rối tung của mình, như thể trông nàng xinh xắn mới là việc quan trọng.

- Hôm nay xếp hàng ra sao?

- Dài vô tận.

- Cho phép tôi xách hộ cô cái làn vào trong nhà nhé.

Nàng nhìn xuống làn, thấy một góc tờ giấy bé xíu, trăng trắng lấp ló dưới mảnh vải lanh.

- Ồ không, tôi...

- À, tôi nài xin đấy. Chúng tôi là người lịch sự mà.

Beck nhẹ nhàng đỡ lấy chiếc làn từ trong tay nàng bằng những ngón tay dài, móng tay được cắt sạch sẽ, cẩn thận. Lúc anh ta quay về phía ngôi nhà, nàng vẫn ở bên cạnh.

- Chiều nay tôi trông thấy một đám đông tụ tập ở tòa thị chính. Cảnh sát của Vichy làm gì ở đây vậy?

- À. Cô không cần bận tâm. - Beck đợi nàng ở trước nhà để nàng mở cửa. Nàng căng thẳng dò dẫm tìm quả đấm, rồi xoay và mở cánh cửa. Mặc dù có đủ mọi quyền để ra vào trong nhà, Beck vẫn đợi được mời, như thể anh ta là khách vậy.

- Isabelle đấy à? Em đã ở đâu vậy? - Vianne bất ngờ xuất hiện, bước vào trong ánh đèn.

- Hôm nay xếp hàng dài kinh khủng.

Sophie đang chơi với gấu bông Bébé ở trước lò sưởi liền nhỏm dậy hỏi:

- Hôm nay dì mua được gì thế?

- Chân giò muối, - Isabelle nói và lo lắng liếc nhìn cái làn trong tay Beck.

- Chỉ thế thôi à? - Vianne nói gay gắt. - Còn dầu ăn đâu?

Sophie lại ngồi phịch xuống tấm thảm trải sàn, rõ là thất vọng.

- Em sẽ cất xuống phòng để thức ăn, - Isabelle nói và với lấy cái làn.

- Cô cứ để tôi, - Beck nói. Anh ta nhìn Isabelle chằm chặp, quan sát nàng kỹ lưỡng. Hoặc có thể chỉ là cảm giác của nàng.

Vianne châm một cây nến và đưa cho Isabelle.

- Đừng lãng phí nến nhé. Làm nhanh lên.

Beck tỏ ra rất lịch sự lúc bước qua gian bếp lờ mờ và mở cửa xuống hầm.

Isabelle xuống trước, soi đường. Các bậc bằng gỗ cót két dưới chân nàng, cho đến lúc nàng giẫm lên mặt sàn bằng đất nện và vào gian hầm lạnh giá. Các giá gỗ hình như xít lại quanh họ lúc Beck tiến đến cạnh nàng. Ngọn nến chiếu ánh sáng nhảy nhót trước mặt họ.

Isabelle cố nén cơn run trên tay nàng lúc với lấy miếng chân giò muối bọc giấy. Nàng đặt nó lên giá, cạnh các thứ được cung cấp ít ỏi

- Lấy ba củ khoai tây và một củ cải nhé, - Vianne gọi vọng xuống. Isabelle hơi giật mình vì tiếng chị gái.

- Cô có vẻ căng thẳng, - Beck nói. - Dùng từ ấy có đúng không, thưa cô?

Cây nến cháy xèo xèo giữa hai người.

- Hôm nay trong thành phố có nhiều chó quá.

- Của Gestapo đấy. Chúng thích những người chăn dắt chúng. Cô chẳng có lý do gì phải sợ cả.

- Tôi sợ... những con chó to tướng ấy. Tôi đã bị chó cắn một lần rồi. Lúc còn bé.

Beck tặng nàng một nụ cười, nó méo xệch đi dưới ánh nến.

Đừng nhìn vào cái làn. Nhưng đã quá muộn. Nàng đã thấy góc những tờ giấy thò ra thêm một chút.

Nàng gượng mỉm cười.

- Anh biết đấy, bọn con gái chúng tôi sợ đủ thứ.

- Đấy không phải là tính cách tôi sẽ miêu tả cô, thưa cô.

Nàng thận trọng với lấy cái làn và giật nó khỏi tay Beck. Vẫn nhìn vào mắt Beck, nàng để cái làn lên giá, ra ngoài tầm ánh nến. Rốt cuộc nó đã nằm trong bóng tối, nàng thở phào.

Họ chằm chặp nhìn nhau trong sự im lặng khó chịu.

Beck gật đầu.

- Bây giờ tôi phải đi đây. Tôi chỉ về đây lấy một số giấy tờ cho cuộc họp tối nay. - Anh ta quay trở lại các nấc thang và bắt đầu trèo lên.

Isabelle trèo sau viên Đại úy lên cây cầu thang hẹp. Lúc nàng thò đầu vào bếp, Vianne đang đứng đó, tay khoanh lại, mặt cau có.

- Khoai tây với củ cải đâu? - Vianne hỏi, và trừng trừng nhìn Isabelle.

- Em quên mất.

Vianne thở dài:

- Đi đi, - chị nói. - Đi lấy đi.

Isabelle trở lại tầng hầm. Sau khi lấy khoai và củ cải, nàng đến chỗ cái làn, giơ nến lên soi. Nó đây: mẩu giấy trắng bé xíu hình tam giác thò ra. Nàng vội rút những tờ giấy khỏi làn và nhét vào trong quần lót. Cảm thấy chúng cọ vào da thịt, nàng trèo lên cầu thang và mỉm cười.

+++++

Bữa tối, Isabelle ngồi với chị và cháu gái, ăn món xúp loãng toẹt với bánh mì cũ, cố nghĩ ra điều gì để nói mà không thể. Sophie hình như không để ý, con bé huyên thuyên hết chuyện này sang chuyện khác. Isabelle sốt ruột giậm nhẹ chân, lắng nghe tiếng mô tô đến gần ngôi nhà, tiếng lộp cộp của đôi ủng Đức trên lối đi trước nhà, đợi một tiếng gõ đanh, bâng quơ lên cửa. Cái nhìn chằm chằm của nàng chiếu thẳng vào bếp và cánh cửa hầm.

- Tối nay em cư xử thật lạ lùng, - Vianne nói.

Isabelle phớt lờ nhận xét của chị. Cuối cùng, khi đã ăn xong, Isabelle nhổm lên khỏi ghế và nói:

- Em sẽ rửa bát đĩa, V. ạ. Sao chị với Sophie không chơi nốt ván cờ ca rô đi?

- Em sẽ rửa bát đĩa ư? - Vianne hỏi, ngờ vực nhìn Isabelle.

- Vâng, em xung phong - Isabelle đáp.

- Thế mà chị không nhớ ra đấy.

Isabelle thu dọn bát đĩa, nồi niêu. Nàng tranh làm chỉ để bận bịu, nàng cần phải làm một việc gì đấy.

Sau đó, Isabelle thấy chẳng còn việc gì nữa. Màn đêm đã buông. Vianne, Sophie và Isabelle chơi bài, nhưng Isabelle không sao tập trung nổi, nàng quá lo lắng và phấn khích. Nàng viện một cớ rất vu vơ để bỏ cuộc chơi, giả vờ mệt mỏi. Nàng lên phòng riêng trên gác, nằm lên chăn và vẫn mặc nguyên quần áo. Nàng đợi.

Quá nửa đêm, Isabelle nghe thấy Beck trở về. Nàng nghe thấy tiếng anh ta vào sân, rồi mùi khói thuốc lá bay lên. Lát sau, Beck vào trong nhà - tiếng ủng bước nặng nề - nhưng lúc một giờ đêm, mọi thứ lại yên tĩnh. Nàng vẫn đợi. Bốn giờ sáng, nàng ra khỏi giường, mặc chiếc áo dài tay màu đen, đan bằng thứ len nặng và tấm váy kẻ ca rô bằng vải tuýt. Nàng rạch một đường vào lớp lót của chiếc áo khoác mùa hè và nhét truyền đơn vào trong, rồi mặc vào, thắt lưng quanh eo. Nàng nhét phiếu thực phẩm vào túi áo.

Lúc xuống cầu thang, nàng nhăn mặt với từng tiếng cót két. Hình như đi đến cửa trước lâu như vô tận, hơn cả mãi mãi, nhưng cuối cùng nàng cũng đến được đó, khẽ khàng mở cửa và đóng lại.

Sáng sớm, trời lạnh giá và tối tăm. Một con chim ở đâu đó cất tiếng hót, chắc là giấc ngủ của nó bị tiếng cửa mở quấy rầy. Nàng hít phải hương thơm của hoa hồng và kinh ngạc nhận ra nó tầm thường đến thế nào lúc này.

Từ đây, sẽ không có đường quay lại.

Nàng đến cánh cổng xiêu vẹo, nhiều lần liếc nhìn ngôi nhà tối om, tưởng như Beck đứng đó, cánh tay khoanh lại, chân đi ủng trong tư thế của một chiến binh, đợi nàng.

Nhưng chỉ có mình nàng.

Điểm dừng đầu tiên là nhà Rachel. Dạo này hầu như không còn chuyện phát thư, nhưng những người phụ nữ có chồng đi xa như Rachel vẫn kiểm tra thùng thư hàng ngày, hy vọng hão huyền rằng bưu điện sẽ mang tin đến cho họ.

Isabelle thò tay vào trong áo khoác, lần tìm đường rạch trên lớp lụa lót và rút ra một tờ truyền đơn. Trong chớp mắt, nàng mở nắp thùng thư và nhét tờ giấy vào trong rồi đóng lại rất êm.

Lại ra đường, nàng nhìn quanh và không thấy một ai.

Nàng đã làm được rồi!

Điểm dừng thứ hai là nông trại của ông già Rivet. Ông ta là người cộng sản từ đầu xuống chân, một con người của cách mạng, và đã mất con trai ở mặt trận.

Lúc phát hết tờ truyền đơn cuối cùng, nàng cảm thấy mình như một nhà vô địch. Trời vừa rạng đông, ánh mặt trời mờ nhạt thếp vàng lên các tòa nhà bằng đá vôi trong thành phố.

Sáng nay, nàng là người đầu tiên xếp hàng ở bên ngoài cửa hàng, và vì thế, nàng mua được cả suất bơ. Một trăm năm mươi gam cho một tháng. Hai phần ba cái chén.

Một kho báu thực sự.

❀ ❀ ❀

[1] Herr: Ông, ngài (tiếng Đức).