Tháng Mười năm 1942
Pháp
Vianne ngồi với Gaëton ở đằng trước xe, cỗ quan tài đập thình thình lên sàn gỗ đằng sau họ. Đường mòn xuyên qua rừng rất khó nhìn rõ trong bóng tối, họ liên tục, dừng lại, rồi rẽ, rồi lại đi. Đến điểm nào đó, trời bắt đầu mưa. Những lời duy nhất họ trao đổi trong một giờ rưỡi cuối cùng là phương hướng.
- Kia kia, - Vianne nói lúc họ tới cuối rừng. Một ngọn đèn chiếu sáng ở phía trước, kéo căng qua đám cây cối, biến chúng thành những lát cắt đen sì tương phản với màu trắng chói mắt.
Biên giới.
- Chà, - Gaëton nói, ghìm dây cương.
Vianne không thể không nghĩ về lần cuối cùng chị ở đây.
- Làm thế nào cậu qua được? Quá giờ giới nghiêm rồi, - chị nói và đan hai tay vào nhau cho bớt run.
- Tôi sẽ là Laurence Olivier[1] . Một người đàn ông kiệt quệ vì thương tiếc, đưa cô em gái yêu quý về nhà chôn cất.
- Nhỡ bọn chúng kiểm tra hơi thở của nó ?
- Lúc đó sẽ có người chết ở biên giới, - Gaëton nói, bình thản.
Vianne hiểu rõ những điều Gaëton không nói ra khi cân nhắc từng lời. Chị ngạc nhiên vì không thể nghĩ ra câu trả lời. Gaëton nói anh sẽ chết để bảo vệ Isabelle. Anh quay sang chị, nhìn chị chằm chằm. Chằm chằm chứ không phải là nhìn. Một lần nữa chị lại thấy sự dữ dội hoang dã trong cặp mắt xám ấy. Gaëton đang đợi - một cách kiên nhẫn - điều chị sẽ nói. Dù thế nào đi nữa, nó cũng có ý nghĩa với anh ta.
- Khi trở về từ Thế chiến I, ba tôi đã thay đổi hẳn, - chị nói khẽ, ngạc nhiên vì lời thú nhận. Đây không phải là điều chị hay nói đến. - Giận dữ. Tang thương. Ông bắt đầu uống rượu quá nhiều. Khi mẹ tôi còn sống, ba tôi là người khác hẳn... - Chị nhún vai. - Sau khi bà qua đời, chẳng cần phải giả vờ gì nữa. Ông gửi tôi và Isabelle đi xa, ở với một người lạ. Cả hai chúng tôi chỉ là những cô bé, và rất đau khổ. Sự khác biệt giữa hai chị em là tôi chấp nhận sự hắt hủi. Tôi loại ba tôi ra khỏi cuộc đời và tìm người khác để yêu thương. Nhưng Isabelle... nó không biết cách thừa nhận thất bại. Nó lao vào bức tường lãnh đạm của cha chúng tôi trong nhiều năm, cố giành bằng được tình yêu của ông ấy.
- Tại sao chị lại kể chuyện này với tôi?
- Isabelle có vẻ như không thể bẻ gãy. Bề ngoài nó cứng như thép, nhưng cái vỏ ấy che giấu một trái tim như que kẹo. Đừng làm tổn thương nó, đó là điều tôi muốn nói. Nếu cậu không yêu nó...
-Tôi yêu.
Vianne nhìn kỹ Gaëton.
- Con bé có biết không?
- Tôi hy vọng là không.
Một năm trước, Vianne không thể hiểu câu trả lời ấy. Chị sẽ không hiểu tình yêu đơn phương ảm đạm biết chừng nào, che giấu nó đôi khi lại là việc tốt đẹp nhất ta có thể làm.
- Tôi không biết vì sao tôi có thể dễ dàng quên mất mình yêu nó biết bao. Chúng tôi bắt đầu cãi vã, và...
- Chị em gái mà.
Vianne thở dài.
- Tôi cho rằng, tôi không nghĩ nhiều lắm đến nó.
- Chị sẽ có cơ hội khác.
- Cậu tin thế sao?
Sự im lặng của Gaëton đủ để trả lời. Cuối cùng, anh nói:
- Cẩn trọng nhé, Vianne. Cô ấy sẽ cần một nơi để về nhà khi mọi chuyện này kết thúc.
- Nếu nó kết thúc.
- Đúng vậy.
Vianne xuống xe, đôi ủng của chị lún sâu vào lớp cỏ ướt, lầy bùn.
- Tôi không chắc Isabelle nghĩ tôi là một nơi an toàn cho nó trở về, - chị nói.
- Chị cần phải can đảm lên, - Gaëton nói. - Khi bọn Đức Quốc xã đến tìm người của chúng. Chị biết tên thật của chúng tôi. Đó là điều nguy hiểm cho tất cả chúng tôi. Cho cả chị.
- Tôi sẽ can đảm, - chị hứa. - Cậu chỉ nên nói với em gái tôi rằng nó cần phải bắt đầu biết sợ.
Lần đầu tiên Gaëton mỉm cười và Vianne hiểu vì sao người đàn ông vẻ mặt sắc nét và gầy giơ xương này đã làm Isabelle phải lòng. Hầu như anh ta có nụ cười ở sẵn từng phần trên gương mặt - cặp mắt, đôi má, kể cả trong một lúm đồng tiền. Tôi là người ruột để ngoài da, nụ cười ấy biết nói và không một người phụ nữ nào có thể không xúc động vì sự trong sáng đó.
- Vâng, - Gaëton đáp, - Vì nói với em gái chị mọi điều thật dễ dàng.
+++++
Lửa.
Lửa bao quanh nàng, lao vào nàng, nhảy múa. Một ngọn lửa mừng. Nàng có thể trông thấy nó đập nhẹ các dải màu đỏ tới, lui. Một ngọn lửa liếm vào mặt nàng, làm bỏng sâu.
Lửa ở khắp nơi rồi sau đó... biến mất.
Vạn vật băng giá, trắng toát, trong suốt và rạn vỡ. Nàng rùng mình vì lạnh, quan sát các ngón tay mình biến màu xanh, kêu răng rắc và gãy thành từng mảnh. Chúng rơi lả tả như phấn xuống bàn chân giá lạnh của nàng.
- Isabelle.
Có tiếng chim hót. Một con sơn ca. Nàng nghe thấy nó hót một bài buồn thảm. Sơn ca tượng trưng cho sự mất mát phải không? Tình yêu đã rời xa, không còn nữa hoặc chưa bao giờ tồn tại ở vị trí thứ nhất. Nàng nghĩ, có một bài thơ viết thế. Một bài tụng ca.
Không, không phải một con chim.
Mà là một con người. Có lẽ là vua của lửa. Một hoàng tử ẩn trong cánh rừng băng giá. Một con sói.
Nàng tìm các dấu chân trên tuyết.
- Isabelle. Tỉnh lại đi.
Nàng nghe thấy tiếng anh trong tưởng tượng. Gaëton.
Anh không có thực ở đây. Nàng chỉ có một mình - lúc nào cũng chỉ một mình - và chuyện này quá lạ lùng nhưng là một giấc mơ. Nàng hết nóng lại lạnh, đau đớn và mòn mỏi.
Nàng nhớ ra một thứ - một tiếng ồn lớn. Tiếng của Vianne: Đừng quay lại.
- Tôi ở đây.
Nàng cảm thấy anh ngồi cạnh mình. Tấm đệm di chuyển theo trọng lượng tưởng tượng của anh.
Một thứ mát mẻ và ẩm ướt ép vào trán nàng, dễ chịu đến mức nàng nhãng đi trong giây lát. Rồi nàng cảm thấy môi anh lướt nhẹ trên môi nàng, nấn ná ở đấy, anh nói gì đó nàng không sao nghe được và sau đó, anh lùi lại. Nàng cảm thấy đoạn kết của nụ hôn thắm thiết y như lúc bắt đầu vậy.
Cảm thấy nó... như thật.
Nàng muốn nói: “Đừng bỏ em”, song nàng không thể làm thế, không một lần nữa. Nàng đã chán cảnh nài nỉ mọi người yêu thương mình.
Vả lại, thực ra anh không ở đây, vì thế có nói ra cũng chẳng có nghĩa lý gì?
Nàng nhắm mắt và lăn khỏi người đàn ông không hiện diện.
+++++
Vianne ngồi trên giường Beck.
Thật buồn cười là chị nghĩ như thế, nhưng nó là thế thật. Chị ngồi trong căn phòng đã từng là phòng anh ta, hy vọng rằng trong thâm tâm, nó sẽ không phải là của anh ta nữa. Trong tay chị là bức chân dung nhỏ của gia đình Beck.
Chị sẽ quý Hilda. Đây, cô ấy gửi chị miếng bánh nướng này. Để cảm ơn vì đã chứa chấp một người vụng về như tôi.
Vianne nuốt khó khăn. Chị không khóc vì anh ta nữa. Chị chùn lại, nhưng Chúa ơi, chị muốn khóc cho mình, khóc vì việc chị đã làm, khóc vì con người chị trở thành. Chị muốn khóc cho người mà chị đã giết và cô em gái có thể không còn sống. Giết Beck để cứu Isabelle là một lựa chọn dễ dàng. Vì sao trước kia chị lại nhanh chóng trở nên thù địch với Isabelle như vậy? Cô không được chào đón ở đây. Sao chị có thể nói thế với em gái mình? Nếu đây là những lời cuối cùng nói ra giữa họ thì sao?
Chị ngồi đó, đăm đăm nhìn tấm chân dung (báo với gia đình tôi), đợi một tiếng gõ cửa. Đã bốn mươi tám tiếng đồng hồ từ sau vụ giết hại Beck Bọn Đức Quốc xã sẽ đến đây bất cứ lúc nào.
Vấn đề không phải là nếu, mà là lúc nào. Chúng sẽ đập cửa nhà chị ầm ầm và lao vào bên trong. Chị đã mất nhiều giờ hình dung sẽ làm gì Chị có nên đến văn phòng chỉ huy và báo cáo Beck mất tích không?
(Không, đồ ngu, người Pháp sao lại báo cáo một việc như thế?). Hoặc chị đợi cho đến khi chúng đến?
(Chẳng bao giờ là việc tốt lành).
Hay chị thử chạy trốn?
Việc đó chỉ làm chị nhớ Sarah và ánh trăng đêm ấy sẽ mãi mãi khiến chị nghĩ đến những vệt máu trên mặt con bé và đưa chị trở lại điểm xuất phát.
- Mẹ ơi? - Sophie gọi, nó đứng ở ngưỡng cửa, cắp thằng bé trên hông.
- Mẹ cần ăn gì đó, - Sophie nói. Nó đã cao hơn, cao gần bằng Vianne. Việc đó diễn ra khi nào nhỉ? Nó rất gầy. Vianne nhớ lại con gái chị đã từng có đôi má như quả táo và cặp mắt long lanh tinh nghịch. Giờ đây, con bé giống tất cả bọn họ, bị vuốt dài ra, gầy guộc, ngơ ngẩn và già trước tuổi.
- Bọn chúng sắp đến cửa rồi, - Vianne nói. Hai ngày qua, chị đã nói câu đó thường xuyên đến mức lời lẽ của chị không còn khiến ai ngạc nhiên. - Con nhớ phải làm gì chưa?
Sophie trịnh trọng gật đầu. Nó hiểu đây là việc quan trọng, dẫu nó không biết tay Đại úy xảy ra chuyện gì. May mắn là nó không hỏi.
Vianne dặn:
- Nếu họ đưa mẹ đi...
- Không đâu, - Sophie nói.
- Nếu họ làm thế thì sao? - Vianne nói.
- Bọn con sẽ đợi mẹ về trong ba ngày, sau đó đến gặp Mẹ Marie- Therese ở tu viện.
Có ai đó nện vào cánh cửa. Vianne lảo đảo đứng dậy, nhanh đến nổi chị ngã nghiêng và đập hông vào góc bàn, đánh rơi bức chân dung.
- Lên gác ngay, Sophie.
Mắt Sophie lồi ra, nhưng nó hiểu nhiều hơn nói. Nó ôm chặt đứa bé và chạy lên gác. Khi Vianne nghe thấy tiếng cửa phòng ngủ đóng lại, chị vuốt phẳng tà váy đã sờn. Chị đã ăn vận chỉnh tề, mặc áo len màu xám và váy đen sửa nhiều lần. Một phong cách đứng đắn. Tóc chị cuốn thành những lọn sóng cẩn thận, làm mềm gương mặt gầy gò của chị.
Lại có tiếng đập mạnh. Chị cho phép mình thu người lại, thở bình tĩnh lúc băng qua phòng. Hơi thở của chị gần như đều đặn lúc chị mở cửa.
Hai tên SS đứng đó, vũ khí đeo cạnh sườn. Tên thấp hơn lao qua Vianne, đẩy chị tránh đường lúc hắn vào nhà. Hắn rảo bước từ phòng này sang phòng khác, đẩy đồ đạc sang một bên, làm vài thứ đồ trang trí lặt vặt rơi xuống sàn vỡ tan. Đến phòng Beck, hắn dừng và quay lại:
- Đây là phòng của Đại úy Beck?
Vianne gật đầu.
Tên lính cao hơn tiến nhanh tới Vianne, hắn lao tới trước như có một luồng gió mạnh đẩy vào lưng. Từ tầm cao, hắn nhìn xuống chị, trán hắn bị cái mũ quân đội sáng bóng che khuất.
- Anh ta đâu?
- Sa-ao tôi biết được?
- Ai ở trên gác? - Tên lính hỏi. - Tôi nghe thấy tiếng gì đó.
Đây là lần đầu tiên chị bị hỏi về Ari.
- Các... các con tôi. - Sự dối trá hiển hiện trong giọng chị, thốt ra quá nhẹ nhàng. Chị hắng giọng và thử lại. - Các ông có thể lên đó, lẽ tất nhiên, nhưng xin đừng làm đứa bé thức giấc. Nó... bị cúm. Hoặc có lẽ bị lao. - Chị thêm vào từ cuối cùng này vì biết bọn Đức Quốc xã rất sợ bị lây nhiễm.
Hắn gật đầu với tên đi cùng, rồi sải bước lên gác, vẻ tự tin. Chị nghe thấy hắn di chuyển trên đầu. Trần nhà cót két. Một lúc lâu sau, hắn xuống dưới nhà và nói gì đó bằng tiếng Đức.
- Đi với chúng tôi, - tên cao hơn nói. - Tôi chắc bà chẳng có gì phải giấu.
Hắn chộp cánh tay Vianne và lôi chị tới chiếc Citroën màu đen đỗ cạnh cổng. Hắn đẩy chị vào băng ghế sau và sập mạnh cửa xe.
Vianne có khoảng năm phút cân nhắc tình hình trước khi bọn chúng dừng lại và lôi chị lên các bậc đá của tòa thị chính thành phố. Có nhiều người khắp quảng trường, binh lính và dân địa phương. Dân làng tản nhanh lúc chiếc Citroën đỗ lại.
- Là Vianne Mauriac, - tiếng một phụ nữ nói.
Tên Đức Quốc xã nắm chặt cánh tay chị đến thâm tím nhưng chị không thốt một lời lúc hắn kéo chị vào tòa thị chính và xuống những bậc thang hẹp. Hắn xô chị qua một cánh cửa mở và đóng sập lại.
Mất một lúc mắt chị mới quen với bóng tối lờ mờ. Chị đang ở trong một căn phòng nhỏ, không cửa sổ, tường đá và sàn gỗ. Một cái bàn đặt giữa phòng, trang hoàng bằng một cây đèn màu đen đơn giản, tỏa một nón ánh sáng lên lớp gỗ xây xước. Đằng sau - và cả đằng trước - bàn là những cái ghế gỗ lưng thẳng.
Chị nghe thấy tiếng cửa mở ở đằng sau rồi đóng lại. Tiếp đó là tiếng bước chân, chị biết có người đến phía sau mình. Chị có thể ngửi thấy mùi hơi thở - mùi xúc xích và thuốc lá - và mùi mồ hôi nồng đượm của hắn.
- Bà, - hắn nói sát vào tai Vianne đến mức chị nao núng.
Đôi bàn tay kẹp quanh eo chị, siết chặt.
- Bà có vũ khí không? - Hắn nói, tiếng Pháp của hắn rất kém. Hắn sờ khắp sườn chị, lùa những ngón tay nghều ngào qua ngực chị bóp nhẹ, rồi sau đó luồn xuống chân chị.
- Không vũ khí. Tốt. - Hắn đi ngang qua chị và ngồi xuống ghế bên bàn. Cặp mắt xanh lơ chằm chằm ngó ra từ dưới cái mũ quấn đội đen bóng. - Ngồi xuống.
Chị làm theo, chắp hai tay lên lòng.
- Tôi là Thiếu tá Von Richter. Bà là Vianne Mauriac?
Chị gật đầu.
- Bà biết vì sao bà ở đây chứ, - hắn nói, rút trong túi ra một điếu thuốc, châm lửa bằng một que diêm sáng bừng trong bóng tối.
- Không, - chị nói, giọng điềm tĩnh, bàn tay chỉ hơi run.
- Đại úy Beck đang mất tích.
- Mất tích. Ông chắc chứ?
- Lần cuối cùng bà trông thấy ông ấy là khi nào ?
Chị cau mày.
- Tôi không theo dõi hoạt động của ông ấy, nhưng nếu cố nhớ thì... là hai đêm trước. Ông ấy rất kích động.
- Kích động?
- Vì người phi công bị bắn rơi. Ông ấy không vui vì không tìm thấy anh ta. Ông Đại úy tin là có người che giấu viên phi công.
- Có người ư?
Vianne cố buộc mình không ngoảnh đi hoặc không gõ bàn chân một cách căng thẳng lên sàn hoặc gãi cổ lúc này đang ngứa râm ran.
- Ông ấy tìm người phi công suốt ngày. Khi trở về nhà, ông ấy... kích động chỉ là từ tôi biết dùng. Ông ấy uống hết một chai brandy và đập vỡ vài thứ trong nhà tôi trong cơn giận dữ. Sau đó... - Chị ngập ngừng, để thể hiện rõ vẻ không hài lòng của mình.
- Sau đó thì sao?
- Tôi chắc nó không có ý nghĩa gì.
Hắn ta đập tay xuống bàn mạnh đến mức cây đèn rung lên.
- Cái gì?
- Ông Đại úy bỗng nói: “Tôi biết hắn ta đang ẩn náu ở đâu”, rồi vồ lấy vũ khí đeo bên sườn và ra khỏi nhà tôi, đóng sập cửa lại sau lưng. Tôi trông thấy ông ấy nhảy lên mô tô và lao xuống đường với tốc độ không an toàn, và sau đó... chẳng có gì nữa. Ông ấy không bao giờ trở lại. Tôi chắc ông ấy bận việc ở chỉ huy sở. Như tôi đã nói, việc đi, đến của ông ấy không phải là mối quan tâm của tôi.
Gã đàn ông rít một hơi thuốc dài. Đầu điếu thuốc sáng đỏ rồi từ từ tàn dần. Tàn tro rơi như mưa xuống bàn. Hắn ngắm kỹ Vianne từ sau màn khói.
- Một người đàn ông sẽ không muốn bỏ rơi một phụ nữ đẹp như bà.
Vianne không nhúc nhích.
- Thôi được, - cuối cùng hắn nói và quăng mẩu thuốc lá xuống sàn. Hắn đột ngột đứng dậy và giẫm lên điếu thuốc vẫn cháy, nghiến nát nó dưới gót ủng. - Tôi ngờ rằng anh chàng Đại úy trẻ trung kia chưa có kinh nghiệm với một khẩu súng lục như nên có. Lính Đức Quốc xã, thông thường chúng làm người ta thất vọng. Có kỷ luật đấy nhưng không... hăng hái. - Hắn nói và lắc đầu.
Hắn tiến đến chỗ Vianne từ sau bàn. Lúc hắn đến gần, chị đứng dậy. Phép lịch sự đòi hỏi thế.
- Rủi ro của Đại úy lại là vận may của tôi.
- Ồ?
Cái nhìn chòng chọc của hắn chuyển xuống cổ chị, tới lớp da xanh xao bên trên ngực chị.
- Tôi cần một chỗ mới để trú đóng. Tôi không vừa ý khách sạn Bellevue. Tôi tin rằng nhà bà sẽ là một nơi dễ chịu.
+++++
Khi Vianne bước ra khỏi tòa thị chính, chị cảm thấy mình như một người đàn bà vừa dạt lên bờ. Chân chị lảo đảo và hơi run, lòng bàn tay ẩm ướt, trán chị đau nhức. Nhìn đâu trong quảng trường chị cũng thấy toàn là lính, dạo này những bộ quân phục SS đen ngòm đang chiếm ưu thế. Chị nghe ai đó quát ĐỨNG LẠI! và chị quay lại, trông thấy hai người đàn bà mặc áo len nhàu nát, những ngôi sao vàng đính trên ngực áo bị một tên lính chĩa súng xô đẩy bắt quỳ xuống. Tên lính túm lấy một trong hai người và kéo xềnh xệch tới chân chị trong lúc người lớn tuổi hơn hét lên. Đó là bà Fournier, vợ ông hàng thịt. Con trai bà, Gilles hét to:
- Ông không thể bắt mẹ tôi, - và bắt đầu lao vào hai cảnh sát Pháp gần đó.
Một hiến binh chộp lấy cậu bé, giật đủ mạnh làm cậu dừng lại.
- Đừng ngu thế.
Vianne không nghĩ ngợi. Chị chỉ thấy một học sinh cũ của mình gặp rắc rối và chị đến chỗ cậu. Lạy Chúa, Gilles chỉ là một cậu bé. Trạc tuổi Sophie. Vianne là cô giáo của cậu từ trước khi cậu bé biết đọc.
- Ông đang làm gì thế? - Chị hỏi để biết, và khi nhận ra thì đã quá muộn, lẽ ra chị nên kiềm chế giọng mình.
- Cô Mauriac, - Gilles khóc, - họ đang bắt mẹ em đưa lên tàu! Em muốn đi cùng với mẹ!
Vianne nhìn bà Fournier, mẹ của Gilles, vợ ông hàng thịt và thấy sự thất bại trong mắt bà ta.
- Đi với cô, Gilles, - Vianne nói không hề suy nghĩ.
- Cảm ơn, - bà Fournier thì thào.
Paul kéo giật Gilles lại gần.
- Đủ rồi. Thằng ranh này gây chuyện cãi lộn. Nó sẽ đi với chúng tôi.
- Không! - Vianne nói. - Paul, xin anh, chúng ta là người Pháp, - chị hy vọng gọi tên hắn ta sẽ nhắc hắn trước mọi chuyện này, họ cùng trong một cộng đồng. Chị đã dạy con gái hắn. - Cậu bé là một công dân Pháp. Cậu ta sinh ra ở đây!
- Chúng tôi không quan tâm thằng ranh này sinh ra ở đâu. Nó có trong danh sách của tôi. Nó sẽ đi. - Hắn nheo mắt. - Bà có muốn đệ đơn kiện không?
Lúc này bà Fournier đang khóc, bà nắm chặt tay con trai. Tên cảnh sát kia huýt còi và dùng nòng súng thúc Gilles tới trước.
Gilles và mẹ cậu ngã vào đám đông những người khác, đang bị lùa tới ga tàu hỏa.
Chúng tôi không quan tâm nó sinh ra ở đâu.
Beck nói đúng. Là người Pháp sẽ không bảo vệ được Ari lâu dài.
Chị cặp chặt cái xắc vào nách và về nhà. Như thường lệ, con đường đã lầy bùn và làm hỏng giày chị lúc chị về tới cổng Le Jardin.
Cả hai đứa trẻ đang đợi chị trong phòng khách. Sự khuây khỏa nới lỏng vai chị. Chị mỉm cười mệt mỏi lúc để cái xắc xuống.
- Mẹ không sao chứ ạ? - Sophie hỏi.
Ngay lập tức Ari lao tới chị, vừa cười toét miệng vừa giơ tay đòi ôm. Nó gọi: “Mẹ”, nụ cười chứng tỏ thằng bé đã hiểu luật trong trò chơi mới của họ.
Chị kéo đứa bé lên ba vào lòng và ôm nó thật chặt. Chị bảo Sophie:
- Mẹ bị thẩm vấn và được thả. Đó là tin tốt.
- Còn tin xấu?
Vianne nhìn con gái, vẻ thất bại. Sophie đang lớn lên trong một thế giới mà các cậu bé cùng lớp với nó bị chĩa súng, tống lên tàu hỏa như súc vật và có lẽ sẽ chẳng bao giờ gặp lại.
- Một tên Đức khác sắp tới trú đóng ở đây.
- Hắn có giống Đại úy Beck không?
Vianne nghĩ đến tia hung dữ trong cặp mắt xanh giá lạnh của Von Richter và cách hắn “khám xét” chị.
- Không, - chị nói dịu dàng. - Mẹ nghĩ chắc hắn không được thế. Con không được nói chuyện với hắn trừ khi phải nói. Đừng nhìn hắn. Cố tránh tầm mắt của hắn hết mức có thể. Sophie, hiện giờ bọn chúng đang trục xuất người Do Thái sinh ở Pháp - kể cả trẻ em đưa họ lên tàu và tống họ đến các trại lao động khổ sai. - Vianne siết chặt con trai của Rachel. - Bây giờ nó là Daniel. Em trai của con. Mọi lúc. Kể cả khi chỉ có chúng ta. Chúng ta nhận nuôi nó từ một người họ hàng ở Nice. Chúng ta không bao giờ được mắc sai lầm, nếu không bọn chúng sẽ đưa nó - và cả chúng ta - đi khỏi đây. Con hiểu không? Mẹ không muốn cho bất cứ ai nhìn thấy giấy tờ của thằng bé.
- Con sợ, mẹ ơi, - Sophie nói khẽ.
- Mẹ cũng sợ, Sophie ạ, - Vianne chỉ nói được thế. Hiện giờ hai mẹ con cùng dấn thân trong chuyện này. Vianne chưa kịp nói thêm, có một tiếng gõ vào cửa và Thiếu tá Von Richter bước vào nhà chị, đứng thẳng như lưỡi lê, bộ mặt dửng dưng dưới cái mũ quân đội màu đen bóng loáng. Nhiều chữ thập sắt mạ bạc gắn ở nhiều chỗ khác nhau trên bộ quân phục đen của hắn - trên cổ áo dựng đứng, trên ngực hắn. Một cái ghim cài chữ thập ngoặc trang trí túi áo ngực trái của hắn.
- Bà Mauriac, - hắn nói, - Tôi thấy bà đi về nhà trong mưa.
- Vâng, - chị trả lời, vuốt thẳng mớ tóc ướt, uốn quăn khỏi mặt.
- Lẽ ra bà nên nhờ quân của tôi cho đi nhờ xe. Một phụ nữ đẹp như bà không nên vất vả lội bùn như con bò cái tơ tới máng ăn như thế.
- Cảm ơn, lần sau tôi sẽ đánh bạo nhờ họ.
Hắn sải bước tới, không bỏ mũ. Hắn nhìn quanh, săm soi mọi thứ. Chị biết chắc hắn nhận ra những dấu vết trên tường, nơi trước kia treo những bức tranh, mặt lò sưởi trống rỗng và sự đổi màu trên sàn, nơi đã từng có các tấm thảm trải hàng thập kỷ. Giờ đây tất cả mất rồi.
- Phải. Cứ thế mà làm. - Hắn nhìn bọn trẻ. - Chúng ta có ai ở đây thế này? - Hắn hỏi bằng thứ tiếng Pháp tệ hại.
- Con trai tôi, - Vianne nói, chị đứng cạnh nó, chuyển tới đủ gần để chạm vào cả hai. Chị không gọi “Daniel”, phòng khi Ari sửa lại. - Và con gái tôi, Sophie.
- Tôi không nhớ Đại úy Beck từng nhắc tới hai đứa trẻ.
- Tại sao ông ấy phải nhắc, ngài Thiếu tá. Có gì quan trọng đâu.
- Phải, - hắn gật đầu quả quyết với Sophie. - Này cô gái, mang túi cho ta. - Rồi nói với Vianne. - Chỉ các phòng cho tôi. Tôi sẽ chọn phòng nào tôi muốn.
❀ ❀ ❀
[1] Laurence Olivier (1907-1989): Diễn viên và đạo diễn người Anh, nổi tiếng là một trong những nghệ sĩ tài năng nhất thế kỷ 20.