Khi đang ở trên thành phố nghiên cứu xem có nên nâng cấp Chiết Liệt thành huyện độc lập hay không, Khổng Minh Lượng nhận được tin buồn của gia đình, nói rằng cha cậu là Khổng Đông Đức bị bệnh tim, đã chết trên người một cô gái ở khách sạn "Thiên Ngoại Thiên". Lúc ấy đang là giữa hạ, trấn trưởng và huyện trưởng đang ở trong một khách sạn trên thành phố. Sự xa hoa của khách sạn khiến người ta kinh hãi và bất ngờ. Bàn trà được khảm bạc, ghế được mạ vàng, thảm dưới chân đều được dệt từ tóc của những thiếu nữ dưới mười sáu tuổi. Giữa tấm thảm dệt hình nam nữ khỏa thân đùa giỡn. Đi trên tấm thảm đó, có một mùi tóc thiếu nữ và sự mềm mại của da thịt lướt dưới chân.

Khách sạn rộng lớn, chỉ có một phòng duy nhất có tấm thảm đó, ngoài các loại giấy tờ phê duyệt và công văn ra, các đơn vị cấp dưới muốn thuê phòng đều phải đặt trước ba năm mỗi khi lưu trú một đêm. Giá phòng một đêm bằng giá của nửa cân vàng. Huyện trưởng Hồ Đại Quân ban đầu nhất quyết không đồng ý việc Chiết Liệt giàu có nhất bị tách khỏi huyện để trở thành huyện độc lập, vì như vậy huyện của Hồ huyện trưởng sẽ nhỏ đi. Hồ huyện trưởng cũng sẽ trở nên "thấp" đi. Sau đó Minh Lượng đặt phòng này, để Hồ huyện trưởng đến ở hai đêm vào cuối tuần, thái độ của Hồ huyện trưởng liền dịu lại. Ở thêm hai đêm nữa, ông ta cơ bản đã đồng ý. Sau khi ở thêm vài ngày, Hồ huyện trưởng đã khẳng định chắc chắn rằng chỉ cần nhà máy ở Chiết Liệt nhiều thêm một chút, dân số đông hơn một chút, lợi nhuận và thuế thu cao hơn, cao đến một mức độ nhất định, sẽ đem báo cáo và tài liệu về việc chuyển trấn Chiết Liệt thành huyện gửi lên thành phố. Hiện tại đã đến thời điểm nhất định đó, Hồ huyện trưởng và Minh Lượng dùng một chiếc xe chuyên dụng chở mười ba thùng tài liệu, băng ghi hình, bảng biểu, số liệu chính thức gửi đến chính quyền thành phố, để các lãnh đạo thành phố cùng xem xét những số liệu, bảng biểu và băng ghi hình đó. Họ ở khách sạn này chờ đợi tin tức và thái độ của thành phố. Đến lúc sốt ruột nhất, Minh Lượng uống nước trong phòng, tắt tivi rồi mở, mở rồi tắt, lặp đi lặp lại đến mức tâm phiền ý loạn, tóc rụng, chiếc đồng hồ tròn treo trên tường đột nhiên rơi xuống, rơi trúng vào chiếc gối đầu giường cậu, trong lòng giật thót một cái, vội vàng qua nhặt lên, khuôn mặt Minh Lượng ngay lập tức vã ra mồ hôi như mưa. Cậu đứng đó một lúc, lao sang phòng đối diện nơi Hồ huyện trưởng ở, thốt ra với Hồ huyện trưởng:

"Không xong rồi - cha tôi chết rồi!"

Huyện trưởng đang ngồi xếp bằng trên tấm thảm đó đọc báo, sững người một chút, kinh hãi hỏi:

"Sao cậu biết?"

"Đồng hồ treo tường rơi từ trên tường xuống, không hỏng, nhưng kim giờ, kim phút đều không chạy nữa."

Đặt tờ báo xuống, bưng tách trà bên cạnh để lên bàn, quay người lại, Hồ huyện trưởng thấy Minh Lượng vẫn ngẩn người trong phòng, liền quát cậu sao còn không gọi điện thoại về hỏi tình hình gia đình. Minh Lượng lúc này mới tỉnh thần, chộp lấy điện thoại trong phòng khách của huyện trưởng rồi quay số, hỏi vài câu, cậu liền đứng cứng đờ bên cạnh máy điện thoại, ban đầu mặt có một tầng trắng bệch, sau đó sắc trắng đó chuyển thành đỏ thẫm đen tối, đợi đến khi sắc đỏ thẫm đó chuyển thành đen xanh, cậu đặt điện thoại xuống, đứng đối diện cửa sổ, nhìn thấy chim chóc ngoài cửa sổ vẫn bay trong công viên dưới lầu. Người quét dọn vẫn đang nhặt lá rụng và mảnh giấy dưới lầu. Mà ánh mắt của chính cậu, dù thế nào cũng không thể tập trung vào cảnh vật bên ngoài được.

"Thế nào rồi?" Huyện trưởng hỏi.

Minh Lượng nghĩ một lúc, trên mặt treo nụ cười đen tối: "Chuyện tày trời cũng không lớn bằng chuyện trấn cải cách thành huyện."

"Chết thật rồi à?"

"Để trấn cải cách thành huyện, sao có thể không có người chết."

"Bệnh gì?"

"Hồ huyện trưởng," nhìn khuôn mặt của huyện trưởng, Minh Lượng gọi một cách nhẹ nhàng thân thiết, dừng lại một chút, mới lại do dự nói, "Đợi khi trấn Chiết Liệt cải cách thành huyện thành công, tôi muốn biếu ngài mười phần trăm thu nhập ngân sách toàn huyện Chiết Liệt."

Huyện trưởng nghĩ một lúc: "Cậu không về nhà chịu tang sao?"

"Chuyện riêng tày trời cũng không lớn bằng việc công nhỏ nhất - cha chết mẹ chết cũng vậy thôi." Minh Lượng quay người nhìn ra ngoài cửa sổ nói, "Tôi muốn về, nhưng hôm nay thành phố đã xem xong tất cả những tài liệu đó rồi, lỡ thị trưởng tìm tôi nói chuyện mà tôi không có mặt thì sao?"

Huyện trưởng liền rót nửa chén nước vào hai cái chén, một cái đưa cho Khổng Minh Lượng, một cái tự mình bưng lên. Hai người chạm nhau giữa không trung, huyện trưởng cảm khái nói: "Hương trưởng, trấn trưởng toàn huyện mà đều giống như cậu, thì huyện đã tốt biết bao." Sau đó lại cười tiếp: "Chỉ vì cậu vì công việc mà cha chết cũng không về, trấn cải cách thành huyện xong, nếu cậu không được vinh dự làm huyện trưởng, thì thiên lý bất dung."

Cũng ngay sau khi chạm chén và cùng uống một ngụm nước, nhìn nhau, Minh Lượng cũng mỉm cười nói với huyện trưởng một câu:

"Tôi đã bói cho ngài một quẻ, thầy bói nói ngài rất nhanh sẽ có thể làm thị trưởng."

Huyện trưởng lại cười cười: "Nếu muốn an táng cha mà cần sự phô trương, tôi có thể đi đọc điếu văn cho cha cậu."

Từ phòng huyện trưởng trở về phòng mình, Minh Lượng trong lòng có chút cảm ơn cha vì đã chết đúng vào lúc này. Cậu đứng đó nhìn chiếc đồng hồ treo tường đã ngừng chạy, cầm lên vỗ vỗ, lắc lắc, xác nhận kim đồng hồ đã chết không chạy nữa, liền đem chiếc đồng hồ chết đó treo lại lên tường. Đến lúc không có việc gì làm, đứng trong phòng ngủ một lúc, lại ra phòng khách đi dạo vài vòng. Đẩy cửa sổ lớn phòng khách ra, cậu nhìn thấy tòa nhà chính quyền thành phố cao mấy chục tầng sừng sững trước mắt, giống như một chiếc đũa cắm trong khay cát. Tỉ mỉ đếm chiều cao các tầng, biết tòa nhà đó cao sáu mươi tám tầng, cậu nghĩ sau khi trấn cải cách thành huyện, cậu phải xây một tòa nhà tám mươi sáu tầng ở trung tâm huyện thành, để tòa nhà đó dù ngày nào đó huyện cải cách thành phố cũng không lỗi thời, không thấp bé. Sau đó cậu đứng bên cửa sổ nghĩ về tòa nhà tám mươi sáu tầng đó, ánh mắt xuyên qua những tòa nhà và rừng cây, nhìn thấy cách đó vài dặm, ở tầng sáu mươi sáu của tòa nhà cao tầng kia cũng có một cánh cửa sổ đẩy ra. Khuôn mặt thị trưởng to như một quả táo, đang mỉm cười vẫy tay gọi cậu trong khung cửa sổ mở ra đó, bảo cậu nhanh chóng cùng huyện trưởng qua đó. Cậu liền vội vàng vẫy tay với thị trưởng, đóng cửa sổ, đi gọi huyện trưởng nhanh chóng đi về phía văn phòng thị trưởng.

Bước ra khỏi khách sạn, lên xe taxi, qua ba khu dân cư, đường đi quanh co khúc khuỷu, đến chính quyền thành phố làm xong nhiều thủ tục đăng ký, cậu và huyện trưởng mới vào được văn phòng thị trưởng. Thị trưởng quả nhiên đang xem nhiều bảng thống kê và biểu đồ do Chiết Liệt gửi lên. Thị trưởng là vị huyện trưởng cũ khi huyện trưởng còn làm trấn trưởng, Minh Lượng làm thôn trưởng, ông gặp họ không chút xa lạ, ký ức rực rỡ như mặt trời ban mai, đẹp như hoa tươi, đôi bên ôn lại chuyện cũ, uống nước, cuối cùng thị trưởng nhìn khuôn mặt trẻ trung phấn khích của Minh Lượng, nói tôi biết cậu vì công việc mà cha chết cũng không chịu về nhà chịu tang, chỉ vì điểm này của cậu, cá nhân tôi về nguyên tắc ủng hộ Chiết Liệt chuyển từ trấn thành huyện.

Minh Lượng muốn rơi lệ.

Thị trưởng nhìn Hồ huyện trưởng hỏi: "Nghĩ kỹ xem tương lai ai sẽ được điều đến Chiết Liệt làm huyện trưởng chưa?"

Trái tim Minh Lượng lại thắt lại, quay đầu nhìn Hồ huyện trưởng, ánh mắt cầu xin giống hệt màn sương sớm trên những dãy núi.

Thế nhưng ngay khi Hồ huyện trưởng sắp mở miệng nói, thị trưởng mỉm cười: "Tôi thấy ai cũng đừng đi nữa. Đề bạt đồng chí Minh Lượng trực tiếp từ trấn trưởng thành huyện trưởng đi." Sau đó, rất thản nhiên nhìn thấy Hồ huyện trưởng mỉm cười gật đầu, còn uống chén nước thị trưởng rót cho ông ta. Trong lúc Minh Lượng muốn nhận lấy chiếc chén từ tay thị trưởng để rót thêm nước cho thị trưởng, cậu nhìn thấy kim giây màu đỏ của chiếc đồng hồ vuông treo trên tường phía sau lưng thị trưởng đang chạy một cách yếu ớt, muốn dừng lại. Trong khoảnh khắc, tay cậu cứng đờ giữa không trung. Lại nhìn khuôn mặt huyện trưởng, ra hiệu cho huyện trưởng nhìn cái đồng hồ trên tường của thị trưởng. Thấy huyện trưởng ngẩng đầu nhìn xong, rõ ràng là nhìn thấy kim giây đó mỗi lần chạy đều như leo bậc thang, có lúc leo lên rồi lại rơi xuống, nhưng huyện trưởng lại như không nhìn thấy gì, trên mặt thoáng qua một tia vui mừng ẩn ý, sau đó vẫn tiếp tục nói chuyện với thị trưởng.

Huyện trưởng nói: "Cải cách sâu rộng những năm gần đây, tình hình trong huyện đều rất tốt."

Thị trưởng nói: "Phải nắm bắt cơ hội, thuận theo dòng chảy của thời đại."

Huyện trưởng nói: "Dù cải cách thế nào, tôi cũng theo sát ngài thị trưởng. Ngài chỉ đâu, tôi thề chết cải cách đến đó."

Tiếp theo, hai người đều cười cười. Mà kim giây của chiếc đồng hồ treo tường sau lưng thị trưởng cũng ngay lúc này tiêu hao hết sức lực, chết hẳn không chạy nữa. Minh Lượng chằm chằm nhìn cái kim giây màu đỏ đang bò từ số "7" sang số "8" kia, sắc mặt lập tức trắng bệch, mồ hôi từ trên trán rịn ra một lớp, cuối cùng không nhịn được mà bước tới một bước, xen vào cuộc đối thoại giữa thị trưởng và huyện trưởng, cẩn thận nói khẽ với thị trưởng:

"Thị trưởng, đồng hồ treo tường trên tường của ngài nên thay pin rồi."

Thị trưởng quay đầu nhìn một cái, có chút không quan tâm quay đầu hỏi huyện trưởng: "Hôm nay muốn uống rượu gì?"

Huyện trưởng nói: "Loại ngon nhất."

Lúc này chợt nhớ ra, kim giây trên tường không những dừng lại ở số "7", mà còn như có người trèo cây đến nửa đường thì trượt xuống vậy, đột nhiên, cái kim giây treo lơ lửng đó chớp một cái, lại trượt ngược xuống chỗ số "6". Minh Lượng nghe thấy tiếng vang như thiên thạch rơi xuống khi kim giây trượt xuống, trước mắt hoa lên, trong đầu oanh một tiếng, cậu hét lớn chạy ra bên ngoài văn phòng thị trưởng.

—— "Đồng hồ của thị trưởng không chạy nữa, mau thay pin cho thị trưởng đi!"

—— "Đồng hồ của thị trưởng không chạy nữa, mau đến thay pin cho thị trưởng đi!"

Cậu hét lớn trên hành lang tầng sáu mươi sáu của tòa nhà văn phòng chính quyền thành phố, âm thanh khẩn thiết vang dội, như những hòn đá lăn từ sườn núi Chiết Liệt xuống sắp đập chết người đi đường vậy. Phó thị trưởng và thư ký trưởng nghe thấy tiếng hét của cậu, cùng tất cả cán bộ và nhân viên của tầng đó, đều từ văn phòng lao ra, cứng đờ đứng trên hành lang nhìn cậu. Sau đó thị trưởng biết được lý do Minh Lượng kêu gào cuồng loạn như vậy, cảm thán một câu:

"Cả đời này đi đâu tìm được cấp dưới trung thành tốt bụng như thế này chứ!"

2

Bước ra khỏi văn phòng thị trưởng, huyện trưởng và trấn trưởng sóng vai nhau, đến dưới lầu huyện trưởng ghé sát vào tai trấn trưởng, thì thầm: "Khổng Minh Lượng, tao thật muốn đụ mẹ mày!"

Rời khỏi sân chính quyền thành phố đến con phố trước cửa chính quyền thành phố, huyện trưởng nói với trấn trưởng bên cạnh bằng giọng không cao không thấp: "Khổng Minh Lượng, cha mày chết rồi, sao mẹ mày không tranh thủ chết luôn đi?"

Đến khi hai người về đến phòng của mình tại khách sạn, huyện trưởng hét lớn trên hành lang khách sạn: "Khổng Minh Lượng —— mày và cả nhà mày chết hết là tốt nhất —— đừng tưởng thị trưởng đồng ý Chiết Liệt cải cách thành huyện thì Chiết Liệt sẽ độc lập thành huyện. Đừng tưởng thị trưởng nói để mày làm huyện trưởng thì mày đã được làm huyện trưởng. Việc lớn việc nhỏ đừng hòng lách qua tao - một huyện trưởng này. Bây giờ mày, Khổng Minh Lượng, vẫn nằm trong tay tao đây này."

Trên suốt dọc đường, trong hai ngày, Minh Lượng đều không biết vì sao huyện trưởng lại nổi giận lôi đình, nguyền rủa cha mẹ mình như thế. Để làm rõ tại sao, cậu rót nước sôi, giặt quần áo, nặn kem đánh răng, đánh xi giày cho huyện trưởng, thậm chí đích thân cầm lấy giấy lau miệng phế thải của huyện trưởng vứt vào sọt rác, nhưng huyện trưởng cuối cùng vẫn không nói lý do vì sao mình nổi giận lôi đình, chửi bới cha mẹ cậu. Cho đến khi họ từ thành phố trở về huyện thành, chiếc xe chuyên dụng đón họ đi qua khu phát triển, phố thương mại, quảng trường, sân vận động, nhà hỏa táng và bệnh viện huyện mới xây, khách sạn lớn và thành phố giải trí trẻ em của huyện, Minh Lượng xách hành lý của huyện trưởng đưa huyện trưởng về nhà, huyện trưởng mới rất hàm súc nói với cậu: "Về nhà chôn cha mày thì suy nghĩ đi."

Nhà huyện trưởng ở trong một khu vườn ở trung tâm thành phố. Ông ta không cho Minh Lượng vào nhà đưa mình, đến cửa khu vườn liền chặn Minh Lượng lại, "Cha mày nằm ở nhà ba ngày đợi mày về chôn kìa, mau về nhà lo hậu sự cho cha mày đi." Minh Lượng khăng khăng muốn đưa huyện trưởng về tận nhà, liền lách người không đưa hành lý cho huyện trưởng. "Ngài không nói cho tôi biết tại sao ngài tức giận thì tôi không rời đi. Chết cũng không rời đi!" Cậu cứng đầu như sắt nói, bước theo phía sau huyện trưởng, đến cổng sân tòa nhà biệt lập của huyện trưởng, lại tiếp tục hạ giọng nói khăng khăng: "Hồ huyện trưởng, ngài không nói tại sao ngài tức giận thì tôi chết cũng không rời đi!" Khi bước vào cửa phòng, cậu lại hạ giọng nói: "Ngài đã coi tôi là cấp dưới, là anh em, là người của ngài rồi, thì ngài nói cho tôi biết tại sao ngài lại giận tôi như thế." Đến phòng khách nhà huyện trưởng rộng như hội trường, có một đám người nhận lấy hành lý, bận rộn thay giày rót trà, bật điều hòa, bưng nước rửa mặt cho huyện trưởng nghỉ ngơi thư giãn, cậu dùng giọng nhỏ hơn cầu xin huyện trưởng:

—— "Ngài không nói, tôi quỳ xuống cho ngài xem."

—— "Hồ huyện trưởng, ngài tưởng tôi không dám quỳ xuống à?"

—— "Không chỉ quỳ xuống, tôi còn dám quỳ chết ngay trước mặt ngài."

Trong lúc Khổng Minh Lượng thực sự làm tư thế chuẩn bị quỳ xuống, kim giờ kim phút trên chiếc đồng hồ treo tường phòng khách nhà huyện trưởng đều đã đến mười hai giờ, trong chiếc đồng hồ gỗ đỏ chạm khắc gỗ hình bầu dục đó, "cạch cạch cạch" liên tiếp điểm mười hai tiếng, âm thanh trong trẻo, như tiếng chuông chùa, tiếng mõ gỗ trong cổ tự. Khổng Minh Lượng có chút tỉnh ngộ, lần theo tiếng vang nhìn chiếc đồng hồ đó, biểu cảm trên mặt như một đám mây lộ ra một tia sáng. Hồ huyện trưởng cởi giày da, thay dép lê bước tới, nhìn chằm chằm Minh Lượng cười lạnh: "Cậu yên tâm, đồng hồ nhà tôi có chạy thêm trăm năm nữa cũng không dừng lại." Minh Lượng nhìn Hồ huyện trưởng, lại quay đầu vẫn nhìn chiếc đồng hồ đó, biểu cảm vốn cứng đờ trên mặt đã tan ra. Có một tầng hối hận sáng bóng đọng trên mặt cậu. Cậu nhìn Hồ huyện trưởng đang đi tới ngồi trên ghế sofa dưới đồng hồ, tự tát nhẹ vào mặt mình một cái.

"Tôi nghĩ ra rồi." Cậu nói với huyện trưởng, lại dùng sức tự tát mình một cái, "Đồng hồ của thị trưởng hết pin, tôi không nên nhắc ngài ấy mau thay pin để đồng hồ không ngừng chạy." Nói xong liền ngồi phịch xuống chiếc ghế đối diện Hồ huyện trưởng, như thể quẳng bản thân từ đâu đó xuống vậy, "Đồng hồ của thị trưởng không chạy, thị trưởng sẽ bị ốm phải nhập viện. Thị trưởng nhập viện, bệnh sẽ khó chữa. Thị trưởng mắc bệnh nan y, liền phải nhường vị trí thị trưởng ra."

Nói xong những lời này, Khổng Minh Lượng liếc nhìn Hồ huyện trưởng, lộ ra muôn vàn hối hận và không đáng có. "Tôi đúng là đầu heo!" Dậm nhẹ chân xuống đất, cậu lại nói tiếp, "Thị trưởng chết bệnh, chẳng phải đến lượt ngài làm thị trưởng sao? Ngài làm thị trưởng, chuyện Chiết Liệt từ trấn thành huyện chẳng phải hoàn toàn do ngài quyết định sao?!" Sau đó cậu không nói thêm gì nữa, chỉ nhìn huyện trưởng cảm thán, như thể cứu sống một con ngựa chết của kẻ thù, con ngựa đó đá mình một cái, lại chạy về phía chiến trường tàn sát mình. Cứ như vậy, ngồi đối diện nhìn nhau cách huyện trưởng vài mét, đợi huyện trưởng nói một câu giải tỏa tha thứ cho mình.

Nhưng huyện trưởng không nói. Huyện trưởng như nhân vật trong phim, uống chén trà vừa pha xong, dùng nắp chén gạt lá trà nổi lên sang một bên, thổi vài cái hơi nóng rồi muốn uống, lại đặt chén xuống nói bằng giọng rất nhẹ:

"Cậu vốn là người của thị trưởng, trung thành với thị trưởng cũng là chuyện nên làm."

Minh Lượng quả nhiên quỳ xuống trước huyện trưởng: "Hồ huyện trưởng, đánh chết tôi, tôi cũng là người của ngài."

Huyện trưởng hỏi: "Có bằng chứng gì không?"

Minh Lượng suy nghĩ, suy nghĩ một quãng thời gian dài đằng đẵng: "Thế này đi —— Hồ huyện trưởng, tôi biết bây giờ đang tiến hành cải cách tang lễ quy mô lớn, yêu cầu sau khi người chết, đều phải hỏa táng sử dụng hũ cốt. Mà toàn huyện chúng ta từ khi ngài xây dựng nhà hỏa táng —— tôi biết cái lò hỏa táng và nhà hỏa táng đó, là công việc làm ăn và nhà máy của gia đình ngài. Nhưng từ khi xây xong, vẫn chưa có một người chết nào tự nguyện đi hỏa táng ở đó cả —— bắt đầu từ tôi —— vậy thì bắt đầu từ gia đình họ Khổng chúng tôi, để chứng minh tôi là người của ngài, sống chết đều đứng về phe ngài, bên cạnh ngài, tôi đưa cha tôi đến hỏa táng —— để cha tôi trở thành người đầu tiên trong toàn huyện tự nguyện hỏa táng."

Huyện trưởng nhìn chằm chằm khuôn mặt Khổng Minh Lượng.

"Nếu một trấn trưởng đưa cha mình đến hỏa táng," Minh Lượng nói, "thì việc kinh doanh của nhà hỏa táng chắc chắn sẽ dần dần tốt lên."

Huyện trưởng nhìn chằm chằm khuôn mặt Khổng Minh Lượng. Tiếng chuông đồng hồ treo tường lại vang lên, như tiếng chuông tiếng mõ trong cổ tự, thanh thản xa xăm, khiến người ta nghe xong liền đại ngộ đại khai, nhanh chóng hiểu ra vạn sự trong cõi đại thiên thế giới.

Hai: Cơn đau thắt

1

Con thứ tư Khổng Minh Diệu, từ một doanh trại quân đội ở tỉnh lỵ vội vã trở về chịu tang cha, xuống xe từ trên dầm cầu. Đứng trên đường dầm, cậu bị những thay đổi ở Chiết Liệt làm cho sợ hãi. Tưởng mình xuống nhầm xe, quay đầu đuổi theo chiếc xe đang chạy đi hét lớn: "Dừng lại! Dừng lại!" Nhưng chiếc xe đã cuốn theo bụi mù chạy mất. Cậu đứng đó quan sát, cho đến khi nhìn thấy tấm bia khổng lồ dựng cho chị dâu năm xưa ở ngã tư đường phía dưới, mới hiểu rằng trấn thị phồn hoa trước mắt thực sự là Chiết Liệt. Vì tập trung trong quân đội, đến bản thân mình cậu còn quên mất bao nhiêu năm không về nhà. Lần trước trở về là vì nhị ca tranh cử thôn trưởng, lần này trở về nhị ca không chỉ là trấn trưởng, mà còn sắp là huyện trưởng rồi. Cậu đứng ở một chỗ đất trống trên đỉnh dầm, nhìn những tòa nhà, cầu cống, đường phố và các nhà máy hai bên sông cùng dòng người trên trấn, đang không biết làm thế nào thì chị dâu Chu Dĩnh từ phố cũ đi tới đón cậu, trên mặt vừa lộ vẻ bi thương vừa lộ vài phần mừng rỡ. Lúc này đang là hoàng hôn, trong ánh mặt trời lặn phía tây, những đám mây đều biến thành thỏi vàng, thanh vàng và những thỏi bạc phát sáng. Nhưng cây hòe và cây du bên đường, đều nở những bông hoa màu đen to lớn vì cái chết của cha. Những bông hoa đen đó trong ánh chiều tà, lấp lánh thứ ánh sáng bi thương rực rỡ. Chu Dĩnh bước về phía Minh Diệu, đến trước mặt cậu hỏi với vẻ đau thương:

"Tam đệ —— em về rồi à?"

Minh Diệu nhìn trấn Chiết Liệt dưới núi, sững sờ hồi lâu nói:

"Chị dâu —— đây là Chiết Liệt sao?"

"Cha chết vì bệnh tim," Chu Dĩnh nói, "chết trên người một cô gái."

Minh Diệu lại ngẩng đầu nhìn những bông hoa đen nở rộ cả cây trên cây du, cây hòe bên đường, nhìn chằm chằm chị dâu hỏi: "Nhị ca đâu?"

"Vài ngày nữa, bốn anh em các người mỗi người đều có một phần tiền hiếu hỷ sau khi cha chết, ít nhất mỗi người có thể chia được mấy trăm ngàn. Chị và anh em đã bàn bạc rồi, chỉ cần em không ngăn cản việc đưa cha đến nhà hỏa táng, mấy trăm ngàn đó đều thuộc về em."

Minh Diệu lại càng kinh ngạc hơn. Cậu không ngờ chị dâu nói mấy trăm ngàn như nói mấy tờ giấy. Không ngờ chị dâu lại mở miệng là đưa ngay mấy trăm ngàn cho cậu. Thế là, khi theo sau chị dâu về thôn, cậu ngơ ngác hỏi: "Bốn anh em mỗi người thực sự có mấy trăm ngàn à?"

Chị dâu nói: "Anh em sắp làm huyện trưởng rồi. Cha chết, người toàn huyện đều nên nhân cơ hội này đến nhà họ Khổng đưa lễ."

Như vậy, Minh Diệu liền có chút mong chờ đám tang, vui với đám tang đó.

Trong quá trình, Khổng Đông Đức quàn xác tại Chiết Liệt bảy ngày, hậu sự tang lễ được tổ chức vô cùng hoành tráng, vang danh thiên hạ. Chỉ riêng đá lạnh dùng để bảo quản thi thể đã dùng hết mười hai tấn. Dựng một rạp tang khổng lồ và phòng kế toán ở ngã tư đường Chiết Liệt. Tất cả mọi người đều biết cha của trấn trưởng vì cứu một cô gái làm thuê ở thôn Chiết Liệt mà chết. Có một chiếc xe tải chở quặng chạy qua dầm cầu, cô gái tan làm đi ngang qua dưới bánh xe, ông lão một tay kéo cô ấy ra, nhưng ông lão lại trong sự kinh sợ đó mà ngừng tim. Mà câu cuối cùng ông lão nói trước khi chết, vẫn là bảo đưa mình đến nhà hỏa táng mới xây, chuyển đổi phong tục tập quán để hỏa táng. Hơn nữa sau khi ông lão chết, con trai trấn trưởng vẫn đang bận rộn vì sự phồn vinh của Chiết Liệt ở trên thành phố mà không biết trời tối hay sáng, sự tích này sau khi được Dương Bảo Thanh - cán bộ phụ trách tuyên truyền trên trấn ngày đó viết thành bài, đã được đăng trang trọng trên báo, phát trên tivi. Người trong thiên hạ đều bị chấn động cảm động. Người gửi vòng hoa đông như bướm chuồn chuồn bên nước mùa hè vậy. Toàn bộ cửa hàng, nhà hàng, tòa nhà bách hóa và đủ loại cửa tiệm kinh doanh ở Chiết Liệt, đều đóng cửa ba ngày, bày vòng hoa lớn trước cửa ven đường. Vòng hoa dẫn đến bướm bay tới dày đặc, bảy ngày không tan, khiến đường lớn ngõ nhỏ Chiết Liệt đều bay đầy và rơi kín. Người đưa lễ chịu tang, trong vòng bán kính hàng trăm dặm, những người khai thác mỏ, mở nhà máy, làm đủ loại kinh doanh ở Chiết Liệt, lớn thì mấy vạn, mười mấy vạn tiền phúng viếng, nhỏ thì trứng gà, khăn gối, vải bọc chăn và chăn lông mà bách tính thôn xa gửi đến, khiến kế toán tang lễ ở đó ghi chép sổ sách không nhắm mắt ngày đêm. Để có thể đưa phần lễ phúng viếng cho cha trấn trưởng, đội ngũ xếp hàng từ đường lớn Chiết Liệt liên tục ba ngày đến tận dầm núi Chiết Liệt. Ngay cả những người Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ và châu Âu đang khai thác mỏ, mở nhà máy ở Chiết Liệt, đều theo phong tục tập quán của trấn Chiết Liệt mà gửi phong bao đỏ cho đám tang hỷ sự này.

Theo văn minh thời đại đưa ông lão đến huyện thành hỏa táng xong, lại bỏ hộp cốt vào trong quan tài, chôn ở mộ tổ, Chiết Liệt khôi phục lại sự ồn ào và trật tự vốn có. Nhà họ Khổng cũng khôi phục lại sự bình yên đã nhiều năm không thấy. Sau đám tang theo tục lệ là phải triệu tập một cuộc họp gia đình, vì Minh Lượng bận rộn vì công việc, chỉ lộ mặt trong buổi lễ truy điệu ngày đưa tang, sau đó lại không thấy đâu, bận rộn lên huyện gặp huyện trưởng. Chu Dĩnh cũng bận xong ngày đưa tang là không thấy đâu, ngay cả việc họp gia đình thảo luận xem mỗi người con chia thế nào mấy trăm ngàn tiền hiếu hỷ, chị cũng không về nhà.

Gia đình này cứ như vậy mà tan rã một cách hoành tráng.

Trong căn nhà chính trống không của nhà họ Khổng, chỉ còn lại anh cả Khổng Minh Quang, tam đệ Khổng Minh Diệu và tứ đệ Khổng Minh Huy. Minh Diệu ngoài mười mấy cái mụn trứng cá trên mặt và bộ quân phục mặc trên người ra, thì chỉ là sự mệt mỏi và trống rỗng của nhân sinh. Sự bận rộn của cậu trong quân đội giống như con lừa kéo chiếc cối xay trống rỗng trên dãy núi Bả Lâu đi vòng quanh không ngừng nghỉ, cuối cùng chẳng có hạt gạo nào chảy ra. Không thể lập công làm sĩ quan, cũng không thể lập công thành anh hùng. Cậu tay trắng, ngồi trong cuộc họp gia đình này, giống như một người dân ngồi giữa một vòng người dân. Mẹ ngồi bên cạnh ba người con trai, đun nước cho họ, đổ lạc và hạt óc chó lên bàn mà họ vây quanh. Để họ ăn, còn bóc lạc ra, đặt nhân vào một cái bát trống. Đập hạt óc chó ra, đặt nhân vào một cái bát khác, đợi hạt lạc và nhân óc chó đều chất thành đống trong bát, liền bưng qua đặt trên mặt bàn trước mặt các con. Trên bàn đó còn có sổ sách và danh mục tất cả những lễ vật gửi đến sau khi Khổng Đông Đức chết. Số tiền còn lại trên sổ sách đúng hai triệu, bốn người con mỗi người chia năm mươi vạn. Còn mấy kho đủ loại lễ phúng viếng mọi người gửi, bốn người con mỗi người có thể chia được một kho. Di ảnh của Khổng Đông Đức đặt ở giữa bàn trong phòng, di ảnh đó hiền lành thân thiết, nhìn mọi người vẫn luôn mỉm cười. Trong phòng yên tĩnh và ôn hòa, cũng giống như khuôn mặt trên di ảnh của Khổng Đông Đức đó. Có một con ruồi đậu trên di ảnh đó, thải ra một hạt phân, lại bay tới đậu trên chiếc bàn ba anh em họ vây quanh. Lúc này, tam đệ Minh Diệu liền nhìn hai người anh em nói:

"Chia đi."

Anh cả, em út nhìn tam đệ không nói lời nào.

"Phần của nhị ca, nhị tẩu họ đều nói muốn cho em." Nói xong Minh Diệu lấy ra một tờ giấy nhỏ, nói nhị tẩu đã viết giấy nợ ở đây rồi, nói chị ấy sợ em ngăn cản việc đưa cha đến nhà hỏa táng, mới nhất định đưa phần nhà chị ấy cho em. Tiếp theo, uống vài ngụm nước, Minh Diệu lại nói: "Nói ngược lại, lúc nhị ca muốn làm thôn trưởng, em về làm chỗ dựa cho anh ấy, không có lần đó làm thôn trưởng thì làm sao anh ấy làm được trấn trưởng? Không làm trấn trưởng thì làm sao làm được huyện trưởng?" Cuối cùng suy luận rằng, ngày hôm nay của nhị ca đều là nhờ có lần đó em giúp một tay, đem phần thuộc về nhà anh ấy đưa cho em, cũng là để báo đáp em. Cuối cùng, cậu đặt ánh mắt lên khuôn mặt anh cả Minh Quang, mỉm cười hỏi anh:

"Anh cả, phần của anh anh có muốn không?"

Minh Quang nói: "Nhà cứ thế này mà tan rã sao?"

Lại đặt ánh mắt lên tứ đệ Minh Huy, Minh Diệu hỏi: "Tứ đệ, phần của em em có muốn không?"

"Nhị tẩu đâu rồi?" Minh Huy nhỏ giọng hỏi nhìn tam ca Khổng Minh Diệu, lại quay ánh mắt về phía mẹ bên cạnh, phát hiện mẹ sớm đã không còn bóc lạc, óc chó nữa, ngồi ở đó hướng về phía này đờ đẫn, giống như không nhận ra những đứa con này của mình, sự ngơ ngác trên mặt là một màu vàng úa, đôi môi là màu đen xám khô khốc cháy sạm. "Là muốn chia nhà à?" Bà hỏi các con của mình như vậy, ba người con đều sững người một lúc vì câu hỏi này, Minh Diệu đột nhiên trên mặt treo nụ cười tỉnh ngộ, dời ánh mắt từ trên người mẹ, nhìn khuôn mặt anh cả, lại nhìn khuôn mặt em út, hét lớn:

"Chính là thế đấy, chúng ta chia nhà đi. Thiên hạ này làm gì có gia đình nào không chia nhà."

Nói xong cậu nhìn anh cả và anh em, lại quay ánh mắt lên khuôn mặt mẹ, nhìn thấy mẹ khóc, lại quay lên bức ảnh cha, trong một mảnh chết chóc, nghe thấy cha trong bức ảnh hét lớn:

"Đừng chia nhà —— ta quỳ xuống cho các con!"

2

Đến ngày "tam thất" sau khi cha chết, con cái đều phải đến mộ phần đốt giấy thắp hương. Nhưng ngày hôm nay, mặt trời sắp lặn, Minh Huy từ trấn chính quyền đi ra, không muốn gặp người nói nhiều, liền đi đường vòng qua phố trấn, thôn xóm và dòng sông, cùng dòng người tan làm ở các nhà máy trên dầm cầu hai bên, đến nơi hẻo lánh phía sau sườn núi. Tiếng nổ của mỏ núi phía xa, truyền tới trong hoàng hôn vừa trầm vừa vang, sau đó là một mảnh chết chóc. Mặt trời lặn bị tiếng nổ đó nổ thành một vũng nước đẫm máu. Một túi tương đỏ khổng lồ bị Chiết Liệt nổ tung sau khi chảy ra ngoài chân trời. Cây cối thành màu đỏ, như một cây hoa máu. Tiếng chim kêu cũng đỏ rực, trên đường về tổ đều là lông nhung đỏ của chúng. Có một con thỏ hoang trong tiếng nổ đó, sợ hãi nhìn về phía nơi nổi bụi, kêu thét một tiếng —— "Trời!", liền chạy về phía ruộng đồng. Hạt cỏ bị nổ kinh sợ vừa vặn rơi vào bụng chim đói. Hoa cỏ và lá non bị nổ rơi, trốn vào miệng trâu bò. Minh Huy cứ thế trong sự hoảng sợ yên tĩnh đó, đi về phía mộ phần. Trên đường gặp phải không khí màu đỏ, suối nước bẩn, những con bướm đêm hoảng loạn và con kiến bệnh nôn ra bọt mép. Còn có một con chó vô gia cư khô cổ sắp chết trên đường. Con chó đó theo bên cạnh cậu. Cậu cho nó uống nước, tìm đồ ăn cho nó, liền đến mộ phần. Con chó chờ cậu trên dầm cầu. Thời tiết đã là giữa thu, rất nhiều cỏ và cây hoa đều nửa khô héo nửa xanh vàng. Trên bãi mộ mấy chục hàng trăm ngôi mộ của nhà họ Khổng, đều là cỏ tranh và cỏ ngải xám trắng. Minh Huy nhìn thấy mộ cha từ rất xa —— một đống đất mới và một mảnh vòng hoa giấy đổ trên mặt đất. Còn nhìn thấy cha ngồi trong vòng hoa đó đợi cậu, đầy mặt đều là vẻ khô vàng và ốm yếu bị hỏa táng thiêu cháy. "Ta đau quá —— ta đau quá!" Minh Huy nghe tiếng gọi ẩn ẩn truyền đến từ mộ cha, từ từ đứng lại chân. Nhưng cậu cuối cùng không bước về phía cha và đống mộ đó. Trong lòng cậu đột nhiên có chút sợ hãi và lo lắng không tên. Đáng lẽ ra, trong ngày cúng tam thất này, các anh chị dâu lẽ ra đã sớm xách đồ cúng, pháo hoa đến mộ phần rồi, bày những đồ cúng đó trước mộ, thắp hương, quỳ trước mộ dập đầu, người biết khóc thì khóc lớn, như hát mà kể lể sự cô đơn, nhớ nhung và đau khổ mà người chết để lại cho người sống. Người không biết khóc thì đều quỳ xuống dập đầu, thầm thì những lời trong lòng trước mộ đất mới. Sau đó giữa anh chị em, liền bắt đầu lôi kéo, khuyên bảo người khóc đau đớn nhất, nói người chết đã chết rồi, người sống vẫn phải giữ lấy nhau, phải chăm sóc lẫn nhau sống hết cuộc đời này. Đến đây, có lẽ người khóc sẽ không khóc nữa, có lẽ anh hoặc chị ấy sẽ vì có người lôi kéo khuyên bảo mà khóc càng đau đớn hơn, càng xé lòng hơn. Minh Huy đã chuẩn bị sẽ khóc một trận thật đã trước mộ cha. Cậu có rất nhiều lời muốn nói với cha. Muốn nói với cha rằng bốn anh em họ chia nhà rồi, hiện tại anh cả đang dùng số tiền chia nhà đó, mua một ngôi nhà mới ở khu phát triển trên trấn. Tam ca nhận phần của cậu và nhị ca, quyết tâm dùng số tiền đó làm nên sự nghiệp lớn, giống như nhị ca làm một vĩ nhân. Còn nhị ca nhị tẩu không cần số tiền đó, đem phần đó cho tam ca dùng, thì cậu không biết là vì chuyện gì nữa.

Nhị ca bận, ngay cả khi cha chôn cất cũng không có thời gian về kịp. Chị dâu trong khi vẫn chưa cuối cùng an táng cha xong, chị ấy cũng như nhị ca không thấy đâu nữa. Anh cả, chị dâu ly hôn rồi. Giữa nhị ca nhị tẩu, chắc chắn cách nhau khoảng cách và chuyện tày trời, chỉ là chuyện này Minh Huy không biết. Minh Huy rất muốn vào ngày cúng tam thất, quỳ trước mộ cha nói chuyện với cha về những chuyện này. Nhưng anh cả, nhị ca đều không đến mộ phần cúng tam thất cho cha. Tam ca lại mang theo một số tiền khổng lồ trở về quân đội của mình rồi. Tưởng rằng nhân ngày cúng tam thất, có thể gặp anh cả, nhị ca, nhị tẩu ở mộ phần, nhưng họ đều không ai đến cả. Minh Huy biết nhà họ Khổng cùng với cái chết của cha, gia đạo giống như một tòa nhà vậy sụp đổ rồi. Giống như một cái cây vậy đổ xuống. Bao nhiêu năm trước gia cảnh nghèo đến mức nấu cơm không có muối ăn, thì gia đình đó hoàn chỉnh thẳng đứng. Bây giờ tam ca sắp làm huyện trưởng rồi, anh cả dường như cũng được thăng chức thành hiệu trưởng rồi. Anh muốn làm giáo viên kiểu mẫu, nhưng nhị ca chỉ cần một cuộc điện thoại gọi đi đâu, thì anh không chỉ là giáo viên kiểu mẫu, mà còn là hiệu trưởng nữa. Còn tam ca, cũng vì có tiền mà điên cuồng đầy khí thế, nhưng gia đình này, lại vì thế mà sụp đổ ầm ầm. Ngay cả lễ tam thất sau khi cha chết, cũng không ai có thời gian đến đây hành lễ thắp hương nữa. Ngồi trên bãi đất trống cách mộ mới của cha mười mấy mét, trong hoàng hôn yên tĩnh, phát ra âm thanh xé vải rất lớn. Cái oi bức và nóng cháy của mùa hè, quấn quanh tích đống xung quanh cậu. Có vài con bọ rùa bảy sao đang bò trên một cây cỏ trước mặt cậu, đốm đen trên thân biến mất, chỉ còn vài hạt thân đỏ rực đang bò, như vài giọt máu lăn trên cây cỏ đó. Minh Huy dời ánh mắt khỏi những giọt máu đó, hét lớn về phía khoảng không trên dầm cầu: "—— Đều không đến sao? —— Đều không đến sao?" Con chó đó nghe thấy tiếng hét của Minh Huy sau, nhìn trái nhìn phải, chậm rãi đi về phía cỏ giữa các ngôi mộ.

Không bao giờ trông mong các anh chị dâu sẽ đến mộ phần này nữa. Cậu nghĩ đến vài câu anh cả và nhị ca nói sau khi cha chết, trong lòng đau nhói vài cái. Anh cả nói: "Cha đúng là con lợn, lại có thể chết trên người đàn bà."

Nhị ca nhìn chằm chằm cha nằm trong quan tài, đá vào quan tài vài cái: "Hỏa táng đi. Hỏa táng rồi tức là ủng hộ chính sách hỏa táng của huyện trưởng."

Anh cả nói: "Hỏa táng tốt, thiêu đi lòng tôi cũng sạch sẽ."

Liền đưa cha từ Chiết Liệt vận chuyển đến nhà hỏa táng mới mở ở huyện thành. Để ăn mừng thi thể đầu tiên tự nguyện bước vào nhà hỏa táng, nhà hỏa táng bày đầy hoa tươi, viết khẩu hiệu, treo băng rôn lớn, gõ chiêng đánh trống như ăn mừng ngày lễ. Sau đó liền đẩy thi thể cha vào lò hỏa táng, lại bỏ tro cốt vào hũ cốt, cuối cùng bỏ hũ cốt vào quan tài chôn đi. Một trấn trưởng dãy núi Bả Lâu, dẫn đầu viết sự tích hỏa táng cha thành bài văn lớn trên vị trí nổi bật của báo chí. Đài phát thanh, tivi luân phiên phát tin tức như rang đậu trong nồi, lạch cạch, đất trời rung chuyển, và còn đăng ảnh cha trên báo, nói cuộc đời ông, bình thường mà vĩ đại, trước khi chết cứu người làm thuê đến Chiết Liệt dưới bánh xe, sau khi chết lại làm người đầu tiên dám ăn cua cho sự nghiệp tang lễ ở đó.

Nhìn những bài báo và ảnh đó, nhị ca cười cười ném tờ báo sang một bên. Anh cả nhìn xong, nhổ một bãi đờm lên tờ báo đó. Tiếp theo mặt đất ném tờ báo đó, nơi có bãi đờm, đờm thành hạt giống sinh ra một cây mơ đỏ, trên cây mơ kết đầy xoài và lựu.

Có một luồng gió lạnh buốt thổi tới từ đâu đó, con bọ rùa vốn đang nằm trước mặt Minh Huy đều biến thành chuồn chuồn bay đi mất. Trời dường như sắp mưa. Minh Huy nhìn mặt trời lặn bị mây che khuất và khuôn mặt cha trong vòng hoa đặt trên mộ, đang được con chó cô đơn kia liếm nhuận từng chút một. Trên khuôn mặt bị hỏa táng cháy sạm của cha, sau khi con chó liếm xong đã có sự ẩm ướt và giãn ra, dường như cơn đau cháy sạm do hỏa táng trên mặt, trên người ông đã dịu đi rồi. Đến lúc cuối cùng, Minh Huy đi về phía trước mộ cha. Dập đầu ba cái trước mộ đó, nghe thấy cha nói với cậu:

"Về nhà đi, trời sắp mưa rồi."

Cậu liền lặng lẽ từ mộ phần trở về trong mưa rơi.