Căn phòng thật đẹp, với một tấm thảm len dày màu kem, rất nhiều sách, và những bức tranh tuyệt mỹ trên tường. Ngồi bất động như một pho tượng, Paul chờ đợi đã mười phút rồi. Chính bà vợ của viên biện lý đưa chàng vào đây. Đó là một người đàn bà duyên dáng khoảng bốn mươi tuổi, xanh xao và yếu đuối, mặc một chiếc áo dài xinh xắn màu xám. Rõ ràng bà ngỡ Paul là nhân viên của văn phòng biện lý. Bà vừa mỉm cười vừa nói: “Tôi hy vọng cậu không đem thêm việc làm cho Sir Matthew chứ?”

Đoạn bà hỏi Paul có muốn dùng một ly rượu nho và một miếng bánh bích-quy không. Paul từ chối, và trước khi ra ngoài, bà lại mỉm cười với Paul một lần nữa.

Căn phòng rất yên tịnh. Bỗng ở lầu trên, có tiếng đàn dương cầm. Một bản “Prélude” của Chopin - bản thứ bảy - được đánh rất chậm và có vài chỗ sai. Paul nhận ra người chơi đàn là một đứa bé, và chàng nghe có tiếng cười nói vui vẻ. Một nỗi bực tức bỗng xâm chiếm lòng chàng. Paul nghĩ đến con người đó, đến ngôi nhà đẹp đẽ của ông ta. Rồi chàng nghĩ đến cha mình đang nằm trong xà lim lạnh lẽo. Sự so sánh đáng ghét này thật không thể chịu nổi.

Sau cùng có tiếng xe hơi dừng lại. “Sprott đã về.” Paul đoán. Chàng kiên quyết và đã sẵn sàng rồi. Chàng nghe tiếng cánh cửa lớn mở ra và đóng lại, tiếng cười nói ở phòng ngoài. Và một phút sau, cửa phòng đọc sách mở ra.

Paul vẫn ngồi yên, lặng lẽ nhìn viên biện lý. Sprott lên tiếng phá tan sự im lặng: “Tại sao anh vào đây?”

Ông ta rất giận dữ, đồng thời ánh mắt ông ta có một vẻ gì khác lạ. Paul biết ông ta đã nhận ra mình.

“Anh không có quyền gì vào đây. Đây là nhà riêng của tôi.”

Câu nói này giúp Paul đoán biết được nhược điểm của ông ta: có vết rạn nứt được che dấu dưới lớp vỏ vững chắc bên ngoài. “Con người này,” Paul nghĩ, “không có quyền kết án ai”. Bỗng chàng ngẩng đầu lên, tư tưởng sáng suốt lạ lùng: “Một vấn đề càng chờ đợi lâu thì càng trở nên cấp bách.” Paul thong thả đáp.

Những đường gân máu căng phồng lên trên vầng trán của người nghe. Ông ta vẫn đứng gần cánh cửa. Cố gắng giữ thể diện của mình, ông ta trở lại một kịch sĩ diễn thuộc lòng vai tuồng được nghiên cứu kỹ từ lâu.

“Tôi không giấu anh rằng từ nhiều tháng nay tôi biết rõ sự có mặt và những hoạt động của anh tại thành phố này. Anh là con của một người tù chung thân và anh tìm cách khơi lại một vụ án đã được xử cách đây mười lăm năm.”

“Trong vụ án này vẫn còn những điểm đáng ngờ, những sự kiện mới…” Paul nói.

Trong một lúc, Sir Matthew đã để cho sự giận dữ điều khiển mình. Ông quát lên: “Thật là ngu xuẩn! có phải chính anh đã gây rùm beng, đã yêu cầu ông Tổng trưởng cho xử lại vụ án và đã bị từ chối quyết liệt không? Sau mười lăm năm, về phương diện pháp lý, điều này không thể nào xảy ra được.”

“Nhưng còn ông? Trong vụ án này, ông là đại diện cho Viện công tố. Và ông sẽ bắt buộc phải hành động, khi ông tin chắc rằng cha tôi vô tội.”

“Tin chắc? Tôi không tin!” Sprott hét lên, không còn giữ được bình tĩnh nữa.

“Ông sẽ tin, nếu ông chịu nghe tôi nói. Ít nhất, ông cũng có bổn phận nghe những chứng cớ mới.”

Sự tức giận làm Sprott nghẹn thở. Mặt ông ta tím ngắt. Ông cố gắng lấy lại bình tĩnh: “Tôi yêu cầu anh đi ra.” Đột nhiên, giọng nói ông ta trở lên lạnh lung: “Anh không có ý thức gì hết về những điều anh đòi hỏi… Những khó khăn kỹ thuật, bộ máy tư pháp, những hậu quả không thể tránh được… Anh giống như một đứa bé muốn triệt hạ cả một ngôi nhà chỉ vì nó tin rằng nền nhà có một viên gạch đặt sai.”

“Nếu nền nhà không vững chắc, cả ngôi nhà sẽ sụp đổ.”

Sir Matthew không hạ mình trả lời. Một cái cười gằn làm nhăn nhó bộ mặt ông ta. Nhưng đôi mắt nhỏ bé của ông ta không ngừng nhìn trộm chàng tuổi trẻ, và Paul đoán chắc ông ta đang che giấu một nhược điểm. Không, không bao giờ con người này chịu nghiên cứu lại hồ sơ, hoặc chịu xét lại một bản án bất công. Tuy nhiên, chàng cảm thấy cần phải tạo cho ông ta một cơ hội cuối cùng: “Người ta không có thông lệ ân xá một tội nhân đã trả mười lăm năm tù sao?”

Sir Matthew, đôi mắt trợn trừng, đỏ ngầu, vẫn luôn luôn nhìn trộm Paul, nói bằng giọng cắt ngang: “Ông tổng trưởng đã có quyết định về vấn đề này rồi.”

“Nhưng còn ông.” Paul lắp bắp nói: “Ông chưa hề công khai nói lên ý kiến của ông. Một lời nói được phát biểu đúng lúc của ông sẽ có ảnh hưởng lớn. Chỉ cần một lời thôi… Nói lên… một sự kiện mới…”

Bằng một cử chỉ quyết liệt, gần như tàn nhẫn, viên biện lý lắc đầu, từ khước mọi trách nhiệm. Với bàn tay nãy giờ vẫn để sau lưng, ông ta mở cửa: “Anh đi ra… Hay là tôi phải cho người ném anh ra ngoài?”

Tất cả đều vô ích. Paul nhận thấy như vậy. Một con người như Sprott sẽ không làm gì hết, ngay cả đến việc đề nghị một sự ân giảm bản án. Với lòng tự ái nghề nghiệp sắt đá, đối với ông ta không có gì quan trọng hơn thể giá, địa vị và tương lai của ông. Và ông ta bảo vệ chúng bằng mọi giá.

Nghĩ đến điều này, một cơn giận dữ điên cuồng xâm chiếm Paul, nỗi thất vọng tràn ngập tâm hồn chàng, làm chàng choáng váng cả người như đã uống phải một chén thuốc độc. Castles đã nói đúng. Cha chàng, Swann, tất cả mọi chướng ngại đều bị đè bẹp bởi lòng kiêu hãnh sắt đá của con người này. Chỉ còn một giải pháp. Paul đứng lên. Những thớ thịt, khớp xương cứng ngắc đến độ làm chàng đau đớn. Chàng không còn điều khiển được những cử động của mình nữa. Paul tiến về phía Sprott vẫn đứng chắn ở cửa.

Nãy giờ Paul vẫn để một bàn tay trong túi, siết chặt bá súng lúc này đã trở thành một phần của cơ thể chàng. Một ngón tay của chàng đặt lên cò súng, siết thử nhè nhẹ, và cảm thấy sức mạnh của chiếc lò xo. Chàng không cần phải rút khẩu súng ở khỏi túi. Mũi súng đã chĩa về phía Sprott. Viên biện lý vẫn không nghi ngờ gì cả. Đôi mắt ông ta quay đi chỗ khác, bộ mặt ông ta vẫn còn giữ nét nhăn nhó của thể giá bị xúc phạm. Paul chỉ còn cách ông ta, cách cái bụng phệ của ông ta có hai bước. Paul không sợ. Chàng nhắm mắt lại, và đôi môi hé mở như đang ở trong một trạng thái sung sướng tuyệt trần sắp thỏa mãn được ước muốn của mình.

Rồi bỗng nhiên toàn thân Paul run lên bần bật. Và trong một sự hồi tỉnh đau đớn, chàng trở lại với lý trí của mình: “Không, chúng gọi cha mình là một tên sát nhân. Bây giờ mình lại sắp làm một kẻ giết người nữa sao?” Những ngón tay chàng buông ra, rời khỏi cái báng súng nóng hổi. Đôi mắt chàng mở to, nhìn viên biện lý như nhìn vào hư không. Chàng cố gắng lấy lại nhịp thở như một kẻ vừa mới chạy bộ một khoảng xa. Rồi môi chàng thoáng nở một nụ cười và gương mặt chàng sáng lên một ánh kỳ lạ. Sprott, vẻ mặt nhợt nhạt, vẫn luôn luôn nhìn chàng. Paul chạm nhẹ vào người ông ta khi bước ra ngoài.

Dưới bầu trời đêm đầy ánh sao, những giọt lệ lăn dài trên má chàng. Chàng nói bằng một giọng nghẹn ngào, sung sướng của kẻ đã tự thắng được mình: “Ta đã không giết người.”