I. Cốt truyện: Bị lừa gạt bởi những ảo ảnh của Archimago, Hiệp sĩ Thập tự đỏ nghi ngờ sự trinh bạch của Una và cùng người lùn bỏ đi vào lúc rạng đông. Ngay tình cờ, chàng chạm trán tên Saracen Sansfoy đi cùng ả giả mạo Duessa. Họ giao chiến và Sansfoy bị hạ sát. Duessa dưới cái tên Fidessa bám theo Hiệp sĩ, và họ tiếp tục lên đường. Họ dừng chân nghỉ ngơi dưới những tán cây râm mát. Khi bẻ một cành cây, Hiệp sĩ phát hiện ra rằng những cái cây ấy chính là hai kẻ tình nhân, Fradubio và Fraelissa, bị giam cầm bởi phép thuật độc ác của Duessa.
II. Ngụ ngôn: 1. Sự đạo đức giả khoác lớp vỏ bọc tôn giáo rất hấp dẫn đối với Sự thánh thiện. Chân lý cũng bị nó lừa gạt và bị vu khống nhục mạ. Sự thánh thiện sau khi từ bỏ Chân lý liền cặp kè với Sự giả dối, kẻ được tháp tùng bởi Sự bất tín. Tội bất tín khi tấn công trực diện Sự thánh thiện thì bị đánh gục, nhưng Sự giả dối dưới vỏ bọc Đức tin vẫn nhởn nhơ vô sự. Số phận của người đàn ông (Fradubio) phơi bày cảnh ngộ của kẻ đứng giữa hai ngã lơ lửng — Tôn giáo giả tạo (Duessa) và Triết học ngoại giáo, hay Tôn giáo tự nhiên (Fraelissa).
2. Giáo hội Cải cách, không còn chịu sự dẫn dắt của Chân lý, lao đầu vào Sự bất tín và vô tình trở thành kẻ bảo vệ cho Đức tin La Mã dưới danh nghĩa Đức tin Chân chính. Có một ẩn ý về những mưu đồ của Nữ hoàng Scotland (Mary) và những lời lăng mạ của dòng Tên nhắm vào Nữ hoàng Elizabeth nhằm lôi kéo người Anh trở lại quy phục Giáo hội La Mã.
DÒNG 1. người đánh xe phương Bắc, chòm sao Boötes.
2. cỗ xe bảy con, bảy ngôi sao của chòm Đại Hùng, hay còn gọi là Xe của Charles. ngôi sao kiên định, sao Bắc Đẩu, ngôi sao không bao giờ lặn.
6. Chaunticlere vui tươi, tên của con gà trống trong các truyện ngụ ngôn và sử thi về loài vật, ví dụ như Roman de Renart và Reineke Fuchs.
7. cỗ xe rực lửa của Phœbus, mặt trời.
11. linh hồn được tạo tác tinh xảo ấy, linh hồn đẹp đẽ nhưng tạo ra sai lầm (I, xiv). Spenser lấy cảm hứng cho khổ thơ này từ Ariosto và Tasso.
51. sao Hesperus xinh đẹp, sao mai hoặc sao hôm.
55. Buổi sáng ngón tay hồng. Biểu mỹ từ tuyệt đẹp này dành cho Aurora, nữ thần bình minh, được mượn từ Homer, Hesiod và các nhà thơ cổ đại khác.
56. Tithones già nua, con trai của Laomedon, Vua thành Troy. Aurora ban cho chàng sự bất tử nhưng không kèm tuổi trẻ, do đó có biệt danh "già nua".
58. Titan, thần mặt trời trong thần thoại La Mã.
85. Proteus, một vị thần biển được ban cho khả năng tiên tri. Thần có thể biến hình thành bất cứ hình dạng nào để tránh phải đưa ra lời tiên tri. Xem Homer, Odyssey, iv, 366 tiếp theo, và Vergil, Georgics, iv, 387.
90. các loại thảo dược. Vào thế kỷ XVI, niềm tin vào các loại thuốc phép, công thức ma thuật, v.v., vẫn bám rễ sâu trong tâm trí người dân. Triều đình Tây Ban Nha và các tu sĩ bị cho là đã sử dụng các thế lực siêu nhiên chống lại những người theo phái Kháng cách.
105. Một tên Sarazin bất tín. Spenser dùng từ Saracen theo nghĩa chung là kẻ ngoại đạo. Thời Trung Cổ, thế lực Saracen là mối đe dọa đối với châu Âu và là thành trì của sự bất tín. Tên của ba anh em người Paynim, Sansfoy, Sansjoy và Sansloy — kẻ vô đức tin, kẻ không niềm tin và kẻ vô pháp — gợi lên góc nhìn thời đại của Spenser.
109. một người đồng hành xinh đẹp, nữ phù thủy Duessa, hay Sự giả dối, tự gọi mình là Fidessa. Trong ngụ ngôn, Spenser ngụ ý muốn cô đại diện cho giáo hội La Mã và Nữ hoàng Mary của Scotland. Tính cách và ngoại hình của cô lấy cảm hứng từ người đàn bà Babylon trong Sách Khải Huyền, viii, 4, nhân vật Alcina của Ariosto và Armida của Tasso.
136. Như khi hai con cừu đực. Hình ảnh này xuất hiện trong tác phẩm của Vergil, Apollonius, Malory, Tasso, Dante và các nhà thơ, nhà văn lãng mạn khác.
141. chiến thắng lửng lơ, chiến thắng mà kết quả còn bỏ ngỏ, chưa phân thắng bại.
144. Những mảnh tàn tích vỡ vụn, những cây giáo gãy nát.
148. Mỗi bên ganh đua sức mạnh tương đương của người kia, mỗi người đều ganh tị với tài nghệ ngang ngửa của đối phương.
149. xuyên qua những sườn giáp sắt, v.v., đâm thủng lớp giáp ngực bằng những cú đánh tàn nhẫn, v.v.
155. cơn cay đắng, nỗi cay đắng của cái chết.
158. hãy ngồi vững, v.v., ngồi chắc chắn (trên yên ngựa), và che giấu (bảo vệ) đầu ngươi (bằng chiếc khiên của ngươi).
160. Với sự hung dữ tột độ, với lực đánh quá đỗi bạo tàn.
161. Rằng một phần lớn, v.v., rằng một mảng lớn của nó (thanh gươm) đã chém đứt, v.v.
162. được bảo vệ toàn vẹn khỏi hiểm họa. 1, bảo vệ chàng khỏi tổn thương một cách trọn vẹn; 2, minh oan cho chàng khỏi mọi lời quở trách một cách trọn vẹn. Chữ "him" ở (1) chỉ hiệp sĩ, ở (2) chỉ tên Saracen. (1) là cách giải thích hay hơn.
169. cằn nhằn, miễn cưỡng. Bởi vì luyến tiếc không muốn rời khỏi thân xác.
196. con gái của một Hoàng đế. Duessa đại diện cho Giáo hoàng, kẻ nắm quyền lực hoàng gia tại Roma, dù trung tâm đế quốc đã dời về Constantinople năm 476.
200. đứa con duy nhất. Thái tử nước Pháp, người chồng đầu tiên của Nữ hoàng Mary xứ Scotland, sau này là Vua Francis II, con trai của Henry II. Câu chuyện của Duessa toàn những điều dối trá.
269. Chàng bẻ một cành cây. Trong tình tiết này, Spenser bắt chước Ariosto, Orlando Furioso, vi, 26, trong đó Ruggiero trò chuyện với một cây sim rỉ máu và cất tiếng kêu đau đớn. Quan niệm về con người biến thành cây cối cũng xuất hiện trong tác phẩm của Ovid, Vergil, Tasso và Dante.
284. từ hồ Limbo, ở đây, chốn ngự trị của những kẻ vong hồn lạc lối. Đối với các nhà kinh viện học, Limbo là vùng ranh giới của địa ngục, nơi trú ngụ của linh hồn các thánh nhân Cựu Ước, những kẻ ngoại đạo đạo đức, người tâm thần và trẻ sơ sinh chưa chịu phép rửa tội. X. Thiên đường của những kẻ khờ của Milton, Paradise Lost, iii, 495.
291. Fradubio, có thể hiểu là "Huynh Đệ Lưỡng Lự", kẻ dao động giữa tôn giáo giả trá và tôn giáo ngoại giáo, giữa Duessa và Fraelissa (Morley). Fraelissa xinh đẹp nhưng mỏng manh, không đáng để nương tựa.
351. hóa thành hình dáng cây. Treen là một tính từ tương tự như wooden (bằng gỗ).
354. y như vậy. Ngầm hiểu "như vẻ ngoài của nàng", nghĩa là xinh đẹp và chân thật.
357. hình hài nguyên thủy. Phù thủy buộc phải hiện nguyên hình vào một ngày mùa xuân và trải qua một bồn tắm tẩy uế. Các tiểu thuyết cổ thường nhắc đến phép tắm bằng thảo dược phù thủy.
370. qua sự thay đổi nét mặt của ta, qua nét mặt hoặc biểu cảm đã biến đổi của ta.
371. chìm đắm trong giấc ngủ đêm trường. Cụm từ bổ nghĩa cho "thân thể", hoặc tương đương với "trong lúc ta đang chìm sâu vào giấc ngủ".
382. trong một giếng nước hằng sống, trong một mạch nước ngầm chảy róc rách. Giếng nước này biểu thị cho quyền năng chữa lành của Cơ đốc giáo. Giăng, iv, 14. Trong câu chuyện của Spenser, giếng nước này không bao giờ được tìm thấy, và đôi vợ chồng khốn khổ không bao giờ được phục hồi hình hài con người.
404. mọi nỗi sợ đã qua đi, toàn bộ sự sợ hãi đã chấm dứt.
