Vấn đề này đả kích Liễu Quân rất lớn. Thôi Băng Băng nhìn thấy Liễu Quân khẽ nhíu mày. Từ lúc quen biết đến nay, đây là lần đầu tiên cô nhìn thấy Liễu Quân nhíu mày. "Tổng giám đốc Tống, doanh nghiệp chế tạo quy mô nhỏ như chúng tôi, đúng như người ta nói miếu nhỏ gió yêu nhiều, đầm cạn lắm rùa hồ ly. Có vô số chi phí xã hội bất hợp lý vươn tay chĩa vào chúng tôi, cách dăm ba bữa lại lột đi một lớp da. Mới cách đây không lâu có một đợt xét duyệt đào tạo nghề nghiệp nọ, công ty bỏ tiền ra đi học, lên lớp thì qua loa đại khái, đến lúc thi cử thì quan khảo thí ở trên đọc đáp án, người ở dưới cứ thế chép theo, nộp bài lên là tất cả mọi người đều đỗ ngay tại chỗ. Đợt đào tạo hay xét duyệt kiểu này có ích lợi gì chứ? Thế nhưng nếu không tham gia, công nghiệp loại này không đóng dấu xét duyệt của năm đó, thì chẳng mấy chốc nhóm điều tra sẽ theo manh mối mò tới tận cửa, bắt được là phạt tiền. Vô lý hơn nữa là hồi đầu năm, đồn công an khu công nghiệp thông báo chúng tôi được bình xét là đơn vị tiên tiến về trị an tổng hợp gì đó, bắt chúng tôi nộp hai trăm tệ tiền chi phí làm biển hiệu để đổi lấy một chiếc biển hiệu đơn vị tiên tiến, tôi vội vàng nói năm ngoái công ty chúng tôi xảy ra mấy vụ tệ nạn trị an liền, không xứng đáng đâu, không xứng đáng. Khắp nơi đều là hiện tượng bỏ tiền mua vé thông hành kiểu này, tôi vô cùng phản cảm, nếu không bắt buộc thì tôi sẽ cố gắng từ chối hết mức có thể, thế nên mới là cái gai nổi danh trong khu công nghiệp. Bao gồm cả chứng nhận hệ thống chất lượng ISO này nữa, xã hội có rất nhiều cơ quan chứng nhận, nhưng chúng tôi lại không thể đến những cơ quan đó để làm chứng nhận, bởi vì sản phẩm của chúng tôi quanh năm suốt tháng đều đem xuất khẩu, xuất khẩu thì phải ngửa cổ nhìn sắc mặt của cục kiểm nghiệm thương mại và hải quan, mà phòng xuất khẩu của cục kiểm nghiệm thương mại lại chính là đơn vị chủ quản của chứng nhận hệ thống chất lượng ISO, cái gọi là một ban ngành hai tấm biển, chúng tôi chỉ có thể ngoan ngoãn đến chỗ bọn họ để xin chứng nhận, chịu đựng mức giá chứng nhận trên trời. Nhưng nghe nói, nếu đi cửa sau quan hệ một chút thì giá cả có thể thương lượng. Tôi đã không chọn đi cửa sau. Đồng thời, vì hệ thống chất lượng ISO nghe nói gần đây mới được du nhập vào Trung Quốc, từ lúc phá băng cho đến khi phổ biến, cho đến việc đấu thầu mua sắm của các đơn vị hiện nay lấy chứng nhận chất lượng ISO làm tiêu chuẩn cứng, hai năm nay coi như đã đạt đến đỉnh cao, cho nên số lượng đơn vị cần chứng nhận vô cùng lớn, nhưng lại vì nguyên nhân phải đến một cơ quan chứng nhận nào đó như đã nói ở trên, dẫn đến việc ùn tắc chứng nhận, chúng tôi chỉ đành xếp hàng chờ chứng nhận mà thôi. Thế nhưng vì tôi không chịu đi cửa sau quan hệ, trơ mắt nhìn những kẻ đến sau liên tục chen ngang, không tuân thủ trật tự xếp hàng, kết quả là chứng nhận của công ty tôi mãi vẫn không được đưa vào lịch trình. Vốn dĩ tôi luôn nghĩ trăm phương ngàn kế để tránh bị cái tiêu chuẩn cứng ISO kia đánh gục, thà rằng chờ đợi chứ không muốn mở ra cái hộp Pandora chủ quan đi quan hệ này. Chỉ cần mở cái hộp này ra, tôi có thể sẽ buông thả cho bản thân gian lận ở rất nhiều phương diện, bao gồm cả việc công nhận doanh nghiệp công nghệ cao mà tôi đang vô cùng bức thiết hiện nay. Nhưng giờ xem ra, tôi có lẽ không chờ nổi nữa rồi. Lại thêm một vấn đề nữa, tôi tuy tiếp xúc với các cơ quan trong nước mới hơn hai năm, nhưng dựa vào kinh nghiệm, tôi đã hiểu rõ trong công việc mang tính linh hoạt như chứng nhận hệ thống chất lượng ISO này, bọn họ sẽ làm những gì và không làm những gì, những điều này quyết định trực tiếp việc chứng nhận có được thông qua hay không. Cho nên tôi mới nói chứng nhận thực ra chính là chứng nhận năng lực quan hệ xã hội của tôi, mà từ tận đáy lòng tôi lại hoàn toàn không muốn làm cái kiểu chứng nhận này, không chỉ là vấn đề chi phí chứng nhận đâu."

Bộ đàm bỗng chốc im lặng. Trong khoang xe cũng chợt yên ắng hẳn đi, ngay cả Gia Lợi cũng đặt máy ảnh trong tay xuống, nhìn sang Liễu Quân. Thôi Băng Băng lại càng kinh ngạc nhìn Liễu Quân, vốn tưởng rằng những lời Liễu Quân vừa nói chỉ là lời trẻ con, nghe anh trải dài một đống triết lý thế này, cô mới biết sự giấu kín tận đáy lòng của một kẻ theo chủ nghĩa lý tưởng như Liễu Quân. Do biết Liễu Quân đã tắt nút nói, Thôi Băng Băng tốt bụng nhắc nhở: "Anh nói những lời này với tổng giám đốc Tống, liệu có không thỏa đáng lắm không? Thân phận của anh ấy và mối quan hệ giữa anh ấy với anh, anh đã cân nhắc chưa?"

Liễu Quân lại cau mày: "Tìm được một người có thể nói những lời thế này không hề dễ dàng chút nào, tôi ngửi thấy trên người tổng giám đốc Tống có mùi vị tương tự. Cho dù có nói sai thì cũng chẳng có hậu quả gì đâu."

"Tôi không nghĩ vậy."

"Cảm ơn, tôi biết điểm dừng mà."

Thôi Băng Băng nghẹn lời không biết đáp thế nào: "Xin lỗi, tôi nhiều lời nói thêm một câu nhé, vấn đề anh gặp phải thực ra các doanh nghiệp khác cũng đều gặp phải cả, anh có cần thiết phải oán giận thế không?"

"Nếu quả thực là thế này, mọi người cùng đứng chung một vạch xuất phát, vậy thì tôi có móc ra bao nhiêu tiền cũng chỉ đành cắn răng chịu đựng. Nhưng vấn đề là có ngần ấy quy tắc chỉ trói buộc những kẻ tuân thủ quy tắc, còn những kẻ thực thi quy tắc thì lại gian lận, khiến cho các doanh nghiệp đứng ở các vạch xuất phát khác nhau. Ví dụ như chuyện xả thải, tôi nghiêm túc tuân thủ quy tắc, chi phí bảo vệ môi trường đầu tư mỗi năm đều phải tính vào giá thành. Thế nhưng có kẻ lại đi lại với cơ quan chức năng, mặc sức xả thải, quỵt luôn khoản chi phí này, vô hình trung giá thành của hắn đã thấp hơn tôi rồi. Lại ví dụ như bảo hiểm lao động, tôi làm theo quy tắc mua bảo hiểm lao động cho nhân viên, thế nhưng có một số nơi quản lý không nghiêm, một số doanh nghiệp thì đi cửa sau với cơ quan chức năng, thế là chi phí nhân công của họ lại thấp xuống. Vậy thì làm ra sản phẩm giống nhau, chi phí tuân thủ pháp luật của tôi cao như thế, ai sẽ giúp tôi nâng cao giá sản phẩm lên đây? Điều đó có nghĩa là sức cạnh tranh sản phẩm của tôi bị suy yếu. Đây chính là vấn đề tôi đang phải đối mặt. Sản phẩm của tôi, nếu là công nghệ cốt lõi dễ bị sao chép thì chỉ có thể sản xuất được mấy tháng, trong vòng mấy tháng đó có thể thu về lợi nhuận khá tốt. Đợi đến khi thị trường mở rộng ra, bị các xưởng sản xuất làm nhái nhắm trúng, hàng nhái cao cấp tung ra thì cơ bản là tôi không còn sức cạnh tranh nữa. Tôi đành phải rút lui khỏi thị trường này, đem công nghệ bán cho những xưởng đến việc làm nhái cũng không làm nổi, mặc cho thị trường này cạnh tranh ác ý. Vấn đề hiện tại của tôi là, sản phẩm công nghệ cốt lõi có thể khống chế mà tôi mới nghiên cứu phát triển ra đang được thử nghiệm dùng thử ở Đông Hải, nếu dùng thử thành công, với sự bảo chứng của Đông Hải, tôi có thể quảng bá ra toàn bộ hệ thống, trong chuyện này tổng giám đốc Tống đã giúp tôi một tay cực kỳ lớn. Nhưng nếu vì trong tay không có chứng nhận hệ thống chất lượng ISO mà bị trả về, tôi phải ăn nói thế nào với sự coi trọng của tổng giám đốc Tống đây. Hơn nữa, bị trả về rồi đưa vào lại, ảnh hưởng đến uy tín sản phẩm sẽ khác biệt một trời một vực. Lại thêm một vấn đề nữa, bị trả về sẽ làm đảo lộn nghiêm trọng kế hoạch công việc hằng năm của tôi."

"Lỗ vốn?"

"Đúng vậy. Ngừng sản xuất trong thời gian ngắn."

"Tuân thủ pháp luật thì đi lại gian nan, mà vi phạm quy định lại có sức cám dỗ vô hạn. Thật là dằn vặt."

"Tôi không phải là một ông chủ doanh nghiệp đạt chuẩn."

"Tiền đề là cái đại hoàn cảnh này, dưới đại hoàn cảnh này, anh không đạt chuẩn."

Lúc này, bộ đàm lại vang lên. "Tiểu Liễu, vừa rồi tôi và vợ tôi không nên cười nhạo cậu, chúng tôi xin lỗi." Liễu Quân ngạc nhiên nhìn Thôi Băng Băng trân trân, Thôi Băng Băng dường như sợ đối phương nghe thấy, khẽ nói: "Hai người đúng là tâm đầu ý hợp thật đấy."

Bên phía Tống Huy lại nói tiếp: "Nhưng chứng nhận hệ thống chất lượng vẫn bắt buộc phải làm. Tôi lấy một ví dụ, tại sao tôi lại dám mở miệng thả cho sản phẩm của một công ty vô danh tiểu tốt như cậu bước vào Đông Hải, chính là vì tình cờ may mắn tôi tận mắt nhìn thấy những chi tiết trong công ty cậu, lại có một cuộc trò chuyện dài với cậu. Thế nhưng đối với những kẻ khác không quen thuộc với hoạt động của nhà máy, không có nhận thức về quản lý chất lượng, hoặc là những kẻ không tâm huyết với công việc, bọn họ phán quyết doanh nghiệp cậu thế nào, chỉ có thể dựa vào tiêu chuẩn được công nhận, chứng nhận được công nhận mà thôi. Chứng nhận hệ thống chất lượng chính là chuyện như thế đấy. Cho dù cậu có coi thường chứng nhận này thì cậu vẫn cứ phải làm nó."

"Vấn đề thỏa hiệp, đại khái chúng ta có rất nhiều ngôn ngữ chung, sau này có thể trao đổi kinh nghiệm." Lệnh Sâm tiếp lời chồng, "Ý kiến của tôi là, kiên trì lý tưởng nhưng tìm mọi cách mưu cầu sinh tồn, như vậy mới có thể trong phạm vi nằm trong khả năng của chúng ta để ảnh hưởng đến nhiều người hơn, cải tạo nhiều thế giới hơn. Tôi là người theo chủ nghĩa hành động, nhưng có lẽ cũng có người cho rằng sinh tồn không thể đứng trên lý tưởng, vậy thì mỗi người tự đi mà tìm kiếm thôi."

Lời nói của Lệnh Sâm đã cho Liễu Quân cơ sở lý luận, hay nói cách khác là cái cớ. Thứ mà anh phải đối mặt nếu chỉ là sự sinh tồn của bản thân, anh thà không thỏa hiệp mà cầu sự bình an trong lương tâm, nhưng những gì anh đang gánh vác trên vai lúc này không phải là sự sinh tồn của một mình anh, từ khoảnh khắc Tống Huy đề cập đến việc cần có chứng nhận hệ thống chất lượng, anh đã không còn sự lựa chọn thứ hai nào nữa. Hôm nay coi như anh làm nũng với vợ chồng Tống Huy đi, ít ra anh đã không nhìn nhầm người. Anh lại càng ngưỡng mộ Tống Huy hơn.

Bên này, Lệnh Sâm hỏi chồng: "Liễu Quân có phải hơi bướng bỉnh quá không? Nếu anh ta chạy đơn tuyến thì thôi đi, đằng này hiện tại dưới tay anh ta có cả trăm con người đấy, thư sinh thế này mà không làm hỏng việc sao?"

"Em cứ yên tâm đi, bướng bỉnh cũng cần phải có tư cách, chỉ những kẻ có nền tảng cực kỳ vững chắc và những kẻ chẳng có tài sản gì trong tay mới có thể bướng bỉnh nổi thôi, Liễu Quân là kẻ thông minh, cậu ta biết hôm nay ra ngoài chơi ai nấy đều thả lỏng, biết anh thưởng thức cậu ta, nên mới làm nũng một chút thôi mà."

"Lớn từng này rồi mà còn làm nũng..."

“Tri thức mà, cảm xúc phức tạp hơn những chủng người khác một chút. Nhưng chỉ cần cho cậu ta một bậc thang để bước xuống là được. Tên này quả thực rất lợi hại, đám kỹ sư dưới tay cậu ta ai nấy đều như thần thánh phương nào, hệ thống nghiên cứu phát triển đó của cậu ta cực kỳ hiệu quả, sau này anh vẫn phải giao thêm nhiệm vụ cho cậu ta. Em có biết cái linh kiện của cậu ta sau khi chế thử ra, nếu nội địa hóa thì đó phải là một cột mốc trong việc nội địa hóa thiết bị hệ thống của chúng ta đấy, đợi đến khi dần dần gom thành hệ thống, mỗi năm anh có thể tiết kiệm được không ít ngoại tệ. Bản thân cậu ta cũng có thể thu hoạch được hiệu quả rất tốt. Cho nên anh phải không ngừng hoàn thiện cậu ta, ép cậu ta làm nhiều việc hơn. Chút chuyện chứng nhận nhỏ nhặt đó, đoán chừng cậu ta bị mấy tên quan liêu kia chọc giận thôi, qua cơn giận dỗi rồi sẽ nghĩ thông suốt ngay ấy mà."

"Nhưng mà những chuyện cứ vướng mắc trong lòng cậu ta ấy, giống hệt em hồi trước. Hóa ra anh cũng nhìn em thế này à? Thế mà lúc đầu anh còn làm ra vẻ coi trọng lắm cơ. Ái chà, hồi nãy em lại tự cho là đúng một phen rồi."

"Không, không, em khác chứ..." Tống Huy phát hiện ra đè bên này xuống thì bên kia lại chổng lên, rắc rối bên này còn lớn hơn, bên này cậu ta đang u mê trong chướng ngại tâm lý đây.

Ở một chiếc xe khác, Thôi Băng Băng khó hiểu nhìn Liễu Quân, hỏi thẳng thừng: "Vợ chồng tổng giám đốc Tống tại sao lại dung túng cho anh?"

"Thế nào là dung túng, bạn bè cả đấy, được chưa."

“Ai là bạn bè với anh, anh có tư cách gì trước mặt họ chứ. Tại sao lại dung túng?"

"Chẳng phải cô chỉ muốn ép tôi nói là đồ ngốc cầm bài tẩy lớn đấy thôi."

"Thứ anh cầm là bài tẩy gì?"

Liễu Quân bị câu hỏi của Thôi Băng Băng chặn họng, không trả lời được. Đúng thế thật, Tống Huy tại sao lại giúp anh, chắc chắn không phải vì anh giúp Tống Huy sắp xếp hoạt động cho vợ cậu ấy chứ. Nhìn đám người Đông Hải kia khép nép như ve sầu mùa đông trước mặt Tống Huy, dường như anh đối xử với Tống Huy có hơi suồng sã quá thì phải. "Vừa rồi tôi nói chuyện có quá đáng lắm không?"

"Nếu như đã chịu đánh chịu buông thì thế nào cũng không quá đáng cả. Chỉ là tôi nghĩ mãi không thông thôi."

Liễu Quân được Thôi Băng Băng nhắc nhở, sau khi xuống xe liền thu liễm lại một chút. Nhưng sự thu liễm của anh không có nghĩa là những người khác cũng thu liễm theo. Cả lũ đi cùng toàn là mấy nam thanh nữ tú thích gây chuyện, đến vùng đất nông thôn rộng lớn thì cực kỳ phấn khích, không biết ai móc từ trong cốp xe ra một quả bóng đá, đám con trai ào một cái xúm lại, tự giác chia thành hai đội, đá ngay trên sân phơi lúa. Hôm qua trời vừa mới đổ mưa, sân phơi lúa vừa bùn vừa nước, thoáng chốc ai nấy đều biến thành người bùn. Đám con gái bên lề sân reo hò cổ vũ, náo nhiệt vô cùng. Liễu Quân cũng kéo cả Tống Huy xuống sân. Nói thật chứ, trong lòng anh thật sự kính trọng chứ không hề sợ hãi Tống Huy, chỉ cảm thấy đây là một người anh lớn mà thôi.

Thôi Băng Băng đã mang biệt danh A Tam, tự nhiên là kiểu người không chịu đứng bên lề sân hò hét làm dáng mặc váy ngắn, thế nhưng trận đấu bóng đá diễn ra cực kỳ ác liệt, cô biết quả bóng đá cứng ngắc đập vào người sẽ có mùi vị gì, cho nên đến việc làm thủ môn cô cũng không dám nhận, chỉ đành đi vòng quanh mép sân số nóng ruột, làm cái công việc đi nhặt bóng, vậy mà lại hô ứng ăn ý với người trong sân, chỉ có điều tay chân cũng nhanh chóng dính đầy bùn đất.

Cuối cùng cũng đợi đến lúc từng nồi cua được hấp chín, đám người dính đầy bùn mới chịu dừng tay, Thân Hoa Đông chạy đuổi theo ôm chặt lấy một trong những cô gái đi chung xe với cậu ta một cái thật kêu, khiến cô gái kinh hãi hét lên oai oái, một người bùn bỗng chốc biến thành hai. Mọi người thấy thú vị liền thi nhau làm theo, tiếng hét kinh hãi vang lên hết đợt này đến đợt khác. Thôi Băng Băng không đá bóng được nhưng bắt chước thì cực kỳ tích cực, quay người tìm thấy Gia Lợi, phi như bay tới ôm chầm lấy một cái thật lực, in lại hai vết tay ngược trên lưng Gia Lợi. Cũng có người tự lao vào yêu cầu biến thành người bùn, đó chính là Lệnh Sâm. Thôi Băng Băng không hề nương tay, thậm chí còn tích cực hơn cả đám con trai, Liễu Quân chẳng có ai để ôm, đành phải chạy ra bờ sông rửa tay.

Sau khi vận động, mọi người ăn uống vô cùng thỏa thích. Liễu Quân vốn định chăm sóc Gia Lợi có phần điềm đạm, nhưng lại phát hiện Gia Lợi sớm đã được Thôi Băng Băng bao bọc rồi, hai cô nàng hình như còn hòa hợp với nhau hơn cả anh nữa. Thế là anh tranh thủ thời gian bám lấy Tống Huy để thỉnh giáo kinh nghiệm quản lý. Thân Hoa Đông lanh lợi, vội vàng cắt đất bồi thường hỏi đổi vị trí với Thôi Băng Băng, ngồi sát bên cạnh Liễu Quân để tham gia thảo luận. Hai kẻ mới vào nghề, một cao thủ lâu năm, câu hỏi đặt ra hoài không hết. Làm cho Tống Huy phiền muộn chết đi được, đĩa cua của vợ cậu ta vẫn còn đang đợi cậu ta bóc kìa. Thế mà hai kẻ to gan lớn mật này lại chẳng thèm đọc nét mặt của cậu ta gì cả.