Binh pháp có câu: "Tam quân có thể đoạt khí, tướng quân có thể đoạt tâm". Quân của Viên Sào vừa qua sông đã liên tiếp nếm hai trận thất bại, Nhan Lương và Văn Xú đều tử trận, lại tổn thất thêm mấy ngàn binh mã. Điều này khiến Viên Sào vô cùng giận dữ. Để ổn định quân tâm, nâng cao sĩ khí, hắn bất chấp sự phản đối của bộ hạ, nhanh chóng vượt qua Diên Tân, đưa đại quân tiến về địa phận huyện Dương Vũ, mũi nhọn tấn công hướng thẳng tới Quan Độ.
Lần nam chinh này, Viên Sào dấy binh hơn mười vạn, trải qua hai trận nhỏ thất lợi, binh lực có chút hao hụt. Để một lần là tiêu diệt được Tào Tháo, sau khi lập doanh trại, hắn chỉ để lại năm ngàn người canh giữ, số còn lại đưa đi hết, dàn trận ở phía bắc Quan Độ hai mươi dặm. Mười vạn đại quân chia làm ba cánh: tả, trung, hữu. Cánh quân bên trái do Quách Đồ thống lĩnh, lấy Lữ Tường và Lữ Khoáng làm tướng lĩnh chủ lực. Cánh quân bên phải do Thuần Vu Quỳnh thống lĩnh, lấy Tưởng Kỳ và Tuy Nguyên Tiến làm tướng lĩnh chủ lực. Phần trung quân vốn nên do Thư Thụ thống lĩnh, nhưng khi sắp qua sông, Thư Thụ từ chức Đô đốc, quyền chỉ huy cũng giao cho Quách Đồ giám sát, nay đại chiến trước mắt thì do Viên Sào tự mình thống lĩnh, thực tế là giao cho Viên Đàm chỉ huy. Các danh tướng Hà Bắc như Trương Cáp, Cao Lãm, Hàn Mãnh, Hàn Tuân dẫn kỵ binh đi tiên phong, ngoài ra còn có đội cung nỏ thủ tinh nhuệ do mưu sĩ Thẩm Phối tốn nhiều tâm huyết huấn luyện cũng ở trong đó.
Mười vạn đại quân đen kịt này dàn đội hình dài tới bốn năm dặm, nhìn không thấy điểm dừng. Đao thương như bông lúa, kiếm kích như rừng tre, cờ xí che kín mặt trời, tiếng trống chiêng vang dội. Binh sĩ ba quân giương cao binh khí, hô vang tiến lên, từng bước một dồn ép về phía đại doanh của Tào Tháo, khí thế hùng tráng như non sông, chấn động đến mặt đất cũng phải rung lên!
Tào Tháo nhận được tin thì do dự một hồi. Nếu nói về đối chiến quy mô lớn như vậy, bên ít người chắc chắn không chiếm ưu thế. Nhưng nếu không ngăn cản đà tiến của Viên Sào, mười vạn đại quân khí thế hung hăng ập tới, rất có khả năng sẽ phá tan đại doanh chỉ trong một đợt tấn công. Ngay cả khi đóng chặt cổng trại có thể miễn cưỡng phòng thủ, sĩ khí dâng cao trước đó cũng sẽ lập tức sa sút. Trong tình thế vạn bất đắc dĩ, Tào Tháo nghiến răng, để lại ba ngàn người giữ trại, mang toàn bộ bốn vạn binh mã còn lại ra ngoài, dàn thành trận hình bán nguyệt để dốc sức đấu một trận với Viên Sào. May mắn thay, quân Tào liên tiếp đắc thắng, sĩ khí đang ở trạng thái đỉnh cao, toàn quân trên dưới đấu chí sục sôi, không chút sợ hãi. Các mãnh tướng như Hạ Hầu Uyên, Vu Cấm, Trương Thư, Nhạc Tiến, Trương Liêu, Từ Hoảng, Quan Vũ đều đi tiên phong. Kỵ binh ở phía trước, bộ binh ở phía sau, cung thủ bảo vệ hai cánh, đội trống cổ vũ tinh thần, bày ra tư thế kiên cố không thể phá vỡ, chậm rãi tiến về phía quân địch.
Viên Sào tuy chủ động tấn công và chiếm ưu thế về quân số, nhưng vì hai trận thất bại trước đó nên phải thêm phần cẩn trọng. Hắn muốn dụ quân Tào xuất kích rồi mới nhắm thời cơ hành động. Còn Tào Tháo vốn chẳng muốn đánh trận này, chỉ muốn ngăn cản mũi nhọn của địch, mang tâm lý không cầu công chỉ cầu không sai lầm. Do đó, khi hai quân gặp nhau, cả hai bên đều dừng bước. Trên chiến trường sát khí đằng đằng chỉ nghe tiếng trống vang trời, nhưng không bên nào chịu xông lên trước, chẳng qua chỉ là bắn tên tượng trưng qua lại. Khoảng cách quá xa, cộng thêm hai bên đều có khiên che chắn, hoàn toàn không xuất hiện thương vong nào.
Cuộc giằng co nhỏ lẻ này kéo dài khoảng chừng một khắc, cho đến khi Dương Vũ tướng quân Trương Thư phá vỡ thế bế tắc. Khi quy thuận Tào Tháo, Trương Thư đã công khai từ chối sứ giả Hà Bắc, việc này đã kết thù sâu đậm với Viên Sào, sự việc đã đến nước này thì chỉ có tiến không có lùi. Hắn còn mong mỏi tiêu diệt Viên Sào sớm ngày nào hay ngày đó hơn bất cứ ai. Làm phó tướng cho Trương Thư là cựu Lư Giang thái thú Lưu Huân. Lưu Tử Đài này là một kẻ đánh bạc cần tiền không cần mạng, sớm nghe nói Viên Sào lần này mang theo không ít tài vật trân bảo để chuẩn bị đón ý thiên tử. Hắn trước đó bị Tôn Sách đánh úp sào huyệt Hoàn Thành, toàn bộ tài vật mất sạch, nhục nhã đi theo Tào Tháo, trong lòng đang nghẹn một bụng lửa. Giết Viên Sào còn là chuyện phụ, nếu có thể xông vào đại doanh của Viên Sào cướp một mẻ lớn mới là hả dạ! Hai kẻ không cần mạng này tụ lại tính toán, dù sao sớm muộn cũng phải đánh, chi bằng làm một trận cho thống khoái. Chẳng cần chào hỏi Tào Tháo, hai người dẫn người xông thẳng sang.
Bộ hạ của Trương Thư tuy không đông, nhưng phần lớn là kỵ binh Tây Lương thiện chiến bao năm, thực sự là lực lượng có sức chiến đấu mạnh nhất trên chiến trường hôm nay. Bộ hạ của Lưu Huân càng ít hơn, nhưng đám người đó xuất thân là đám giang dương đại đạo vùng Hoài Nam, trước đây toàn làm nghề "đầu buộc vào thắt lưng", vung đại đao xông lên, căn bản không biết sợ là gì!
Đội ngũ của Trương Thư và Lưu Huân xông lên như vậy, không những Tào Tháo giật mình, mà Viên Sào cũng thấy khó hiểu. Bên này mười vạn người, hai ngàn người bọn họ qua đây chẳng phải là chịu chết sao? Ai ngờ bên kia có kẻ không biết sống chết, thì bên này cũng có kẻ liều mạng. Lưu Bì từng tham gia vào vụ "Ngọc đới chiếu", lại phản Tào Tháo ở Từ Châu, bị Tào Tháo hận đến tận xương tủy. Nếu lại rơi vào tay đối phương thì tuyệt đối không có đường sống. Vị tướng quân chân dài ngày thường này hôm nay cũng liều mạng rồi, thấy đối diện có động tĩnh, cậy vào chỗ dựa là đại quân của Viên Sào, dẫn theo các dũng tướng như Trương Phi, Triệu Vân một mạch lao ra. Đám binh lính ít ỏi của hắn cũng chỉ hơn hai ngàn người, chiến trường lúc này mới thực sự náo nhiệt — bốn ngàn người đánh nhau, mười mấy vạn người trố mắt ra nhìn!
Vừa thấy Lưu Bì dẫn quân xông ra, mưu sĩ Hà Bắc Thẩm Phối nóng ruột vô cùng, kế hoạch của ông ta coi như hỏng bét. Quân Hà Bắc từng đại phá Công Tôn Toản tại Bàn Hà bằng chiến thuật cung tên, Thẩm Phối rất đắc ý, từ đó chuyên nghiên cứu chiến thuật cung nỏ, cải tiến kết cấu máy móc của vũ khí, lập ra một đội cung thủ thiện xạ, khác hẳn với cung thủ thông thường. Trận đánh hôm nay, Thẩm Phối dự định thử nghiệm uy lực, nên nắm chặt lệnh kỳ để ý động tĩnh chiến trường, muốn nắm lấy cơ hội để Tào Tháo nếm thử mùi vị của vạn nỏ cùng bắn. Ai ngờ lệnh kỳ còn chưa giơ lên, Lưu Bì đã chạy ra ứng chiến trước, mũi tên bắn ra thì giết ai đây? Thẩm Phối ném lệnh kỳ đi, thúc ngựa chạy tới gần Viên Sào: "Chủ công, Lưu Bì tranh giành ra trận, việc này phải làm sao?"
"Địch ít ta nhiều, sợ gì chứ?" Trong lòng Viên Sào vừa lo lắng vừa hưng phấn, giữ vẻ nghiêm nghị rút thanh kiếm đeo bên hông ra, nhưng vì tự trọng thân phận nên không gào thét, chỉ giơ cao thanh kiếm, lớn tiếng nói: "Truyền lệnh xuống, toàn quân đột kích, xông lên cho ta!" Lệnh được truyền xuống, Cao Lãm ở tiền quân vốn tính nóng như lửa, đã sớm kìm nén từ lâu, dẫn quân xông sang. Trong chốc lát, cung nỏ dừng lại, trung quân của Viên Sào như bài sơn đảo hải lao về phía quân Tào, hai cánh quân tả hữu cũng theo đó mà hành động.
Tào Tháo tuy không muốn đánh thế này, nhưng thấy địch tung toàn quân ra trận, cũng đành cắn răng mà chiến. Ông rút thanh Thanh Hồng kiếm ra, cất tiếng hô lớn: "Tiêu diệt Viên Sào, bảo vệ triều đình, theo ta xông lên!" Kinh nghiệm cầm quân của Tào Tháo già dặn hơn Viên Sào rất nhiều. Trong chiến trường lớn như thế, từng cử động của chủ soái đều ảnh hưởng đến toàn cục, cho nên "Xông lên cho ta" và "Theo ta xông lên" chỉ khác nhau một chữ, nhưng hiệu quả khích lệ sĩ khí lại khác biệt rất lớn. Thực ra Tào Tháo cũng không thể đích thân xông lên tuyến đầu, chỉ đốc thúc Hổ Báo Kỵ tiến lên một đoạn rồi dừng lại, nhưng binh tướng các bộ đã tích cực hưởng ứng, xông lên nghênh địch.
Nếu bàn về quân số và trang bị vũ khí, Tào Tháo không bằng Viên Sào, nhưng nếu bàn về sĩ khí và mức độ huấn luyện, Viên Sào lại không bằng Tào Tháo. Thế nên dù là thế trận ít chọi đông, hai bên lại đánh ngang ngửa. Chiến trận lớn như thế, dù có dũng lực cao đến đâu cũng chỉ là một giọt nước trong đại dương, các dũng tướng nhất lưu hai bên cũng không thể thay đổi được cục diện, chỉ có thể đốc suất tốt đội ngũ của mình, ổn định mà đánh. Trường mâu đại kích đều dài một trượng, lại dựng thêm một hàng khiên bảo vệ, hai quân chiến đấu giằng co cách nhau gần hai trượng, lúc ngươi tiến ta lùi, khó phân cao thấp.
Quân Tào và quân Viên đều gióng trống trợ uy, khích lệ quân tâm, binh sĩ cũng dần dần tiến lên, nôn nóng muốn thử sức. Khoảng cách hai trượng dần thu hẹp, trường mâu đại kích liên tiếp gãy khúc, tiếng kêu thảm thiết bị thương vang lên khắp nơi, máu tươi từng đợt phun ra. Cuối cùng, khe hở tiếp giáp giữa các binh khí đã thu hẹp lại, đi kèm với tiếng kêu gào trước lúc lâm chung, cuộc cận chiến tàn khốc bắt đầu!
Trong chớp mắt, chiến trường đã như nồi nước sôi, tù và rúc dồn dập, tiếng trống trận rung trời, tiếng hò hét, tiếng binh khí va chạm, tiếng kêu cứu, tiếng ngựa hí hòa vào nhau làm điếc tai tất cả mọi người. Binh lực của Tào Tháo tuy chịu thiệt, nhưng quý ở tinh nhuệ: Kỵ binh Lương Châu do Trương Thư đốc suất, kỵ binh Tinh Châu do Trương Liêu đốc suất không ai không lấy một địch mười, mỗi người đều tinh thông cưỡi ngựa, giỏi chặt đâm; bộ binh hai châu Thanh, Duyện đã kinh qua trận mạc, theo Tào Tháo vào sinh ra tử nhiều lần, dàn trận xông pha, tiến lùi có kỷ luật. Còn kỵ binh hai châu U, Ký do Trương Cáp, Cao Lãm thống lĩnh của Viên Sào cũng không phải là hạng tầm thường, cộng thêm số lượng bộ tốt Hà Bắc quá đông, tỷ lệ gần như hai ba quân Viên đánh một quân Tào. Một bên tinh nhuệ, một bên đông đảo, cho nên trận cận chiến giáp lá cà vẫn giết nhau khó phân thắng bại.
Cung nỏ và khiên che lúc này đã không còn tác dụng, người trên chiến trường ai nấy đều bị nhuộm đỏ như bầu máu, người xông ở phía trước ngay cả màu áo cũng không nhìn rõ, chỉ dựa vào cảm giác và giọng nói để xác định là địch hay là bạn. Từng đội kỵ binh bị xung phong làm rối loạn đội hình, chở theo những dũng sĩ xông vào trận địch, sau khi chiến đấu một hồi đều bị loạn thương đâm ngã xuống đất. Đao thương kiếm kích giao nhau, không ngừng leng keng vang dội, thỉnh thoảng tóe lửa dưới những cú va đập mạnh; những cái đầu bị chém rơi bị người giẫm ngựa đạp lăn qua lăn lại, những cánh tay, đỉnh đầu bị chém bay nhảy múa giữa không trung, rải xuống những trận mưa máu; lồng ngực và cổ họng bị đâm thủng phun ra những dòng máu như suối. Mà tướng lĩnh các bộ vẫn kéo cổ họng khàn đặc không ngừng gào thét tiến lên, binh sĩ vung binh khí vẫn đang vùng vẫy trong vũng máu! Trận cận chiến này kéo dài từ giờ Thân đến tận cuối giờ Dậu vẫn không chút lơi lỏng.
Tào Mạnh Đức và Viên Bản Sơ đều là những người xông pha từ núi đao biển máu mà ra, lúc này đều nắm chặt hai tay, sắc mặt nghiêm trọng, mồ hôi đầm đìa rịn ra trên trán. Họ đã bị chấn động bởi trận chém giết kinh thiên động địa này, cho đến khi trời dần tối mới lo lắng hoàn hồn. Tào Tháo ra lệnh cho Tào Thuần thu quân, gần như cùng lúc đó Viên Sào cũng dặn Thẩm Phối khua chiêng thu quân. Dưới màn đêm tối tăm, đội hình hai bên dường như là hai con rồng khổng lồ đang quấn lấy nhau, dính chặt không thể tách rời. Có không ít người giết đến choáng váng, vẫn cứ trong bóng tối mà phi ngựa chém giết, quân mình bị thương nhầm do cả hai bên gây ra e là cũng không ít. Mãi đến khi trời tối hẳn, quân Viên và quân Tào mới thu dọn xong đội hình, kéo theo những binh sĩ bị thương lê bước chậm rãi trở về doanh trại...
Một trận đại chém giết kết thúc, Tào Tháo vẫn thấp thỏm không yên, gần như giẫm lên bông mà trở về Quan Độ. Chúng tướng thu xếp đội ngũ xong, không kịp lau sạch vết máu trên người đã tụ tập đến trung quân đại trướng. Có người vui, có người buồn, những kẻ hiếu chiến như Nhạc Tiến, Chu Linh, Hạ Hầu Uyên vẫn đang gào thét: "Hôm nay chúng ta đã giết ít nhất cũng phải một vạn người!"
"Các người đúng là không biết suy nghĩ." Quách Gia sắc mặt trắng bệch, trừng mắt nhìn bọn họ một cái: "Chúng ta cũng tổn thất mất năm sáu ngàn người, còn một đống người bị thương nữa. Viên Sào có mười vạn đại quân, chúng ta chỉ có hơn bốn vạn người, cứ đánh tiếp thế này sớm muộn gì cũng bị người ta tiêu diệt." Thấy bọn họ không ồn ào nữa, Quách Gia lại quay đầu nói với Tào Tháo: "Địch đông ta ít, lối đánh này chỉ có thể một lần không thể có lần hai!"
"Đây cũng là chuyện bất đắc dĩ..." Tào Tháo thở dài, không chút biểu cảm tựa vào bàn soái, lặng lẽ suy nghĩ về trận chiến này. Ông vốn tưởng rằng sau hai thắng lợi ở Bạch Mã và Diên Tân, quân Viên Sào tất nhiên sĩ khí suy sụp, chạm là vỡ. Giờ xem ra suy nghĩ này có vẻ quá ngây thơ. Quân Hà Bắc dù sao cũng là quân đi theo Viên Sào tung hoành nhiều năm, ý chí kiên cường hơn hẳn binh lính của bọn Viên Thuật, Lữ Bố, tuyệt đối không phải là một hai trận thất bại nhỏ mà sụp đổ được; hơn nữa đối phương có lợi thế về quân số, lại không thiếu những thống soái cứng rắn như Quách Đồ, Thuần Vu Quỳnh, và những dũng sĩ ưu tú như Trương Cáp, Cao Lãm. Thực lực tương đương còn phải thận trọng, trong tình thế chênh lệch ít nhiều mà đối đầu cứng rắn thì tuyệt đối không có trái ngọt nào để ăn...
Tào Tháo không nói một lời, lấy cuốn "Tôn Tử" mình đã chú giải dưới bàn soái ra lật xem từng quyển, lật đến quyển thứ tư "Hình thiên": "Tích chi thiện chiến giả, tiên vi bất khả thắng, dĩ đãi địch chi khả thắng. Bất khả thắng tại kỷ, khả thắng tại địch. Cố thiện chiến giả, năng vi bất khả thắng, bất năng sử địch chi khả thắng. Cố viết: Thắng khả tri, nhi bất khả vi." (Người giỏi đánh trận ngày xưa, trước hết làm cho mình không thể bị thắng, để chờ địch có thể bị thắng. Không thể bị thắng là ở nơi mình, có thể bị thắng là ở nơi địch. Cho nên người giỏi đánh trận, có thể làm cho mình không thể bị thắng, chứ không thể làm cho địch chắc chắn sẽ bị thắng. Cho nên nói: Chiến thắng có thể dự đoán, nhưng không thể cưỡng cầu). Phòng thủ doanh trại của mình thật tốt, để mình ở vào thế không thể bị đánh bại, rồi lại chờ đợi đối thủ lộ ra sơ hở.
Mặc dù đây là ý định ban đầu của Tào Tháo, nhưng đến ngày hôm nay cảm nhận của ông càng sâu sắc hơn. Ông nhìn đăm đắm vào bảy chữ "Thắng khả tri, nhi bất khả vi" — chiến thắng là có thể dự đoán, nhưng lại không thể cưỡng cầu! Ông cầm bút lên, phê chú vào phía sau: "Tự tu lý, dĩ đãi địch chi hư giải dã" (Tự mình sửa sang, để chờ địch sơ hở, lười biếng). Viết xong đặt bút xuống, trầm ngâm một lát rồi nhìn quanh chư tướng: "Trận chiến hôm nay vốn là chuyện bất đắc dĩ, từ ngày mai chúng ta đóng chặt cổng trại, không được tùy tiện xuất chiến, tĩnh quan biến chuyển để chờ thời cơ."
"Tuân lệnh." Dù muốn hay không, chư tướng vẫn đồng thanh đáp ứng một cách dõng dạc.
Đúng lúc này, hậu doanh có tiếng ồn ào. Nhậm Tuấn từ Hứa Đô áp tải quân lương tới, chư tướng vội vàng đón hắn vào đại trướng nghỉ ngơi. Tào Tháo nhìn người em rể phong trần mệt mỏi, quan tâm hỏi: "Việc này sao cậu còn tự mình chạy đến, sai người của mình tới chẳng phải được rồi sao?"
Nhậm Tuấn thở phào nhẹ nhõm, vẻ mặt nghiêm túc nói: "Người khác đến sao tôi có thể yên tâm. Binh mã Hà Bắc rất đông, nếu nửa đường bị cướp phá mất lương thảo, chúng ta sẽ nguy hiểm mất." Dù sao cũng là người một nhà, lo lắng luôn nhiều hơn người khác, "Ngoài ra còn một chuyện nữa, Tuân lệnh quân bảo tôi đến thương lượng với anh."
"Ồ?" Tào Tháo phất tay lui chư tướng, chỉ để lại Tuân Du, Quách Gia ở bên tham mưu.
Nhậm Tuấn có vẻ như đã khát khô trên đường đi, uống liền mấy bát nước mới nói: "Từ khi anh đối trận ở Quan Độ đến nay, Cao Cán ở Tinh Châu vẫn chưa hề rảnh rỗi, ráo riết lôi kéo chư tướng trong quan, còn phái người đến Tây Lương kết giao với Mã Đằng, Hàn Toại, e là muốn giúp Viên Sào, tập kích quân ta ở phía sau."
"Là giúp cậu của hắn, hay là giúp chính bản thân hắn đây?" Tào Tháo cười lạnh một tiếng, "Tây Lương ở đâu? Quan Độ ở đâu? Nếu hắn thực sự muốn giúp Viên Sào, thì phải dẫn quân tấn công Hà Nội, tôi phái Ngụy Chủng đi giữ Hà Nội chính là đề phòng hắn chiêu này. Thế nhưng hắn không hướng đông lại hướng tây, đây là tâm địa gì?"
"Cao Cán tự có dã tâm mà!" Nhậm Tuấn đã hiểu ra.
Quách Gia hả hê nói: "Đại quân Viên Sào qua sông, phát động quân Ký Châu, Thanh Châu, nghe nói cả bộ cũ ở U Châu cũng có người theo tới, chỉ riêng không thấy động tĩnh của Tinh Châu. Tôi thấy đứa cháu này của Viên Sào là nuôi công cốc rồi, nuôi một con sói con, cứ trơ mắt nhìn cậu nó đấu với chúng ta, còn nó thì ở bên kia tích lũy thực lực. Viên Sào muốn trách thì chỉ có thể trách chính mình, ai bảo ông ta cứ để ba con một cháu mỗi người cai quản một châu? Cứ chờ xem, Cao Cán mới chỉ là kẻ đầu tiên lộ mặt thôi, sau này chuyện rắc rối trong nhà bọn họ còn nhiều lắm!"
Tuân Du cảm thấy mấy câu "không tử tế" này của Quách Gia có hơi xa rời, mối nguy hiện tại còn chưa giải quyết được, đâu lo được đến vấn đề sau này, liền kéo chủ đề về nói: "Dù Cao Cán vì ai, chư tướng ở Quan Trung mới ổn định được không dễ dàng gì, cũng không thể để hắn làm lay động."
"Cũng phải..." Tào Tháo lại rơi vào suy tư.
Nhậm Tuấn nhận lời Tuân Úc, là có chuẩn bị mà đến, từ trong ngực lấy ra một bức lụa nói: "Anh xem cách này có được không."
Hóa ra, trước đó Yết giả bộc xạ Vệ Ký vâng lệnh đi sứ Ích Châu, vì "Mễ tặc" ở Hán Trung cắt đứt đường đi mà phải lưu lại Trường An. Ông một mặt trấn an bách tính lánh nạn trở về sau loạn Lý Quách, một mặt tổ chức cày cấy sản xuất, phát hiện muối ăn ở Quan Trung thiếu quản lý, do đó kiến nghị triều đình phái quan viên chuyên quản lý muối ăn, dùng lợi nhuận thu được mua trâu cày, chiêu mộ bách tính, từ đó làm suy yếu sự kiểm soát của chư tướng Quan Trung đối với bách tính.
"Vệ Bá Nho khá lắm!" Tào Tháo rất tán thưởng, "Đây đúng là kiến thức lão thành mưu quốc. Tôi thấy thế này đi, kiến nghị vốn là do Vệ Ký đưa ra, thì cứ để hắn làm giám muối sứ này. Ngoài ra, cho Chung Diêu nhậm chức Tư Lệ hiệu úy, dời trị sở đến Hoằng Nông, canh chừng động tĩnh của chư tướng. Binh tuy không thể rút thêm ra được, nhưng dựa vào quan hệ của hai người bọn họ ở Quan Trung, cũng không đến nỗi để kẻ họ Cao kia lách được sơ hở."
"Được, tôi về sẽ bảo lệnh quân làm theo." Nhậm Tuấn cất bức thư cẩn thận.
"Còn tin tức gì khác không?"
"Mấy hôm trước Tôn Khang gửi thư tới, nói Xương Bá lại phản rồi!"
Tào Tháo thở dài một tiếng: "Phản rồi hàng, hàng rồi phản, đây đã là lần thứ ba rồi. Tổng cộng cũng chỉ có một hai ngàn người, cứ dây dưa mãi, tôi thấy tên này làm thổ phỉ quen rồi, không tạo phản là thấy khó chịu mà! Tạm thời không để ý đến hắn, đợi sau này hãy thu dọn... Quan viên ở kinh thành có gì bất thường không?"
"Từ khi giết Đổng Thừa, Lý Phục và đám người đó, tất cả quan viên đều ngoan ngoãn, ở triều hội đều rất ít nói." Nhậm Tuấn không tiện nói quá thẳng, thực ra quan viên triều đình hiện tại đã sợ Tào Tháo đến mức câm như hến rồi.
"Bệnh của hoàng tử Lưu Phùng thế nào rồi?"
"Hoàng tử ư..." Nhậm Tuấn không ngờ ông lại hỏi cái này, "Nghe nói không tốt lắm, bệnh tật ốm yếu cả năm nay rồi, càng lúc càng nặng, toàn nhờ thuốc thang duy trì. Tôi thấy đứa trẻ này sống không thọ đâu."
Tào Tháo nhìn ngọn đèn dầu mờ ảo im lặng một lát, đột nhiên nói: "Bảo lệnh quân dâng biểu xin phong Lưu Phùng làm Nam Dương Vương."
"Cái gì?!" Ba người đều ngẩn người, không biết vì sao ông lại đề xuất chuyện như vậy vào lúc chiến sự quan trọng.
Tào Tháo nhìn chằm chằm tim đèn lẩm bẩm: "Về vụ "Ngọc đới chiếu", ảnh hưởng gây ra rất không tốt. Đổng Quý nhân tuy đáng chết, nhưng trong bụng nàng ta mang dòng máu rồng. Quan viên Hứa Đô miệng không nói không có nghĩa là trong lòng không chửi tôi, đã vậy tôi giúp thánh thượng bù đắp một chút, phong Lưu Phùng làm vương. Như vậy thiên tử cũng có thể yên tâm, lương tâm tôi cũng thấy dễ chịu, người khác cũng không đến nỗi chửi tôi nữa."
"Tấm lòng của chủ công lại có ai biết? Haiz..." Tuân Du, Nhậm Tuấn đều không khỏi cảm khái than thở; Quách Gia cũng hùa theo họ nói, nhưng trong lòng âm thầm buồn cười — đây căn bản không phải ý định thực sự của Tào Tháo, lương tâm của ông đâu có yếu đuối như vậy! Chỉ vì trước đó đào mộ Lương Hiếu Vương, gây ra ảnh hưởng cực xấu, Trần Lâm thậm chí còn viết việc này vào bài hịch, khiến thiên hạ xôn xao. Bây giờ Tào Tháo đề xuất việc này, một là để bịt miệng Viên Sào, khiến thiên hạ biết triều đình Hứa Đô vẫn là của thiên tử, hoàng tử vẫn được phong vương; hai là lấy việc này đổi lấy sự ủng hộ của dư luận phía sau, tránh việc trong lúc đối chiến lại nảy sinh rắc rối. Dù sao ông hiện tại bị trói chặt ở Quan Độ không thể phân thân, điều này cũng giống như một ngọn bấc đèn không thể đốt hai đầu! Còn về hoàng tử Lưu Phùng, Tào Tháo biết rõ nó bệnh nhập cao hoang lại chỉ mới một tuổi, cho đứa trẻ sắp chết này một vương vị chẳng qua chỉ là một món nhân tình trống rỗng!
Ngoài ra còn một vấn đề nặng nề hơn đang quấy nhiễu Tào Tháo, ông nhìn đăm đắm Nhậm Tuấn hỏi: "Bá Đạt, lương thực của chúng ta có thể cầm cự được bao lâu?"
"Năm sáu tháng chắc không thành vấn đề." Nhậm Tuấn sợ ông lo lắng, nói thêm, "Nhưng đến lúc đó lại tới kỳ thu hoạch, lương thực mới năm nay vừa vặn nối tiếp được."
"Cậu đây là báo hỷ không báo ưu, để tôi bớt lo lắng mà..." Tào Tháo trong lòng tự hiểu, tuy nói đồn điền tiến hành rất thành công, nhưng lương thực nhiều đến mấy cũng không chịu nổi tiêu hao liên tục. Từ hai năm trước chinh Trương Thư, thảo Lữ Bố, định Hà Nội, đại quân đồn trú ở Quan Độ, mỗi ngày đều có tiêu hao, và hiện tại các nơi như Hạ Hầu Đôn, Tào Nhân, Tào Hồng, Ngụy Chủng cũng đều đang ăn lương thực, lương thực hai châu Dự, Duyện đã mất cân đối, nay là đang ăn vào vốn cũ để sống. Còn về lương thực mới vụ thu năm nay, Tào Tháo thậm chí không dám nghĩ tới, ai biết năm sáu tháng sau sẽ là cảnh tượng gì, vạn nhất Lưu Biểu, Tôn Sách tới quấy phá, lương thực đâu còn thu hoạch được nữa?
Tuân Du, Quách Gia, Nhậm Tuấn đều biết khó khăn này, nhưng căn bản không có sách lược giải quyết, trận chiến này một khi đã bắt đầu thì chỉ có thể cắn răng mà chống đỡ. Bốn người ngồi vây quanh ngọn đèn cô độc mờ ảo, dường như bị nỗi lo âu ẩn giấu này đè nén đến mức không thở nổi, qua một hồi lâu Tào Tháo mới phát ra một tiếng thở dài bất lực: "Tôn tử viết 'Thắng khả tri, nhi bất khả vi', cơ hội là phải từ từ chờ đợi, thế mà ông trời cho chúng ta thời gian chờ đợi lại không nhiều..." Ông đã cảm nhận được, trận chiến tiếp theo sẽ càng ngày càng khó đánh.
Ngay lúc Tào Tháo đang sầu não, trung quân đại trướng của Viên Sào lại ồn ào như vỡ chợ. Trận chém giết hôm nay bề ngoài là ngang sức ngang tài, nhưng quân Hà Bắc tổn thất gần vạn người, người bị thương lại không đếm xuể, với mười vạn đại quân mà đối kháng với kẻ địch chưa đầy một nửa mình lại đánh ra thế này, rõ ràng là rơi vào thế hạ phong. Chư tướng yêu cầu thay đổi chiến pháp, nhưng Viên Sào cố chấp bảo thủ, nhất định phải khơi mào đại chiến lần nữa để tiêu diệt Tào Tháo hoàn toàn.
Thư Thụ tức giận từ chức xuống làm mưu sĩ, vốn không muốn hiến kế hiến sách cho Viên Sào nữa, nhưng nhìn thấy binh sĩ Hà Bắc thương vong nghiêm trọng, nghĩ đến chúng sinh nơi đây vẫn không nhịn được mà mở lời: "Chủ công, trận đánh như hôm nay tuyệt đối không thể đánh tiếp nữa. Bắc binh số đông mà sự quả cảm không bằng Nam, Nam cốc hư thiểu mà tài vật không bằng Bắc; Nam lợi ở chỗ đánh nhanh, Bắc lợi ở chỗ giằng co lâu dài. Chúng ta chi bằng từng bước lập doanh trại áp sát Quan Độ, kéo dài thời gian đối đầu, đợi Tào Tháo lương thảo không thông, sĩ khí sa sút, một trận là định được thôi."
"Kéo dài thời gian?" Viên Sào liếc ông một cái, "Chẳng lẽ chưa nghe đạo lý 'binh quý thắng, bất quý cửu' (binh quý ở thắng nhanh, không quý ở lâu) sao? Quân ta tuy tổn thất không ít, nhưng Tào Tháo mất mát cũng có mười phần hai ba, chỉ cần chúng ta dựa vào binh lực ỷ mạnh hiếp yếu, Tào Tháo tất bại không nghi ngờ!"
Thư Thụ sao không hiểu binh pháp? Hiện tại căn bản không phải thời cơ tốt nhất để nam chinh Tào Tháo, nhưng Viên Sào một mực làm theo ý mình, đã đến đây rồi thì chỉ có thể nhẫn nại mà đánh, nhưng Viên Sào ngay cả điều này cũng không làm được. Thư Thụ biết ông ta đã vô phương cứu chữa, vái dài một cái rồi bước ra khỏi đại trướng, mặc kệ không hỏi gì nữa.
Viên Sào nhìn cảnh đó, vừa tức vừa giận sắp sửa phát tác, Cao Lãm ở bên cạnh lại bô bô xen vào: "Tôi thấy thế này không được! Đánh cứng chọi cứng dù có thắng, thì phải chết bao nhiêu anh em đây? Chủ công hãy nghĩ lại đi..."
"Đánh trận làm gì có chuyện không chết người?" Viên Sào lại khinh khỉnh không quan tâm, "Nay xã tắc triều đình nguy như trứng chồng, lê dân thiên hạ mong được giải thoát, ba quân tướng sĩ chính là lúc vì nước lập công, sao có thể cẩu thả sợ chết không nghĩ tiến thủ?" Hắn lại lôi đại nghĩa thiên hạ ra làm tấm bình phong.
Cao Lãm thấy hắn toàn lời sáo rỗng nhưng không màng sống chết của tướng sĩ thì rất khó chịu, lại không tiện tranh cãi trước mặt mọi người. Trương Cáp lại nói: "Binh pháp có câu 'Mười thì bao vây, năm thì tấn công, gấp đôi thì chia cắt', nay quân ta gấp đôi Tào Tháo, vừa hay có thể bí mật phái binh mã quấy nhiễu hậu địch, dụ Tào Tháo phân binh. Tào Tháo nếu phân thì thừa cơ cắt giết, Tào Tháo nếu không phân thì biến hư thành thực, đánh chặn phía nam, cắt đứt đường lương, thì Tào Tháo không đánh tự tan thôi!"
Viên Sào vẫn không cho là đúng: "Chỉ cần chúng ta đánh thẳng Quan Độ, tiêu diệt đại quân Tào Tháo, đất Hà Nam là định được rồi! Cần gì phải phiền phức thế?" Nói lời này, hắn lại liếc nhìn Lưu Bì, "Lưu sứ quân, bản tướng quân nói có đúng không?"
"Tướng quân nói lời nào cũng là thực tế," Lưu Bì thực ra tán đồng chiến lược của Trương Cáp hơn, nhưng không tiện bác bỏ mặt mũi Viên Sào, khá uyển chuyển nói, "Tuy nhiên, tại hạ từng ở Dự Châu, có liên lạc với đám người Lưu Tích, Cung Đô của quân Khăn Vàng ở Nhữ Nam, nếu chủ công muốn tạo thế ở hậu phương địch, mạt tướng nguyện làm việc đó."
"Thế thì không cần." Viên Sào vuốt vuốt râu, "Ta đường đường là Đại tướng quân của triều đình, không đến mức phải dựa vào mấy tên trộm cắp giúp đỡ... Giải tán thôi! Đại quân nghỉ ngơi một ngày, ngày kia lại tìm Tào Tháo khiêu chiến!" Nói xong, hắn tự lấy từ dưới bàn soái ra một cuốn "Thượng Lâm Phú", thong dong thư thái đọc lên.
Chúng tướng ủ rũ lần lượt rút lui, Trương Cáp thấy Thư Thụ đang đứng ở cửa trại ngẩng nhìn bầu trời, vội vàng tiến lại gần: "Chủ công không nghe lời chúng ta rồi!"
"Tôi đã biết sẽ là cục diện như thế này!" Trên mặt Thư Thụ không có một chút biểu cảm nào, "Lúc tôi rời Nghiệp Thành đã phân tán toàn bộ gia sản cho tộc nhân rồi. Phàm là thế còn thì uy không gì không thêm, thế mất thì không bảo toàn được thân mình, ai thay..."
"Không đến nỗi thảm bại, nghiêm trọng như ông nói chứ?" Trương Cáp tuy buồn bực, nhưng vẫn chưa nghĩ chiến sự tồi tệ đến thế.
"Với sự minh lược của Tào Mạnh Đức, lại hiệp (kẹp/dựa vào) thiên tử làm vốn liếng, tôi tuy thắng Công Tôn, chúng thực ra mệt mỏi, mà tướng kiêu chủ lười, sự phá bại của quân đội, nằm ở việc này đấy!" Thư Thụ ngẩng nhìn trăng sáng cười khổ, "Dương Hùng có câu 'Lục quốc si si, vị Doanh nhược Cơ', chính là cục diện hôm nay, tôi e là không có mạng về Hà Bắc rồi."
Trương Cáp đoán ông kết oán với Viên Sào nên mới nói lời bại trận, cũng không để trong lòng, chỉ an ủi đôi câu. Lúc này Cao Lãm vội vàng chạy tới: "Huynh Tuấn Nghĩa, không xong rồi! Đại công tử và Quách Đồ bàn nhau muốn cắt giảm binh lực của chúng ta."
"Cái gì?" Trương Cáp không khỏi nhíu mày.
Cao Lãm hậm hực nói: "Bên Quách Đồ tổn thất nghiêm trọng, muốn chia binh của chúng ta sang bù vào. Mẹ nó, dựa vào cái gì mà người chết đều tính lên đầu chúng ta!"
"Việc này còn phải hỏi sao? Quách Công Tắc đây là muốn tích lũy thực lực cho Đại công tử, sau này dễ tranh ngôi với Tam công tử." Thư Thụ lắc đầu không dứt, "Toàn lực chống địch còn chưa thắng, lại còn dở trò ma mãnh vào lúc này, vô phương cứu chữa!"
Đang nói chuyện, Viên Đàm dẫn Quách Đồ, Hứa Du và đám người đi qua. Trương Cáp biết Cao Lãm tính nóng, nắm chặt cổ tay hắn, thấy đám người kia đi ra khỏi cửa trại mới chậm rãi buông ra, rốt cuộc cũng không ồn ào lên. Hứa Du đi ở phía sau cùng, đột nhiên dừng bước, quay người nói với họ: "Trương tướng quân, Thư tiên sinh, chủ công không chấp nhận kiến nghị của các vị, mong các vị đừng để bụng."
Trương Cáp không mấy thích kiểu tùy tiện đó của Hứa Du, nhưng người ta đã khuyên nhủ như thế, cũng khách khí nói: "Có gì mà để bụng hay không, đều là vì đánh trận thôi. Chỉ tiếc chủ công quá nôn nóng cầu thành."
Ai ngờ Hứa Du đột nhiên cười lớn, vỗ vỗ vai Trương Cáp và Thư Thụ nói: "Hai vị chớ buồn phiền, tôi giao du với Tào A Man hơn hai mươi năm, vốn biết đạo dùng binh của hắn. Đợi đến ngày kia, dù chủ công muốn đánh, e là người ta cũng không thèm đánh với chúng ta nữa! Hào sâu thành cao, đóng cửa không ra, chủ công dày vò mấy ngày không có cách nào, cuối cùng vẫn phải dùng những kế sách của các vị, lập doanh đối trì, phân binh quấy địch đều là xu thế tất yếu, các vị cứ chờ xem! Ha ha ha..." Nói xong vẩy tay áo lớn cười khà khà bỏ đi.
Nhìn bóng lưng Hứa Du xa dần, Trương Cáp cảm thấy yên tâm hơn không ít: "Hứa Tử Viễn cũng là bậc trí sĩ trong trại chúng ta, hắn đã yên tâm như thế, trận đánh này chưa chắc không thể đại thắng."
"Trí sĩ?" Thư Thụ liên tưởng đến cảm nhận của bản thân, "Dưới trướng chủ công chúng ta, càng là trí sĩ càng khó tự tồn. Đừng nhìn Hứa Tử Viễn nói cười hớn hở, bản thân họa phúc của hắn còn chưa chắc đâu."
Chiến sự phát triển quả nhiên đúng như dự liệu của Hứa Du, từ tháng tư giao binh đến tận tháng tám, quân Viên quân Tào vẫn luôn ở trong trạng thái giằng co. Viên Sào muốn khơi mào đại chiến quy mô lớn lần nữa, nhưng Tào Tháo đóng chặt cổng trại không thèm để ý, chỉ tiến hành vài trận đánh thăm dò nhỏ. Có bốn vạn binh này chắn trước mắt, quân Viên không thể coi như không thấy mà vòng qua tiến lên, thế nên mười vạn đại quân bị trói chặt ở phía bắc Quan Độ.
Trong tình thế bất đắc dĩ, Viên Sào chỉ có thể chấp nhận kiến nghị trước đó của Thư Thụ, dẫn binh mã từng bước lập doanh trại áp sát doanh trại quân Tào. Nhưng Tào Tháo đã trù tính quyết chiến Quan Độ từ lâu, đã sớm tu sửa các doanh trại liên hoàn rất chu đáo, Viên Sào ngay cả một cây kim cũng không chèn vào được, thế là cậy vào ưu thế quân số, đắp cát thành núi, dựng doanh trại dài mấy chục dặm đông tây, dần dần hình thành thế bao vây đối với doanh trại quân Tào. Mặt khác, lại chấp nhận đề nghị của Trương Cáp, bắt đầu trù tính chiến thuật phân binh quấy phá hậu phương địch.
Viên Sào đột ngột thay đổi chiến lược, khiến Tào Tháo bận tối mắt tối mũi. Ông không thể ngồi nhìn Viên Sào vây chết mình, cũng đành phải phân tán binh mã mở rộng doanh trại sang hai phía đông tây, đề phòng quân Viên dùng doanh trại bao vây mình. Nhưng địch đông ta ít, sự đối đầu quân bị như thế này rất nguy hiểm, doanh trại liên hoàn càng mở càng lớn, binh lực phòng thủ lại càng mỏng manh. Phát triển đến cuối cùng, binh mã của Tào Tháo phân tán các nơi, chủ lực trung quân không đầy một vạn, mà lại có hai ba phần mười là người bị thương, muốn giết ra ngoài liều mạng với Viên Sào cũng không dễ dàng.
Thế nhưng đúng vào lúc Tào Tháo bó tay hết cách, văn thư cáo cấp các nơi cũng bay tới như bông tuyết. Viên Sào không còn màng đến danh dự, phái Lưu Bì đến Nhữ Nam, kích động tàn bộ quân Khăn Vàng từng bị Tào Tháo đánh bại như Lưu Tích, Cung Đô... lần nữa dấy sự; cùng lúc đó, cố lại của họ Viên ở Nhữ Nam là Cù Cung, Giang Cung, Thẩm Thành... chiếm huyện thành làm loạn, khai chiến với Lý Thông; Viên Sào lại phong các chức tướng hiệu cho những kẻ phản dân ở Thái Sơn như Quách Tổ, Công Tôn Độc..., hỗ trợ chúng tiếp tục đánh du kích với Lữ Kiền; Xương Bá đã từng phản một lần thấy thời cuộc biến động, cũng lại dấy binh phản Tào, thủ lĩnh quân Khăn Vàng ở Tế Nam quốc là Từ Hòa cũng dẫn quân nam xâm, muốn thừa cơ kiếm chác, khiến đám người Tang Bá bận rộn cả hai đầu, một bên đối chiến Thanh Châu, một bên vây khốn Xương Bá... Những điều này còn chưa là gì, thời điểm quan trọng nhất, Tôn Sách cũng công khai lật mặt, dẫn quân đánh vào Quảng Lăng quận!
Quảng Lăng công tào Trần Kiêu vâng lệnh Trần Đăng, lặn lội đường xa tới tiền tuyến Quan Độ yết kiến Tào Tháo: "Quận của tiểu nhân tuy nhỏ, nhưng lại là nơi địa thế hiểm yếu, nếu được cứu viện để làm bình phong, thì mưu đồ của Tôn Sách tất sẽ bị thất bại, các quận phía đông có thể bảo đảm an ninh. Tào công uy danh vang xa, nhân ái lan tỏa, chưa thần phục mà đã vọng phong quy phụ, bách tính sùng đức dưỡng uy, đây là nghiệp vương giả! Xin Tào công mau chóng phát binh cứu viện đi..."
Trần Kiêu vừa nói lợi hại vừa nói lời hay, Tào Tháo một chút cũng không lọt tai, hướng dẫn Lộ Túy viết một bản biểu chương:
"Thần tổ Đằng có đồ thờ của Thuận Đế ban, nay thượng dâng bốn cái chậu đồng bốn thạch, một cái chậu đồng năm thạch, ngự vật có một cái nồi bạc nguyên chất, một bộ chày cối giã thuốc..."
Trần Kiêu có chút không kiên nhẫn, bước tới quỳ xuống đất, túm lấy chiến bào của Tào Tháo: "Tào công mau nghĩ cách đi, Quảng Lăng quận nguy như trứng chồng, không chỉ có đại quân Tôn Sách tới tập kích, Viên Sào còn kích động phản dân hai huyện Hải Tây, Hoài Phố, đô úy Vệ Di, huyện lệnh Lương Tập liên tiếp mất thành, cứ thế này thì quận của Trần quận tướng nhà tôi không giữ nổi đâu."
Tào Tháo thấy mặt hắn đầy vẻ lo lắng, lời lẽ khẩn thiết, chậm rãi rút vạt áo ra, trầm giọng nói: "Cậu cho rằng tôi không muốn cứu Quảng Lăng sao? Cậu ra ngoài nhìn xem, chỗ nào còn rút ra được binh lực! Hôm kia Lưu Bì, Lưu Tích ở Nhữ Nam làm loạn, tôi phải cắn răng dời đông đắp tây mới phân được Thái Dương dẫn hai ngàn binh đi cứu cấp, việc của Quảng Lăng lão phu thực sự là lực bất tòng tâm, cậu hãy tìm Tang Bá bọn họ mượn binh đi."
Trần Kiêu nước mắt gần rơi xuống: "Từ phía đông Thái Sơn kéo dài đến ven biển Thanh Châu, trong địch có ta, trong ta có địch, Tang Bá bọn họ giết đến tối tăm mặt mũi, đâu lo được cho chúng tôi? Tào công không phát cứu binh, Quảng Lăng quận nguy rồi!"
"Phát binh phát binh, đâu đâu cũng bắt tôi phát binh, Viên Sào sắp ép tới tận cửa trại tôi rồi, còn đâu binh để phái!" Tào Tháo tức giận vung tay, "Trần Đăng chẳng phải có chí quyết chiến một phen với Tôn Sách sao? Vậy thì xem bản lĩnh của hắn thôi, việc này tôi giúp không được."
Trần Kiêu gấp đến mức dập đầu: "Binh Quảng Lăng không quá mấy ngàn, Tôn Sách có mấy vạn quân, Trần quận tướng dù bản lĩnh cao đến mấy cũng đâu thể chống lại? Hơn nữa phản dân Hoài Tây làm loạn, nội ưu ngoại hoạn dồn dập, trận này thực sự không đánh nổi nữa rồi!"
Tào Tháo không khách khí: "Hắn không đánh nổi, chẳng lẽ chỗ tôi đánh nổi sao? Chuyện đã đến nước này, không đánh nổi cũng phải đánh cho tôi!"
Trần Kiêu chậm rãi bò dậy, lau nước mắt nói: "Trời diệt Quảng Lăng tôi rồi..." Bái một cái qua loa, bước chân lảo đảo bước ra ngoài. Tào Tháo thấy hành động này của hắn thì có chút cảm động, cảm thấy Trần Kiêu là nghĩa sĩ, hạ giọng nói: "Quý Bật, chuyến này nhiều nguy hiểm, cậu cứ ở lại bên cạnh tôi đi."
Trần Kiêu dừng bước, không ngoảnh đầu lại nói: "Quê hương có nỗi khổ đảo huyền, tại hạ chạy đôn chạy đáo cầu cứu, dù không có hiệu quả của Thân Bao Tư, dám quên nghĩa của Hoằng Diễn ư?" Truyền thuyết thời Xuân Thu, nước Sở từng bị Ngũ Tử Tư, Tôn Vũ dẫn quân Ngô đánh diệt, Thân Bao Tư phi ngựa đến nước Tần cầu viện, khóc liền bảy ngày bảy đêm cuối cùng cảm động Tần Vương, phát cứu binh lập lại nước Sở; Vệ Ý công nước Vệ ham chơi vô độ, chiêu mời người Địch phạm cảnh, Vệ Ý công bị loạn đao xẻ thịt, đại phu Hoằng Diễn đi sứ nước Trần trở về, thấy quân chủ bị loạn đao xẻ thân, thi thể không còn, chỉ có một lá gan còn nguyên vẹn, liền mổ bụng mình nhét lá gan của Vệ Ý công vào, dùng cơ thể mình làm quan tài chôn cất quân chủ. Trần Kiêu đưa ra hai câu chuyện này, chính là biểu thị không cầu được cứu binh thì phải cùng Trần Đăng chịu chết.
Tào Tháo thấy hắn kiên quyết như vậy không khỏi cảm thán: "Haiz... cậu cái tên Thân Bao Tư khóc ở đình Tần này thật sự khóc ra đạo lý rồi. Tạm dừng một bước, nể mặt cậu tôi phát binh đây."
"Thật sao?!" Trần Kiêu vội vàng ngoảnh lại.
"Tất nhiên là thật, nhưng nhiều nhất rút phái hai ngàn người cho cậu."
"Hai ngàn cũng được! Đa tạ Tào công... đa tạ Tào công..." Trần Kiêu mừng đến phát khóc, nước mũi nước mắt chảy hết ra.
"Đừng khóc nữa." Tào Tháo cười khổ một tiếng, rút ra một lệnh tiễn, "Sự đã đến nước này, lão phu thà chịu khổ cũng không thể mất lòng người. Cậu đi đến trại cuối cùng, bảo hiệu úy Hộ Chất dẫn hai ngàn binh mã đi theo cậu. Bình định loạn huyện Hải Tây trước rồi giúp Trần Đăng kháng cự Tôn Sách, tôi chỉ có chút năng lực này thôi, thành hay không còn phải xem thiên mệnh."
Trần Kiêu khóc khóc mếu mếu nhận lệnh tiễn: "Tại hạ sao dám cầu nhiều, sau khi trở về nhất định..." Lời chưa nói xong, chợt nghe một tiếng thảm thiết, mấy tên binh lính canh ở cửa ngã xuống đất — trên người cắm đầy tên! Chưa kịp phản ứng, thì nghe "phạch phạch phạch" một trận liên thanh, đó là tiếng cung tên bắn vào trên lều trại. Hứa Chử vội vàng cầm khiên bảo vệ Tào Tháo ở phía sau, Lộ Túy, Trần Kiêu lần lượt lùi lại phía sau bàn soái. Lại nghe ngoài cửa một trận náo loạn, mấy tên binh lính giương khiên che chắn cho Quách Gia chạy vào: "Ôi hỏng rồi! Viên Sào xây cao lỗ trên núi đất, từ trên đó bắn tên vào trại chúng ta!"
Tào Tháo cố gắng giữ bình tĩnh: "Truyền lệnh các doanh dùng khiên che chắn lều trại."
"Tuân lệnh!" Hứa Chử đáp một tiếng, giơ cao khiên chạy ra ngoài.
Quách Gia lau mồ hôi lạnh nói: "Có một tin không tốt, Thái Dương tử trận ở Nhữ Nam rồi."
"À?!" Tào Tháo kinh ngạc không thôi.
"Lưu Bì, Lưu Tích tập hợp đám ô hợp tiến quân lên bắc, dọc đường cướp bóc bách tính, hủy hoại đồn điền, chủ công mau phát cứu binh đi!"
Tào Tháo đổ gục xuống ghế soái: "Còn đâu binh mã dư thừa... Không được! Xem ra phải mạo hiểm một phen, viết thư gửi Dương Địch bảo Tào Nhân xuất binh đối phó Lưu Bì."
"Binh Dương Địch mà ra, cửa ngõ Hứa Đô mở rộng, Viên Sào thừa cơ thâm nhập thì làm sao?"
"Lo không xuể nhiều thế, cứ giải quyết khó khăn trước mắt đã." Tào Tháo quay đầu lại, thấy Trần Kiêu vẫn đang đứng bên cạnh, dường như bị mũi tên bay chặn không đi được. Tào Tháo rút thanh Thanh Hồng kiếm ra, chém liên tiếp phía sau lều, chém ra một lỗ hổng, thu kiếm nói: "Đi từ cửa sau đi!"
"Hì hì hì," Quách Gia cũng cười nổi, "Trung quân đại trướng sao có chuyện mở cửa sau chứ?"
Tào Tháo lắc đầu nói: "Mạng sống có giữ nổi hay không còn chưa biết, đâu lo được đến lều trại nữa." Thấy Trần Kiêu vội vã đi phát binh, lại đi bộ về bên bàn, tiếp tục hướng dẫn Lộ Túy sửa biểu chương:
"Ngự tạp vật chi sở đắc hiếu thuận hoàng đế tứ vật, hữu dung ngũ thạch đồng táo bàn nhất mai; ngân họa tượng nha bàn ngũ cụ..."
Quách Gia nhìn mà ngẩn người: "Đã lúc nào rồi, anh còn tâm trí dâng hiến mấy thứ vô dụng này cho hoàng thượng!"
"Càng là lúc này càng phải dỗ dành thiên tử cho tốt, tránh việc nảy sinh biến cố ngoài ý muốn. Mấy thứ này đều là thứ ông nội tôi được Hiếu Thuận hoàng đế ban tặng, nay dâng lại cho thiên tử, để biểu đạt lòng trung thành của tôi." Lần trước ông dâng biểu phong Lưu Phùng làm Nam Dương Vương, ai ngờ đứa trẻ đó bệnh nhập cao hoang, chỉ mới được phong vài ngày đã chết, ông còn phải nghĩ cách khác để ổn định Lưu Hiệp. Đợi biểu chương viết xong, Tào Tháo lại nói: "Viết thêm một lá thư cho Tuân lệnh quân, bảo hắn chiếu lệnh cửu khanh cùng với quận thú mỗi quận tuyển chọn một người con hiếu thảo, tiến cử vào triều đình."
"Đây lại là ý gì?" Quách Gia không hiểu vì sao ông lại bận bịu những việc vô dụng này lúc này.
Tào Tháo vuốt râu: "Hiện tại cục diện không ổn, e là có không ít nơi đã ám thông khúc chiết với Viên Sào. Từ việc tiến cử được bao nhiêu người, tôi có thể biết còn bao nhiêu quận vẫn còn tuân theo sự điều khiển của triều đình. Hy vọng... hy vọng..." Hy vọng kẻ phản bội sẽ không quá nhiều!
Quách Gia không cho là đúng: "Biết rồi thì có tác dụng gì, vấn đề hiện tại là đánh trận, chỉ cần đánh thắng, tất cả những kẻ đứng núi này trông núi nọ đều sẽ quay lại."
"Đánh thắng nói thì dễ..." Dù Tào Tháo làm đủ chuẩn bị, nhưng đối mặt với đại quân Viên Sào vẫn bị động không thôi, "Tôn Sách cũng khởi binh rồi, hắn nếu phá được Quảng Lăng, có thể ép tới vùng Thanh, Từ, chiến tuyến phía đông là tiêu tùng hết. Tôi lại chỉ có thể sai ra hai ngàn binh mã giúp Trần Đăng, tình thế vô cùng nguy cấp!"
Quách Gia lại nói: "Tôn Sách tiểu nhi mới chiếm Giang Đông, kẻ bị giết đều là anh hào hùng kiệt. Mà hắn lại hiếu dũng hiếu đấu, coi nhẹ vũ bị, người như thế dù ngồi giữ trăm vạn quân, không khác gì độc hành ở Trung Nguyên cả. Nếu thích khách phục kích, chẳng qua chỉ là kẻ địch của một người mà thôi. Tôi thấy biết đâu ngày nào đó Tôn Sách bị thù nhân ám sát rồi."
Tào Tháo rất hiểu, mấy câu này của Quách Gia là cố ý giải tỏa nỗi lòng cho ông, trông cậy vào thích khách từ trên trời rơi xuống ám sát Tôn Sách, đây chẳng phải là nói mớ sao! Ông cười khổ một hồi: "Hy vọng có thể như lời Phụng Hiếu nói!"
Lúc này lại thấy cửa trướng có tiếng xôn xao, Trương Liêu cầm khiên chạy vào, không nói hai lời liền quỳ xuống trước bàn soái.
"Văn Viễn, có chuyện gì sao?"
Trương Liêu dập đầu thật mạnh: "Tại hạ phụ lòng tin của chủ công, có lỗi với anh!"
"Việc này lại từ đâu ra?" Tào Tháo ngơ ngác, vội vàng qua đỡ, nhưng đỡ ba cái không nhúc nhích, "Sao cậu lại làm trò này với tôi, có lời gì đứng dậy nói cho tử tế."
"Tôi có lỗi với anh..."
"Rốt cuộc xảy ra chuyện gì?"
Trương Liêu chậm rãi ngẩng đầu, đường đường là nam nhi đại hán hốc mắt vậy mà còn có lệ, sụt sịt nói: "Vân Trường... Vân Trường muốn đi rồi..."
"Đi?!" Tào Tháo sốt ruột, "Hắn muốn đi đâu!"
"Lúc đầu khi thuyết phục đầu hàng ở Thổ Sơn, Quan Vũ từng có lời, một khi biết tin tức của Lưu Bì liền muốn đi theo, nếu không ưng thuận thà chiến tử không hàng." Trương Liêu nói với giọng sợ hãi, "Vân Trường có ơn với tại hạ, tôi sợ chủ công không đồng ý, liền..."
"Liền vượt quyền thay tôi đồng ý phải không?" Tào Tháo lườm hắn một cái.
"Tại hạ vốn tưởng Quan Vũ sẽ cảm ân đới đức, ai ngờ hắn vẫn nhớ thương Lưu Bì không quên, nghe tin hắn ở Nhữ Nam, muốn từ biệt mà đi." Trương Liêu không còn sự dũng mãnh trên chiến trường, khổ sở nói, "Chủ công như quân phụ, Vân Trường như huynh đệ. Tại hạ thực sự không thể lừa dối, mong chủ công có thể thành toàn lời hứa của tôi, thả Vân Trường đi. Có tội lỗi gì tại hạ xin chịu trách nhiệm!"
"Cậu gánh vác nổi không?" Quách Gia lại là người không chịu nổi trước, "Sói! Quan Vũ cũng như Lưu Bì, đều là loại sói mắt trắng nuôi không thuần. Tướng bại quân bị còn dám ra điều kiện? Chủ công trả lại binh mã, nhậm chức thiên tướng quân, lại phong Hán Thọ Đình hầu, hắn vẫn không biết ý. Người như thế giữ lại làm gì, chi bằng giết hắn đi!"
Tào Tháo thực ra sớm đã có ý giết, nhưng nhìn Trương Liêu mắt ngấn lệ nhìn mình, trong lòng rất không thoải mái. Trương Liêu và Quan Vũ là hai viên dũng tướng ông nằm mơ cũng muốn có, nhớ năm xưa Trương Liêu đâm thương ở Lạc Dương, Quan Vũ phá vây ở Đàm Thành, ấn tượng để lại cho Tào Tháo quá sâu sắc. Thế mà cá và gấu không thể được cả hai, giết Quan Vũ tuy vĩnh viễn không còn hậu họa, nhưng cũng giết sạch sự yêu mến của Trương Liêu dành cho mình. Lúc này làm khó Trương Liêu thì có ích gì? Đi một người ít nhất còn giữ lại được một người, thực sự giết Quan Vũ, khiến Trương Liêu nản lòng thoái chí, vậy hai viên tướng khó khăn lắm mới có được này đều mất sạch! Nghĩ đến đây Tào Tháo miễn cưỡng nặn ra một nụ cười: "Văn Viễn đừng buồn, chỉ cần tấm lòng thành của cậu, lão phu cũng không thể làm khó hắn. Hơn nữa sự quân không quên bản gốc, Vân Trường có thể gọi là nghĩa sĩ thiên hạ."
Quách Gia vẫn không tha: "Lời thì nói thế, Quan Vũ cũng quá..."
Tào Tháo phất phất tay không cho hắn nói nữa, lại đỡ Trương Liêu dậy: "Cậu lại đi khuyên nhủ Vân Trường tử tế đi, thuyết phục hắn ở lại đương nhiên tốt nhất. Nếu hắn khăng khăng muốn đi..." Ông nghiến răng hạ quyết tâm, "Cậu liền nói với hắn, lão phu niệm tình chuyện "Dữu Công Chi Tư đuổi Tử Trạc Nhụ Tử", thả hắn đi!"
"Dữu Công Chi Tư đuổi Tử Trạc Nhụ Tử?" Trương Liêu không hiểu.
Tào Tháo cười khổ nói: "Đây là điển cố trong "Xuân Thu", cậu không hiểu, Vân Trường sẽ hiểu."