"Cựu sinh viên danh dự" là một danh hiệu có hàm lượng vàng rất cao.

Trong số cựu sinh viên của một trường danh tiếng, có thể có những người bình thường, nhưng trong danh sách "cựu sinh viên danh dự" thì tuyệt đối không có kẻ vô danh. Bất cứ ai có thể mang trên mình danh hiệu "cựu sinh viên danh dự", hoặc là có danh tiếng, hoặc là có tiền tài, hoặc là có quyền thế, hoặc là có kỹ năng sở trường, tóm lại là nhất định phải có điểm hơn người.

Điều này thực ra rất dễ hiểu!

Việc một trường danh tiếng và cá nhân thiết lập quan hệ xã hội khá thân thiết như "cựu sinh viên danh dự" là một sự lựa chọn lý tính từ cả hai phía, tư duy cốt lõi chính là bổ trợ lẫn nhau, hai bên chắc chắn đã phải cân nhắc vô cùng kỹ lưỡng.

Nói đơn giản thì số lượng cựu sinh viên do chính ngôi trường danh tiếng đó đào tạo ra đã đếm không xuể, rảnh rỗi hay sao mà phải đi rải danh phận "cựu sinh viên danh dự" ra ngoài? Cần phải biết rằng thứ này không phải cứ rải đi là xong chuyện, một khi "cựu sinh viên danh dự" làm điều gian ác hoặc thân bại danh liệt, nhà trường cũng sẽ bị mất mặt theo, tình huống này đặc biệt nghiêm trọng nhất là với các "cựu sinh viên danh dự" là chính trị gia.

Ở một mức độ nào đó, "cựu sinh viên danh dự" còn có thể kéo thấp điểm ấn tượng và danh tiếng của trường hơn cả cựu sinh viên chính quy, bởi vì quan hệ giữa cựu sinh viên chính quy với nhà trường tương đối thuần túy, trong khi quan hệ giữa "cựu sinh viên danh dự" với nhà trường lại tồn tại tính công lợi nhất định, tự nhiên khiến người ta cảm thấy vật họp theo loài.

Mà đứng từ góc độ của "cựu sinh viên danh dự" để nhìn, những người này bản thân vốn đã là những người thành công trong các lĩnh vực và thuộc tầng lớp tinh hoa xã hội, thuộc tính "gõ cửa" và "nâng cao thân phận" của trường danh tiếng đối với họ mà nói không phải là nguồn tài nguyên cấp thiết, cho nên danh hiệu "cựu sinh viên danh dự" của các trường danh tiếng đối với họ hoàn toàn chỉ là "gấm thêm hoa" mà thôi.

Tất nhiên rồi, người dù có "nổi tiếng" đến đâu cũng sẽ không chê "danh xưng" mỹ miều, đặc biệt là những người có tâm lý sùng bái trường danh tiếng, đối với cái hư danh như "cựu sinh viên danh dự" này căn bản không có sức kháng cự.

Biên Học Đạo lại chính là người có tâm lý sùng bái trường danh tiếng đó.

Con người mà, chính là như vậy, cái gì cũng có rồi, tự nhiên sẽ muốn tu sửa lại những điểm yếu, nâng cao thêm các chỉ số thuộc tính.

Còn về lý do tại sao lại chọn Giao Đại, nguyên nhân rất đơn giản: Bắc Đại, Thanh Hoa dát vàng quá rõ ràng.

Thêm vào đó, Biên Học Đạo luôn không mấy mặn mà với Yên Kinh, dù đã mua bất động sản, mở chi nhánh công ty ở đó, anh cũng chưa bao giờ nghĩ đến việc định cư lâu dài ở Yên Kinh.

So với Yên Kinh, bầu không khí thương mại của Thượng Hải hấp dẫn Biên Học Đạo hơn.

Hai trường đại học nổi tiếng ở Thượng Hải, trong mắt Biên Học Đạo, Phục Đán có danh tiếng lớn, Giao Đại có thực lực mạnh, bản tính anh vốn thực tế nên đã chọn Giao Đại.

Mà cái gọi là "thực lực mạnh" là do Biên Học Đạo đã để các bộ phận liên quan của tập đoàn thực hiện khảo sát, kết quả khảo sát cho thấy dịch vụ khoa học công nghệ (kinh phí nghiên cứu khoa học của doanh nghiệp) và chuyển đổi thành quả (thu nhập chuyển nhượng kỹ thuật) của Giao Đại đều cao hơn Phục Đán.

Đối với một thương nhân thực tế như Biên Học Đạo, điểm chuẩn tuyển sinh, tỷ lệ việc làm và số lượng bài báo của nhà trường đều không có giá trị tham khảo, thực lực sản - học - nghiên mới là trọng điểm mà anh quan tâm, về phương diện này, Giao Đại Thượng Hải lại vô cùng mạnh.

9 giờ 45 phút sáng, đại lễ đường của Giao Đại Thượng Hải đã chật kín người, phía trên chính giữa sân khấu treo tấm băng rôn đỏ nổi bật - "Nhiệt liệt chúc mừng Hội nghị thường niên cựu sinh viên Giao Đại năm 2009 thành công rực rỡ!"

Xung quanh sân khấu được bố trí rất long trọng, lãnh đạo nhà trường và các cựu sinh viên nổi tiếng ngồi ở hàng ghế đầu, các chỗ ngồi còn lại đều được lấp đầy bởi sinh viên đang theo học tại trường.

Tất cả mọi người có mặt đều biết, hôm nay sẽ có một "ngưu nhân" (người tài giỏi) gia nhập đại gia đình "cựu sinh viên Giao Đại".

Người này thực sự quá huyền thoại, đến mức sự gia nhập của anh khiến những sinh viên Giao Đại vốn tự thấy mình cao giá cũng nảy sinh cảm giác vinh dự lây, cảm giác này đặc biệt rõ ràng khi đối mặt với sinh viên Phục Đán.

Người này tên là Biên Học Đạo!

Người sáng lập kiêm Chủ tịch Tập đoàn Hữu Đạo, doanh nghiệp IT khổng lồ trong nước, Biên Học Đạo!

Tỷ phú lọt vào danh sách tỷ phú toàn cầu của Forbes, Biên Học Đạo!

Tỷ phú giàu nhất trong danh sách khởi nghiệp dưới 30 tuổi của châu Á, Biên Học Đạo!

Có thể nói, nhìn từ góc độ thương mại và tài sản, cho dù Giao Đại nhân tài xuất chúng, nhưng người có thể đè bẹp được Biên Học Đạo thì một người cũng không có.

Thậm chí đừng nói đến chuyện đè bẹp Biên Học Đạo, chỉ riêng Lư Chí Cường của Phục Đán thôi cũng đã đủ sức khiến Giao Đại phải thở không ra hơi.

Giờ thì hay rồi, cuối cùng cũng kéo được một "viện binh", lại còn là một viện binh siêu cấp mạnh mẽ.

9 giờ 55 phút, lãnh đạo chủ chốt của nhà trường cùng các cựu sinh viên nòng cốt cùng bước vào đại lễ đường.

Biên Học Đạo vóc dáng cao lớn, lại thêm vị trí ngồi ở phía trước, đi trong đám đông, chỉ cần nhìn một cái là nhận ra ngay.

Đúng 10 giờ, Hiệu trưởng lên bục phát biểu.

8 phút sau, Hội trưởng hội cựu sinh viên lên bục phát biểu.

5 phút sau, đã đến tiết mục quan trọng nhất của buổi lễ ngày hôm nay - trao bằng cho Biên Học Đạo.

Theo lời người dẫn chương trình trên bục mời Hiệu trưởng và cựu sinh viên danh dự Biên Học Đạo lên sân khấu, tiếng vỗ tay nhiệt liệt vang lên dưới khán đài.

Hiệu trưởng đứng dậy trước, sau đó chìa tay về phía Biên Học Đạo.

Biên Học Đạo sau đó đứng dậy, cúi người bắt tay Hiệu trưởng trước, rồi cúi chào sang hai bên và phía chính diện khán đài.

Hai kiếp người, đây là lần đầu tiên Biên Học Đạo khoác lên mình bộ lễ phục tiến sĩ màu đen đỏ, không có gì bất ngờ, trong số những tấm ảnh chụp hôm nay, sẽ có một tấm xuất hiện trên kệ sách trong văn phòng của Biên Học Đạo.

Lên sân khấu.

Hiệu trưởng nhận bằng từ tay người dẫn chương trình, hướng về phía micro nói: "Hôm nay, tôi đại diện cho Đại học Giao thông Thượng Hải, trao bằng Tiến sĩ danh dự ngành Quản trị kinh doanh cho Chủ tịch Tập đoàn Hữu Đạo, cựu sinh viên của trường chúng ta, Biên Học Đạo."

Nói xong, Hiệu trưởng cầm bằng tốt nghiệp đã ký tên đóng dấu bước đến bên cạnh Biên Học Đạo, mỉm cười đưa bằng cho anh.

"Tách! Tách!"

Dưới khán đài vang lên một tràng tiếng màn trập máy ảnh.

Trên sân khấu, Biên Học Đạo lại cúi người tỏ ý cảm ơn Hiệu trưởng, nghiêm túc dùng hai tay nhận lấy bằng tốt nghiệp, mở ra, rồi cùng Hiệu trưởng mỗi người cầm một bên, hướng mặt về phía khán đài nở nụ cười.

"Tách! Tách! Tách!"

Tiếng màn trập dồn dập lại vang lên lần nữa.

Người bấm máy dưới khán đài có nhân viên nhà trường, có nhân viên của Tập đoàn Hữu Đạo, còn có phóng viên truyền thông trong thành phố. Có thể hình dung, sau khi đại hội kết thúc, tấm ảnh Biên Học Đạo cầm bằng tốt nghiệp sẽ lập tức lên mạng, gây ra một đợt thảo luận.

Chủ lực thảo luận chắc chắn là sinh viên Giao Đại, sinh viên Phục Đán và sinh viên Đông Sâm. Trong đó sinh viên Giao Đại vui nhất, sinh viên Phục Đán sẽ không vui, sinh viên Đông Sâm sẽ bất đắc dĩ.

Tất nhiên, sự bất đắc dĩ của sinh viên Đông Sâm sẽ không quá rõ ràng, bởi vì dù sao đi nữa, quá trình Biên Học Đạo từng theo học tại Đông Sâm là sự thật rành rành, điểm này cho dù có phát mười cái bằng tiến sĩ danh dự cũng không thay đổi được.

Trên sân khấu.

Hiệu trưởng bước đến bục phát biểu, mở lời: "Lần trước đến Giao Đại, cựu sinh viên Biên Học Đạo đã từng có dịp giao lưu với mọi người, sau đó rất nhiều sinh viên phản hồi là vẫn còn thấy chưa đã. Hôm nay, nhân cơ hội này, xin mời cựu sinh viên Biên Học Đạo có đôi lời diễn thuyết với mọi người, hy vọng tất cả đều thu hoạch được điều gì đó."

Nói xong, Hiệu trưởng nhìn về phía Biên Học Đạo bên cạnh, tiên phong vỗ tay.

Đứng trước bục diễn thuyết, đặt tấm bằng tốt nghiệp trong tay lên bục, Biên Học Đạo nhìn thẳng xuống khán đài cho đến khi tiếng vỗ tay lắng xuống.

Trong lòng đếm thầm năm giây, anh điềm tĩnh mở lời: "Kính thưa ban lãnh đạo nhà trường, các anh chị khóa trên, cùng các em khóa dưới, xin chào mọi người!"

"Hôm nay được trao bằng Tiến sĩ Giao Đại, tôi cảm thấy vô cùng vinh hạnh, bởi vì Giao Đại là một trường đại học tuyệt vời, nơi đây có lịch sử tuyệt vời, có đội ngũ giáo dục tuyệt vời, có những bạn sinh viên chất lượng cao tuyệt vời. Tại sao nói các bạn sinh viên tuyệt vời? Ngay trên đường đến đây sáng nay, tôi đã tính nhẩm, lấy năm 2001 khi tôi tham gia thi đại học làm ví dụ, điểm thi đại học của tôi là 528 điểm, mà điểm chuẩn tuyển sinh ngành Quản trị kinh doanh của Giao Đại năm đó là bao nhiêu? 620 điểm! Chênh lệch gần 100 điểm!"

Nói đến đây, Biên Học Đạo dừng lại khoảng hai ba giây, rồi nói tiếp: "Tuy nhiên, đối với cấp ba mà nói, thi đại học là điểm cuối, nhưng đối với cuộc đời mà nói, thi đại học chỉ là một trong những điểm khởi đầu mà thôi. Đường đời rất dài, nhưng đường đời cũng rất ngắn, đối với vũ trụ mà nói, những gì một đời người trải qua chẳng qua chỉ là Trái Đất tự quay hơn 28.000 vòng, quay quanh Mặt Trời hơn 70 vòng, Hệ Mặt Trời chở chúng ta, trong Dải Ngân Hà dịch chuyển một khoảng cách nhỏ bé đến mức không thể nhận ra, cho nên đối với không gian thời gian bao la mà nói, cá thể con người quá nhỏ bé."

"Thế nhưng nhỏ bé thì nhỏ bé, sự sống vẫn là thứ quý giá nhất trên đời, cho nên cho dù phát hiện mình không phải là trung tâm thế giới, dù cho có dốc hết sức lực vẫn cứ tầm thường vô vị, không thể tỏa sáng rực rỡ, chúng ta vẫn phải nỗ lực theo đuổi, cố gắng tranh đấu, phải vững vàng bám rễ trên mặt đất mà ngước nhìn những vì sao, phải tự nhủ rằng quá khứ không hối tiếc, tương lai đáng mong chờ."

Bài diễn thuyết tiếp tục.

"Theo tôi thấy, chỉ có cuộc đời đạt ba cảnh giới mới có thể tương lai đáng mong chờ."

"Cảnh giới thứ nhất, nỗ lực trở thành người hữu dụng. Thế nào là hữu dụng? Kỹ năng giúp bản thân có thể an thân lập mệnh, nuôi sống gia đình chính là hữu dụng! Dám khởi nghiệp, biết sáng tạo, có thể khai phá chính là hữu dụng! Hoặc giả, đặt ra một giả thuyết, giả sử một ngày nào đó trong tương lai tài nguyên Trái Đất cạn kiệt, nhân loại tiến hành di cư liên hành tinh, mà khoang tàu vũ trụ chật chội, cần dựa vào năng lực và giá trị của con người để sàng lọc lên tàu, vậy thì xin mọi người hãy suy nghĩ thử xem, nếu để bạn thiết kế phương án sàng lọc, bạn sẽ để những người như thế nào được ưu tiên lên tàu?"

"Cảnh giới thứ hai, làm người mà mình tôn trọng. Trên đời có hai loại năng lực khó có được nhất, một là năng lực nhận thức bản thân, hai là năng lực thấu hiểu người khác. Có những việc có thể nghĩ một cách tùy tiện, nhưng không thể làm một cách tùy tiện, đạo đức dùng để ràng buộc bản thân, chứ không phải để công kích người khác. Cảm nhận nỗi đau của người khác, cảm nhận sự khó khăn của người khác, khoan dung với những sai lầm và lỗi lầm nhỏ của người khác, khi bản thân có nhiều năng lực hơn, hãy cố gắng làm những việc mà người khác không muốn làm, không thể làm nhưng lại buộc phải làm, theo đuổi một thế giới cởi mở, tiến bộ, xây dựng một xã hội nhân văn, ấm áp."

Toàn bộ đại lễ đường im phăng phắc, chỉ còn câu nói "không muốn làm, không thể làm nhưng lại buộc phải làm" của Biên Học Đạo vang vọng bên tai những người nghe hiểu.

"Cảnh giới thứ ba, sở hữu năng lực tự cứu rỗi. Một đời người luôn trong quá trình trưởng thành, từng làm kẻ hèn nhát thì có sao đâu, từng làm kẻ đồ tể thì có sao đâu, sống trên đời này, không ai có thể cả đời không bao giờ thỏa hiệp, không ai có thể cả đời trong sáng không tì vết, thông qua tự cứu rỗi, chuyển hóa tỷ lệ năng lượng tiêu cực sang tích cực mới là phúc phận của xã hội, mà cuộc đời trải qua sự tôi luyện của tự cứu rỗi cũng sẽ càng kiên định và sâu sắc hơn."

"Cuối cùng..."

Giọng Biên Học Đạo cao lên nửa tông: "Không có sự thành công tuyệt đối, không có vương quyền vĩnh hằng. Đứng cao hơn một chút, tầm nhìn rộng hơn một chút, phong cảnh bình thường cũng sẽ trở nên thú vị hơn. Tâm thái tốt hơn một chút, định vị bản thân chuẩn hơn một chút, tháng năm bình đạm cũng sẽ trở nên vui vẻ hơn. Tôi hy vọng mọi người vĩnh viễn không xem thường những người dám nghĩ dám khai phá; tôi hy vọng mọi người luôn có thể cảm nhận được thiện ý, công bằng và chính nghĩa; tôi hy vọng mọi người tin chắc rằng ông trời chỉ ban cho con người những thử thách mà họ có thể vượt qua; tôi hy vọng mọi người đều có thể tìm thấy con đường của riêng mình, cả đời nỗ lực, cả đời được yêu thương, muốn gì có nấy, không có được thì buông bỏ, kiên trì thì không bị phụ lòng, sống cho đã đời."