Khi viên thị trưởng chuẩn bị ngồi xuống ăn sáng, có người đến bẩm báo rằng viên cảnh sát nông thôn cùng hai kẻ phạm tội đang đợi ông ở Tòa thị chính. Ông lập tức đến đó và thấy lão Hochedur đang đứng gác trước một cặp vợ chồng trung lưu với vẻ mặt nghiêm nghị.

Người đàn ông, một lão già béo phì mũi đỏ tóc bạc, có vẻ vô cùng sờn lòng nản chí; trong khi người phụ nữ, một ả thấp lùn tròn ủng với đôi má rực hồng, nhìn viên quan chức đã bắt giữ họ bằng ánh mắt thách thức.

“Có chuyện gì thế? Có chuyện gì thế, Hochedur?”

Vi viên cảnh sát nông thôn trình bày sự tình: Sáng hôm đó, hắn đi tuần tra theo giờ giấc thường lệ từ khu rừng Champioux cho đến tận ranh giới Argenteuil. Hắn chẳng thấy có gì lạ lùng ở vùng quê ngoại trừ việc trời đẹp và lúa mọc tốt tươi, thì con trai lão Bredel, lúc ấy đang đi thăm mấy luống nho của mình, gọi với theo hắn: “Này, bố Hochedur, hãy ra mà ngó nghiêng mạn bìa rừng xem sao. Trong bụi rậm đầu tiên ấy, ông sẽ tóm được một cặp bồ câu mà cộng lại tuổi đời cũng phải tới một trăm ba mươi năm đấy!”

Hắn liền đi theo hướng được chỉ, bước vào bụi rậm, và ở đó hắn nghe thấy những lời lẽ khiến hắn nghi ngờ một hành vi vi phạm thuần phong mỹ tục nghiêm trọng. Do đó, hắn rón rén bò bằng cả tay lẫn chân hệt như đang rình bắt kẻ trộm đêm, rồi tóm gọn đôi vợ chồng đang hú hò ở đó.

Viên thị trưởng trân trân nhìn hai kẻ tội phạm với vẻ kinh ngạc, bởi gã đàn ông chắc chắn đã sáu mươi, còn người đàn bà cũng ít nhất phải năm mươi lăm, và ông bắt đầu gặng hỏi, khởi đầu bằng gã đàn ông với chất giọng yếu ớt đến mức khó lòng nghe thấy.

“Tên ông là gì?”

“Nicholas Beaurain.”

“Nghề nghiệp của ông?”

“Bán hàng xén, phố Des Martyrs, ở Paris.”

“Ông làm gì trong rừng?”

Gã bán hàng xén lặng thinh, mắt đăm đăm nhìn chiếc bụng phệ, hai tay buông thõng hai bên sườn, và viên thị trưởng tiếp tục:

“Ông có chối lời cáo buộc của viên chức xã không?”

“Không, thưa ngài.”

“Hòa là ông nhận tội?”

“Vâng, thưa ngài.”

“Ông có gì để bào chữa không?”

“Không có gì, thưa ngài.”

“Ông gặp bạn đồng hành trong vụ vi phạm này ở đâu?”

“Bà ấy là vợ tôi, thưa ngài.”

“Vợ ông ư?”

“Vâng, thưa ngài.”

“Thế thì—thế thì—hai người không sống chung với nhau ở Paris à?”

“Xin lỗi ngài, nhưng chúng tôi vẫn sống chung ạ!”

“Nhưng nếu vậy—thì ông hẳn là điên rồi, điên thật rồi, bạn tôi ạ, mới đi dở trò tình tứ ngoài đồng quê vào lúc mười giờ sáng.”

Gã bán hàng xén có vẻ chực khóc vì xấu hổ, hắn lẩm bẩm: “Chính mụ ta đã xúi giục tôi! Tôi đã bảo mụ ấy là việc đó thật ngốc nghếch, nhưng một khi đàn bà đã gsâm cái gì vào đầu—thì ngài biết đấy—chẳng tài nào moi ra được.”

Viên thị trưởng, vốn là người hay trêu chọc, mỉm cười đáp: “Trong trường hợp của ông, lẽ ra điều ngược lại mới phải xảy ra. Ông đã chẳng phải đứng đây nếu mụ ấy chỉ giữ ý tưởng đó trong đầu.”

Bấy giờ ông Beaurain nổi cơn thịnh nộ, quay sang vợ, ông ta nói: “Bà có thấy thứ thơ thẩn của bà đã đẩy chúng ta đến nông nỗi này chưa? Giờ thì ở cái tuổi này mà chúng ta lại phải ra tòa vì tội vi phạm thuần phong mỹ tục! Rồi chúng ta sẽ phải đóng cửa hàng, bán lại quyền kinh doanh, và dạt sang một khu phố khác! Cục diện ra thế này đấy.”

Bà Beaurain đứng vùng dậy, và chẳng thèm nhìn chồng, bà tự biện bạch cho mình mà không hề lúng túng, chẳng chút ngượng ngùng vô bổ, và hầu như không do dự một chút nào.

“Dĩ nhiên rồi, thưa ngài, tôi thừa nhận chúng tôi đã tự biến mình thành những kẻ lố bịch. Ngài có cho phép tôi tự biện hộ cho mình như một luật sư, hay đúng hơn là như một người đàn bà khốn khổ không? Và tôi hy vọng ngài sẽ rộng lượng cho chúng tôi về nhà, tha thứ cho chúng tôi nỗi nhục nhã của một vụ kiện tụng.

Nhiều năm về trước, khi còn trẻ, tôi đã làm quen với ông Beaurain vào một ngày Chủ nhật ở vùng này. Ông ấy là nhân viên cửa hàng vải, còn tôi là nữ nhân viên bán hàng trong một tiệm may sẵn. Tôi nhớ rõ như in cứ như thể chuyện vừa mới hôm qua. Thỉnh thoảng tôi vẫn thường đến đây nghỉ ngơi vào các ngày Chủ nhật cùng một người bạn của tôi, Rose Leveque, người sống chung phòng với tôi ở phố Pigalle, và Rose có người yêu còn tôi thì không. Anh ta thường đưa chúng tôi đến đây, và vào một ngày thứ Bảy, anh ta cười nói với tôi rằng hôm sau anh ta sẽ dẫn theo một người bạn. Tôi thừa hiểu ý anh ta là gì, nhưng tôi đáp rằng việc đó chẳng ích gì đâu; vì tôi là một phụ nữ đoan chính, thưa ngài.

Hôm sau, chúng tôi gặp ông Beaurain ở nhà ga xe lửa, và hồi đó trông ông ấy khá khôi ngô, nhưng tôi đã tự nhủ là sẽ không khích lệ anh ta, và quả nhiên tôi không làm thế. Thế rồi, chúng tôi đến Bezons. Đó là một ngày tuyệt đẹp, cái ngày chạm đến tận đáy lòng bạn. Kể cả bây giờ, mỗi khi trời đẹp hệt như ngày xưa, tôi lại trở nên dại dột, và cứ hễ đặt chân đến vùng quê là tôi hoàn toàn mất hết trí khôn. Bãi cỏ xanh rì, những cánh én lượn bay thoăn thoắt, hương thơm của cỏ, những đóa hoa anh túc đỏ rực, hoa cúc trắng, tất cả những thứ đó khiến tôi phát cuồng. Nó giống như rượu champagne đối với người chưa quen uống vậy!

Đấy, thời tiết thật tuyệt vời, ấm áp và rực rỡ, tưởng chừng như thấm đẫm vào cơ thể bạn qua ánh mắt khi bạn ngắm nhìn và qua vòm họng khi bạn hít thở. Rose và Simon cứ ôm hôn nhau suốt từng phút giây, và điều đó khiến tôi có một cảm giác kỳ lạ! Ông Beaurain và tôi đi phía sau họ, chẳng nói năng mấy, bởi khi người ta chưa quen biết nhau, họ chẳng tìm được gì để trò chuyện. Trông anh ấy có vẻ rụt rè, và tôi thích thú khi ngắm nhìn vẻ ngượng ngùng đó. Cuối cùng chúng tôi cũng đến khu rừng nhỏ; trong ấy mát lạnh như ngâm mình trong bồn nước, và bốn chúng tôi ngồi xuống. Rose và người yêu trêu chọc tôi vì trông tôi có vẻ khá nghiêm nghị, nhưng ngài cũng hiểu là tôi chẳng thể làm khác được. Rồi họ lại bắt đầu ôm hôn nhau, chẳng thèm kiêng dè gì nữa hệt như thể không có chúng tôi ở đó; rồi họ thì thầm to nhỏ với nhau, đứng dậy và khuất dạng giữa những tán cây mà chẳng nói một lời. Ngài có thể tưởng tượng trông tôi thảm hại thế nào khi chỉ thui thủi một mình với chàng thanh niên tôi mới gặp lần đầu. Tôi bối rối đến mức việc nhìn họ bỏ đi lại cho tôi thêm dũng khí, và tôi bắt đầu lên tiếng. Tôi hỏi công việc của anh ấy là gì, và anh ta đáp rằng mình là nhân viên cửa hàng vải lanh, đúng như tôi vừa thưa với ngài lúc nãy. Chúng tôi trò chuyện vài phút, điều đó khiến anh ta bạo dạn hơn và muốn có những hành động sàm sỡ với tôi, nhưng tôi đã nghiêm giọng bắt anh ta phải giữ đúng khoảng cách. Có phải vậy không, thưa ông Beaurain?”

Ông Beaurain, nãy giờ vẫn cúi đầu bối rối nhìn đôi giày của mình, không đáp, và bà tiếp tục: “Bấy giờ anh ấy nhận ra tôi là người đoan chính, và anh bắt đầu tán tỉnh tôi một cách lịch thiệp, đàng hoàng như một người quân tử, và kể từ hôm đó anh ấy tuần nào cũng đến vào ngày Chủ nhật, bởi anh đã đem lòng say đắm tôi. Tôi cũng rất quý anh ấy, vô cùng quý ấy chứ! Hồi đó anh ấy là một chàng trai khôi ngô, và tóm lại anh đã cưới tôi vào tháng Chín năm sau đó, rồi chúng tôi khởi nghiệp kinh doanh ở phố Des Martyrs.

Đó là một cuộc chiến đấu gian khổ trong suốt mấy năm trời, thưa ngài. Việc kinh doanh chẳng mấy phát đạt, chúng tôi chẳng dám màng đến những chuyến dã ngoại ngoại ô, và vả lại, chúng tôi cũng đã quên bén mất thói quen đó. Người ta còn khối chuyện khác phải bận tâm trong đầu, và khi đã buôn bán thì người ta nghĩ đến két sắt nhiều hơn là những lời đường mật. Chúng tôi già đi theo năm tháng lúc nào không hay, tựa như những con người điềm đạm chẳng mấy bận tâm đến chuyện yêu đương. Người ta chẳng tiếc nuối điều gì chừng nào người ta chưa nhận ra những gì mình đã đánh mất.

Rồi thì, thưa ngài, việc kinh doanh khấm khá hơn, và chúng tôi đã có thể yên tâm về tương lai! Khi ấy, ngài biết đấy, tôi không rõ chuyện gì đã xảy ra trong tâm trí mình, không, thực sự tôi chẳng rõ nữa, nhưng tôi bắt đầu mơ mộng hão huyền hệt như một nữ sinh nội trú. Cảnh tượng những chiếc xe ngựa chở đầy hoa lượn lờ qua các con phố khiến tôi rơi nước mắt; hương thơm của hoa violet tìm đến tận chiếc ghế bành của tôi, phía sau két sắt, làm tim tôi đập rộn ràng! Thế rồi tôi vùng đứng dậy, bước ra bậc cửa để ngắm bầu trời xanh thẳm lẩn khuất giữa những mái nhà. Khi ngước nhìn bầu trời từ dưới lòng đường, trông nó giống như một dòng sông đang đổ xuống Paris, uốn khúc theo dòng chảy, và những cánh én lướt qua lướt lại tựa như đàn cá bơi lội. Những ý nghĩ ấy thật ngốc nghếch làm sao ở cái tuổi của tôi! Nhưng biết làm sao được, thưa ngài, khi người ta đã lao động vất vả suốt cả cuộc đời? Sẽ đến một khoảnh khắc người ta nhận ra rằng mình đã có thể làm được những chuyện khác, và người ta tiếc nuối, ồ có chứ, người ta cảm thấy một nỗi tiếc nuối khôn nguôi! Thử nghĩ xem, suốt hai mươi năm trời, lẽ ra tôi đã có thể đến những khu rừng và nếm trải những nụ hôn giống như bao người phụ nữ khác. Tôi từng nghĩ thật tuyệt vời làm sao khi được nằm dài dưới những tán cây và yêu đương say đắm với một ai đó! Và tôi đã nghĩ về điều đó mỗi ngày mỗi đêm! Tôi mơ mộng về ánh trăng bàng bạc trên mặt nước đến mức thèm thuồng chỉ muốn nhảy xuống sông tự vẫn.

Ban đầu tôi không dám hé răng bàn với ông Beaurain về chuyện này. Tôi thừa biết ông ấy sẽ chế giễu tôi và bắt tôi quay về bán kim với chỉ! Và rồi, nói thật lòng, ông Beaurain chưa bao giờ trò chuyện nhiều với tôi, nhưng khi soi mình trong gương, tôi cũng hiểu rõ một điều rằng tôi chẳng còn sức hấp dẫn với bất kỳ ai nữa!

Thế là, tôi tự quyết định và đề nghị ông ấy làm một chuyến dã ngoại về vùng quê, đến nơi chốn mà chúng tôi từng hò hẹn thuở ban đầu. Ông ấy đồng ý mà chẳng mảy may nghi ngờ điều gì, và chúng tôi đã đến đây vào khoảng chín giờ sáng nay.

Tôi cảm thấy mình trẻ lại khi bước giữa cánh đồng lúa mì, bởi trái tim của một người phụ nữ chẳng bao giờ già cỗi! Và thực sự, tôi không còn nhìn người chồng hiện tại của mình nữa, mà thấy ông ấy hệt như ngày xưa! Tôi xin thề với ngài điều đó. Thành thật mà nói, lúc ấy tôi đã phát cuồng lên rồi. Tôi bắt đầu ôm hôn ông ấy, và ông ấy còn ngạc nhiên hơn là thể tôi vừa ra tay sát hại mình vậy. Ông ấy cứ lẩm bẩm với tôi rằng: 'Này, bà điên mất rồi! Sáng nay bà điên thật rồi đấy! Bà bị làm sao thế?' Tôi chẳng màng đếm xỉa đến ông ấy, tôi chỉ lắng nghe tiếng nói của trái tim mình, và tôi đã bắt ông ấy phải cùng tôi vào rừng. Chỉ có thế thôi. Tôi đã nói toàn bộ sự thật, thưa ngài thị trưởng, toàn bộ sự thật ạ.”

Viên thị trưởng là một người thấu tình đạt lý. Ông đứng dậy khỏi ghế, mỉm cười và bảo: “Hãy bình yên ra về đi, thưa phu nhân, và khi nào ghé thăm những khu rừng của chúng tôi lần nữa, xin hãy kín đáo hơn.”