“Này bạn,” tôi nói với Labarbe, “anh vừa lặp lại năm từ ấy, thằng khốn Morin đó. Sao quái lạ là tôi chẳng bao giờ nghe thấy ai nhắc đến tên Morin mà lại không gọi hắn là một thằng khốn nhỉ?”
Labarbe, một nghị sĩ, nhìn tôi bằng đôi mắt cú vọ và đáp: “Ý anh là anh không biết câu chuyện về Morin, thế mà lại từ La Rochelle đến đây ư?” Tôi đành phải thú nhận rằng mình không biết câu chuyện ấy, thế là Labarbe xoa tay vào nhau và bắt đầu kể.
“Anh biết Morin chứ, và hẳn anh còn nhớ cửa hàng vải vóc lớn của hắn trên Quai de la Rochelle chứ?”
“Vâng, nhớ rõ chứ.”
“Thế thì được rồi. Anh phải biết rằng vào năm 1862 hoặc '63, Morin đã đến Paris chơi hai tuần; hoặc là để tìm chút vui thú cho bản thân, nhưng với cái cớ là đi nhập thêm hàng, và anh cũng thừa biết hai tuần ở Paris có ý nghĩa thế nào đối với một chủ tiệm ở tỉnh lẻ; nó làm máu hắn sục sôi lên. Nhà hát mỗi tối, những chiếc váy phụ nữ sột soạt cọ sát vào người và sự kích thích liên tục; người ta gần như phát điên vì nó. Chẳng thấy gì ngoài những vũ công mặc quần bó sát, những nữ diễn viên mặc váy khoét cổ thật sâu, những đôi chân tròn lẳn, những bờ vai đẫy đà, tất cả đều gần như nằm trong tầm tay với, mà chẳng dám, hay chẳng thể chạm vào, và người ta hầu như chẳng màng đến chuyện ăn uống. Khi rời khỏi thành phố ấy, lòng người vẫn còn xao xuyến khôn nguôi và tâm trí vẫn còn phơi phới một thứ khao khát được hôn hứa đang mơn trớn trên đôi môi.”
“Morin đang ở trong tâm trạng ấy khi mua vé đi La Rochelle trên chuyến tàu tốc hành khởi hành lúc tám giờ bốn mươi phút tối. Trong lúc đang đi qua đi lại ở phòng đợi nhà ga, hắn đột khựng lại trước một cô gái trẻ đang hôn một phụ nữ lớn tuổi. Cô đang vén mạng che mặt lên, và Morin thì thầm đầy mê đắm: 'Trá cha, người gì mà đẹp thế!'
“Khi đã chào tạm biệt người phụ nữ lớn tuổi, cô bước vào phòng đợi, và Morin đi theo sau; rồi cô ra sân ga và Morin vẫn tiếp tục theo sau; rồi cô lên một toa tàu trống chỗ, và hắn lại theo sau cô. Trên chuyến tàu tốc hành hôm ấy có rất ít hành khách. Tiếng còi tàu rít lên và tàu bắt đầu chạy. Họ chỉ có hai người. Morin ngấu nghiến cô bằng ánh mắt. Cô có vẻ chừng mười chín hoặc hai mươi tuổi, tóc vàng, cao ráo, với nét mặt đầy bạo dạn. Cô quấn một chiếc khăn trải buồng ngủ quanh người và ngả mình xuống băng ghế để ngủ.”
“Morin tự hỏi: 'Không biết cô ấy là ai nhỉ?' Và hàng ngàn phỏng đoán, hàng ngàn dự định lướt qua trong đầu hắn. Hắn tự nhủ: 'Người ta vẫn kể biết bao cuộc phiêu lưu xảy ra trên các chuyến tàu hỏa, và đây có lẽ là một cuộc phiêu lưu đang đến với mình. Ai mà biết được? Một may mắn như thế thường xảy ra rất bất ngờ, và có lẽ mình chỉ cần bạo dạn thêm một chút nữa thôi. Chẳng phải Danton đã từng nói: “Sự táo bạo, táo bạo hơn nữa, và luôn luôn táo bạo” đó sao? Nếu không phải Danton thì là Mirabeau, nhưng điều đó chẳng quan trọng. Chỉ là tôi vốn chẳng có chút gan góc nào, và đó mới là rắc rối. Ồ! Phải chi người ta biết trước, phải chi người ta đọc được suy nghĩ của người khác! Ta cá là mỗi ngày người ta đều bỏ lỡ những cơ hội tuyệt vời mà chẳng hay biết gì, dù chỉ một cử chỉ thôi cũng đủ để mình thấu tỏ lòng cô ấy rồi.'”
“Rồi hắn tự tưởng tượng ra những tình huống dẫn hắn đến chiến thắng. Hắn hình dung ra một hành động hiệp nghĩa nào đó hoặc đơn giản chỉ là một vài ân huệ nhỏ mà hắn dành cho cô, một cuộc trò chuyện sôi nổi, hào hoa kết lời bằng một lời tỏ tình.”
“Nhưng hắn chẳng tìm được lối mở nào, chẳng có lấy một cái cớ, và hắn đành chờ đợi một hoàn cảnh thuận lợi, với trái tim đập thình thịch và tâm trí rối bời. Đêm trôi qua và cô gái xinh đẹp vẫn ngủ say, trong khi Morin thì đang mưu tính cho sự sa ngã của chính mình. Trời hửng sáng và chẳng mấy chốc những tia nắng đầu tiên xuất hiện trên bầu trời, một tia sáng dài, trong trẻo chiếu lênKhuôn mặt của cô gái đang ngủ và đánh thức cô dậy. Cô ngồim dậy, nhìn phong cảnh xung quanh, rồi nhìn Morin và mỉm cười. Cô mỉm cười như một người phụ nữ hạnh phúc, với nét mặt cuốn hút và rạng rỡ, còn Morin thì run lên. Chắc chắn nụ cười ấy là dành cho hắn; đó là một lời mời kín đáo, là tín hiệu mà hắn hằng mong đợi. Nụ cười ấy ngụ ý rằng: 'Đồ ngốc nghếch, đồ đần độn, đồ ngu ngốc, đồ lừa gạt, sao anh lại có thể ngồi lì trên ghế như một khúc gỗ suốt cả đêm thế hả!'
“'Nhìn tôi đây này, chẳng phải tôi rất quyến rũ sao? Thế mà anh lại ngồi như thế suốt cả đêm trời, khi mà anh chỉ ở có một mình với một cô gái đẹp, đồ ngốc nghếch lớn xác ạ!'”
“Cô vẫn mỉm cười khi nhìn hắn; cô thậm chí còn bật cười; và hắn thì mất cả trí khôn, cố tìm cho được một câu gì đó để nói cho phải phép, dù là câu gì đi nữa. Nhưng hắn chẳng thể nghĩ ra nổi điều gì, hoàn toàn trống rỗng, và rồi, bị tóm lấy bởi cái sự can đảm của một kẻ hèn nhát, hắn tự nhủ:
“'Mặc kệ đi, ta sẽ liều tất cả,' và đột nhiên, chẳng thèm báo trước dù chỉ một chút, hắn chồm về phía cô, hai tay dang rộng, đôi môi trề ra, và túm lấy người cô rồi hôn ngấu nghiến.”
“Cô vùng dậy ngay lập tức với một cú nhảy, hét lên: 'Cứu với! Cứu với!' và kêu la trong hoảng loạn; rồi cô mở cửa toa tàu và chìa tay ra ngoài, cuồng loạn vì sợ hãi và cố nhảy xuống xe, trong khi Morin, lúc bấy giờ đã gần như mất hồn và đinh ninh rằng cô sẽ tự vẫn, liền túm lấy vạt váy cô và lắp bắp: 'Ôi thưa bà! ôi thưa bà!'”
“Tàu giảm tốc độ rồi dừng lại. Hai nhân viên gác tàu lao tới theo những tiếng kêu cứu điên cuồng của cô gái trẻ. Cô ngã rạp vào vòng tay họ, lắp bắp: 'Gã đàn ông đó muốn—muốn—đến—đến—' Và rồi cô ngất lịm đi.”
“Lúc đó họ đang ở ga Mauze, và viên hiến binh trực gác đã bắt giữ Morin. Khi nạn nhân của sự ngưỡng mộ vô lối ấy tỉnh lại, cô đã làm đơn tố cáo hắn, và cảnh sát lập biên bản vụ việc. Tội nghiệp gã thợ vải mãi đến đêm mới về tới nhà, mang trên đầu một trát hầu tòa vì tội vi phạm thuần phong mỹ tục nơi công cộng.” II
“Vào thời gian đó, tôi làm chủ bút tờ Fanal des Charentes, và tôi thường gặp Morin mỗi ngày ở quán Café du Commerce, và ngay hôm sau vụ bê bối của hắn, hắn đến tìm tôi vì chẳng biết phải làm sao. Tôi không giấu giếm quan điểm của mình mà nói thẳng với hắn rằng: 'Anh chẳng khá hơn một thằng khốn là mấy. Chẳng người đàn ông đàng hoàng nào lại hành xử như thế cả.'”
“Hắn khóc. Vợ hắn đã cho hắn một trận đòn chí tử, và hắn thấy trước viễn cảnh cửa hàng tiêu đời, danh dự bị bôi tro trát trấu và nhơ nhuốc, bạn bè thì ghẻ lạnh chẳng thèm đếm xỉa. Cuối cùng thì hắn cũng làm tôi thấy động lòng thương, nên tôi bèn gọi đồng nghiệp của mình là Rivet, một tay lùn hay đùa cợt nhưng vô cùng khôn ngoan, đến để xin ý kiến.”
“Cậu ấy khuyên tôi nên đi gặp công tố viên, vốn là bạn của tôi, thế là tôi bảo Morin về nhà còn mình thì sang gặp vị thẩm phán. Ông cho tôi biết rằng người phụ nữ bị lăng mạ là một cô gái trẻ, tiểu thư Henriette Bonnel, vừa mới lấy được chứng chỉ sư phạm ở Paris và đang nghỉ hè với chú thím, vốn là những thương nhân rất đáng kính tại Mauze. Điều khiến vụ việc của Morin trở nên nghiêm trọng hơn là người chú đã đứng đơn kiện, nhưng vị quan chức nhà nước đã đồng ý bỏ qua nếu lá đơn này được rút lại, thế nên chúng tôi phải tìm cách thuyết phục ông ấy làm điều đó.”
“Tôi quay lại nhà Morin và thấy hắn đang nằm trên giường, đổ bệnh vì lo lắng và đau khổ. Vợ hắn, một người đàn bà cao lêu khêu, gân guốc và có râu, cứ chửi mắng hắn không ngớt, chính ả là người dẫn tôi vào phòng và hét lên với tôi rằng: 'Thế anh đến để thăm thằng khốn Morin đó đấy phỏng? Kia kìa, cục cưng của anh đây này!' Và ả đứng chống nạnh ngay trước giường. Tôi kể lại tình hình cho hắn nghe, và hắn khẩn nài tôi đến gặp chú thím của cô gái. Đó là một sứ mệnh tế nhị, nhưng tôi đã nhận lời, và gã khốn khổ ấy cứ lặp đi lặp lại mãi một câu: 'Tôi xin thề với anh là tôi thậm chí còn chẳng hôn cô ấy; không, đến cả việc đó còn chẳng có nữa là! Tôi xin lấy danh dự ra thề!'”
“Tôi đáp lại: 'Thì cũng rứa cả thôi; anh chẳng qua cũng chỉ là một thằng khốn.' Và tôi cầm lấy một nghìn franc mà hắn đưa cho để tùy ý sử dụng theo cách tốt nhất, nhưng vì tôi không muốn mạo hiểm đến nhà người chú một mình, tôi bèn nài Rivet đi cùng, và cậu ấy đồng ý với điều kiện chúng tôi phải đi ngay lập tức, vì chiều hôm đó cậu có việc gấp phải giải quyết ở La Rochelle. Thế là hai tiếng sau, chúng tôi bấm chuông trước cửa một ngôi nhà đồng quê xinh xắn. Một cô gái duyên dáng ra mở cửa cho chúng tôi — chắc chắn là cô gái trẻ trong câu chuyện, và tôi thì thầm với Rivet: 'Khỉ thật! Tôi bắt đầu hiểu cho Morin rồi đấy!'”
“Người chú, ông Tonnelet, đặt mua tờ Fanal, và là một đồng đạo chính trị nhiệt thành của chúng tôi. Ông tiếp đón chúng tôi niềm nở và chúc mừng, bày tỏ sự hân hoan khi có hai vị chủ bút đến thăm nhà; và Rivet thì thầm vào tai tôi: 'Tôi nghĩ chúng ta có thể thu xếp ổn thỏa vụ việc của thằng khốn Morin đó cho hắn rồi đấy.'”
“Cô cháu gái đã rời khỏi phòng và tôi bắt đầu gợi mở vấn đề nhạy cảm. Tôi giương bóng ma tai tiếng ra trước mắt ông; tôi nhấn mạnh sự sụt giảm giá trị không thể tránh khỏi mà cô gái trẻ sẽ phải gánh chịu nếu một vụ bê bối như thế bị phanh phui, bởi chẳng ai tin vào một nụ hôn đơn thuần cả, và ông cụ có vẻ chần chừ, nhưng ông không thể tự quyết định bất cứ điều gì nếu không có vợ, người mà phải tối muộn hôm đó mới về đến nhà. Nhưng đột nhiên ông thốt lên một tiếng kêu đầy đắc thắng: 'Này nhé, tôi có một ý kiến tuyệt vời thế này; tôi sẽ giữ các anh ở lại ăn tối và ngủ qua đêm, và khi vợ tôi về, hy vọng chúng ta sẽ dàn xếp ổn thỏa mọi chuyện:'”
“Rivet ban đầu từ chối, nhưng mong muốn giải cứu cho thằng khốn Morin đã khiến cậu thay đổi quyết định, và chúng tôi nhận lời mời. Người chú đứng dậy với vẻ rạng rỡ, gọi cô cháu gái ra và đề nghị chúng tôi đi dạo một vòng trong khu vườn của ông, vừa nói vừa bảo: 'Chúng ta hãy để những chuyện nghiêm túc lại đến sáng mai đi.' Rivet và ông bắt đầu bàn chuyện chính trị, trong khi tôi chẳng mấy chốc đã bị tụt lại phía sau một chút với 'cô gái thực sự vô cùng duyên dáng — vô cùng duyên dáng — và với sự thận trọng lớn nhất, tôi bắt đầu khơi gợi với cô về chuyến phiêu rồi tìm cách biến cô thành đồng minh của mình. Tuy nhiên, cô chẳng tỏ ra chút bối rối nào, và lắng nghe tôi như một người đang rất tận hưởng toàn bộ câu chuyện.”
“Tôi nói với cô rằng: 'Cô thử nghĩ xem, thưa cô, điều đó sẽ phiền toái đến thế nào cho cô. Cô sẽ phải ra tòa, phải đối mặt với những ánh mắt ác ý, phải cất lời trước mặt tất cả mọi người và thuật lại sự cố bất hạnh trong toa tàu ấy trước công chúng. Cô không nghĩ rằng, nói nhỏ với nhau nhé, sẽ tốt hơn nhiều nếu cô đưa gã đồi bại bẩn thỉu ấy về đúng chỗ của hắn mà không cần phải kêu cứu, và đơn giản chỉ là đổi toa tàu khác hay sao?' Cô bật cười và đáp: 'Những gì anh nói hoàn toàn đúng, nhưng tôi biết làm sao được? Tôi đã hoảng sợ, và khi người ta sợ hãi thì chẳng ai còn tâm trí đâu mà suy tính với lý lẽ nữa. Ngay khi nhận ra tình hình, tôi đã rất hối hận vì mình đã la lên, nhưng khi ấy thì quá muộn mất rồi. Anh cũng phải nhớ rằng gã ngốc ấy đã chồm bổ chớp lấy tôi như một kẻ phát cuồng, chẳng nói chẳng rằng mà trông lại hệt như một tên tâm thần. Thậm chí tôi còn chẳng biết hắn muốn gì ở mình nữa là.'”
“Cô nhìn thẳng vào mặt tôi mà không hề tỏ ra căng thẳng hay sợ hãi, và tôi tự nhủ: 'Cô nàng này đúng là một kiểu người kỳ lạ thật đấy: Thảo nào mà thằng khốn Morin lại có thể phạm sai lầm,' và tôi tiếp tục nói đùa: 'Thôi nào, thưa tiểu thư, hãy thú nhận đi rằng hắn vẫn còn có thể châm chước được, xét cho cùng, đàn ông làm sao có thể đứng trước một cô gái xinh đẹp như cô mà lại không dâng trào cái khao khát tự nhiên muốn được hôn cô chứ.'”
“Cô lại càng cười lớn hơn và khoe hàm răng trắng đều, rồi đáp: 'Thưa anh, giữa mong muốn và hành động vốn có một khoảng cách mang tên sự tôn trọng.' Đó là một cách diễn đạt kỳ lạ, dẫu rằng nó không quá rõ nghĩa, và tôi hỏi dồn: 'Thế nào, giả sử bây giờ tôi mà hôn cô, thì cô sẽ làm gì?' Cô dừng lại để đánh giá tôi từ đầu đến chân rồi điềm tĩnh đáp: 'Ồ, anh á? Lại là chuyện khác hoàn toàn rồi.'”
“Chà, tôi thừa biết rõ ràng là nó chẳng giống nhau chút nào, vì ai nấy trong vùng đều gọi tôi là 'Labarbe Đẹp Trai' — hồi ấy tôi mới ba mươi tuổi — nhưng tôi vẫn gặng hỏi cô: 'Và xin hỏi tại sao lại thế?' Cô nhún vai và đáp: 'Thì! Bởi vì anh đâu có ngốc nghếch như hắn.' Và rồi cô nói thêm, liếc nhìn tôi đầy vẻ ranh mãnh: 'Cũng chẳng xấu xí bằng nữa!' Và trước khi cô kịp cử động để tránh né, tôi đã đặt một nụ hôn nồng cháy lên má cô. Cô vội né người sang một bên, nhưng đã quá muộn, và rồi cô bảo: 'Ừ thì, anh cũng chẳng thẹn thùng gì cho cam! Nhưng đừng có làm thế nữa đấy nhé.'”
“Tôi làm vẻ mặt nhún nhường và hạ giọng nói: 'Ôi tiểu thư! Về phần tôi, nếu có điều gì tôi khát khao hơn bất cứ thứ gì trên đời, thì đó chính là được triệu tập ra trước tòa vì cùng một lý do giống như Morin.'”
“'Tại sao chứ?' cô hỏi. Và nhìn thật sâu vào mắt cô, tôi đáp: 'Bởi vì cô là một trong những sinh linh đẹp đẽ nhất trần đời; bởi vì việc từng muốn dùng vũ lực với cô sẽ là một vinh dự và niềm kiêu hãnh lớn lao đối với tôi, và bởi vì người ta sẽ nói sau khi nhìn thấy cô rằng: “Chà, Labarbe có bị phạt thế cũng đáng đời lắm, nhưng dẫu sao thì hắn cũng là một tên đàn ông may mắn.”'”
“Cô lại bật cười lớn sảng khoái và bảo: 'Anh buồn cười thật đấy!' Và cô còn chưa dứt hết chữ 'cười' thì tôi đã ôm trọn cô vào lòng và hôn cô tới tấp bất cứ chỗ nào có thể, lên trán, lên mắt, thỉnh thoảng là lên môi, lên má, khắp cả đầu cô, dẫu rằng cô buộc phải để lộ phần này hay phần khác bất đắc dĩ để che chắn cho những phần còn lại; nhưng cuối cùng thì cô cũng vùng ra được, vừa đỏ bừng mặt vừa giận dỗi. 'Anh thật vô lễ quá, thưa anh,' cô nói, 'và tôi thấy hối hận vì đã lắng nghe anh rồi đấy.'”
“Tôi cầm tay cô với chút bối rối và lắp bắp: 'Xin lỗi cô. Xin lỗi cô, thưa tiểu thư. Tôi đã làm cô phiền lòng; tôi đã hành xử như một kẻ thô lỗ! Xin đừng giận tôi vì những gì tôi vừa làm. Nếu cô biết —' Tôi hoài công tìm kiếm một lời ngụy biện, và chỉ một thoáng sau cô đã nói: 'Chẳng có gì mà tôi cần phải biết cả, thưa anh.' Nhưng tôi đã tìm ra điều để nói, và tôi thốt lên: 'Thưa tiểu thư, tôi yêu cô!'”
“Cô thực sự ngạc nhiên và ngước mắt lên nhìn tôi, và tôi tiếp tục: 'Vâng, thưa tiểu thư, và xin hãy lắng nghe tôi. Tôi không quen Morin, và tôi chẳng mảy quan tâm đến hắn. Việc hắn bị truy tố hay bị giam giữ trong lúc này đối với tôi không có một chút ý nghĩa gì. Tôi đã nhìn thấy cô ở đây vào năm ngoái, và tôi bị cuốn hút đến mức hình bóng cô chưa từng phai mờ trong tâm trí tôi kể từ đó đến nay, và cô tin hay không cũng chẳng quan trọng. Tôi thấy cô đáng yêu vô cùng, và ký ức về cô đã ám ảnh tôi sâu sắc đến nỗi tôi khao khát được gặp lại cô, thế nên tôi đã mượn cớ từ gã ngốc Morin kia, và giờ tôi có mặt ở đây. Hoàn cảnh đã khiến tôi vượt quá giới hạn của sự tôn trọng, và tôi chỉ còn biết khẩn cầu cô rộng lòng tha thứ.'”
“Cô nhìn tôi để dò xem tôi có đang nghiêm túc hay không và sẵn sàng mỉm cười trở lại. Rồi cô thì thầm: 'Đồ bịp bợm!' Nhưng tôi giơ tay lên và nói bằng giọng chân thành (và tôi thực sự tin rằng lúc đó mình rất chân thành): 'Tôi thề với cô là tôi đang nói thật,' và cô đáp lại một cách vô cùng đơn giản: 'Đừng có nói nhảm nữa!'”
“Chúng tôi chỉ có hai người, hoàn toàn đơn độc, vì Rivet và người chú đã đi khuất theo một lối đi nhỏ, và tôi đã tỏ tình với cô một cách thực lòng, trong khi tay tôi siết chặt và hôn đôi tay cô, còn cô thì lắng nghe như đón nhận một điều gì đó mới mẻ và dễ chịu, mà không hoàn toàn chắc chắn nên tin bao nhiêu phần cho phải, để rồi cuối cùng chính tôi cũng thấy xao xuyến và thực sự tin vào những điều mình nói. Tôi tái mặt, lo âu và run rẩy, rồi nhẹ nhàng vòng tay ôm lấy eo cô và thì thầm những lời dịu ngọt vào những lọn tóc xoăn bên tai cô. Cô dường như chìm vào một trạng thái xuất thần, tâm trí hoàn toàn đắm chìm trong suy nghĩ.”
“Rồi bàn tay cô chạm vào tay tôi, và cô siết nhẹ, còn tôi thì dịu dàng ôm lấy vòng eo cô với cái ôm run rẩy và ngày một siết chặt hơn. Cô không còn cử động nữa, và tôi chạm đôi môi mình vào má cô, rồi bất chợt, chẳng cần phải tìm kiếm, môi chúng tôi chạm vào nhau. Đó là một nụ hôn kéo dài đằng đẵng, và nó sẽ còn kéo dài hơn nữa nếu tôi không nghe thấy tiếng hèm! hèm! ngay sau lưng mình, khiến cô hoảng hốt chui tọt qua những lùm cây để trốn, còn tôi quay lại thì thấy Rivet đang đi về phía mình, và đứng giữa lối đi, cậu ấy cất lời chẳng buồn mỉm cười: 'Thế đấy là cách anh dàn xếp ổn thỏa vụ việc của thằng khốn Morin đó đấy phỏng.' Và tôi ngông cuồng đáp lại: 'Người ta làm những gì có thể thôi, anh bạn thân mến ạ. Còn người chú thì sao? Anh tiến triển đến đâu rồi? Còn phần cô cháu gái thì cứ để tôi lo.' 'Tôi không được may mắn như anh đâu,' cậu ấy đáp.”
“Nơi bấy giờ tôi liền khoác tay cậu ấy và chúng tôi quay trở vào nhà.” III
“Bữa tối khiến tôi mất hết cả trí khôn. Tôi ngồi cạnh cô, và tay tôi liên tục chạm vào tay cô dưới tấm khăn trải bàn, chân tôi chạm vào chân cô và ánh mắt chúng tôi giao nhau.”
“Sau bữa tối, chúng tôi đi dạo dưới ánh trăng, và tôi thì thầm tất cả những lời dịu ngọt nhất mà mình có thể nghĩ ra vào tai cô. Tôi ôm chặt cô vào lòng, hôn cô không dứt, trong khi chú của cô và Rivet thì đang say sưa tranh luận khi đi ở phía trước chúng tôi. Họ bước vào nhà, và chẳng mấy chốc có người đưa tin mang tới một bức điện từ thím của cô, thông báo rằng bà sẽ không về cho đến bảy giờ sáng hôm sau trên chuyến tàu đầu tiên.”
“'Được rồi, Henriette,' người chú nói, 'hãy đi chỉ phòng cho các vị khách đi.' Cô dẫn Rivet đi trước, và cậu ấy thì thầm với tôi: 'Cũng may là cô ấy không dẫn chúng ta vào phòng anh trước đấy.' Rồi cô đưa tôi về phòng mình, và ngay khi vừa ở một mình với tôi, tôi lại ôm chầm lấy cô và cố khơi gợi cảm xúc trong cô, nhưng khi nhận ra sự nguy hiểm, cô liền chuồn khỏi phòng, còn tôi thì lui về với tâm trạng bực bội, nôn nao và cảm thấy hơi ngớ ngẩn, vì tôi biết mình sẽ chẳng tài nào chợp mắt nổi, và tôi đang tự hỏi sao mình lại có thể phạm phải một sai lầm ngớ ngẩn như thế, thì bỗng có tiếng gõ cửa nhè nhẹ, và khi tôi hỏi ai ở ngoài đó thì một giọng nói khe khẽ vang lên: 'Là em đây'”
“Tôi vội vã mặc quần áo rồi mở cửa, và cô bước vào. 'Em quên hỏi anh sáng nay anh dùng gì rồi,' cô nói; 'Sô-cô-la, trà hay cà phê?' Tôi bồng lấy cô với vẻ bồng bột và nói, ngấu nghiến cô trong những nụ hôn: 'Anh sẽ dùng — anh sẽ dùng —'”
“Nhưng cô vùng ra khỏi vòng tay tôi, thổi tắt cây nến của tôi rồi biến mất, bỏ mặc tôi đứng một mình trong bóng tối, tức giận lồng lộn, cố mò mẫm tìm diêm mà mãi chẳng thấy đâu. Cuối cùng tôi cũng tìm được vài que và bước ra hành lang, đầu óc phát rồ phát dại, tay cầm chiếc chân nến.”
“Tôi định làm gì cơ chứ? Tôi chẳng thèm suy tính lý trí nữa, tôi chỉ muốn tìm cho bằng được cô, và tôi nhất định sẽ tìm. Tôi bước đi vài bước mà chẳng suy nghĩ gì, nhưng rồi tôi chợt chột dạ: 'Giả sử mình đi nhầm vào phòng của ông chú thì sẽ ăn nói thế nào đây?' Và tôi khựng lại, đầu óc trống rỗng và tim đập thình thịch. Nhưng chỉ vài giây sau tôi đã nghĩ ra câu trả lời: 'Dĩ nhiên là mình sẽ bảo rằng mình đang tìm phòng của Rivet để bàn chuyện quan trọng,' và tôi bắt đầu dò dẫm tất cả các cánh cửa, cố tìm cho ra phòng của cô, để rồi cuối cùng tôi túm đại lấy một cái tay nắm cửa, vặn mở và bước vào. Hẹn gặp Henriette đang ngồi trên giường và nhìn tôi trong nước mắt. Thế là tôi nhẹ nhàng xoay khóa cửa, rón rén bước đến bên cô và nói: 'Anh quên xin em một cuốn sách để đọc rồi, thưa tiểu thư.'”
“Tôi đang lén lút quay về phòng mình thì một bàn tay thô ráp tóm lấy tôi và một giọng nói — chính là của Rivet — thì thầm vào tai tôi: 'Thế ra anh vẫn chưa dàn xếp xong xuôi vụ việc của lão Morin đó cơ à?'”
“Bảy giờ sáng hôm sau, chính Henriette mang vào cho tôi một tách sô-cô-la. Tôi chưa bao giờ được uống thứ gì tuyệt vời đến thế, sánh mịn, mượt mà, thơm ngát, ngon lành làm sao. Tôi hầu như chẳng thể rời môi khỏi chiếc tách, và khi cô vừa rời khỏi phòng thì Rivet bước vào. Cậu ấy có vẻ căng thẳng và dễ cáu kỉnh, hệt như một kẻ trắng đêm không ngủ, và cằn nhằn với tôi:
“'Nếu cứ tiếp tục thế này thì thể nào anh cũng phá hỏng vụ việc của thằng khốn Morin cho mà xem!'”
“Tám giờ thì người thím trở về. Cuộc ngã giá của chúng tôi diễn ra rất ngắn gọn, vì họ đã rút lại đơn kiện, và tôi để lại năm trăm franc cho quỹ từ thiện của thị trấn. Họ nài nỉ giữ chúng tôi lại chơi suốt ngày và lên kế hoạch tổ chức một chuyến dã ngoại đi ngắm phàn tích cổ. Henriette làm hiệu bảo tôi ở lại sau lưng bố mẹ cô, và tôi nhận lời, nhưng Rivet thì nhất quyết đòi đi bằng được, và mặc cho tôi có kéo cậu ấy ra một góc nài nỉ van xin hãy làm vì tôi, cậu ấy vẫn tỏ ra vô cùng bực bội và cứ lặp đi lặp lại: 'Tôi chịu đủ lắm rồi cái vụ cái thằng khốn Morin gì đấy của anh nhé, anh có nghe thấy không?'”
“Dĩ nhiên là tôi cũng đành phải cuốn gói ra về, và đó là một trong những khoảnh khắc cay đắng nhất đời tôi. Tôi có thể cứ tiếp tục lo cái vụ làm ăn đó suốt đời cũng được, và khi chúng tôi đã ngồi trên toa tàu, sau khi lặng lẽ bắt tay từ biệt cô, tôi quay sang bảo Rivet: 'Anh đúng là một gã thô lỗ!' Và cậu ấy đáp: 'Anh bạn thân mến ạ, anh bắt đầu làm tôi phát bực lên đến tận cổ rồi đấy.'”
“Vừa đặt chân đến tòa soạn Fanal, tôi đã thấy một đám đông đang chờ sẵn, và vừa nhìn thấy chúng tôi, họ liền nhao lên: 'Thế nào, đã dàn xếp xong xuôi vụ của thằng khốn Morin đó chưa?' Cả La Rochelle đang sục sôi vì chuyện này, và Rivet, kẻ đã trút bỏ được tâm trạng bực dọc suốt dọc đường, phải kìm lắm mới không phì cười khi cất giọng: 'Rồi, chúng tôi đã lo xong xuôi cả rồi, nhờ ơn Labarbe đấy:' Và chúng tôi đi thẳng đến nhà Morin.”
“Hắn đang ngồi trên chiếc ghế bành với những miếng dán mù tạt đắp ở chân và băng chườm lạnh trên đầu, tàn tạ gần chết vì đau khổ. Hắn ho những tiếng ho cụt ngủn của một kẻ sắp gần đất xa trời mà chẳng ai rõ hắn nhiễm lạnh từ đâu, còn vợ hắn thì nhìn hắn trân trân như một con hổ cái chực chầu ăn tươi nuốt sống, và ngay khi vừa nhìn thấy chúng tôi, hắn run lẩy bẩy đến mức tay chân khật khừ không vững, thế là tôi liền chồm đến bảo ngay: 'Mọi chuyện ổn thỏa cả rồi, đồ đồi bại bẩn thỉu ạ, nhưng đừng có mà dại dột làm thế nữa đấy nhé.'”
“Hắn lồm cồm đứng dậy, nghẹn ngào, cầm lấy tay tôi rồi hôn lấy hôn để như thể đó là tay của một ông hoàng, khóc lóc, suýt ngất xỉu, ôm chầm lấy Rivet và thậm chí còn toan hôn cả Madame Morin, để rồi bị mụ ta đẩy cho một cái té nhào chúi đầu vào ghế bành; nhưng hắn chẳng bao giờ có thể gượng lại được cú sốc ấy; tâm trí hắn đã bị tổn hại quá nặng nề. Hơn nữa, ở khắp chốn thôn quê xung quanh, người ta chẳng gọi hắn bằng cái tên nào khác ngoài 'thằng khốn Morin,' và biệt hiệu ấy đâm xuyên qua người hắn như một nhát kiếm mỗi khi hắn vô tình nghe thấy. Khi một đứa nhóc ngoài đường gọi với theo hắn là 'Đồ khốn!', hắn lại theo phản xạ tự nhiên mà ngoái đầu lại. Bạn bè cũng trút lên đầu hắn những trò đùa ác ý và hay hỏi hắn, mỗi khi họ ăn thịt dăm-bông rằng: 'Có phải một mẩu thịt của mày đấy phỏng?' Hắn chết hai năm sau đó.”
“Về phần tôi, khi ra tranh cử vào Hạ viện vào năm 1875, tôi đến thăm vị công chứng viên mới tại Fousserre, ông Belloncle, để vận động lá phiếu của ông, và một người phụ nữ cao ráo, xinh đẹp và rõ là giàu có đã tiếp đón tôi. 'Anh không nhận ra tôi nữa ư?' cô nói. Và tôi lắp bắp: 'Sao cơ — không — thưa phu nhân.' 'Henriette Bonnel.' 'À!' Và tôi cảm thấy mặt mình tái đi, trong khi cô thì tỏ ra vô cùng thoải mái và nhìn tôi mỉm cười.”
“Ngay khi cô vừa để tôi lại một mình với chồng mình, ông liền nắm lấy cả hai tay tôi, siết mạnh như muốn bóp nát, và nói: 'Tôi vẫn luôn định đến thăm anh từ lâu lắm rồi, thưa anh quý mến, vì vợ tôi vẫn thường xuyên nhắc đến anh với tôi lắm. Tôi biết — vâng, tôi biết anh đã quen cô ấy trong những hoàn cảnh trớ trêu thế nào, và tôi cũng biết anh đã cư xử hoàn hảo ra sao, đầy tinh tế, khéo léo và tận tâm biết nhường nào trong vụ việc —' Ông chần chừ rồi hạ giọng xuống, như thể đang thốt lên một điều gì đó thấp kém và thô tục, 'trong vụ việc của thằng khốn Morin đó.'”