- QUÁ nửa đêm rồi đấy, viên tướng nói, họ muốn đóng cửa phòng khách thì phải.
- Tôi cũng nghĩ thế.
- Hay là lên buồng tôi chăng? Ta sẽ có thể nói chuyện thêm chút nữa. Tôi thực rất vui mừng được ngồi trò chuyện cùng ông, ông bạn đồng nghiệp quý mến ạ.
- Tôi cũng vậy.
- Ông quên cái chai kìa!
- Ờ nhỉ! Xin lỗi.
- Nếu ông không thấy có gì phản đối, tôi nghĩ nó có thể còn có ích cho ta.
- Phải, nhất định rồi.
- Chúng ta đang làm tròn sứ mệnh của ta và chẳng ai có quyền can thiệp vào việc của ta cả.
- Đúng thế!
- Với lại nếu hắn không uống rượu thì đó không phải là một lý do để tôi không cầm cái chai cognac nện cho hắn một trận.
- Rất chí lý, ông kia nói. Về vấn đề đó ý kiến tôi dứt khoát.
- Ông làm ơn cầm giúp cái chai này một lát.
- Rất vui lòng, xin lỗi ông.
Họ loạng choạng lên cầu thang khách sạn, mỗi người cầm một chai rượu.
- Ta đừng làm ồn, viên tướng nói. Người Albania hay đi ngủ sớm.
- Đưa chìa khóa đây tôi, tôi có cảm giác tay ông run.
- Tốt nhất là đừng có làm ồn.
- Nhưng mà tôi thì lại cần có tiếng động, viên trung tướng nói. Sự im lặng làm tôi ghê sợ. Cuộc chiến tranh chúng ta đang tiến hành đầy im lìm như một cuốn phim câm. Giá được nghe đại bác gầm lên thì hơn. Nhưng tôi nói năng như một nhân vật bi kịch, có phải không?
- Suỵt! Có người ho.
- Đưa chìa khóa của ông cho tôi. Chiến tranh câm lặng đến lạ! Thật cứ như là một cuộc chiến tranh giữa những người chết vậy.
- Xin mời ông vào. Ông ngồi xuống đi. Tôi rất sung sướng được có ông ở đây.
- Tôi cũng rất sung sướng được ngồi với ông.
Họ ngồi vào bàn, trước mặt nhau, và cảm động nhìn nhau.
Viên tướng rót rượu vào cốc.
- Chúng ta chỉ là hai con chim di cư cùng ngồi uống rượu raki và cognac, viên trung tướng bối rối nói.
Ông kia gật đầu. Hai người hồi lâu không nói.
- Chúng tôi đã vặc nhau về chuyện cái bao, sau cùng viên tướng vừa nói vừa cau mày.
Ông quay lại nhìn chằm chằm người bạn đồng nghiệp, có vẻ như muốn nhớ ra cái gì. Rồi, với một giọng tâm sự, ông thì thầm bảo:
- Tôi đã hất nó xuống vực.
- Nhưng ông vừa bảo tôi ông ta ở trong buồng ông ta kia mà.
- Tôi nói cái bao chứ, viên tướng nói.
- À, à, tôi hiểu. Tất nhiên.
- Hắn muốn ngăn không cho tôi quẳng cái bao xuống nước, viên tướng lại nói, còn tôi thì tôi nhất định vứt cái mớ xương ấy đi.
- Rất đúng. Rút cục, một cái bao thì có quan trọng gì? Viên trung tướng nói, rồi hút một hơi thuốc lá.
- Phải, nhưng ông hãy đi mà thuyết phục hắn xem.
- Và vì thế mà ông đã đẩy hắn xuống vực.
- Không, không phải hắn, cái bao kia.
- À! Xin lỗi ông.
«Ngày xưa có một cái xe con và một cái xe tải đi dưới trời mưa», viên tướng thầm nghĩ. Rồi ông lại nói to:
- Ngày xưa có một chiếc xe con và một cái xe tải đi dưới trời mưa…
- Ông bảo gì? ông kia hỏi. Ông phụ trách những vấn đề giao thông à?
- Không, đây là mở đầu câu chuyện cổ tích thứ hai mà tôi sẽ kể cho cháu gái tôi nghe.
- À! Ông sưu tầm chuyện cổ tích à?
- Hẳn thế rồi.
- Tôi đã đồ chừng như vậy. Về phần tôi, các chuyện ngụ ngôn, bao giờ tôi cũng rất chú ý.
- Đó là một vấn đề rất quan trọng.
- Không giải quyết được!
- Ông công nhận cho như thế thật là quý hóa.
- Thôi nói đủ rồi, viên trung tướng đột ngột nói với một giọng gay gắt.
Viên tướng ngạc nhiên nhìn ông ta, nhưng tâm trí ông lại lông bông vớ vẩn đi đâu ấy.
- Trong số những người chết của tôi, có bốn ông linh mục, ông nói.
- Tôi thì chẳng có mống nào, ông kia nói, vẻ buồn bã.
- Cậu thì đến gái đĩ cũng chẳng có.
- Không, gái đĩ cũng không nốt.
- Cậu đừng buồn, cậu còn thì giờ tìm thấy gái đĩ.
- Có thể thế lắm, viên trung tướng lẩm bẩm. Dưới đất gì mà chả có. Buồng tắm đâu nhỉ?
- Kia, sau cửa này.
Viên tướng ngồi một mình hồi lâu ở bàn. Mãi mới thấy ông kia trở lại.
- Có một lần chúng tôi tìm thấy trong một thung lũng cả những xương la lẫn vào hài cốt quân lính chúng tôi.
Viên tướng giật mình.
- Mới đầu tôi đã kháng nghị với chính phủ Albania. Tôi tưởng là một hành động khiêu khích.
- Rồi sau ra sao?
- Nhưng không phải thế. Chính quân lính của chúng tôi đã chôn chúng vội vã; một tiểu đoàn thảo phạt của chúng tôi.
Viên trung tướng lè nhè một cách khó khăn và, vì say rượu, mặt ông tái mét.
- Hỡi các viên tướng bất tài! Ta đến để thu nhặt tàn tích những cuộc bại trận của các người! viên tướng nói.
- Đừng nên xúc phạm đến họ. Công việc của họ đã chẳng dễ dàng gì.
- Công việc của chúng ta lại càng không dễ dàng.
- Có thể như thế lắm.
Họ ngồi đó một lát, im lặng.
- Giá mà ông trông thấy con mắt hắn nhìn, viên tướng lại nói.
- Mắt ai kia?
- Gã lái xe Albania.
- Tại sao hắn nhìn ông? Tôi có thể hỏi ông được chăng?
- Ai? Gã lái xe ấy à?
- Chứ còn ai nữa?
- Tôi chẳng rõ, chỉ biết hắn nhìn chúng tôi với một vẻ kỳ lạ trong lúc chúng tôi vặc nhau.
- Xương la rất khác xương người. Cứ nhìn qua cũng nhận ra được ngay.
- Tất nhiên. Bộ xương người gồm có năm trăm linh bảy cái xương thì phải.
- Không đúng đâu, ông bạn đồng nghiệp ạ, - viên trung tướng nói, ông ta lại có vẻ ủ rũ. Không phải bao giờ cũng đúng thế đâu. Đây này, tôi có ít xương hơn.
- Sao lại thế được?
- Vậy mà như thế đó, ông kia nhấn lại, giọng khàn khàn. Tôi thiếu vài cái xương. Tôi là một phế binh, một người tàn tật.
- Thôi nào, thôi nào, viên tướng an ủi. Đừng tự giày vò mình như thế, ông bạn đồng nghiệp ạ.
- Tôi là một người tàn tật, ông kia lại nói. Tôi thấy ông không tin tôi, nhưng tôi sẽ chứng minh cho ông biết ngay.
Ông ta cố cởi bỏ áo dài bằng một tay, song viên tướng nắm lấy vai ông ta.
- Không cần, ông bạn ạ, không cần! Tôi hoàn toàn tin ông. Tôi xin lỗi ông, vô vàn xin lỗi. Tôi cực kỳ có lỗi. Quả là tôi đã sơ suất không thể nào tha thứ được.
- Tôi cần phải cho ông xem, ông và tất cả những ai không tin. Tôi sẽ cho ông xem ngay lập tức.
- Suỵt! Viên tướng nói. Có người gõ cửa thì phải.
Họ im bặt. Lại nghe thấy tiếng gõ cửa.
- Không biết có chuyện gì vậy, vào giờ này?
- Tôi thì tôi sợ khi nghe thấy tiếng gõ cửa giữa đêm khuya, viên trung tướng nói. Họ cũng gõ cửa nhà tôi như thế đấy, cái đêm tôi bị điều cấp tốc ra mặt trận. Cọc! Cọc! Cọc! Rồi, khi trở về, tôi đã phải chật vật mới mở được cửa. Đó là lần đầu tiên tôi mở cửa bằng một tay, ông nói thêm với một giọng tâm sự.
Viên tướng loạng choạng đi ra mở cửa.
Đó là người gác cổng.
- Tôi xin lỗi đã làm phiền ông vào giờ này, nhưng ông lại có một bức điện nữa.
- Tốt lắm. Cảm ơn bác nhé.
Viên tướng vừa bóc bức điện vừa trở lại giữa buồng.
- Tối nay tôi thấy ông có vẻ rất bí mật, viên trung tướng nói. Tất cả những bức điện đêm nay không phải là dấu hiệu tốt.
- Vẫn là bọn họ, viên tướng nói. Họ có vẻ rất lo lắng.
«Lúc này các máy điện thoại trắng đang réo chuông, ông nghĩ thầm! Alô! Alô! Họ gọi nhau, rồi đâm bổ ra khỏi nhà như những kẻ điên cuồng để chạy đến nhà nhau.»
Ông lờ mờ cố hình dung ra họ đang quây quần ở nhà viên đại tá, tíu tít báo tin cho bạn hữu ở câu lạc bộ của họ biết, bà cụ xuất hiện ở đầu cầu thang, hai tay bắt chéo, Betty hoảng hốt, bật dậy khỏi giường, và tất cả bọn họ đang lẩm bẩm: «Thằng khốn nạn, nó chưa tìm thấy, thằng khốn nạn!»
«Tôi không phải là một thằng khốn nạn đâu, Betty!», ông trả lời người thiếu phụ trong ý nghĩ, rồi nói to lên:
- Họ sắp thức trắng một đêm đấy!
- Họ muốn gì? Viên trung tướng hỏi.
- Cái bao, viên tướng nói.
- Tôi khuyên ông nên đem trả lại và chấm dứt chuyện này đi. Nghiêm!
«Cứt!» viên tướng nói thầm trong bụng.
Ông vo viên bức điện ném xuống đất.
- Ông biết không? Ông nói. Tôi e rằng ông linh mục là gián điệp.
- Có thể lắm. Song tôi không dám cho tay vào lửa mà đoán chắc như vậy được.
Họ yên lặng một hồi lâu. Ngoài các cửa chớp, thấy có ánh sáng lờ mờ, trắng đục.
- Ánh rạng đông đấy, viên tướng nói.
- Không, đó là những cột đèn neon ngoài phố.
Nghe có tiếng mưa rơi nhẹ trên bao lơn từ bên ngoài vọng vào.
- Những bức điện làm tôi sợ, viên trung tướng nói với một vẻ nhớn nhác. Bao giờ chúng cũng chứa đựng một cái gì xấu, bí mật, trong khi những cái khác thì lại bị bỏ qua. Tôi nhớ có lần, ngoài mặt trận, một sĩ quan tham mưu nhận được bức điện của một người bạn thân, anh này đã chết từ lâu rồi.
- Ồ, chuyện ông kể đó ghê rợn lắm, ông bạn đồng nghiệp ạ.
- Suỵt! Ông cụt tay nói. Ông có nghe thấy không?
- Gì chứ!
- Hãy nghe kìa! Ông nghe thấy gì à?
Viên tướng lắng tai.
- Mưa đấy.
- Không, không phải mưa.
Từ xa xa, rất xa, vẳng lại một tiếng động nhịp nhàng và mơ hồ. Rồi vài tiếng nói đanh gọn, và rồi lại chỉ có tiếng mưa rơi.
- Gì thế nhỉ?
- Ta ra bao lơn đi, viên tướng nói, và ông đứng dậy.
Họ vừa mở cửa, gió lạnh và ẩm ban đêm làm mặt họ tê buốt, và tiếng động đều nhịp, xa xa, nghe càng rõ hơn.
Hai người bây giờ đã ra ngoài bao lơn. Mưa phùn lất phất. Dưới ánh sáng lạnh lẽo của đèn neon, ngay đường phố cũng có vẻ nhợt nhạt, và công viên trước mặt khách sạn hiện ra như một khối đen sì đáng sợ.
- Đằng kia kìa, viên trung tướng lẩm bẩm, mặt tái nhợt. Ông trông kìa!
Viên tướng ngảnh mặt lại, giật mình. Cuối đại lộ, về phía trường đại học, hiện ra những khối vuông lớn đen ngòm đang chuyển động về phía họ.
Tiếng chân bước nặng nề lúc này nghe rõ hơn, và các hiệu lệnh đanh gọn, vang lên lạnh lẽo trong bóng đêm.
Hai viên tướng đứng đó, tựa khuỷu tay lên lan can, mắt nhìn về hướng ấy. Các khối đen tiến gần tới cầu, họ nhận rõ được ánh mũ sắt và lưỡi lê ướt lấp loáng, lạnh lẽo, những đoàn quân dài dằng dặc, những sĩ quan gươm tuốt trần, và những khoảng trống giữa các đại đội và tiểu đoàn.
Đất rung chuyển dưới gót ủng nặng và những tiếng hô ngắn vang lên như tiếng xoang xoảng của lưỡi lê.
Các đội quân không ngừng tiến lại gần, khắp đại lộ lúc này lố nhố quân lính, và ánh những cột đèn neon sắp hàng hai bên đường, phản chiếu tới vô cùng tận lên các mũ sắt bóng loáng.
- Một đạo quân, viên trung tướng nói. Có chuyện gì thế?
- Đó là quân đội của họ. Chắc là diễn tập cuộc duyệt binh ngày mai.
- Cho ngày hội?
- Hẳn thế rồi.
Xa xa có tiếng động cơ nổ nghe không rõ.
- Xe tăng! Viên tướng nói.
Chiến xa xuất hiện ở bên kia cầu, lù lù và đen trùi trũi, nòng súng chĩa vào đêm tối…
Đại lộ lúc này chỉ còn là quân đội, kim khí, bước chân đi đều nhịp, tiếng động cơ gầm rú, hiệu lệnh đanh gọn, và tất cả các thứ đó, như một cơ thể duy nhất, chuyển động về phía quảng trường Skanderburg, lấp loáng dưới mưa bay.
Khi đội hình cuối cùng đã khuất sau các Bộ và đại lộ lại vắng tanh, lặng lẽ và nhợt nhạt, dưới các cột đèn neon như sau một đêm không ngủ, họ trở vào phòng.
- Cả một đạo quân.
- Phải, cả một đạo quân đầy đủ, mà lại còn được trang bị đến tận răng nữa.
- Tôi thấy lạnh.
- Chúng ta ướt hết.
- Uống đi, tướng quân, nếu không ông sẽ cảm lạnh đấy.
Mưa đã làm cho cả hai người trở nên tỉnh táo hơn.
Viên tướng ngẩng đầu lên.
- Ông đã trông thấy họ đi diễu rồi chứ?
- Rồi.
- Họ khiến tôi nhớ lại đạo quân của tôi và tôi tự hỏi quân lính của tôi mặc túi xanh da trời viền đen thì sẽ đi diễu như thế nào?
- Về phần tôi lại còn khó khăn hơn, ông cụt tay nói. Dưới quyền tôi chỉ có một bầy lũ tạp nham và mất trật tự. Không còn biết đằng nào mà lần nữa.
- Trời sắp sáng rồi, viên tướng nói.
Lại một lát im lặng.
- Tôi nghe có tiếng động thì phải.
- Có người đi ngoài hành lang.
Họ lắng tai nghe một lát. Tiếng chân đã im.
- Ông có biết tại sao tôi cãi nhau với ông linh mục không?
- Không.
- Vì một bộ xương. Chúng tôi thiếu mất một bộ xương một thước tám mươi hai.
- Mới to chuyện chứ! Ông kia nói. Và ông đột ngột ngẩng đầu lên, ánh mắt bỗng lóe sáng.
- Một thước tám mươi hai à? Ông có muốn tôi bán cho ông một bộ không, đúng cỡ ấy?
- Không.
- Sao lại không? Tôi có hàng đống. Tôi nhượng lại cho ông một bộ, với giá bạn bè, chỉ một trăm đô la thôi.
- Không!
- Thì ông chẳng vừa bảo tôi là ông cần một bộ xương một thước tám mươi hai ư? Tôi có hàng đống vào cỡ ấy.
- Tôi còn có những bộ một thước chín mươi hai, nếu ông muốn lấy. Hai thước cũng có. Và cả đến hai thước mười lăm! Quân lính chúng tôi cao lớn hơn quân lính của ông. Ông có muốn lấy không?
- Không, tôi không muốn lấy.
Viên trung tướng nhún vai.
- Đó là việc của ông. Tôi chỉ muốn giúp ông thôi.
Viên tướng đứng lên và nặng nhọc đi tới chiếc vali.
Ông mở vali dốc ra sàn nhà. Các bản danh sách, bản đồ và giấy má đầy ghi chép rơi xuống, lẫn lộn trong đống khăn mặt và sơ mi. Ông cầm lấy một tập danh sách và loạng choạng bước ra khỏi phòng.
«Hắn làm sao thế?» Viên trung tướng tự hỏi.
Đi được vài bước trong hành lang vắng vẻ, viên tướng dừng lại trước một cánh cửa.
«Đúng đây là buồng ông linh mục», ông tự bảo.
«Cha ơi! Ông vừa khẽ gọi, vừa cúi gập người nhòm qua lỗ khóa. Cha ơi, cha có nghe thấy tiếng tôi không? Tôi đây! Tôi đến để chúng ta làm lành với nhau. Thực chẳng nên cãi nhau về ông đại tá làm gì. Tại sao ta lại giận nhau vì một cái bao? Chúng ta có thể thu xếp việc này được, đức cha ạ. Ông đại tá của cha, chúng ta sẽ tái tạo lại. Cha đồng ý chứ? Đó là vì lợi ích của cả hai chúng ta, cha ạ. Cha muốn có thể nói: «Sao mà em nhẹ thế, Betty!» phải không? Thì đấy, cha cứ việc cho biết! Đó là việc của cha. Cha cần có bộ xương à? Tôi có một bộ. Tôi đã mang theo các bản danh sách đây, cha hiểu không? Đây này! Có hàng đống quân lính một thước tám mươi hai, cha dậy đi, chúng ta sẽ chọn lấy một. Có một tên thuộc đại đội hai đại liên, một tên khác ở đội chiến xa, rồi một tên khác nữa. Cha dậy đi, chúng ta sẽ xem xét tỉ mỉ các bản danh sách. Chỉ có điều tên đó thiếu hai chiếc răng cửa. Không sao cả, ta sẽ có thể bảo gắn lại răng cho hắn ở hiệu chữa răng. Tôi còn phát hiện ra hai ba tên nữa. Cha nghe tôi đấy chứ? Và tất cả họ đều cao một thước tám mươi hai. Thực đấy, cha ạ, tôi không nói dối cha đâu. Một thước tám mươi hai, một thước tám mươi hai… Mà hình như cả tôi nữa, tôi cũng cao một thước tám mươi hai thì phải.»
Viên tướng còn lẩm bẩm hồi lâu nữa trước cánh cửa, người gập làm đôi để nhòm qua lỗ khóa. Bất thình lình cánh cửa mở toang, và một bà to béo, vẻ mặt giận dữ, hiện ra trước mặt ông. Bà ta khinh bỉ, văng vào mặt ông:
- Ông không biết xấu hổ à, vào tuổi ông…
Viên tướng trố mắt. Cánh cửa đóng lại đánh sầm một cái vào mũi ông, và ông đứng chưng hửng đó hồi lâu. Rồi ông cúi xuống khó nhọc nhặt các bản danh sách đã tuột khỏi tay, ông lặng lẽ trở về buồng.
