Buổi chiều, Âu Khánh Xuân gọi điện cho một người bạn học cũ ở học viện cảnh sát hiện đang công tác tại phòng dự thẩm của cục cảnh sát thành phố, nhờ anh giúp tìm xem lại các tài liệu dự thẩm của những vụ án buôn ma túy lớn trong mấy năm gần đây. Người bạn cũ hỏi cô muốn làm gì, cô đáp trong tay đang có một vụ án nên muốn tìm chút manh mối. Người bạn cũ bảo, tài liệu thẩm vấn với tư cách là vật chứng đều đã được đưa vào hồ sơ của tội phạm, trước khi khởi tố hồ sơ đã được chuyển cho viện kiểm sát, sau khi tuyên án lại theo chân phạm nhân chuyển đến đơn vị cải tạo lao động rồi. Cô muốn xem thì phải tìm cục quản lý cải tạo lao động mới được.

Khánh Xuân hỏi: "Anh có người quen ở cục quản lý cải tạo lao động không?"

Bạn học đáp: "Các cậu cứ cầm giấy giới thiệu trực tiếp đến tra là được."

Khánh Xuân nói: "Bên tớ không coi trọng vụ án này lắm, tớ muốn tự mình làm."

Bạn học nói: "Ồ, muốn lén lập công đây."

Khánh Xuân nói: "Giúp một tay đi, cậu chắc chắn có người quen mà."

Bạn học nói: "Bọn tớ với các đơn vị cải tạo lao động quả thực qua lại nhiều, để tớ hỏi hộ cậu xem sao."

Hơn nửa tiếng sau, người bạn học gọi điện thoại lại, nói xem hồ sơ khá phiền phức, cần một dây thủ tục, chi bằng trực tiếp tìm mấy phạm nhân đang thụ án giam giữ mà nói chuyện, cô muốn tìm hiểu gì thì có thể hỏi trực tiếp.

Cách này cũng không tồi, có vẻ có lợi hơn là xem hồ sơ. Sáng tinh mơ ngày hôm sau, Khánh Xuân theo địa chỉ người bạn cũ dặn dò, ngồi xe khách tuyến ngoại ô hai tiếng đồng hồ, đi đến nông trường cải tạo lao động Đoàn Hà. Xe đi đến nửa đường thì trời đổ mưa. Khánh Xuân không mang theo dụng cụ che mưa, xuống xe liền chạy lom khom vào một tiệm tạp hóa nhỏ bên đường, quãng đường mấy chục mét đã khiến người cô ướt sũng một nửa.

Cô đứng dưới hiên tiệm tạp hóa nhỏ, tâm trạng buồn bực chờ trời tạnh. Mưa lúc to lúc nhỏ mãi đến trưa mới ngớt hẳn. Cô giẫm lên bùn lầy vừa đi vừa dò đường để đến nông trường. Một cán bộ thuộc khoa quản giáo của nông trường rõ ràng có quan hệ rất tốt với bạn học của cô, chưa đợi cô nói rõ mục đích đến đã nhiệt tình dẫn cô vào phân khu giam giữ, trong phòng làm việc của cán bộ quản giáo ở phân khu thậm chí còn chuẩn bị sẵn một hộp cơm lớn lấy từ nhà ăn cho cô, sau đó gọi phạm nhân tới để cô hỏi chuyện.

Phạm nhân đầu tiên được gọi tới là một thanh niên ngoài hai mươi tuổi, gầy gò như một bó củi khô, mấy bước chân đi lảo đảo như cỏ khô trong gió. Khánh Xuân bảo anh ta ngồi xuống, trước tiên hỏi qua về tội danh và mức án, sau đó đi thẳng vào vấn đề chính:

"Anh từng nghe nói đến kẻ nào tên là 'La Chân Dài' chưa?"

Phạm nhân đáp: "Từng nghe nói."

"Hắn làm nghề gì?"

"Làm nghề gì thì không biết, chỉ là từng nghe qua cái tên này, trong giới này, cũng coi như là một nhân vật, khá nổi tiếng."

"Vậy, anh đã từng nghe nói dưới tay hắn có một kẻ tên là Hồ Đại Khánh chưa? Hồ Đại Khánh, anh đã nghe nói chưa?"

Khuôn mặt hốc hác của phạm nhân ra vẻ đang vắt óc suy nghĩ, Khánh Xuân căng thẳng chằm chằm nhìn đôi môi ấy. Chốc lát sau, đôi môi đó mở ra, nói:

"Không quen."

"Anh từng nghe nói chưa?"

"Chưa từng nghe."

Khánh Xuân lấy mấy bức ảnh không được rõ nét lắm của Hồ Đại Khánh ra, đưa cho anh ta xem. Phạm nhân rướn cái cổ gầy dài, nhìn một lúc lâu, mở miệng, vẫn nói:

"Không nhận ra."

Cuộc nói chuyện với phạm nhân gầy gò chưa đầy hai mươi phút đã kết thúc, đơn giản đến mức khiến người ta chán nản. Tiếp theo lại đổi một phạm nhân khác, tầm hơn bốn mươi tuổi, cũng mang gương mặt bệnh tật tương tự, ngồi trước mặt Khánh Xuân run lẩy bẩy. Khánh Xuân vẫn hỏi "La Chân Dài" trước, phạm nhân nói từng nghe chứ chưa thấy. Lại hỏi Hồ Đại Khánh, phạm nhân nói chưa thấy cũng chưa từng nghe. Khánh Xuân lấy ảnh ra, phạm nhân run rẩy nhìn, xem xong lại run rẩy lắc đầu. Khánh Xuân lờ mờ cảm thấy tuyệt vọng.

Phạm nhân bước vào thứ ba là một đại án vóc dáng vạm vỡ, đôi chân vừa bước ra từ bãi bùn dính rất nhiều vết bùn. Cán bộ quản giáo trước mặt phạm nhân, cười nói với Khánh Xuân:

"Hai tên vừa rồi là vừa nghiện vừa buôn, tên này thì chỉ buôn chứ không nghiện, cô xem, thể chất đúng là khác hẳn phải không."

Khánh Xuân đánh giá gã đại án kia một lượt, người nọ cũng trừng mắt nhìn thẳng vào cô, đối với lời bàn tán của cán bộ quản giáo thì tỏ ra dửng dưng. Khánh Xuân dứt khoát không hỏi từ đầu nữa, trực tiếp lấy bức ảnh của Hồ Đại Khánh ra.

"Có nhận ra người này không?"

Phạm nhân liếc xéo nhìn bức ảnh, chậm rãi nói: "Người này có phải họ Triệu không nhỉ?"

Trong lòng Khánh Xuân nảy lên một cái: "Gọi là Triệu gì?"

Phạm nhân nheo mắt nhìn bức ảnh: "Có phải tên là Triệu Hổ không?"

"Triệu Hổ?" Khánh Xuân hỏi: "Sao anh lại quen hắn?"

"Từng gặp ở nhà một người bạn."

"Ở nhà ai?"

"Hầu Lão Bát."

"Hầu Lão Bát làm nghề gì?"

"Cũng là kẻ chơi đồ."

"Quan hệ giữa hai kẻ đó là gì, hắn và Triệu Hổ ấy?"

"Ai mà biết quan hệ gì chứ, Hầu Lão Bát nói hắn ta là xưởng trưởng một nhà máy ở huyện Đông Dương, Quảng Tây, chắc là Hầu Lão Bát làm ăn với hắn."

"Còn Triệu Hổ này anh còn biết tình hình gì nữa không?"

"Chỉ có vậy thôi, bọn tôi ở cùng nhau vỏn vẹn bằng thời gian hút một điếu thuốc, cũng chẳng nói chuyện mấy."

"Hầu Lão Bát giờ ở đâu, có phải cũng vào đây rồi không?"

"Không có," gã nam nhân cười một tiếng, "Hắn ta thì muốn vào lắm, nhưng không có phúc phận đó."

Cán bộ quản giáo gõ bàn quát mắng: "Này, đừng có mà điệu bộ lươn lẹo nhé, hỏi thế nào thì cứ thế mà trả lời."

Phạm nhân sụp mí mắt, một lúc lâu sau mới nói: "Bị các anh bắn rồi."

Cán bộ quản giáo sầm mặt lại: "Bị ai chứ, biết nói chuyện kiểu gì không, giở thói gì thế hả mày."

Phạm nhân ra vẻ bất cần, nhưng vẫn đổi lời nói: "Bị chính phủ cho ăn kẹo đồng rồi. Năm ngoái, ở Đức Hoành, Vân Nam, lúc hắn vượt biên thì đụng phải vũ cảnh."

Trong lòng Khánh Xuân lạnh buốt, tiếp tục hỏi: "Anh từng nghe nói đến 'La Chân Dài' chưa?"

"Từng nghe nói."

"Triệu Hổ làm việc cho hắn à?"

"Cái này thì tôi không biết."

"Anh còn biết ai quen Triệu Hổ này nữa không?"

"Tôi không biết, tính ra thì tôi cũng không hẳn là quen hắn, chỉ là nhìn bức ảnh này thấy quen mặt thôi. Cảm thấy là từng gặp một lần."

Khánh Xuân im bặt, không thể tìm ra lời nào để hỏi nữa. Tiễn phạm nhân này đi, cán bộ quản giáo cười bảo Khánh Xuân: "Mấy tên thỏ đế này, chỉ đáng đem bắn hết cho rồi, cô xem cái đức hạnh của từng đứa bọn chúng kìa. Tội phạm ma túy vào chỗ chúng tôi mấy năm nay, chỉ có ba tên này thôi. Bởi vì kẻ buôn ma túy, bắt được mười tên thì bắn được tám. Có lẽ bên Nhà tù số 1 thành phố với nông trường Thanh Hà sẽ đông hơn một chút. Chắc là bạn học của cô thân với tôi nhất, nên mới đẩy cô đến chỗ tôi đây."

Khánh Xuân liên tục nói cảm ơn, lại khách sáo tán gẫu thêm vài câu khác, liền đứng dậy cáo từ.

Lúc cô chuyển xe mấy bận để về đến nhà, thì thời gian đã gần tám giờ tối. Cơ thể cô mệt mỏi rã rời, bụng đói cồn cào, liền chạy thẳng vào phòng của bố để kiếm cơm ăn. Vừa vào phòng cô đã ngẩn người, bố và Lý Xuân Cường đang trò chuyện trong phòng.

Lý Xuân Cường thấy cô bước vào, đứng dậy từ ghế sô-pha. Bố nói: "Khánh Xuân, con hôm nay đi đâu về thế, sao không đi làm vậy?"

Lý Xuân Cường nghi ngờ nhìn cô từ trên xuống dưới, quần của cô bắn đầy vết bùn.

Khánh Xuân lạnh nhạt chào Lý Xuân Cường một tiếng, quay đầu nói với bố: "Con đi câu cá."

"Không đi làm mà con đi câu cá á?" Bố thấy tâm trạng cô không đúng, hỏi: "Cá đâu?"

Không câu được."

Bố không biết nói gì cho phải, quay sang nói với Lý Xuân Cường: "Cậu xem nó đấy, lớn từng này rồi, lại không biết chỗ nào khó chịu nữa, lúc nào cũng không kiểm soát nổi cảm xúc của mình."

Khánh Xuân lầm bầm: "Con có cảm xúc gì chứ? Con chẳng có cảm xúc gì cả!"

Bố còn muốn nói gì nữa, bị Lý Xuân Cường khuyên lại, anh nói: "Bác sĩ, à nhầm, bác ơi, Khánh Xuân là vì con mà đến, bác đừng mắng cô ấy."

Bố nhìn lướt qua Lý Xuân Cường, nói: "Được rồi, hai đứa có chuyện gì thì từ từ nói chuyện đi, cơm để trong bếp, nếu nguội thì tự đi mà hâm lại. Bác sang phòng bên xem tivi đây."

Bố cầm ly trà và kính mắt, bước đi. Khánh Xuân bước vào bếp, bật bếp hâm cơm.

Lý Xuân Cường ngượng ngùng đi theo ra, đứng ở cửa bếp nói chuyện với cô.

"Hôm nay em đi đâu thế, sao cũng không nói một tiếng."

Khánh Xuân không quay đầu lại, nói: "Anh chẳng bảo em điều chỉnh mấy ngày đi là gì."

Lý Xuân Cường hoài nghi nói: "Em đi câu cá thật đấy à?"

Khánh Xuân chậm rãi quay người lại, nhìn Lý Xuân Cường, cô muốn nói "Phải", nhưng cô không nói thế.

"Em đến nông trường Đoàn Hà, em đã nói chuyện với ba phạm nhân trong vụ án buôn ma túy."

Lý Xuân Cường bình tĩnh tựa vào cửa bếp, trên mặt hoàn toàn không lộ ra chút kinh ngạc nào, anh hỏi:

"Nói ra được gì nào?"

Khánh Xuân đáp: "Có một phạm nhân từng gặp hắn, nói hắn tên là Triệu Hổ."

"Ồ, còn gì nữa?" Lý Xuân Cường không hề dao động.

Còn nghe nói hắn là xưởng trưởng một nhà máy ở huyện Đông Dương, Quảng Tây."

Lý Xuân Cường cười lạnh một tiếng: "Ồ, hóa ra còn là một cán bộ lãnh đạo cơ đấy, thế em tin à?"

"Có một kẻ tên là Hầu Lão Bát quen hắn, đáng tiếc là kẻ này đã chết rồi."

Lúc này trên mặt Lý Xuân Cường mới thoáng hiện lên một tia giễu cợt khó nhận ra, nhưng Khánh Xuân đã nhận ra.

"Nói như vậy, hôm nay em là công cốc rồi chứ gì?"

Khánh Xuân dùng giọng điệu lạnh lùng, tranh cãi nói: "Ít nhất, em biết được hắn còn một cái tên khác, dù thật hay giả đi nữa, ít nhất hắn đã từng dùng cái tên này. Em còn biết hắn từng qua lại với một tên trùm ma túy tên là Hầu Lão Bát, hơn nữa còn tự nhận là xưởng trưởng của một huyện Đông Dương, nếu anh cảm thấy những điều này hoàn toàn vô giá trị, vậy thì em bảo lưu ý kiến."

Mặc dù Lý Xuân Cường thăng chức đội trưởng đã hơn một năm, nhưng thái độ lúc này của Khánh Xuân vẫn giống như hồi còn ở trường học, chẳng kiêng nể gì cả, trong lời nói còn mang theo sự sắc sảo đặc trưng của phụ nữ. Lý Xuân Cường tuy cũng có tính khí, nhưng đối với Âu Khánh Xuân, từ thuở bạn học thiếu niên cho đến khi anh làm đội trưởng, chưa từng đỏ mặt lần nào. Thế là anh không nói nữa, anh biết đây là một buổi tối không hợp ý nhau để trò chuyện. Hơn nữa, thi cốt Hồ Tân Dân vẫn chưa lạnh.

Anh lẳng lặng đứng một lát, nhìn cô hâm cơm, nói: "Em ăn cơm xong thì nghỉ ngơi sớm đi, anh đi đây."

Khánh Xuân quay đầu lại, đối mắt với Lý Xuân Cường trong khoảnh khắc, cô nói: "Đội trưởng, đừng giận em."

Lý Xuân Cường cười vô cùng bao dung, nói: "Không đâu, anh chỉ lo lắng cho cảm xúc của em thôi."

Khánh Xuân trầm mặc không nói gì nữa. Lý Xuân Cường chào từ giã rồi xuống lầu rời đi. Anh lôi chiếc xe đạp của mình ra từ đống xe đạp dưới lầu, còn chưa kịp trèo lên thì Khánh Xuân đã đuổi theo.

"Đội trưởng." Khánh Xuân chạy đến trước mặt anh, có chút hơi thở gấp, cô đưa qua một chiếc hộp nhỏ.

Lý Xuân Cường nhìn lại, hóa ra lại chính là món quà cưới mà mình tặng cho Khánh Xuân mấy năm trước — một chú tiểu ngưu bằng vàng ròng. Anh đứng đó với sắc mặt khó coi, không nhận lấy.

"Đội trưởng, cái này trả lại cho anh."

Tim Lý Xuân Cường đập thình thịch, anh gần như có cảm giác đau đớn vì bị tổn thương: "Khánh Xuân, đây là món quà anh thành tâm thành ý tặng em. Em không thích, có thể vứt đi."

Biểu cảm trên mặt Khánh Xuân hoàn toàn không có ý đồ xấu, "Xuân Cường, anh tuyệt đối đừng giận, món quà này em rất thích. Nhưng đây là quà anh tặng cho đám cưới của em và Tân Dân, bây giờ chúng em không thể kết hôn nữa, cho nên nên trả lại cho anh."

Sự chân thành trong giọng điệu này khiến tâm trạng của Lý Xuân Cường được xoa dịu đôi chút. Anh nói:

"Vậy cứ coi như anh tặng riêng cho một mình em đi, đồ không lớn, coi như vì tình nghĩa của chúng ta."

Khánh Xuân vẫn kiên quyết đặt chiếc hộp nhỏ tinh xảo vào ngực Lý Xuân Cường, lắc đầu nói:

"Không, không, nếu không phải kết hôn, giữa đồng nghiệp chúng ta tặng quà gì chứ, hơn nữa món quà này quá quý giá, trong lòng em không gánh nổi."

Lý Xuân Cường nhìn chằm chằm chiếc hộp nhỏ màu đỏ, nén giận nói: "Em đã nhất quyết không cần, anh không miễn cưỡng." Anh ngẩng đầu lên, cười với Khánh Xuân, nụ cười có phần chua xót, "Coi như anh đa tình tự chuốc lấy vậy."

Khánh Xuân không biết vì sao lại đột nhiên nhớ đến Tân Dân, cô bất chợt cảm thấy trong đầu toàn là hình bóng và tiếng cười nói của Hồ Tân Dân, đôi mắt cô ngấn lệ, nhưng vẫn cố gắng làm bộ bình tĩnh, ép bản thân phải ra vẻ như không có chuyện gì xảy ra.

"Xuân Cường, anh chăm sóc em, đối với em rất tốt, điều này trong lòng em biết rõ, kỳ thực trong lòng em rất cảm ơn anh. Em, em cũng thay mặt Tân Dân cảm ơn anh nhé. Nhưng anh biết đấy, Tân Dân vừa mới đi, trong lòng em, vẫn còn rối bời lắm. Nếu em có nói gì hay làm gì, anh đừng để bụng."

Lý Xuân Cường hiểu ý gật đầu, anh quay người leo lên xe đạp, đạp được mấy bước lại chống chân xuống. Quay đầu nhìn lại, dưới ngọn đèn đường trước tòa nhà, Khánh Xuân vẫn đứng nguyên ở chỗ cũ, Lý Xuân Cường nói:

"Ngày mai đi làm đi, chúng ta lại bàn bạc cho kỹ vụ án này."