Ngay từ mùa hè năm 1876, khi lễ hội đầu tiên tại Bayreuth đang ở thời kỳ rực rỡ nhất, tôi đã đoạn tuyệt với Wagner trong tâm tưởng. Tôi không thể chịu đựng được sự giả dối. Kể từ khi Wagner trở lại Đức, ông ta đã từng bước hạ mình xuống thấp trước tất cả những gì tôi khinh rẻ—thậm chí cả chủ nghĩa bài Do Thái... Thật ra, lúc đó đã là thời điểm chín muồi để chia tay ông ta: nhưng bằng chứng cho điều đó đã đến quá sớm. Richard Wagner, bề ngoài là tạo vật đắc thắng nhất còn sống; nhưng thực tế lại là một kẻ suy đồi, cáu bẳn và tuyệt vọng, đã bất ngờ quỳ gối đầy bất lực và vụn vỡ trước cây thập tự của Thiên Chúa giáo... Chẳng lẽ vào thời điểm đó không có một người Đức nào đủ tinh mắt để nhìn thấu, đủ sự đồng cảm trong tâm hồn để cảm nhận cái bản chất ghê rợn của cảnh tượng này sao? Có phải tôi là người duy nhất phải chịu đựng điều đó?—Đủ rồi, sự kiện bất ngờ đó, như một tia chớp rạch ngang, đã khiến tôi nhìn thấy quá rõ ràng cái nơi mà mình vừa rời bỏ,—và nó cũng làm tôi rùng mình, như một kẻ vừa vô tình thoát khỏi một hiểm họa lớn. Khi tiếp tục cuộc hành trình một mình, tôi run rẩy. Không lâu sau đó, tôi đổ bệnh, nhưng còn hơn cả bệnh—tôi thấy mệt mỏi;—mệt mỏi vì những thất vọng liên miên trước mọi thứ mà con người hiện đại chúng ta còn có thể hào hứng, mệt mỏi vì năng lượng, sự cần cù, hy vọng, tuổi trẻ và tình yêu bị phung phí khắp nơi; kiệt quệ vì chán ghét cả cái thế giới đầy rẫy sự dối trá duy tâm và làm mềm yếu lương tâm, cái thế giới mà một lần nữa, trong trường hợp của Wagner, đã giành thắng lợi trước một người vốn dĩ dũng cảm nhất; và cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, mệt mỏi bởi nỗi buồn của một sự hoài nghi tàn nhẫn—rằng giờ đây tôi bị kết án phải ngày càng hoài nghi hơn, ngày càng khinh miệt hơn, và ngày càng cô độc hơn bao giờ hết. Bởi tôi chẳng có ai ngoài Richard Wagner... Tôi luôn bị kết án phải sống trong xã hội của những người Đức...

Kể từ đó, đơn độc và tàn nhẫn với chính bản thân, tôi đứng về phía đối lập—không phải không có giận dữ—chống lại chính mình và ủng hộ tất cả những gì đã làm tôi tổn thương và đè nặng lên tôi; và thế là tôi tìm thấy con đường dẫn đến chủ nghĩa bi quan can trường, thứ đối lập hoàn toàn với mọi sự dối trá duy tâm, và theo tôi thấy, đó cũng chính là con đường dẫn đến với bản thân tôi—đến với sứ mệnh của tôi... Cái thứ ẩn giấu và chế ngự đó, cái thứ mà suốt bao thời đại chúng ta vẫn chưa có tên gọi, cho đến khi cuối cùng nó lộ diện dưới hình hài sứ mệnh của chúng ta,—gã bạo chúa bên trong chúng ta này trút một sự trả thù khủng khiếp lên chúng ta cho mỗi nỗ lực chúng ta thực hiện nhằm né tránh hay trốn thoát khỏi nó, cho mỗi thử nghiệm của chúng ta trong việc cố kết thân với những kẻ mà chúng ta không hề thuộc về, cho mỗi công việc tích cực, dù đáng trân trọng đến đâu, khiến chúng ta chệch hướng khỏi mục tiêu chính yếu:—phải, và thậm chí cho cả mỗi đức hạnh nào muốn bảo vệ chúng ta khỏi sự nghiêm ngặt của ý thức trách nhiệm sâu thẳm nhất. Bệnh tật luôn là câu trả lời, bất cứ khi nào chúng ta dám nghi ngờ quyền được thực hiện sứ mệnh của mình, bất cứ khi nào chúng ta bắt đầu dễ dãi với bản thân. Thật kỳ lạ và kinh khủng thay! Chúng ta phải trả giá đắt nhất cho sự nghỉ ngơi của chính mình! Và nếu sau tất cả, chúng ta muốn quay lại với trạng thái khỏe mạnh, thì chúng ta không còn lựa chọn nào khác: chúng ta buộc phải gánh vác lấy những gánh nặng còn nặng nề hơn cả những gì đã đè nặng lên chúng ta trước kia...