Chúng ta luôn phải ghi nhận công lao của Wagner ở việc, trong nửa sau thế kỷ thứ mười chín, ông đã khắc sâu nghệ thuật vào ký ức chúng ta như một điều lớn lao và tráng lệ. Quả thực, ông đã làm điều này theo cách riêng của mình, và đó không phải là cách của những con người chính trực và có tầm nhìn xa.