Hãy thử nghe màn hai của vở “Götterdämmerung” mà không cần phần kịch xem sao. Đó là thứ âm nhạc hỗn độn, hoang dại như một cơn ác mộng, nhưng lại rạch ròi đến mức đáng sợ như thể nó muốn làm cho cả người điếc cũng phải nghe rõ. Sự lưu loát mà chẳng nói lên điều gì ấy mới thật đáng lo ngại làm sao. So với nó, phần kịch quả là một sự giải thoát thực sự.—Liệu có phải thực tế là thứ âm nhạc này khi nghe đơn lẻ, xét cho cùng thì không thể chịu nổi (trừ một vài đoạn cố ý tách biệt) lại là điểm cộng cho nó chăng? Chỉ cần nói rằng thứ âm nhạc này khi không có phần kịch đi kèm chính là sự phủ nhận vĩnh viễn đối với mọi quy luật phong cách cao cả nhất thuộc về âm nhạc cổ điển: kẻ nào hoàn toàn quen thuộc với nó, kẻ đó sẽ mất đi mọi cảm giác đối với những quy luật ấy. Nhưng liệu vở kịch có được cải thiện nhờ sự bổ sung này không? Một cách giải thích mang tính biểu tượng đã được áp dụng cho nó, một thứ chú giải ngữ học, thứ đang tròng xiềng xích lên sự thấu hiểu nội tâm và tự do của trí tưởng tượng—thật là độc đoán.

Âm nhạc chính là ngôn ngữ của kẻ chú giải, kẻ nóiuyên thuyên suốt từ đầu đến cuối và chẳng cho chúng ta lấy một phút ngơi nghỉ. Hơn nữa, ngôn ngữ của hắn lại là một thứ ngôn ngữ khó hiểu và cũng đòi hỏi phải được giải thích. Kẻ nào từng bước một nắm bắt được trước hết là phần lời (ngôn ngữ!), rồi chuyển hóa nó thành hành động trong tâm trí, tiếp theo là tìm kiếm, thấu hiểu và trở nên quen thuộc với hệ thống biểu tượng âm nhạc trong đó: phải, và lại còn đem lòng yêu mến cả ba điều ấy: một con người như vậy khi ấy mới trải nghiệm được niềm vui sướng lớn lao. Nhưng sao mà đòi hỏi khắt khe thế! Hoàn toàn không thể làm được điều này ngoại trừ trong một vài khoảnh khắc ngắn ngủi,—sự tập trung gấp mười lần từ phía đôi mắt, đôi tai, trí hiểu và cảm xúc của một con người, sự hoạt động sắc bén đến vậy trong việc tiếp thu mà không hề có sự phản hồi mang tính sáng tạo, quả thực là quá sức mệt mỏi!—Chỉ có rất ít người hành xử theo cách này: vậy thì tại sao lại có nhiều người bị tác động đến thế? Bởi vì hầu hết mọi người chỉ chú ý ngắt quãng, và lơ đễnh trong đôi khi cả một đoạn dài; bởi vì họ dồn toàn bộ sự chú ý lúc thì vào âm nhạc, lúc sau vào kịch, rồi chốc chốc lại sang cảnh trí—nghĩa là họ mổ xẻ tác phẩm ra thành từng mảnh.—Nhưng làm như vậy thì thể loại tác phẩm mà chúng ta đang bàn luận đã bị kết án rồi: không phải vở kịch mà chỉ là một khoảnh khắc của nó là kết quả thu được, một sự lựa chọn tùy tiện. Người sáng tạo ra một thể loại mới nên xem xét điều này! Các nghệ thuật không nên luôn luôn được dọn ra cùng một lúc,—nhưng chúng ta nên noi theo sự tiết độ của người xưa, thứ vốn sát với bản chất con người hơn.