Là đời như kịch hay kịch như đời?
Một hồi luân chuyển hạ màn sau trăm năm, hoa hải thượng chốn này nay đã chẳng còn phong vị hồng nhan tri kỷ, mà là văng vẳng bên tai tiếng hát "Tường vi tường vi nở khắp nơi"...
Lý Lôi
Năm 1931. Trên chuyến tàu thủy từ Ninh Ba đi Thượng Hải. Câu chuyện của Chân Như và Tông Giang.
Tông Giang, 25 tuổi, là một nam thanh niên gầy gò và cao ráo, anh thích đứng trên boong tàu để tận hưởng cảnh đẹp thời khắc tuyệt vời, ánh nắng như dòng nước xuyên qua lớp áo đen mỏng tang của anh, tâm trạng Tông Giang vô cùng thoải mái, anh vừa làm được một vụ làm ăn lớn ở Ninh Ba, đến Thượng Hải là để nghỉ dưỡng, đồng thời cũng để tránh đầu sóng ngọn gió.
Hành khách trên boong tàu rất đông, Tông Giang theo thói quen đứng ở nơi hơi cách xa đám đông một chút. Rất nhanh, anh đã nhìn thấy Chân Như.
Chân Như đơn độc đứng trong góc nhưng cũng không giấu nổi một bầu phong cảnh trên người, tóc cô cắt ngang tai, mặc áo ngắn màu mộc viền hoa đào, vạt áo chéo cài một cây bút máy.
Tông Giang thầm khen ngợi trong lòng, phụ nữ đẹp hơn cô nhiều như pháo hoa, nhưng cái đẹp nữ sinh trên người Chân Như lại mang một phong cách riêng biệt, khiến những người phụ nữ xinh đẹp khác phải ngước nhìn không kịp.
Tông Giang giả vờ như vô tình bước về phía Chân Như...
Năm 2003. Thượng Hải.
Chu Mạc cuối cùng cũng viết xong vở kịch năm màn về Chân Như và Tông Giang, anh đặt tên cho kịch bản là "Hương 4711", bởi vì nữ chính Chân Như dùng một loại sáp thơm dịu mát tên là 4711, một thương hiệu mang đậm dấu ấn Thượng Hải xưa.
Sự phồn hoa đến xương tủy của Thượng Hải xưa vẫn luôn là một hạt chu sa trong lòng Chu Mạc, anh thường hay nói đùa rằng mình là người kiếp trước, mượn khung xương kiếp này để khoác lên linh hồn ngày cũ. "Tôi là phóng viên tờ Thân Báo." Chu Mạc thích tự định hình bản thân như vậy hơn, thậm chí những vở kịch dưới ngòi bút của anh cũng đều diễn ra vào thời đại đó.
Gió biển thổi lồng lộng, Tông Giang ngửi thấy hương thơm từ người Chân Như, trời đã tối muộn, những người trên boong tàu thưa dần, nhưng anh và cô vẫn trò chuyện vô cùng tâm đắc.
Tông Giang phát hiện ra nữ sinh trước mắt này đầu óc đầy tư tưởng mới mẻ, nhưng thực chất vẫn còn nguyên vẻ ngây thơ, tính ra mới chỉ mười chín tuổi, lại là lần đầu tiên một mình ra khỏi cửa, anh quả quyết rằng cô rất cần sự che chở của mình.
Chín giờ tối. Chu Mạc hẹn Hoan Hương gặp nhau ở Bách Lạc Môn. Trải qua bao nhiêu năm tháng, Bách Lạc Môn kỳ thực vẫn luôn ở đó, chỉ là không còn những vũ điệu, mà đã chuyển thành rạp chiếu phim.
Chính Hoan Hương là người đề nghị gặp nhau ở đây, "Em rất muốn đến tham quan nơi này mà."
Trong điện thoại, giọng Hoan Hương thậm chí còn mang theo chút nũng nịu. Để quay vở kịch của Chu Mạc, Hoan Hương đã bay từ Bắc Kinh đến gặp anh, vừa vặn đúng mùa mưa phùn. Chu Mạc vốn không muốn ra ngoài vào lúc này, nhưng Hoan Hương lại khiến anh có chút rung động khó tả.
Sườn xám màu ngó sen, mái tóc dài uốn xoăn đen nhánh, trên người Hoan Hương mang quá nhiều phong tình Thượng Hải xưa khiến người ta mê đắm. Phương Bắc không nuôi dưỡng được người phụ nữ như thế, quê gốc của Hoan Hương là Ninh Ba.
Vở kịch này vốn bắt đầu từ Ninh Ba.
Mấy ngày tiếp theo, Chân Như kể cho người đàn ông áo đen mới quen nghe về thân thế của mình, cha cô vừa mới qua đời, gia cảnh sa sút, cô chuẩn bị đến Thượng Hải tìm một công việc để nuôi gia đình.
Thuyền gần đến Thượng Hải, thái độ của Chân Như bỗng trở nên thẹn thùng, Tông Giang thừa biết trái tim thiếu nữ của cô đã xao động.
Tông Giang nói nếu anh có một công việc đàng hoàng để làm, anh sẽ cưới em, giúp em gánh vác gia đình.
Mặt Chân Như đỏ bừng, cuối cùng cũng nói: "Có lẽ bạn cũ của cha có thể giúp đỡ tìm việc làm, đàn ông kiếm việc vẫn dễ hơn phụ nữ rất nhiều."
Cả hai nhìn nhau mỉm cười ý nhị. Thuyền cập bến Thượng Hải, họ đi thẳng đến thương hành trên đường Joffre, để gặp người bạn cũ của cha Chân Như.
Trên đường Joffre có rất nhiều công ty bách hóa, Hoan Hương đã mua một chiếc sườn xám, đường xẻ tà rất cao, eo cực kỳ ôm sát, bỗng nhiên mang theo ý vị mê hoặc.
Chu Mạc nói, chỉ có sườn xám năm 1934 mới yểu điệu nhường này. Khi ấy, nữ sinh là những người thời thượng nhất, minh tinh cũng mặc trang phục nữ sinh, nói tiếng Anh.
Chân Như dẫn Tông Giang đến trước một căn biệt thự kiểu Tây, ngặt nỗi người bạn cũ của cha có việc đã đi vắng, đối tác làm ăn của ông là một người ngoại quốc, Chân Như đã dùng tiếng Anh thương lượng với ông ta rất lâu, rồi vui mừng nói với Tông Giang: Người đàn ông ngoại quốc này đồng ý nhận anh vào làm, bây giờ có thể ký hợp đồng luôn.
Hợp đồng làm thành hai bản, bằng tiếng Anh, Tông Giang không hiểu chữ nào, Chân Như rất nghiêm túc xem giúp anh, công việc chỉ là chép đi chép lại vài thứ, đãi ngộ cũng khá tốt. Tông Giang điểm chỉ tay vào, người ngoại quốc liền đưa cho Chân Như một sấp tiền, đó là tiền lương ứng trước.
Hoan Hương nói: "Cô ấy chắc sẽ đi mua một lọ 4711 trước nhỉ?" Hoan Hương cũng dùng nước hoa, ngửi rất kỳ lạ, vừa dịu dàng lại vừa đắm say, Chu Mạc cảm thấy mình đã yêu cô ấy mất rồi.
Mọi chuyện đều vô cùng thuận lợi. Chân Như mang hành lý về nhà trước, nhân tiện nói trước với gia đình chuyện để Tông Giang ở nhờ. Tông Giang ở lại, đợi để cảm ơn người bạn cũ của cha cô. Ghi nhớ địa chỉ xong, Tông Giang tiễn Chân Như rời đi, hai ngườin quyến luyến không nỡ rời xa.
Đêm trước ngày Chu Mạc tiễn Hoan Hương rời đi, họ ân ái với nhau.
Cơ thể Chu Mạc chưa từng khao khát một người phụ nữ đến thế, anh nói với Hoan Hương: "Anh yêu em rồi. Em có bằng lòng từ bỏ tất cả để đến bên anh không?"
Hoan Hương để lại một địa chỉ: Số 4711, Phố cổ Panjiayuan, Bắc Kinh.
Chân Như đã đi. Cánh cửa lớn vừa khép lại, Tông Giang liền biến thành một "heo cái" (bán mình làm culi), mấy ngày sau sẽ bị người ngoại quốc chở sang San Francisco làm lao động chân tay. Chân Như đã cuốn theo cả tiền bán thân của anh.
Vốn dĩ chẳng có Chân Như nào cả.
Phố cổ Panjiayuan, Bắc Kinh.
Chu Mạc sa cơ lỡ vận lang thang đầu đường xó chợ, anh không tìm thấy Hoan Hương, lại còn đánh mất toàn bộ giấy tờ và tiền bạc.
Ngày thứ bốn mươi bảy, anh nhìn thấy một bức tranh quảng cáo Thượng Hải cũ thời những năm ba mươi trên một quầy đồ cổ: "Sáp ngọc dung 4711".
Người phụ nữ trong tranh mái tóc uốn xoăn, mặc sườn xám màu ngó sen, chính là Hoan Hương! Hoan Hương khiến anh tương tư đến tận xương tủy!
Năm 1931, Tông Giang hoa hải thượng 4711.
Năm 2003, Chu Mạc hoa hải thượng 4711.
Là đời như kịch hay kịch như đời? Một hồi luân chuyển hạ màn sau trăm năm, hoa hải thượng chốn này nay đã chẳng còn phong vị hồng nhan tri kỷ, mà là văng vẳng bên tai tiếng hát tường vi tường vi nở khắp nơi.