Vận may mỉm cười lần cuối với ngài de Balibari, giúp ông thắng một khoản lớn tại sòng bài faro của mình.
Vào lúc mười giờ sáng hôm sau, chiếc xe ngựa của Nam tước de Balibari đỗ lại như thường lệ trước cửa khách sạn của ông; và ngài Nam tước, lúc ấy đang đứng ở cửa sổ, khi thấy cỗ xe đến, liền thong thả bước xuống theo phong thái đường hoàng quen thuộc của mình.
– Thằng khốn Ambrose của ta đâu rồi? – ông vừa nói, vừa đảo mắt tìm kiếm khi không thấy tên đầy tớ ra mở cửa xe.
– Tôi sẽ hạ bậc thang xuống cho ngài, – một tên hiến binh đang đứng cạnh xe ngựa lên tiếng; và ngài Nam tước vừa bước vào xe, viên sĩ quan liền nhảy vọt theo sau ông, một tên khác trèo lên cỗ phượng hoàng ngồi cạnh đánh xe, và cỗ xe bắt đầu lăn bánh.
– Lạy Chúa nhân từ! – ngài Nam tước thốt lên. – Thế này là thế nào?
– Các ngài đang đi ra biên giới, – viên hiến binh đáp, vừa đưa tay chạm vành mũ.
– Thật là đáng xấu hổ – thật đê tiện! Ta yêu cầu được thả xuống trước nhà Đại sứ Áo!
– Tôi có lệnh nhét giẻ vào miệng ngài nếu ngài la hét, – viên hiến binh lạnh lùng nói.
– Toàn bộ châu Âu sẽ phải biết chuyện này! – ngài Nam tước nổi giận lôi đình.
– Tùy ngài muốn nghĩ sao thì nghĩ, – viên sĩ quan đáp lại, và rồi cả hai rơi vào im lặng.
Sự im lặng ấy không hề bị phá vỡ trên đoạn đường từ Berlin đến Potsdam, nơi ngài Nam tước đi qua đúng lúc Đức Vua đang duyệt binh đội cận vệ cùng các trung đoàn Bulow, Zitwitz, và Henkel de Donnersmark ở đó. Khi ngài Nam tước đi ngang qua chỗ Quốc vương, nhà vua liền ngả mũ chào và phán: "Qu'il ne descende pas: je lui souhaite un bon voyage." Ngài de Balibari liền cúi đầu thật sâu để đáp lại thiện ý ấy.
Xe vừa rời khỏi Potsdam chưa bao xa thì bỗng bùng lên tiếng đại bác báo động.
– Có kẻ đào ngũ, – viên sĩ quan nói.
– Có thể thế sao? – ngài Nam tước đáp rồi ngả người ra phía sau ghế xe.
Nghe tiếng súng nổ, dân thường dọc bên đường lũ lượt túa ra mang theo súng săn và chĩa ba với hy vọng tóm được kẻ trốn trại. Bọn hiến binh hình như cũng rất sốt sắng muốn đi lùng bắt kẻ đó. Tiền thưởng cho một tên đào ngũ lên tới năm mươi đồng vương miện đối với kẻ nào bắt giao nộp.
– Thưa ngài, – ngài Nam tước quay sang nói với viên cảnh sát ngồi cùng xe với mình, – thú nhận đi, có phải ngài đang nóng lòng muốn tống khứ tôi đi – kẻ mà ngài chẳng kiếm chác được gì – để đi lùng tên đào ngũ có thể mang lại cho ngài năm mươi đồng vương miện phải không? Sao không bảo người đánh xe phóng nhanh lên? Ngài cứ thả tôi ở biên giới rồi quay lại cuộc săn lùng của mình chẳng phải sớm hơn sao? Viên sĩ quan bèn ra lệnh cho kẻ đánh xe phi nhanh hơn; nhưng với ngài Nam tước thì con đường dài đến mức không tài nào chịu nổi. Có một hoặc hai lần, ông tưởng như nghe thấy tiếng vó ngựa phi rần rần ở phía sau; ngựa của ông dường như chạy chưa nổi hai dặm một giờ; nhưng dẫu sao chúng vẫn chạy. Cuối cùng thì những thanh chắn trắng đen cũng hiện ra trước mắt, ngay cạnh Bruck, đối diện với sắc xanh lá và vàng của xứ Sachsen. Các nhân viên hải quan Sachsen bước ra.
– Tôi không có hành lý, – ngài Nam tước nói.
– Vị quý ông này không mang theo bất cứ thứ gì vi phạm cả, – các sĩ quan Phổ cười tủm tỉm đáp, rồi tỏ thái độ rất cung kính chào tạm biệt vị tù nhân của họ.
Ngài de Balibari liền thưởng cho mỗi người một đồng Frederic.
– Thưa các ngài, – ông nói, – chúc các ngài một ngày tốt lành. Nhờ các ngài ghé qua tòa nhà mà chúng ta xuất phát sáng nay, bảo người hầu của tôi gửi tiếp hành lý của tôi đến khách sạn "Ba vị vua" ở Dresden nhé.
Rồi ra lệnh đổi ngựa mới, ngài Nam tước tiếp tục cuộc hành trình hướng về kinh đô đó. Chắc tôi không cần phải nói cho các vị biết rằng nhân vật chính ấy chính là tôi.
– Từ Nam tước de Balibari gửi Redmond Barry, Esq., Quý ông người Anh, tại Khách sạn 3 Vương miện, Dresden, Sachsen.
– Cháu Redmond yêu quý,—Lá thư này đến tay cháu nhờ một người đáng tin cậy, không ai khác chính là ông Lumpit thuộc phái bộ Anh, người đã tường tận câu chuyện kỳ lạ của chúng ta, cũng như toàn bộ Berlin sẽ sớm biết đến vậy. Hiện tại họ mới chỉ biết một nửa; họ chỉ mới biết rằng có một kẻ đào ngũ đã chuồn mất trong bộ quần áo của ta, và ai nấy đều phải thán phục sự lanh lợi cùng lòng dũng cảm của cháu.
Ta thú nhận rằng trong suốt hai tiếng đồng hồ sau khi cháu rời đi, ta nằm trên giường mà lòng thấp thỏm không yên, cứ phập phồng lo sợ không biết Đức Vua có nổi hứng tống cổ ta đến Spandau vì cái trò đùa quái ác mà cả hai chúng ta đã gây ra hay không. Nhưng trong trường hợp đó, ta đã chuẩn bị sẵn các biện pháp phòng ngừa: ta đã viết một bản tường trình sự việc gửi lên cấp trên của ta là Bộ trưởng Áo, kể rõ đầu đuôi câu chuyện chân thực về việc cháu đã bị cài bẫy để dò la ta ra sao, việc cháu hóa ra lại là họ hàng gần gũi thế nào với ta, việc chính bản thân cháu cũng bị bắt cóc ép vào quân ngũ ra sao, và việc cả hai chúng ta đã quyết định giúp cháu trốn thoát như thế nào. Chắc chắn nhà vua sẽ bị thiên hạ cười chê đến mức không bao giờ dám bén mảng động đến dù chỉ một sợi tóc của ta. Hẳn là ngài de Voltaire sẽ phải thốt lên những gì trước một hành động bạo ngược nhường ấy? Nhưng hôm đó là một ngày may mắn, và mọi chuyện đều diễn ra đúng như ý muốn của ta. Khi ta đang nằm trên giường chừng hai tiếng rưỡi sau khi cháu đi, thì tên cựu Đại úy Potzdorff của cháu xông vào. "Redmont!" hắn cất giọng kẻ cả theo kiểu Thượng Đức của hắn, "mày có ở đó không?" Không thấy trả lời. "Tên khốn kiếp này chuồn mất rồi," hắn lẩm bẩm; và thẳng tiến đến chiếc hộp đỏ nơi ta cất giữ những bức thư tình, con mắt giả mà ta thường đeo, cặp súc sắc may mắn ưa thích từng giúp ta tung được mười ba ván thắng liền ở Prague; hai bộ răng giả làm ở Paris, và những món đồ riêng tư khác mà cháu thừa biết.
Ban đầu hắn thử dùng một chùm chìa khóa, nhưng chẳng có chiếc nào vừa với ổ khóa nhỏ kiểu Anh cả. Thế là tên quý tử ấy lôi từ trong túi ra một cái đục và một chiếc búa, rồi xông vào cạy phá như một tên trộm chuyên nghiệp, quả thực đã đập phá tung chiếc tráp nhỏ của ta ra!
Đến lúc ta phải hành động rồi. Ta tiến về phía hắn, tay thủ sẵn một chiếc bình đựng nước khổng lồ. Ta bước đến bên hắn không một tiếng động ngay đúng lúc hắn vừa cạy tung chiếc hộp, và dồn hết sức bình sinh giáng cho hắn một cú trời giáng vào đầu làm chiếc bình nước vỡ vụn ra thành trăm mảnh, khiến viên đại úy của ta khò khè một tiếng rồi ngã lăn ra đất bất tỉnh nhân sự. Ta cứ tưởng mình đã đánh chết hắn rồi cơ chứ.
Thế là ta giật chuông tất cả các phòng trong nhà; rồi la hét, nguyền rủa và gào lên: "Trộm!—trộm!—chủ nhà!—giết người!—cháy!" cho đến khi toàn bộ gia nhân ào ào chạy xô lên cầu thang. "Đứa hầu của ta đâu rồi?" ta gầm lên. "Kẻ nào dám cả gan cướp bóc ta giữa ban ngày ban mặt thế này? Hãy nhìn mặt tên vô lại mà ta bắt quả tang đang đập phá hòm xiểng của ta đây này! Hãy gọi cảnh sát, hãy gọi Ngài Đại sứ Áo đến đây! Toàn bộ châu Âu sẽ phải biết về sự nhục mạ này!"
– "Lạy Chúa nhân từ!" chủ nhà kêu lên, "chúng tôi thấy ngài đi khỏi từ ba tiếng trước cơ mà!"
– "TA ư!" ta đáp lại; "này hay nhỉ, ta nằm ì trên giường suốt cả buổi sáng nay ấy chứ. Ta bị ốm—ta đã uống thuốc—ta có rời khỏi nhà bước nào đâu sáng nay! Cái tên khốn kiếp Ambrose đâu rồi? Nhưng khoan đã! Quần áo và mái tóc giả của ta đâu?" vì ta đang đứng trước mặt họ trong bộ áo ngủ đi kèm tất chân, đầu đội chiếc mũ ngủ.
– "Tôi hiểu rồi—tôi hiểu rồi!" một cô hầu phòng nhỏ thốt lên: "Ambrose đã chuồn mất trong bộ đồ của ngài Nam tước rồi ạ."
– "Còn tiền của ta—tiền của ta!" ta lớn tiếng: "cái ví có chứa bốn mươi tám đồng Frederic của ta đâu rồi? Nhưng chúng ta vẫn còn tóm được một tên trong bọn chúng. Lũ lính đâu, hãy bắt lấy hắn!"
– "Đó là ngài tiểu bá tước Herr von Potzdorff mà!" chủ nhà thốt lên, vẻ mặt ngày càng kinh ngạc hơn.
– "Cái gì! Một quý ông lại đi cạy hòm của ta bằng búa và đục ư—không thể nào có chuyện đó được!"
Lúc này Herr von Potzdorff đã hồi tỉnh lại, trên đầu mọc lên một cục bướu to bằng cái quánh nấu cháo; và đám lính liền lôi cổ hắn đi, vị quan tòa được mời đến liền lập một biên bản sự việc, và ta đòi ngay một bản sao, rồi lập tức gửi thẳng cho ngài đại sứ của mình.
Hôm sau ta bị giam lỏng trong phòng, và một vị quan tòa, một vị tướng quân cùng một đám đông luật sư, sĩ quan và quan chức được phái đến để hống hách, làm khó dễ, đe dọa và dụ dỗ ta. Ta khai rằng đúng là cháu đã kể với ta việc cháu bị bắt cóc ép vào quân ngũ, rằng ta tưởng cháu đã được tha ngũ, và ta giữ cháu lại với những lời giới thiệu tốt đẹp nhất. Ta bèn viện dẫn đến vị Đại sứ của mình, người có trách nhiệm phải đến cứu giúp ta; và nói ngắn gọn lại, tên Potzdorff tội nghiệp giờ đây đang trên đường tới Spandau; còn ông chú của hắn, lão Potzdorff lớn, đã mang đến cho ta năm trăm đồng louis, kèm theo lời khẩn khoản xin ta hãy tức tốc rời khỏi Berlin và êm thấm dẹp bỏ câu chuyện đau lòng này.
Ta sẽ có mặt ở khách sạn "Ba Vương miện" với cháu vào ngày hôm sau ngày cháu nhận được thư này. Hãy mời ông Lumpit ăn tối. Đừng tiếc tiền—cháu là con trai của ta đấy. Mọi người ở Dresden đều biết người chú kính yêu của cháu,
– NAM TƯỚC DE BALIBARI.
Và nhờ những tình tiết kỳ diệu ấy mà tôi lại được tự do một lần nữa; tôi đã giữ vững quyết tâm được đưa ra khi ấy, là không bao giờ để bản thân rơi vào tay bất kỳ một tên tuyển mộ lính nào nữa, và từ nay về sau mãi mãi là một quý ông.
Với số tiền này, cùng với vận may đỏ đen liên tiếp kéo theo sau đó, chúng tôi có đủ khả năng để xuất hiện với một vẻ bề ngoài không hề tầm thường chút nào. Ông chú nhanh chóng hội ngộ với tôi tại quán trọ ở Dresden, nơi dưới cái cớ bị bệnh, tôi đã ở yên trong phòng chờ cho đến khi ông đến; và vì Nam tước de Balibari rất được lòng triều đình Dresden (do từng là bạn thân thiết của vị quân vương quá cố, Tuyển hầu tước, đồng thời là Quốc vương xứ Poland, một vị vua phóng túng và dễ mến bậc nhất châu Âu), nên tôi nhanh chóng hòa nhập vào tầng lớp thượng lưu tinh hoa nhất của kinh đô xứ Sachsen: nơi mà tôi có thể tự hào nói rằng ngoại hình, phong thái của chính tôi, cùng sự ly kỳ của những cuộc phiêu lưu mà tôi từng là nhân vật chính, đã khiến tôi được chào đón nồng nhiệt hơn bao giờ hết. Chẳng có buổi tiệc tùng nào của giới quý tộc mà hai quý ông nhà Balibari lại không được mời đến. Tôi vinh dự được yết kiến và đón nhận sự tiếp đón ân cần tại Triều đình bởi vị Tuyển hầu tước, và tôi đã viết về nhà cho mẹ tôi một bức thư miêu tả vô cùng rực hoa về sự giàu sang sung túc của mình, đến nỗi người phụ nữ tội nghiệp suýt chút nữa đã quên bẵng đi phần phúc đức cõi thiên đàng lẫn vị cha xứ của bà là Mục sư Joshua Jowls, để lặn lội sang tận nước Đức tìm tôi; nhưng việc đi lại thời đó vô cùng khó khăn, thế nên chúng tôi đã tránh được sự viếng thăm của bà cụ.
Tôi nghĩ rằng linh hồn của Harry Barry, cha tôi, một người luôn có tư chất tao nhã, hẳn đã phải vui mừng khôn xiết khi chứng kiến địa vị mà tôi đang nắm giữ; tất cả phụ nữ đều mong mỏi được tiếp đón tôi, tất cả đàn ông đều tức tối đến phát điên; cùng cạn ly cụng chén với các công tước và bá tước trong những buổi tiệc tối, khiêu vũ những vũ điệu minuet với các nữ nam tước cao quý (như cách họ ngớ ngẩn tự xưng ở Đức), với những vị nữ hiển vinh kiều diễm, thậm chí là với cả các bậc hoàng thân quốc thích và những vị điện hạ tối cao: thử hỏi ai có thể cạnh tranh được với vị nam tước trẻ tuổi hào hoa người Ireland? ai mà ngờ được rằng mới chỉ có bảy tuần lễ trước thôi, tôi vẫn chỉ là một tên thường dân—chà! Tôi thật xấu hổ khi nghĩ đến điều đó! Một trong những khoảnh khắc tuyệt vời nhất đời tôi là tại buổi tiệc lớn ở Cung điện Tuyển hầu tước, nơi tôi có vinh dự được bước đi trong điệu polonaise cùng chính Nữ bá tước xứ Bayreuth, em ruột của lão Friedrich già: lão Friedrich già, kẻ mà bộ đồng phục vải nỉ xanh gớm ghiếc của hắn tôi từng mặc, dây nịt của hắn tôi từng đánh bóng bằng đất sét trắng, và những phần khẩu phần tẻ nhạt gồm bia loãng cùng dưa cải muối chua kinh tởm của hắn tôi từng nuốt trọn ròng rã suốt năm năm trời.
Sau khi thắng được một cỗ xe ngựa kiệu kiểu Anh từ tay một quý ông người Ý trên sòng bạc, ông chú của tôi đã cho người vẽ huy hiệu dòng họ lên hai bên thành xe một cách lộng lẫy hơn bao giờ hết, phía trên được đính kèm (vì chúng tôi là hậu duệ của những vị vua cổ đại) một chiếc vương miện Ireland với kích thước và lớp mạ vàng lộng lẫy nhất. Tôi đã cho khắc chiếc vương miện này thay cho tước hiệu trên một chiếc nhẫn ấn triện bằng đá thạch anh tím lớn đeo ở ngón trỏ; và tôi chẳng ngại thú nhận rằng tôi thường hay khoe khoang rằng món trang sức này đã được truyền lại trong gia tộc tôi từ mấy ngàn năm nay, vốn dĩ thuộc về tổ tiên trực hệ của tôi, cố Quốc vương Brian Boru, hay còn gọi là Barry. Tôi dám cá là những giai thoại của Viện Hợp hiệu quý tộc chắc gì đã xác thực hơn câu chuyện của tôi.
Ban đầu, vị Đại sứ và các quý ông ở khách sạn Anh thường tỏ ra khá dè dặt với hai vị quý tộc người Ireland chúng tôi, đồng thời hoài nghi về tuyên bố địa vị của chúng tôi. Vị Đại sứ quả thực là con trai của một lãnh chúa, nhưng ngồng ngược lại ông ta cũng đồng thời là cháu nội của một chủ tiệm tạp hóa; và tôi đã nói thẳng điều đó với ông ta tại bữa tiệc hóa trang của Bá tước Lobkowitz. Ông chú tôi, hệt như một nhà quý tộc chân chính mà ông vốn là, nắm rõ phả hệ của mọi gia đình tai mặt ở châu Âu. Ông bảo đó là kiến thức duy nhất xứng tầm với một quý ông; và những khi không chơi bài, chúng tôi thường dành hàng giờ bên cuốn Gwillim hoặc D’Hozier để nghiên cứu phả hệ gia tộc, học thuộc lòng các phù hiệu áo giáp, và làm quen với quan hệ họ hàng của giới thượng lưu chúng tôi. Than ôi! Khoa học quý tộc ấy giờ đây đang dần mai môt; cũng giống như những ván bài vậy, thiếu vắng những việc học hỏi và tiêu khiển đó thì tôi khó lòng hình dung nổi một người danh dự có thể tồn tại bằng cách nào.
Cuộc quyết đấu đầu tiên của tôi với một người có tiếng tăm không chút nghi ngờ trong giới thượng lưu là về vấn đề tước vị của tôi, với vị Nam tước trẻ Sir Rumford Bumford thuộc phái bộ ngoại giao Anh; đồng thời ông chú tôi cũng gửi lời thách đấu tới vị Đại sứ, nhưng đối phương đã từ chối không đến. Tôi đã bắn trúng chân Sir Rumford giữa những giọt nước mắt vui sướng của ông chú, người đã tháp tùng tôi ra bãi đấu trường; và tôi xin hứa với các vị rằng từ đó trở đi không một vị công tử nào còn dám hoài nghi tính xác thực về phả hệ của tôi hay dám chế giễu chiếc vương miện Ireland của tôi nữa.
Chúng tôi đã có một cuộc sống tuyệt vời làm sao! Tôi thừa biết mình sinh ra đã là một quý ông, dựa vào cái cách đầy tự nhiên mà tôi thích nghi với công việc này: vì nó quả thực là một nghề nghiệp. Bởi lẽ mặc dù MỌI THỨ CÓ VẺ như toàn là niềm vui hưởng thụ, nhưng tôi xin cam đoan với bất kỳ kẻ kém cỏi nào vô tình đọc được dòng này rằng chúng ta, những kẻ bề trên của các ngươi, cũng phải lao động vất vả chẳng kém gì các ngươi đâu; dẫu tôi chẳng bao giờ dậy trước giữa trưa, nhưng chẳng phải tối nào tôi cũng thức trắng chơi bài cho đến tận tối muộn sau nửa đêm đó sao? Đã bao lần chúng tôi trở về giường ngủ đúng lúc các trung đoàn đang diễu hành ra ngoài để tập trận sớm; và ồ! Lòng tôi cảm thấy thật sảng khoái làm sao khi nghe tiếng kèn bugle thổi khúc báo thức trước lúc bình minh, hay khi ngắm nhìn các trung đoàn rầm rập kéo ra sân tập, và nghĩ rằng bản thân mình không còn bị trói buộc bởi kỷ luật gớm ghiếc ấy nữa, mà đã được trả lại đúng với địa vị vốn có trong tự nhiên của mình.
Tôi hòa nhập vào đời sống đó ngay tức khắc, hệt như thể chưa từng làm bất cứ việc gì khác trong suốt cuộc đời mình. Tôi có người hầu riêng túc trực hầu hạ, một thợ làm tóc người Pháp đến chải chuốt mái tóc cho tôi mỗi buổi sáng; tôi cảm nhận được hương vị của sô-côla gần như bằng trực giác, và có thể phân biệt được đâu là loại sô-côla Tây Ban Nha chính gốc đâu là loại của Pháp chỉ chưa đầy một tuần sau khi bước vào địa vị mới; tay tôi đeo nhẫn đủ các ngón, hai bên túi áo đều giắt đồng hồ, gậy gộc, đồ trang trí cùng đủ các loại hộp đựng thuốc hít, món nào món nọ đều đua nhau khoe sắc vẻ thanh lịch. Tôi sở hữu con mắt thẩm mỹ tự nhiên tinh tế nhất về ren và đồ sứ hơn bất cứ kẻ nào tôi từng biết; tôi có thể định giá một con ngựa chuẩn xác chẳng kém gì bất kỳ tay buôn người Do Thái nào ở Đức; trong khoản bắn súng và các môn thể thao vận động thì tôi không có đối thủ; tôi dốt chính tả nhưng lại có thể nói tiếng Đức và tiếng Pháp cực kỳ trôi chảy. Tôi có ít nhất mười hai bộ quần áo; ba bộ thêu chỉ vàng lộng lẫy, hai bộ viền bạc, một chiếc áo khoác nhung màu đỏ lựu lót lông chồn zibeline; một chiếc màu xám kiểu Pháp, viền bạc, lót lông chồn chinchilla. Tôi có cả những chiếc áo choàng mặc buổi sáng bằng lụa gấm. Tôi học đàn ghi-ta, và cất giọng hát những khúc ca vui nhộn tiếng Pháp vô cùng tuyệt vời. Thật ra, còn nơi nào tìm được một quý ông nào tài hoa hơn Redmond de Balibari cơ chứ?
Tất cả những sự xa hoa phù hợp với địa vị của tôi tất nhiên không thể mua được nếu thiếu tiền bạc và sự tín dụng; để có được những thứ đó, trong khi gia tài của tổ tiên đã bị tụi tôi tàn phá sạch trơn, và chúng tôi thì quá cao ngạo để vướng vào những thói phàm phu, sự chậm chạp cùng những rủi ro bấp bênh của việc buôn bán, ông chú tôi đã duy trì một sòng bài faro. Chúng tôi hợp tác với một người Florentine rất có tiếng tăm tại tất cả các triều đình châu Âu, Bá tước Alessandro Pippi, một tay chơi bài cừ khôi chưa từng thấy; nhưng về sau hắn lại giở thói làm một kẻ tiểu nhân khốn nạn, và tôi đã phát hiện ra rằng cái tước hiệu bá tước của hắn chỉ là một trò bịp bợm trơ trẽn mà thôi. Ông chú tôi thì bị tật ở tay như tôi đã nói; còn Pippi, cũng như mọi kẻ bịp bợm khác, lại là một kẻ hèn nhát; chính nhờ tài năng kiếm thuật vô địch cùng sự sẵn sàng ra tay của tôi đã duy trì danh tiếng cho cái gọi là "công ty" của chúng tôi, và làm câm nín biết bao kẻ cờ bạc nhút nhát vốn có thể còn do dự không muốn thanh toán tiền thua cược. Chúng tôi luôn chơi theo lời hứa danh dự với bất kỳ ai: nghĩa là bất kỳ ai có lòng tự trọng và dòng dõi quý tộc. Chúng tôi không bao giờ thúc ép đòi tiền thắng cược bằng được hay từ chối nhận giấy nhận nợ thay cho tiền vàng. Nhưng khốn khổ cho kẻ nào không chịu trả nợ khi đến hạn! Redmond de Balibari chắc chắn sẽ đến tận nơi đòi nợ kèm theo tấm vé bạc của hắn, và tôi xin hứa với các vị rằng rất hiếm khi có những khoản nợ khó đòi: ngược lại, các quý ông còn tỏ ra biết ơn sự khoan dung của chúng tôi, và uy tín về lòng danh dự của chúng tôi chưa bao giờ bị phơi bày vết nhơ nào. Về sau này, một định kiến quốc gia tầm thường đã chọn cách bôi nhọ thanh danh của những người đàn ông danh dự tham gia vào nghề cờ bạc; nhưng tôi đang nói về những ngày tháng tốt đẹp ở châu Âu ngày xưa, trước khi sự hèn nhát của giới quý tộc Pháp (trong cuộc Cách mạng đáng hổ thẹn, cái kết đó hoàn toàn xứng đáng với họ) mang lại tai tiếng và sự lụi tàn cho tầng lớp chúng ta. Giờ đây họ mở miệng ra là chê bai những người tham gia cờ bạc; nhưng tôi rất muốn biết cách thức kiếm sống của HỌ thì có gì vinh dự hơn của chúng tôi chứ? Tên môi giới trên Sàn giao dịch chứng khoán kẻ chuyên làm giá lên giá xuống, mua đi bán lại, chắp vá những khoản vay dối trá và buôn bán trên các bí mật quốc gia, hắn khác gì một kẻ cờ bạc? Tên thương gia buôn trà và mỡ cừu, hắn có khá khẩm hơn chỗ nào? Những kiện hàng chàm bẩn thỉu của hắn chính là những con súc sắc của hắn, những lá bài của hắn xuất hiện mỗi năm một lần thay vì mười phút một lần, và đại dương chính là bàn cờ màu lục của hắn. Các người gọi ngành luật là một nghề cao quý, nơi một kẻ sẵn sàng nói dối vì bất kỳ kẻ nào trả giá cao; vứt bỏ sự nghèo đói chỉ vì khoản tiền thù lao từ kẻ giàu, vứt bỏ công lý chỉ vì sự bất công nằm sẵn trong tập hồ sơ vụ án của hắn ta. Các người gọi một bác sĩ là người danh dự, một kẻ lang băm bịp bợm chẳng hề tin vào những thứ thuốc linh đan mà hắn kê đơn, và thản nhiên đút túi đồng tiền vàng của các người chỉ để thì thầm vào tai các người rằng hôm nay trời đẹp lắm; vậy mà, chà, một người đàn ông hào hiệp ngồi xuống trước tấm thảm nỉ xanh và thách thức mọi đối thủ, tiền của hắn đọ với tiền của họ, vận may của hắn đọ với vận may của họ, lại bị thế giới đạo đức hiện đại của các người ruồng bỏ. Đó là một âm mưu của tầng lớp trung lưu chống lại giới quý tộc; thời buổi này chỉ có giọng điệu đạo đức giả của bọn chủ tiệm tạp hóa mới được cất lên mà thôi. Tôi khẳng định rằng cờ bạc từng là một định chế của tinh thần hiệp sĩ: nó đã bị phá hủy, cùng với những đặc quyền khác của những kẻ sinh ra đã thuộc dòng dõi quyền quý. Khi Seingalt đấu bài suốt sáu mươi mốt tiếng đồng hồ không rời khỏi bàn, các người có nghĩ rằng hắn chẳng hề tỏ ra dũng cảm chút nào không? Chúng ta đã từng chứng kiến những dòng máu cao quý nhất, và cả những đôi mắt rực rỡ nhất châu Âu hồi hộp quây quần xung quanh bàn cờ thế nào, khi tôi và ông chú nắm giữ những lá bài và sòng bạc chống lại một tay chơi gớm ghiếc nào đó đang đem vài ngàn trong số hàng triệu của hắn ra đặt cược với toàn bộ gia tài của chúng tôi bày trên tấm thảm nỉ xanh! khi chúng tôi đối đầu với kẻ táo bạo Alexis Kossloffsky và thắng bảy ngàn đồng louis trong một ván duy nhất, nếu chúng tôi thua, chúng tôi đã thành kẻ ăn mày ngay ngày hôm sau; còn KHI HẮN THUA, hắn chỉ mất đi một ngôi làng cùng vài trăm nông nô đang cầm cố mà thôi. Khi ở Toeplitz, Công tước xứ Courland mang tới mười bốn tên đầy tớ, mỗi tên mang bốn túi phلorin, và thách thức sòng bài của chúng tôi chơi cá cược với những chiếc túi niêm phong đó, chúng tôi đã đòi hỏi điều gì? "Thưa ngài," chúng tôi nói, "chúng tôi chỉ có tám mươi ngàn florin trong sòng, hoặc hai trăm ngàn trong kỳ hạn ba tháng. Nếu các túi của Điện hạ không chứa quá tám mươi ngàn, chúng tôi xin tiếp." Và chúng tôi đã nhận lời, để rồi sau mười một tiếng đồng hồ chơi bài, có lúc sòng bạc của chúng tôi chỉ còn vỏn vẹn hai trăm linh ba đồng ducat, chúng tôi đã thắng của hắn mười bảy ngàn florin. Điều ĐÓ không phải là một sự táo bạo lớn lao hay sao? Nghề nghiệp ĐÓ chẳng lẽ không đòi hỏi kỹ năng, sự kiên trì và lòng dũng cảm hay sao? Bốn vị vua đội vương miện đã đứng xem ván bài đó, và một vị công chúa hoàng gia, khi tôi lật được con ách cơ và hô "Paroli", đã bật khóc nức nở. Không một ai trên lục địa châu Âu nắm giữ địa vị cao hơn Redmond Barry vào thời điểm đó; và khi Công tước xứ Courland thua cuộc, ngài đã vui lòng cất lời khen ngợi rằng chúng tôi đã thắng một cách vô cùng đường hoàng; và quả thực chúng tôi đã thắng như vậy, rồi lại vung tay tiêu xài một cách vô cùng hào phóng những gì chúng tôi đã thắng được.
Vào giai đoạn này, ông chú của tôi, người đều đặn tham dự thánh lễ mỗi ngày, luôn thả mười florin vào hộp quyên góp. Bất cứ nơi nào chúng tôi đặt chân đến, các chủ quán trọ đều chào đón chúng tôi nồng nhiệt hơn cả các bậc hoàng tử. Chúng tôi thường đem thức ăn thừa từ các bữa tối và bữa tiệc của mình phát cho hàng tá người ăn xin và họ đã cầu nguyện ban phước cho chúng tôi. Bất kỳ kẻ nào dắt ngựa hay đánh giày cho tôi đều nhận được một đồng ducat cho công sức của họ. Tôi có thể nói rằng chính tôi là tác giả tạo nên vận may chung của chúng tôi, bằng cách truyền sự táo bạo vào lối chơi bài của chúng tôi. Pippi là một tên gan bé, hắn luôn tỏ ra hèn nhát mỗi khi bắt đầu thắng cược. Ông chú tôi (tôi nói về ông với sự kính trọng vô bờ) lại quá sùng đạo và quá cứng nhắc như một viên sĩ quan kỷ luật thép trên sòng bài nên chẳng bao giờ có thể thắng LỚN được. Lòng dũng cảm tinh thần của ông là điều không phải bàn cãi, nhưng sự táo bạo của ông thì lại chưa đủ. Cả hai vị tiền bối ấy rất nhanh chóng thừa nhận tôi là thủ lĩnh của họ, và đó chính là lý do tạo nên phong cách xa hoa mà tôi vừa miêu tả.
Tôi đã nhắc đến H.I.H. Công nương Frederica Amelia, người đã vô cùng xúc động trước thành công của tôi, và tôi sẽ mãi mãi ghi nhớ với lòng biết ơn sự che chở mà vị tôn nữ cao quý ấy đã dành cho tôi. Bà có niềm đam mê mãnh liệt với cờ bạc, quả thực các phu nhân ở hầu hết các triều đình châu Âu thời bấy giờ đều như vậy, và do đó thường gây ra không ít phiền toái cho chúng tôi; vì phải nói thật rằng các quý bà rất thích chơi bài, đúng thế, nhưng lại không thích TRẢ TIỀN. Vấn đề danh dự không được phái đẹp thấu hiểu thấu đáo; và trong những chuyến hành trình qua các triều đình Bắc Âu của chúng tôi, đã có lúc chúng tôi phải trầy trật hết sức mới ngăn cản được họ tham gia sòng bài, đòi được tiền khi họ thua, hoặc nếu họ chịu trả tiền thì phải ngăn không cho họ dùng những biện pháp trả thù vô cùng cuồng nộ và kỳ quái nhất. Trong những ngày tháng vinh quang rực rỡ của vận mệnh chúng tôi, tôi tính toán rằng chúng tôi đã mất không dưới mười bốn ngàn đồng louis chỉ vì những lần quỵt tiền như thế. Một vị công nương thuộc dòng dõi công tước đã đưa cho chúng tôi kim cương giả thay vì kim cương thật mà bà đã long trọng cầm cố cho chúng tôi; một vị khác thì tổ chức một vụ trộm kho báu hoàng gia và suốt định đổ tội trộm cắp ấy lên đầu chúng tôi, nếu không nhờ sự cẩn trọng của Pippi, kẻ đã giữ lại một tờ giấy nhận nợ mà "Độ lượng cao sang" của bà đã trao cho chúng tôi, rồi gửi nó thẳng cho viên đại sứ của hắn; nhờ sự phòng ngừa ấy mà tôi tin chắc cái cổ của chúng tôi mới được bảo toàn. Một vị quý bà thứ ba thuộc tầng lớp cao quý (nhưng không phải hoàng tộc), sau khi tôi thắng một khoản tiền kết xù bằng kim cương và ngọc trai từ bà ta, đã sai người tình cùng một băng cướp cạn mai phục chặn đường tôi; và chỉ nhờ có lòng dũng cảm, kỹ năng cùng vận may phi thường, tôi mới thoát thân được khỏi bọn ác ôn đó, bản thân tuy bị thương nhưng đã bỏ lại tên chủ mưu chết ngay tại chỗ: thanh kiếm của tôi đâm xuyên vào mắt hắn và gãy gục ở đó, còn lũ đồi bại đi theo thấy thủ lĩnh ngã xuống liền hoảng hốt bỏ chạy. Chứ nếu không chúng đã kết liễu đời tôi rồi, bởi lúc ấy tôi chẳng có lấy một thứ vũ khí tự vệ nào trong tay.
Như vậy có thể thấy rằng cuộc đời chúng tôi, dẫu cho có vẻ ngoài xa hoa lộng lẫy đến đâu đi nữa, vẫn là một cuộc đời đầy rẫy hiểm nguy và gian khó tột cùng, đòi hỏi phải có tài năng cao độ và lòng dũng cảm mới có thể thành công; và thường thì khi chúng tôi đang trên đà thắng lợi rực rỡ, chúng tôi lại bất ngờ bị đuổi cổ khỏi vùng đất đó chỉ vì một cơn hứng thú bất chợt của vị quân vương đang trị vì, một âm mưu của một tình nhân đang vỡ mộng, hay một cuộc cãi vã với vị bộ trưởng cảnh sát. Nếu nhân vật sau không được hối lộ hay mua chuộc, thì việc chúng tôi nhận được lệnh trục xuất đột ngột là chuyện vô cùng cơm bữa; và cứ thế, chúng tôi buộc phải sống một cuộc đời lang bạt và nay đây mai đó.
Mặc dù lợi nhuận từ một cuộc sống như vậy, như tôi đã nói, là rất lớn, nhưng các khoản chi phí thì lại khổng lồ không kém. Vẻ bề ngoài và tùy tùng của chúng tôi quá ư lộng lẫy đối với tâm trí chật hẹp của Pippi, kẻ lúc nào cũng làu bàu về sự hoang phí của tôi, dù vẫn buộc phải thừa nhận rằng sự bủn xỉn và keo kiệt của chính hắn sẽ chẳng bao giờ đạt được những chiến thắng huy hoàng mà sự hào phóng của tôi đã mang lại. Bất chấp mọi thành công, nguồn vốn của chúng tôi không phải là quá lớn. Ví dụ như câu nói với Công tước xứ Courland lúc nãy chỉ là một lời khoác lác suông xét trên phương diện hai trăm ngàn florin trong kỳ hạn ba tháng. Chúng tôi chẳng có khoản tín dụng nào, và chẳng có xu dính túi nào ngoài số tiền đang bày trên bàn cược, và chắc chắn sẽ bị buộc phải tháo chạy nếu Điện hạ thắng cược và chấp nhận những tờ hối phiếu của chúng tôi. Đôi khi, chúng tôi cũng bị giáng những đòn đau điếng. Một sòng bạc thì PHẦN LỚN là sự chắc ăn; nhưng thỉnh thoảng một ngày đen đủi sẽ ập đến; và những kẻ có được sự dũng cảm của vận may, ít nhất là vậy, phải biết đối mặt thật tốt với vận rủi: tin tôi đi, vế sau mới là thử thách khó khăn hơn trong cả hai.
Một trong những vận rủi ác nghiệt đó đã giáng xuống đầu chúng tôi tại lãnh địa của Đại công tước xứ Baden, ở Mannheim. Pippi, kẻ lúc nào cũng lăm lăm tìm kiếm cơ hội kiếm ăn, đã đề nghị mở một sòng bạc ngay tại quán trọ nơi chúng tôi dừng chân, cũng là nơi các sĩ quan thiết kỵ của Đại công tước thường lui tới ăn tối; và theo đó một vài ván cờ bạc nhỏ đã diễn ra, một vài đồng vương miện và đồng louis tồi tàn chuyền tay nhau qua lại; tôi hy vọng là phần thắng nghiêng về phía những vị sĩ quan quân đội khốn khổ ấy, những kẻ đích thực là những gã khốn cùng nhất dưới vầng thái dương này.
Nhưng trớ trêu thay, một cặp sinh viên trẻ tuổi từ trường Đại học Heidelberg gần đó, những kẻ đến Mannheim để nhận tiền thu nhập hàng quý của họ và nhờ thế đang giắt lưng vài trăm đô-la, đã được giới thiệu vào sòng; và vì chưa từng chơi bài bao giờ, họ bắt đầu thắng (như thông lệ muôn thuở). Đen đủi thay, họ lại đang say xỉn, và tôi nghiệm ra rằng trước cơn say thì những tính toán cờ bạc chuẩn xác nhất thường hoàn toàn sụp đổ. Họ chơi một cách hoàn toàn điên rồ, vậy mà vẫn cứ thắng hoài. Mọi lá bài họ đặt cược đều lật lên theo ý họ. Họ đã cuỗm mất của chúng tôi một trăm đồng louis chỉ trong vòng mười phút; và thấy Pippi bắt đầu nổi giận còn vận may thì quay lưng lại với chúng tôi, tôi liền lên tiếng đòi đóng cửa sòng bài trong đêm, viện cớ rằng ván bài chỉ mang tính chất đùa vui và chừng đó là đã quá đủ rồi.
Nhưng Pippi, kẻ đã cãi cọ với tôi từ ngày hôm đó, vẫn quyết tâm tiến hành, và kết cục là mấy tên sinh viên tiếp tục chơi và thắng đậm hơn nữa; rồi chúng cho mấy tên sĩ quan vay tiền, và đám này cũng bắt đầu thắng theo; và bằng một cách thức hèn hạ tồi tệ như thế, trong căn phòng quán trọ đặc quánh khói thuốc lá, bên chiếc bàn gỗ linh sam nhem nhuốc bia và rượu mạnh, trước một đám hạ sĩ đói khát và một cặp sinh viên chừa mọc râu, ba trong số những tay chơi cừ khôi và lừng lẫy nhất châu Âu đã thua sạch một ngàn bảy trăm đồng louis! Giờ đây nghĩ lại tôi vẫn thấy đỏ mặt vì hổ thẹn. Nó hệt như việc Charles XII hay Richard Trái Tim Sư Tử ngã gục trước một pháo đài nhỏ bé và một bàn tay vô danh (như lời người bạn ông Johnson của tôi đã viết), và thực tế đó là một thất bại vô cùng nhục nhã.
Đó chưa phải là thất bại duy nhất. Khi những kẻ chinh phục tội nghiệp của chúng tôi đã chuồn mất, vẫn còn ngơ ngác vì đống tài sản kếch xù mà vận may vừa vô tình ném vào tay họ (một trong những tên sinh viên đó tên là Nam tước de Clootz, có lẽ chính là kẻ sau này đã bị chém đầu ở Paris), Pippi lại khơi mào tiếp cuộc cãi vã ban sáng, và đôi bên đã buông ra những lời lẽ vô cùng nặng nề gay gắt. Trong số đó tôi nhớ có chuyện tôi đã dùng một chiếc ghế đẩu quật ngã hắn xuống đất, và định hất cổ hắn văng ra khỏi cửa sổ; nhưng ông chú tôi, vốn là người điềm tĩnh và đang trải qua Mùa Chay với sự trang nghiêm quen thuộc của mình, đã đứng ra can thiệp giữa chúng tôi, và một sự hòa giải đã diễn ra, Pippi cất lời xin lỗi và thừa nhận bản thân đã sai.
Lẽ ra tôi phải hoài nghi sự thành tâm của tên người Ý phản bội đó mới phải; thực ra, vì trước nay tôi chưa từng tin dù chỉ nửa lời hắn nói trong đời, nên tôi cũng chẳng hiểu tại sao mình lại ngốc nghếch đi tin hắn vào lúc đó, để rồi lên giường đi ngủ và giao phó cả chìa khóa két tiền của chúng tôi cho hắn. Sau vụ thua cược trước đám thiết kỵ binh, trong két vẫn còn gần 8.000 bảng Anh tính cả tiền mặt và hối phiếu. Pippi nằng nặc đòi phải cạn một bát rượu nóng để thắt chặt lại tình hòa giải, và tôi chắc chắn hắn đã bỏ thuốc mê vào ly rượu đó; bởi vì cả ông chú lẫn tôi đều ngủ li bì cho đến tận trưa ngày hôm sau, và tỉnh dậy với những cơn đau đầu dữ dội cùng chứng sốt cao; chúng tôi mãi đến trưa mới chịu rời khỏi giường. Hắn đã biến mất được mười hai tiếng đồng hồ, để lại cái tráp công quỹ rỗng tuếch; và bỏ lại đằng sau một thứ bản tính toán quái gở, qua đó hắn cố gắng ngụy biện rằng đây là phần lợi nhuận thuộc về hắn, và mọi khoản thua lỗ đều phát sinh mà không có sự đồng thuận của hắn.
Thế là, sau mười tám tháng trời, chúng tôi lại phải bắt đầu gây dựng lại từ hai bàn tay trắng. Nhưng liệu tôi có nản lòng thoái chí không? Không hề. Tủ quần áo của chúng tôi vẫn đáng giá một khoản tiền kếch xù; bởi vì thời đó các quý ông không ăn mặc trông giống như mấy tên thư ký giáo xứ, và một nhân vật thượng lưu thường diện một bộ trang phục cùng bộ trang sức đủ để làm nên cơ ngơi của một gã tiểu thương; thế nên chẳng thèm than van dù chỉ một phút, chẳng thèm thốt ra một lời giận dữ nào (tính tình của ông chú về mặt này quả thực tuyệt vời), cũng chẳng để cho bất kỳ một sinh linh nào lọt tai bí mật về khoản tiền bị mất của chúng tôi, chúng tôi đem ba phần tư số trang sức và quần áo đi cầm cố cho nhà băng Moses Lowe, và dùng số tiền thu được từ việc bán đứt cùng tiền túi cá nhân, tổng cộng lại thiếu chút nữa là được 800 đồng louis, chúng tôi lại hiên ngang ra trận trở lại.