Barry Lyndon

Lượt đọc: 373 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 4
Barry Nhìn Ngắm Vinh Quang Quân Sự Ở Cự Ly Gần

❊ ❊ ❊

Tôi vốn chỉ thích giao thiệp với những tầng lớp tao nhã và căm ghét mọi mô tả về lối sống thấp h kém. Do đó, lời kể của tôi về xã hội mà tôi đang dấn thân vào đây ắt phải ngắn ngủi; và thực sự, ký ức về nó đem lại cho tôi sự khó chịu khôn tả. Chà! Những hồi ức về cái xó xỉnh tăm tối tựa ngục tù nơi chúng tôi, những người lính, bị giam giữ; về những kẻ khốn nạn mà tôi buộc phải chung đụng; về những tên nông phu, kẻ trộm cắp vặt, những tên móc túi đã tìm cách trốn chạy nghèo đói hoặc luật pháp (thực ra, bản thân tôi cũng vậy), vẫn đủ khiến tôi thấy hổ thẹn cho đến tận bây giờ, và khiến đôi má già nua của tôi phải đỏ bừng khi nghĩ rằng đã có lúc mình bị buộc phải kết giao với thứ hàng tôm hàng cá ấy. Tôi đã rơi vào tuyệt vọng, nếu như, may mắn thay, không có những sự kiện xảy ra làm chấn hưng tinh thần tôi, và phần nào an ủi tôi trước những bất hạnh.

Sự an ủi đầu tiên tôi nhận được là một trận cãi vã ra ra trò, diễn ra ngay vào ngày hôm sau khi tôi bước lên con tàu chở quân, với một gã khổng lồ tóc đỏ — một tên phu kiệu đã tòng quân để trốn tránh một người vợ dữ như chằn lửa, dù là một võ sĩ quyền Anh, nhưng ả ta còn ghê gớm hơn hắn rất nhiều. Ngay khi gã này — tôi nhớ tên hắn là Toole — thoát khỏi vòng tay của mụ vợ là thợ giặt, bản tính dũng mãnh và hung ác của hắn liền trỗi dậy, biến hắn thành kẻ thống trị đối với tất cả những ai quanh hắn. Mọi tân binh, đặc biệt, đều trở thành đối tượng để tên vũ phu này lăng mạ và ngược đãi.

Như tôi đã nói, tôi chẳng có đồng nào trong túi, và đang ngồi đầy buồn bã trước một đĩa thịt xông khói ôi thiu cùng chiếc bánh quy mốc meo được dọn ra cho bữa ăn chung, thì đến lượt tôi được phát đồ uống, và tôi cũng được phục vụ giống như những người khác, bằng một chiếc lon thiếc dơ dáy chứa hơn nửa pint rượu rum pha nước. Chiếc cốc quá nhờ nhờ và dơ bẩn khiến tôi không thể không quay sang tên phục vụ bếp và bảo: “Này anh bạn, kiếm cho tôi cái ly coi!” Ngay lập tức, lũ khốn xung quanh tôi bật cười rộ lên, và kẻ cười to nhất dĩ nhiên lại chính là ngài Toole. “Hãy mang cho quý ông đây một chiếc khăn lau tay, và phục vụ ngài ấy một bát súp rùa nhé,” gã quái vật đang ngồi, hay đúng hơn là đang xổm trên boong tàu đối diện tôi, gầm lên; và vừa nói, hắn vừa bất ngờ chộp lấy cốc rượu grog của tôi rồi nốc cạn, giữa một tràng pháo tay tán thưởng khác.

“Nếu mày muốn chọc tức nó, hãy khơi lại chuyện mụ vợ thợ giặt chuyên TÁT nó kìa,” một kẻ đáng khinh khác thầm thì vào tai tôi; hắn là một cựu thiếu niên dắt đèn đường, vì chán ngán nghề nghiệp cũ nên đã rẽ sang binh nghiệp.

“Đó có phải là chiếc khăn do vợ anh giặt không, ngài Toole?” tôi cất lời. “Tôi nghe nói cô ta hay dùng nó để lau mặt cho anh lắm đấy.”

“Hỏi nó xem tại sao hôm qua khi vợ đến tàu mà nó lại trốn mặt,” tên dắt đèn đường tiếp tục xúi. Thế là tôi bèn bồi thêm vài câu trò đùa ngớ ngẩn nữa về bọt xà phòng, chuyện sợ vợ và bàn là, khiến gã đàn ông nổi cơn thịnh nộ và thành công châm ngòi cho một cuộc ẩu đả giữa chúng tôi. Đáng lẽ chúng tôi đã lao vào tẩn nhau ngay lập tức, nhưng một cặp lính thủy đánh bộ mặt mày nham nhở đang canh gác ở cửa — sợ rằng chúng tôi sẽ hối hận về cuộc giao ước và nảy sinh ý định trốn chạy — liền bước tới can thiệp với những lưỡi lê tuốt trần; thế nhưng viên trung đội trưởng đi xuống cầu thang, nghe tiếng tranh cãi, đã rủ lòng thương cho phép chúng tôi đấu tay đôi như những người đàn ông thực thụ BẰNG NẮM ĐẤM nếu muốn, và boong trước sẽ được để trống cho mục đích đó. Tuy nhiên, việc sử dụng nắm đấm, theo cách gọi của người Anh, lúc bấy giờ chưa phổ biến ở Ireland, và chúng tôi đồng ý dùng một cặp gậy; chỉ với một thứ vũ khí đó, tôi đã hạ gục gã kia trong vòng bốn phút, giáng cho hắn một cú trời giáng vào cái đầu óc đần độn khiến hắn nằm bất tỉnh nhân sự trên boong, trong khi bản thân tôi chẳng tổn hại mảy may.

Chiến thắng trước kẻ cầm đầu đống rác rưởi ấy đã mang lại cho tôi sự nể trọng giữa đám người hèn m hạ mà tôi là một phần trong đó, đồng thời vực dậy tinh thần vốn đang suy sụp của tôi; và chẳng mấy chốc, hoàn cảnh của tôi trở nên dễ chịu hơn nhờ sự xuất hiện của một người quen cũ ngay trên tàu. Không ai khác chính là người làm chứng thứ hai của tôi trong trận đấu tay đôi định mệnh đã đẩy tôi bước ra đời từ khi còn quá sớm ấy, Đại úy Fagan. Có một vị quý tộc trẻ nắm giữ một đại đội trong trung đoàn của chúng tôi (bộ binh Gale), và vì quá chuộng những thú vui tại khu dạo mát Mall cùng các câu lạc bộ hơn là hiểm nguy của một chiến dịch gian khổ, ông ta đã nhượng lại cơ hội đổi phiên cho Fagan; vốn chẳng có gia tài nào ngoài thanh kiếm, Fagan đã vui vẻ nhận lời. Viên trung đội trưởng đang bắt chúng tôi tập các động tác điều lệnh trên boong (trong khi các thủy thủ và sĩ quan của tàu vận tải đứng nhìn với vẻ cười cợt) thì một chiếc thuyền từ bờ chở vị đại úy của chúng tôi cập tàu; và dẫu cho tôi giật mình đỏ bừng mặt khi ông nhận ra tôi — một hậu duệ nhà Barry — trong cái tư thế nhục nhã này, tôi xin hứa với bạn rằng sự xuất hiện của khuôn mặt Fagan thực sự rất đáng mừng đối với tôi, bởi nó đảm bảo rằng bên cạnh tôi đã có một người quen. Trước đó, tôi u sầu đến mức chắc chắn đã đào ngũ nếu tìm được cách, và nếu đám lính thủy đánh bộ không canh chừng nghiêm ngặt để ngăn chặn mọi cuộc trốn chạy như thế. Fagan nháy mắt ra hiệu nhận ra tôi nhưng không hề có biểu hiện công khai nào tỏ ra quen biết; phải đến hai ngày sau, khi chúng tôi đã từ biệt đất Ireland thân yêu và tiến ra khơi xa, ông mới gọi tôi vào cabin của mình, rồi ân cần bắt tay và mang đến cho tôi những tin tức rất cần thiết về gia đình.

“Ta có nghe tin về mày ở Dublin,” ông nói. “Thật tình thì mày đã sớm ra trò đấy, đúng là con giòng cháu giống; và ta nghĩ mày chẳng thể làm gì khác tốt hơn thế đâu. Nhưng sao mày không viết thư về cho người mẹ tội nghiệp của mày? Bà ấy đã gửi tới nửa tá thư cho mày ở Dublin đấy.”

Tôi đáp rằng mình từng hỏi thư ở bưu điện, nhưng chẳng có lá thư nào gửi cho ngài Redmond cả. Tôi không dám nói thêm rằng sau tuần đầu tiên, tôi đã cảm thấy xấu hổ không dám viết thư cho mẹ.

“Chúng ta phải viết thư cho bà ấy nhờ chuyến hoa tiêu,” ông bảo, “họ sẽ rời tàu sau hai tiếng nữa; và mày có thể báo tin rằng mình bình an, và đã kết hôn với ‘Brown Bess’ [súng hỏa mai].” Tôi thở dài khi ông nhắc đến chuyện kết hôn; nghe vậy, ông cười vang: “Ta biết mày đang tơ tưởng đến một tiểu thư nào đó ở Brady’s Town rồi.”

“Cô Brady có khỏe không ạ?” tôi hỏi; quả thực, tôi khó khăn lắm mới thốt lên được, bởi quả đúng là tôi ĐANG nghĩ về nàng: vì dẫu đã quên lãng nàng giữa chốn phồn hoa hội hè ở Dublin, tôi luôn nhận ra rằng nghịch cảnh khiến con người ta trở nên dạt dào tình cảm biết bao.

“Bây giờ chỉ còn bảy cô nhà Brady thôi,” Fagan đáp với giọng điệu nghiêm nghị. “Tội nghiệp Nora—”

“Lạy Chúa! Nàng làm sao cơ?” Tôi thầm nghĩ đau buồn đã giết chết nàng.

“Nó đau buồn vì chuyện mày đi xa đến mức buộc phải tự an ủi bằng một tấm chồng. Nó bây giờ là phu nhân John Quin rồi.”

“Phu nhân John Quin! Lại có một ngài John Quin KHÁC nữa ư?” tôi kinh ngạc hỏi.

“Không; chính là hắn ta đấy, anh bạn trẻ. Nó đã bình phục sau vết thương. Viên đạn mày bắn ra làm sao đủ sức hại chết nó chứ. Nó chỉ làm bằng giẻ lau thôi. Mày nghĩ nhà Brady lại để mày đá văng một mối lợi mười lăm trăm bảng một năm khỏi gia tộc hay sao?” Và rồi Fagan kể thêm rằng, để tống khứ tôi đi — bởi tên hèn nhát người Anh đó vì sợ tôi nên mãi chẳng dám kết hôn — kế hoạch về trận đấu tay đôi đã được dàn dựng sẵn. “Nhưng mày thực sự đã bắn trúng hắn, Redmond ạ, bằng một cục giẻ lau bọc dày cộp; và gã đó hoảng sợ đến mất một tiếng đồng hồ mới tỉnh lại. Sau đó chúng tao đã kể câu chuyện này cho mẹ mày nghe, và bà ấy đã làm một trận ra trò; bà gửi liền một tá thư đuổi theo mày đến Dublin, nhưng ta đoán mày đã mang tên thật ra để hỏi nhận thư nên chẳng bao giờ tìm thấy.”

“Đồ hèn nhát!” tôi thốt lên (dù thú thật, tâm trí tôi cũng nhẹ nhõm đi phần nào khi biết mình đã không giết hắn). “Và gia tộc Brady xứ Castle Brady lại đồng ý dung túng một kẻ nhát gan như thế bước vào một trong những dòng dõi cổ xưa và đáng kính nhất thế giới ư?”

“Hắn đã trả nợ khoản thế chấp cho ông chú mày rồi,” Fagan nói; “hắn sắm cho Nora một cỗ xe sáu ngựa kéo; hắn sẽ bán lại chức vụ, và Trung uý Ulick Brady thuộc lực lượng Dân quân sẽ mua lại quyền chỉ huy đó. Gã người Anh hèn nhát ấy lại chính là vị cứu tinh cho gia đình chú mày đấy. Thật tình! Vụ việc được dàn xếp quá ổn thỏa.” Rồi vừa cười, vừa kể cho tôi nghe cách mà Mick và Ulick đã kèm chặt hắn không rời nửa bước, dẫu hắn có ý định đào ngũ sang Anh, cho đến khi hôn lễ hoàn tất và đôi uyên ương lên đường đến Dublin. “Mày có đang túng tiền không, anh bạn trẻ?” vị Đại úy tốt bụng tiếp lời. “Mày cứ việc rút tiền từ ta, vì ta vừa bỏ túi đôi trăm từ chỗ Đại nhân Quin cho phần của ta, và chừng nào chúng còn thì mày sẽ chẳng bao giờ phải thiếu thốn.”

Thế là ông bảo tôi ngồi xuống viết một bức thư gửi mẹ, và tôi đã thực hiện ngay lập tức với những lời lẽ vô cùng thành kính và ăn năn, giãi bày rằng mình đã lỡ lầm ăn chơi phóng túng, rằng cho đến tận giây phút đó tôi mới nhận ra mình đã vướng vào một sự nhầm lẫn tai hại nhường nào, và rằng tôi đã lên đường sang Đức với tư cách một lính tình nguyện. Bức thư vừa viết xong thì người hoa tiêu hô lên rằng ông ta sắp sửa lên bờ; và ông rời đi, mang theo bên mình — từ biết bao tâm hồn lo lắng ngoài tôi ra — những lời từ biệt gửi về những người thân yêu tại quê nhà Ireland.

Dẫu cho tôi được gọi là Đại úy Barry trong suốt nhiều năm cuộc đời, và được giới thượng lưu châu Âu biết đến với danh hiệu ấy, nhưng tôi cũng xin thú nhận rằng mình chẳng có lấy một chút danh chính ngôn thuận nào cho tước hiệu ấy hơn nhiều quý ông tự ý nhận vương miện, và chưa bao giờ có quyền mang một chiếc cầu vai hay bất kỳ huy hiệu quân sự nào cao hơn một vạch vải len của hạ sĩ quan. Tôi được thăng làm hạ sĩ bởi Fagan trong hải trình đến sông Elbe, và cấp bậc ấy được chuẩn nhận trên ĐẤT LIỀN. Tôi còn được hứa hẹn một cây giáo bạt binh, và sau đó, có lẽ là một chuẩn úy nếu tôi lập được công trạng; nhưng Định mệnh không định sẵn cho tôi làm lính Anh lâu dài: như sẽ rõ ngay sau đây. Trong khi đó, hải trình của chúng tôi rất thuận lợi; những cuộc phiêu lưu của tôi được Fagan kể lại cho các sĩ quan đồng cấp nghe, và họ đối xử với tôi rất tử tế; còn chiến thắng của tôi trước gã phu kiệu lực lưỡng đã mang lại cho tôi sự kính trọng từ những người đồng ngũ ở boong trước. Được Fagan khích lệ và động thái thúc giục mạnh mẽ, tôi làm tròn bổn phận một cách kiên quyết; thế nhưng, dẫu niềm nở và vui vẻ với binh lính, ban đầu tôi chẳng bao giờ thèm hạ mình giao du với những kẻ hạ đẳng ấy: và thực sự, họ thường gọi tôi là ‘lãnh chúa’. Tôi tin chính cựu thiếu niên dắt đèn đường, một tên tiểu nhân hài hước, đã đặt cho tôi cái tên đó; và tôi cảm thấy mình hoàn toàn xứng đáng với một cấp bậc như thế chẳng kém gì bất kỳ vị quý tộc nào trong vương quốc.

Sẽ cần đến một nhà hiền triết và sử gia vĩ đại hơn tôi mới có thể giải thích được nguyên nhân của cuộc Chiến tranh Bảy năm nổi tiếng mà châu Âu lúc bấy giờ đang vướng vào; và thực sự, nguồn gốc của nó trong mắt tôi luôn phức tạp đến mức, những cuốn sách viết về nó lại khó hiểu đến ngạc nhiên, khiến tôi hiếm khi khôn ngoan hơn được chút nào sau khi đọc xong một chương so với lúc bắt đầu, thế nên tôi sẽ chẳng làm phiền độc giả bằng bất kỳ cuộc bàn luận cá nhân nào về vấn đề này. Tất cả những gì tôi biết là, sau khi tình yêu của Đức Vua dành cho lãnh địa Hanover quê nhà khiến ngài trở nên cực kỳ mất lòng thần dân Anh quốc, với ông Pitt đứng đầu phe chủ chiến phản đối nước Đức, thì thình lình, khi ông Pitt lên làm Thủ tướng, phần còn lại của đế quốc lại tung hô cuộc chiến ấy chẳng kém gì sự căm ghét trước đây. Những chiến thắng tại Dettingen và Crefeld nằm trên cửa miệng của tất cả mọi người, và ‘người anh hùng Tin Lành’, cách mà chúng tôi hay gọi vị vua già vô thần Frederick nước Phổ, được chúng tôi sùng bái như một vị thánh, chỉ một thời gian rất ngắn sau khi chúng tôi suýt nữa gây chiến với ngài trong liên minh với Nữ hoàng kiêm Nữ hoàng đế. Giờ đây, bằng cách nào đó, chúng tôi lại đứng về phía Frederick: Nữ hoàng, người Pháp, người Thụy Điển và người Nga, tất cả đều liên minh chống lại chúng tôi; và tôi nhớ rằng, khi tin tức về trận chiến Lissa truyền đến tận góc khuất xa xôi của Ireland chúng tôi, chúng tôi đã coi đó là một khúc khải hoàn cho chính nghĩa Tin Lành, rồi đốt pháo sáng, thắp lửa mừng, dự lễ thuyết giáo ở nhà thờ và tổ chức kỷ sinh nhật cho vị vua Phổ; nhân dịp ấy ông chú tôi lại say mèm: thực ra cũng giống như bất kỳ dịp nào khác. Hầu hết những kẻ hạ đẳng tòng quân cùng tôi dĩ nhiên đều là tín đồ Công giáo (quân đội Anh vốn đầy rẫy những thành phần như vậy, được tuyển từ đất nước không bao giờ cạn kiệt nguồn nhân lực ấy của chúng tôi), vậy mà họ lại đang chiến đấu cho chính nghĩa Tin Lành cùng Frederick; trong khi ngài đang đánh tơi bời người Thụy Điển theo phái Tin Lành và người Saxon theo phái Tin Lành, bên cạnh lực lượng người Nga theo Chính thống giáo Đông phương và quân đội Công giáo của Hoàng đế cùng Quốc vương Pháp. Chính chống lại những thế lực sau này mà lực lượng phò trợ của Anh được triển khai, và chúng ta đều biết rằng, dù nguyên nhân cuộc giao tranh có là gì đi nữa, một người Anh và một người Pháp luôn sẵn sàng bước vào một trận chiến hết mình.

Chúng tôi đổ bộ lên Cuxhaven, và trước khi ở lại Tuy hầu quốc được một tháng, tôi đã biến thành một người lính trẻ cao ráo, tuấn tú, và với năng khiếu bẩm sinh về các bài tập quân sự, chẳng mấy chốc tôi đã thông thạo các khoa mục điều lệnh chẳng kém gì viên trung sĩ lâu năm nhất trong trung đoàn. Dẫu vậy, thật tuyệt khi mơ mộng về một cuộc chiến vinh quang khi ngồi trên chiếc ghế bành ấm cúng ở quê nhà; ừm, hoặc tham chiến với tư cách một sĩ quan, được bao quanh bởi những quý ông ăn mặc lộng lẫy và được khích lệ bởi những cơ hội thăng tiến. Nhưng những cơ hội ấy chẳng hề mỉm cười với những kẻ khốn khó mang viền áo bằng len: kết cấu thô ráp của những chiếc áo đỏ khiến tôi cảm thấy hổ thẹn mỗi khi thấy một sĩ quan đi ngang qua; tâm hồn tôi từng run lên mỗi khi đi tuần tra, nghe thấy giọng nói của họ lúc quây quần vui vẻ bên bàn ăn; lòng tự ái của tôi phản kháng khi phải bôi bột mỳ và mỡ nến lên tóc thay vì dùng chất thơm bôi tóc tao nhã của một quý ông. Vâng, gu thẩm mỹ của tôi từ xưa đến nay vốn luôn cao sang và hợp thời, và tôi căm ghét cái tập thể tồi tệ mà mình lỡ sa chân vào. Tôi lấy đâu ra cơ hội thăng tiến? Chẳng có người họ hàng nào của tôi có tiền để mua cho tôi một chức sĩ quan cả, và chẳng mấy chốc tôi trở nên chán chường đến mức khao khát một trận giao tranh tổng lực cùng một viên đạn để chấm dứt cuộc đời, đồng thời thề rằng mình sẽ tìm cơ hội để đào ngũ.

Khi nghĩ đến việc tôi, hậu duệ của các vị vua Ireland, lại bị đe dọa ăn đòn roi bởi một tên tiểu ranh mới gia nhập từ trường Eton — khi nghĩ đến việc hắn đề nghị biến tôi thành tên đầy tớ, và rằng trong cả hai lần đó tôi đã không giết quách hắn đi! Ở lần đầu tiên, tôi đã bật khóc (tôi chẳng ngại thừa nhận điều đó) và ném vào đầu ý định nghiêm túc tự sát, nỗi nhục nhã lớn lao biết nhường nào. Nhưng người bạn tốt Fagan của tôi đã đến cứu giúp trong hoàn cảnh ấy, với vài lời an ninh rất đúng lúc. “Cậu bé tội nghiệp của ta,” ông nói, “mỹ không được để tâm chuyện đó quá sức thế. Ăn đòn roi chỉ là một sự nhục nhã mang tính tương đối mà thôi. Bản thân Chuẩn úy trẻ Fakenham cũng vừa bị trượng phạt tại trường Eton mới cách đây một tháng: ta dám cá rằng những vết sẹo của nó còn chưa lành hẳn kìa. Mỹ phải vực lại tinh thần, hãy làm tròn bổn phận, cư xử như một quý ông, và sẽ chẳng có tai họa nghiêm trọng nào giáng xuống đầu cậu được đâu.” Và sau đó tôi nghe được rằng người bảo vệ tôi đã quở trách cậu Fakenham rất nặng nề vì lời đe dọa đó, và bảo với hắn rằng bất kỳ hành động tương tự nào trong tương lai sẽ bị coi là sự xúc phạm trực tiếp đến bản thân ông; nhờ vậy mà vị chuẩn úy trẻ tuổi đã trở nên lịch sự hơn trong chốc lát. Còn về phần các trung sĩ, tôi đã tuyên bố thẳng thừng với một người trong số họ rằng, nếu bất kỳ ai dám đánh tôi, bất kể kẻ đó là ai hay hình phạt ra sao, tôi sẽ lấy mạng hắn. Và, thật tình! có một vẻ kiên quyết chân thành trong lời nói của tôi đã thuyết phục toàn bộ bọn chúng; và chừng nào tôi còn phục vụ trong quân đội Anh, chưa từng có chiếc roi mây nào quất lên bờ vai của Redmond Barry. Quả thực, tôi đã rơi vào trạng thái ngang bướng và sầu muộn đến độ tâm trí hoàn toàn quyết tâm đến cùng, và tôi trông chờ được nghe khúc nhạc tiễn đưa chính mình được tấu lên chắc chắn như khi tôi còn sống. Khi được phong làm hạ sĩ, một vài nỗi thống khổ của tôi đã thuyên giảm; tôi được ăn chung bàn với các trung sĩ nhờ đặc ân riêng, và thường đãi họ đồ uống, rồi thua tiền lũ tiểu nhân ấy trong các ván bài: số tiền mà người bạn tốt ngài Fagan của tôi đã chu cấp đều đặn.

Trung đoàn của chúng tôi, đóng quân quanh Stade và Luneburg, nhanh chóng nhận được lệnh hành quân về phía nam hướng về sông Rhine, vì tin tức truyền đến rằng vị Đại tướng vĩ đại của chúng tôi, Hoàng tử Ferdinand xứ Brunswick, đã bị đánh bại — à không, không phải bị đánh bại, mà là bị cản trở trong cuộc tấn công nhắm vào quân Pháp dưới quyền Công tước de Broglio tại Bergen, gần Frankfurt bên sông Main, và buộc phải rút lui. Khi liên quân rút lui, người Pháp ào ạt xông lên, tung một đòn táo bạo nhằm chiếm lấy Tuy hầu quốc của vị quân vương khả kính của chúng tôi tại Hanover, đe dọa sẽ chiếm đóng nơi đây; giống như họ từng làm trước kia, khi D’Estrees đánh bại người anh hùng xứ Culloden, vị Công tước hào hoa xứ Cumberland, và buộc ngài phải ký văn kiện đầu hàng tại Closter Zeven. Một cuộc tiến quân vào Hanover luôn gây ra sự chấn động lớn trong lồng ngực Hoàng gia của vị Vua nước Anh; nhiều quân lính hơn được phái đến gia nhập cùng chúng tôi, các đoàn xe chở kho báu được chuyển giao cho lực lượng chúng ta và cho đồng minh là Quốc vương Phổ; và dẫu cho, bất chấp mọi sự trợ giúp, quân đội dưới quyền Hoàng tử Ferdinand vẫn yếu hơn rất nhiều so với kẻ thù xâm lược, nhưng chúng ta lại có lợi thế về nguồn tiếp tế tốt hơn, một trong những Đại tướng vĩ đại nhất trên thế giới: và, tôi định nói thêm là lòng dũng cảm của người Anh, nhưng tốt hơn hết là chúng ta càng ít nói về ĐIỀU ĐÓ thì càng hay. Ngài George Sackville đã không thực sự phủng mình trong vòng nguyệt quế tại Minden; nếu không, rất có thể một trong những chiến thắng vĩ đại nhất của thời modern đã được giành lấy ở đó.

Tự đặt mình vào giữa lực lượng Pháp và nội địa của Tuy hầu quốc, Hoàng tử Ferdinand đã khôn ngoan chiếm lấy thị trấn tự do Bremen, biến nơi này thành kho dự trữ và căn cứ quân sự; và xung quanh đó, ngài tập hợp toàn bộ quân sĩ, chuẩn bị sẵn sàng cho trận đánh nổi tiếng tại Minden.

Nếu những Hồi ký này không mang đặc trưng của sự thật, và nếu tôi hạ mình thốt ra dù chỉ một lời mà trải nghiệm cá nhân của chính tôi không mang lại cho tôi quyền lực đầy đủ nhất, tôi hẳn có thể dễ dàng biến mình thành anh hùng của một số cuộc phiêu lưu kỳ lạ và nổi tiếng, rồi theo phong cách của các nhà văn viết tiểu thuyết, giới thiệu độc giả với những nhân vật lớn lao của thời kỳ đáng chú ý này. Những nhân vật này (ý tôi là các nhà văn viết tiểu thuyết), nếu họ lấy một tay đánh trống hoặc một gã thu rác làm anh hùng, bằng cách nào đó vẫn xoay sở để đưa anh ta tiếp xúc với những lãnh chúa vĩ đại nhất và những nhân vật khét tiếng nhất của đế quốc; và tôi dám cá không một ai trong số họ, khi miêu tả trận chiến Minden, lại không thể sắp xếp để đưa Hoàng tử Ferdinand, ngài George Sackville và ngài Granby xuất hiện trực diện. Tôi hẳn đã rất dễ dàng NÓI RẰNG mình có mặt khi mệnh lệnh được chuyển đến Lord George yêu cầu mang kỵ binh xông lên quét sạch phần còn lại của quân Pháp, và khi ông ta từ chối làm điều đó, qua đó phá hỏng chiến thắng vĩ đại. Nhưng thực tế là, tôi cách lực lượng kỵ binh đến hai dặm đường khi sự do dự định mệnh của vị Lãnh chúa ấy diễn ra, và không ai trong số những người lính bộ binh chúng tôi hay biết chuyện gì đã xảy ra cho đến khi chúng ta ngồi bàn tán về trận chiến bên những chiếc nồi nấu vào buổi chiều và nghỉ ngơi sau những nhọc nhằn của một ngày giao tranh ác liệt. Hôm đó tôi chẳng thấy ai có cấp bậc cao hơn đại đội trưởng của mình và một cặp sĩ quan tùy viên cưỡi ngựa lướt qua trong làn khói — ý tôi là chẳng có ai bên phía chúng ta cả. Một tên hạ sĩ nghèo hèn (như cái nhục nhã tôi phải chịu khi ấy) thông thường chẳng được mời vào hội của các vị tổng chỉ huy và giới quyền quý; nhưng bù lại, tôi xin hứa với bạn, tôi đã được diện kiến một số nhân vật rất cừ khôi bên phía QUÂN PHÁP, vì các trung đoàn Lorraine và Royal Cravate của họ đã tấn công chúng tôi suốt cả ngày; và trong TRONG cái thứ HỖN CHIẾN ấy, sang hay hèn đều được đón nhận một cách khá công bằng. Tôi ghét khoác lác, nhưng không thể không nói rằng tôi đã có một cuộc chạm trán rất gần gũi với viên đại đội trưởng của trung đoàn Cravate; vì tôi đã cắm phập lưỡi lê của mình vào người hắn, và hạ gục một tên chuẩn úy tội nghiệp, trẻ mòn, mảnh khảnh và nhỏ bé đến mức một cú đập từ bím tóc của tôi cũng đủ tiễn đưa hắn, tôi nghĩ vậy, thay vì phần báng súng mà tôi đã dùng để quật ngã hắn. Ngoài ra, tôi còn tiêu diệt thêm bốn sĩ quan và binh lính nữa, và trong túi áo của viên chuẩn úy tội nghiệp ấy, tôi tìm thấy một chiếc ví đựng mười bốn đồng louis-d’or cùng một hộp đựng kẹo bạc bằng bạc; trong đó món quà đầu tiên khiến tôi vô cùng hài lòng. Nếu mọi người chịu kể những câu chuyện về các trận chiến theo cách thức mộc mạc này, tôi nghĩ chính nghĩa của sự thật sẽ chẳng phải gánh chịu tổn hại nào. Tất cả những gì tôi biết về trận chiến nổi tiếng tại Minden này (ngoại trừ từ sách vở) đều đã được kể lại ở trên. Chiếc hộp kẹo bằng bạc và chiếc ví vàng của viên chuẩn úy; khuôn mặt tái nhợt của anh chàng tội nghiệp khi ngã xuống; những tiếng hò reo của binh lính trong đại đội khi tôi xông ra giữa làn đạn xối xả để lục soát hắn; những tiếng reo hò và chửi rủa khi chúng tôi giáp lá cà với quân Pháp — quả thực, đó không phải là những ký ức quá ư đường hoàng, và tốt hơn hết nên được lướt qua một cách ngắn gọn. Khi người bạn tốt Fagan của tôi bị bắn ngã, một đại úy đồng cấp, đồng thời là bạn rất thân của ông, quay sang Trung úy Rawson và nói: ‘Fagan ngã rồi; Rawson, đó là đại đội của anh đấy.’ Đó chính là toàn bộ văn bia mà vị thủ lĩnh dũng cảm của tôi nhận được. ‘Ta đáng lẽ đã để lại cho mày một trăm đồng guinea, Redmond,’ đó là những lời trăn trối cuối cùng của ông dành cho tôi, ‘nếu không vì một chuỗi vận rủi chết tiệt tối qua tại bàn chơi faro.’ Và ông siết nhẹ tay tôi; rồi khi có lệnh tiến quân, tôi rời khỏi ông. Khi chúng tôi quay trở lại vị trí cũ, điều mà chúng tôi làm ngay sau đó, ông vẫn nằm đó; nhưng ông đã chết. Vài người trong số chúng tôi đã xé toạc cầu vai của ông, và không nghi ngờ gì nữa, đã lục soát cả ví tiền của ông. Con người ta trong chiến tranh trở nên trơ trẽn và tàn nhẫn đến thế là cùng! Thật tuyệt khi các quý ông được quyền bàn về thời đại hiệp sĩ; nhưng hãy nhớ đến những lũ súc sinh đang đói khát mà họ dẫn dắt — những con người lớn lên trong nghèo đói, hoàn toàn dốt nát, được huấn luyện để coi những hành vi đẫm máu là niềm tự hào — những kẻ chẳng thể có niềm vui nào khác ngoài sự say xỉn, chơi bời trác táng và cướp bóc. Chính bằng những công cụ kinh hoàng ấy mà các vị chiến tướng và quốc vương vĩ đại của các vị đang thực hiện công việc giết chóc của họ trên thế giới này; và trong khi, ví dụ như lúc này đây, chúng ta đang ca ngợi vị ‘Đại đế Frederick’, như cách chúng ta gọi ngài, cùng triết lý, sự hào phóng và thiên tài quân sự của ngài, thì tôi, người từng phục vụ dưới quyền ngài và đứng ở phía sau hậu trường tạo nên màn trình diễn vĩ đại ấy, chỉ có thể nhìn vào nó với sự kinh hoàng. Biết bao nhiêu mục tội ác của con người, sự khốn khổ, cảnh nô lệ, đã dung hợp lại để tạo nên tổng số của vinh quang ấy! Tôi vẫn nhớ rõ một ngày nọ, khoảng ba tuần sau trận chiến Minden, và một ngôi nhà nông trại mà một số anh em chúng tôi bước vào; và cách mà người đàn bà lớn tuổi cùng các con gái phục vụ rượu cho chúng tôi trong sự run rẩy; và cách chúng tôi say mèm bên ly rượu, để rồi chẳng mấy chốc ngôi nhà bốc cháy ngút trời, và khốn thay cho gã khốn khổ nào sau đó quay về tìm kiếm tổ ấm cùng những đứa con thơ của mình!

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 16 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.