Barry Lyndon

Lượt đọc: 373 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 7
Barry Sống Đời Lính Đồn Trú Và Tìm Thấy Nhiều Bằng Hữu Nơi Đây

❊ ❊ ❊

Sau chiến tranh, trung đoàn chúng tôi được điều về đóng quân tại kinh thành, nơi có lẽ ít tẻ nhạt nhất trong tất cả các thị trấn của Phổ, dẫu điều đó chẳng nói lên được mấy về sự vui tươi của nó vốn dĩ rất nghèo nàn. Quân dịch của chúng tôi tuy luôn ngặt nghèo nhưng vẫn bỏ ngỏ nhiều giờ trong ngày, khoảng thời gian mà chúng tôi có thể tận hưởng niềm vui nếu có đủ phương tiện để chi trả cho những điều đó. Nhiều người trong quân xá của chúng tôi xin phép được ra ngoài làm thợ thủ công, nhưng tôi vốn chẳng được dạy bảo một nghề nghiệp nào; hơn nữa, lòng tự trọng không cho phép tôi làm thế, bởi với tư cách là một quý tộc, tôi không thể làm vấy bẩn đôi tay mình bằng lao động chân tay. Thế nhưng, khoản phụ cấp của chúng tôi chỉ vừa đủ để chống đói; và vì tôi từ xưa vốn dĩ ham vui, lại thêm hoàn cảnh hiện tại giữa chốn kinh thành hoa lệ đã tước đi cơ hội áp dụng những ngón nghề tống tiền quen thuộc vốn rất khả thi trong thời chiến, tôi buộc lòng phải chọn con đường duy nhất còn lại để trang trải chi phí cho mình: nói ngắn gọn lại, tôi trở thành ORDONNANZ, tức tay chân thân cận kiêm cận vệ quân sự cho vị đại úy của tôi. Bốn năm trước, khi lời đề nghị ấy được đưa ra trong quân ngũ Anh, tôi từng khinh bỉ từ chối; nhưng vị thế ở một xứ sở xa lạ lại hoàn toàn khác biệt; vả lại, thú thật mà nói, sau năm năm lăn lộn ở hàng ngũ binh sĩ, niềm kiêu hãnh của một người đàn ông cũng phải cúi đầu trước những cái tát phũ phàng mà nếu ở vào một hoàn cảnh độc lập, anh ta tuyệt đối không thể nào dung thứ.

Vị đại úy là một thanh niên trẻ tuổi từng lập được nhiều chiến công trong chiến tranh, bằng không anh ta chẳng bao giờ có thể leo lên cấp bậc cao đến thế khi tuổi đời hãy còn xanh. Hơn nữa, anh ta lại là cháu gọi bằng cậu đồng thời là người thừa kế của Bộ trưởng Bộ Cảnh sát, ngài Monsieur de Potzdorff, một mối quan hệ chắc chắn đã góp phần không nhỏ vào bước đường thăng tiến của vị thiếu gia này. Đại úy de Potzdorff vốn là một sĩ quan đủ nghiêm khắc trên bãi duyệt binh hay tronganh trại, nhưng lại là kẻ dễ bị dắt mũi bởi những lời nịnh bọt. Ban đầu, tôi chiếm được cảm tình của anh ta nhờ cách chải chuốt búi tóc đuôi sam thật gọn gàng (thậm chí còn chỉnh tề hơn bất cứ ai trong trung đoàn), và sau đó tiếp tục giành lấy sự tín nhiệm bằng hàng ngàn thủ pháp nhỏ nhặt cùng những lời khen ngợi mà với tư cách là một quý tộc, bản thân tôi thừa sức biết cách vận dụng. Anh ta là một tay chơi ham hố khoái lạc, công khai điều đó hơn hầu hết mọi người dưới triều đình nghiêm khắc của nhà vua; anh ta hào phóng, chẳng màng tiếc rẻ túi tiền của mình, và có một tình yêu sâu sắc với rượu vang Rhine: trong tất cả những phẩm chất ấy, tôi đều hết lòng đồng điệu với anh ta; và dĩ nhiên, nhờ đó mà tôi cũng thu về cho mình không ít mối lợi. Anh ta không được lòng trong trung đoàn, bởi người ta đồn đại rằng anh ta có mối quan hệ quá mức mật khẩu với người cậu là Bộ trưởng Cảnh sát, và có điều tiếng cho rằng anh ta chính là kẻ mang tin tức mật của quân đội về cho lão.

Chẳng bao lâu sau, tôi đã lấy được thiện cảm đáng kể từ viên sĩ quan cấp trên và nắm rõ phần lớn các mối bận tâm của hắn. Nhờ thế, tôi được miễn trừ khỏi rất nhiều buổi tập luyện cùng các cuộc duyệt binh vốn dĩ phải là phần việc của mình, đồng thời vớ được vô số khoản bổng lộc nhỏ; những thứ đó đã giúp tôi duy trì được một vóc dáng tao nhã và xuất hiện đầy vẻ OAI PHONG trong một bộ phận xã hội tại Berlin, dẫu phải thú nhận rằng đây là một tầng lớp vô cùng khiêm tốn. Đối với các quý bà, tôi luôn là nhân vật được sủng ái đặc biệt, và cách hành xử của tôi trước mặt họ lịch lãm đến mức họ chẳng thể tài nào hiểu nổi vì sao tôi lại vơ lấy cái biệt danh gớm ghiếc là Ác Quỷ Đen trong trung đoàn. "Hắn đâu có đen tối như người ta vẫn tô vẽ," tôi thường cười trừ mà nói như thế; và phần lớn các quý bà đều đồng tình rằng anh binh nhát này vốn có phong thái lịch thiệp chẳng kém gì vị đại úy: mà quả thật, xét theo học thức cùng dòng dõi của tôi thì làm sao lại có chuyện khác đi được chứ?

Khi đã tạo được sự tín nhiệm kha khá nơi anh ta, tôi liền ngỏ lời xin phép được viết thư cho người mẹ khốn khổ ở Ireland, người mà tôi đã bặt vô âm tín trong suốt bao nhiêu năm trời; bởi thư từ của những binh sĩ ngoại quốc chưa bao giờ được phép gửi qua đường bưu điện, doạ sợ xảy ra những lời kêu van hay bạo động từ phía gia đình họ ở quê nhà. Vị đại úy đồng ý tìm cách chuyển thư đi, và vì tôi thừa biết anh ta sẽ lén đọc nó, tôi đã cẩn thận trao tận tay khi bức thư vẫn còn nguyên bản chưa niêm phong; qua đó bày tỏ lòng tin tuyệt đối của mình dành cho hắn. Nhưng như bạn có thể hình dung được đấy, bức thư được viết sao cho dẫu có bị chặn lại thì người viết cũng chẳng gặp phải chút nguy hại nào. Tôi khẩn khoản xin người mẹ kính yêu tha thứ vì tội dám bỏ trốn khỏi nhà; tôi giãi bày rằng thói hoang đàng cùng sự dại dột của tôi thuở ở quê nhà đã khiến việc trở về trở thành điều bất khả thi; nhưng ít ra bà cũng sẽ được an ủi phần nào khi biết rằng tôi vẫn bình an, hạnh phúc khi được phục vụ dưới quyền vị minh quân vĩ đại nhất thế giới, và cuộc đời người lính chính là điều khiến tôi vô cùng đắc ý; rồi tôi nói thêm rằng mình đã tìm được một vị bảo trợ kiêm ân nhân nhân hậu, người mà tôi hy vọng một ngày nào đó sẽ cùm đùm bọc cho tôi khi tôi thừa hiểu bà chẳng có khả năng làm điều đó. Tôi gửi lời hỏi thăm đến tất cả các cô gái tại dinh Castle Brady, gọi tên từng người một từ Biddy cho đến Becky, và ký tên đúng với thân phận thật của mình: đứa con trai hiếu thảo của bà, Redmond Barry, thuộc đại đội của Đại úy Potzdorff nằm trong trung đoàn bộ binh Bulowisch đang đồn trú tại Berlin. Tôi cũng kể cho bà nghe một mẩu chuyện vui về việc Nhà vua đã sút ngã Thủ hiên cùng ba vị thẩm phán xuống tận cầu thang, y như ngài từng làm vào một ngày nọ khi tôi đang gác phiên tại Potsdam, đồng thời bày tỏ niềm hy vọng một cuộc chiến tranh khác sẽ sớm nổ ra để tôi có cơ hội thăng tiến lên hàng ngũ sĩ quan. Thực chất, nếu đọc thư, bạn có thể tưởng rằng đó là lời của kẻ hạnh phúc nhất trần đời, và về điểm này, tôi hoàn toàn chẳng mảy may hối hận vì đã lừa gạt người mẹ hiền từ của mình.

Tôi chắc chắn bức thư của mình đã bị đọc sạch, bởi vài ngày sau, Đại úy Potzdorff bắt đầu gặng hỏi tôi về gia thế, và xét cho cùng, tôi đã kể lại cho hắn nghe mọi chuyện với sự trung thực khá cao. Tôi là con cháu trong một dòng dõi gia thế tốt, nhưng gia nghiệp của mẹ tôi hầu như đã khánh kiệt và chỉ vừa đủ sức nuôi sống tám người con gái—những người mà tôi đã kể tên. Tôi từng đến Dublin để theo học ngành luật, nhưng ở đó tôi lại vướng vào nợ nần cùng đám bạn bè xấu xa, từng tước đoạt mạng sống của một kẻ khác trong một trận quyết đấu, và chắc chắn sẽ bị treo cổ hoặc tống giam bởi những người bạn quyền thế của kẻ đó nếu dám bén mảng trở về. Tôi đã gia nhập quân đội Anh, nơi một cơ hội đào tẩu xuất hiện trước mắt mà tôi không tài nào cưỡng lại nổi; và nhân cơ hội này, tôi kể lại câu chuyện về ngài Fakenham ở Fakenham theo một cách khiến vị ân nhân của tôi phải cười lăn cười bò, để rồi sau đó ông ta kể lại cho tôi nghe rằng ông ta đã thuật lại câu chuyện ấy trong buổi tụ họp buổi tối tại dinh của Madame de Kamake, nơi tất cả mọi người đều náo nức muốn được tận mắt chiêm ngưỡng chàng thanh niên người Anh.

"Đại sứ Anh có ở đó không ạ?" tôi cất lời hỏi với giọng điệu đầy vẻ hoảng hốt, rồi nói thêm rằng: "Vì ơn trên, thưa ngài, xin đừng hé lộ danh tính của tôi với ông ta, bằng không ngài ấy sẽ đòi trao trả tôi về nước; mà tôi thì chẳng có chút hứng thú nào được về quê nhà thân yêu để lên gấm xá treo cổ cả." Potzdorff cười lớn, bảo rằng ông ta sẽ lo liệu để tôi được ở yên tại đây, và nghe vậy tôi liền thề non hẹn biển lòng biết ơn vô hạn đối với hắn.

Vài ngày sau, với một vẻ mặt có phần nghiêm nghị hơn, hắn bảo tôi rằng: "Redmond, ta đã nói chuyện với đại tá về cậu, và khi ta bày tỏ sự ngạc nhiên rằng một kẻ can đảm và tài năng như cậu lại không được cất nhắc trong suốt thời gian chiến tranh, vị tướng quân đã đáp rằng họ vẫn luôn để mắt tới cậu: rằng cậu là một binh sĩ hào hiệp, rõ ràng xuất thân từ dòng dõi danh gia vọng tộc; rằng chẳng có ai trong trung đoàn ít phạm lỗi lầm như cậu; nhưng cũng chẳng có ai ít xứng đáng được thăng tiến hơn cậu. Cậu lười biếng, truỵ lạc và chẳng có lấy một chút nguyên tắc; cậu đã mang lại không ít điều tai hại cho binh lính; và bất chấp tài năng lẫn lòng dũng cảm của mình, ngài ấy chắc chắn cậu sẽ chẳng thể làm nên tích sự gì."

"Thưa ngài!" tôi thốt lên, vô cùng kinh ngạc khi lại có một kẻ phàm trần dám hình thành một nhận định như thế về tôi, "Tôi hy vọng Tướng quân Bulow đã hiểu lầm về nhân cách của tôi. Quả thật tôi đã sa chân vào đám bạn xấu; nhưng tôi chỉ làm những điều mà các binh sĩ khác vẫn làm; và trên hết, trước đây tôi chưa từng có được một người bạn hay vị ân nhân chân chính nào để tôi có thể chứng minh rằng bản thân mình xứng đáng với những điều tốt đẹp hơn. Vị tướng quân có thể bảo tôi là một kẻ đã hỏng đời rồi tống cổ tôi xuống địa ngục: nhưng xin ngài hãy đinh ninh điều này, dẫu có phải xuống địa ngục tôi cũng nguyện phục vụ MỘT MÌNH NGÀI." Tôi nhận thấy lời lẽ này đã làm vị ân nhân của tôi vô cùng hài lòng; và vì tôi luôn tỏ ra cực kỳ kín đáo cùng vô số cử chỉ tinh tế hữu ích dành cho hắn, chẳng mấy chốc hắn đã dành cho tôi một tình cảm gắn bó chân thành. Chẳng hạn như vào một ngày, hay đúng hơn là một đêm nọ, khi hắn đang quấn quýt riêng tư cùng phu nhân của Tabaks Rath von Dose, tôi—Nhưng chẳng có ích gì khi kể lại những chuyện riêng tư chẳng liên quan đến ai vào lúc này nữa.

Bốn tháng sau bức thư gửi cho mẹ, thông qua sự chuyển tiếp của Đại úy, tôi nhận được một hồi âm đã khơi dậy trong tâm trí tôi nỗi niềm khao khát quê nhà cùng một sự sầu muộn mà tôi không sao diễn tả nổi. Đã năm năm trời tôi không được nhìn thấy nét chữ của linh hồn thân thương ấy. Tất cả những ngày tháng cũ, ánh nắng vàng rực rỡ và tươi vui trên những cánh đồng xanh ngát ở Ireland, tình yêu của mẹ, người cậu của tôi, Phil Purcell, cùng mọi điều tôi từng làm và từng nghĩ đều ùa về trong tâm trí khi tôi đọc bức thư ấy; và khi ở một mình, tôi đã khóc nghẹn ngào vì nó, cái cảm giác mà tôi chưa từng trải qua kể từ ngày Nora phụ bạc tôi. Tôi cẩn thận giấu kín cảm xúc của mình trước trung đoàn lẫn vị đại úy: nhưng vào đêm hôm đó, khi lẽ ra tôi phải đến dự tiệc trà tại Nhà Vườn phía ngoài Cổng Brandenburg cùng Fräulein Lottchen (nữ tỳ thân tín của phu nhân Tabaks Rathinn), chẳng hiểu sao tôi lại nhụt chí không dám bước chân tới; bèn cáo ốm xin phép vắng mặt và sớm lui về giường trong doanh trại—nơi giờ đây tôi có thể tự do ra vào gần như theo ý muốn—để rồi trải qua suốt một đêm dài đằng đẵng chìm trong nước mắt và nỗi nhớ thương quê hương Ireland thân yêu.

Hôm sau, tinh thần tôi phấn chấn trở lại, tôi đem đổi tờ hối phiếu mười ghine mà mẹ gửi trong thư thành tiền mặt, rồi thết đãi một bữa thật thịnh soạn cho vài người quen biết. Bức thư của người mẹ khốn khổ nhòe nhoét những nước mắt, tràn ngập những câu kinh thánh và được viết theo một lối ngập ngừng, hỗn loạn nhất. Bà thổ lộ rằng mình vô cùng hoan hỉ khi biết tôi đang sống dưới quyền một vị quân vương theo đạo Tin Lành, dù bà vẫn canh cánh nỗi lo rằng ngài ấy không đi đúng con đường chính đạo; nhưng con đường chính đạo ấy, theo lời bà, bà đã may mắn tìm thấy dưới sự dẫn dắt của Mục sư Joshua Jowls, người mà bà thường đến nghe thuyết giáo. Bà ca ngợi ông ta là một chiếc bình báu được chọn lựa; một thứ dầu thơm ngọt ngào và chiếc hộp đựng dầu cam tùng quý giá; đồng thời sử dụng vô số những ngôn từ khác mà tôi chẳng thể nào hiểu nổi; thế nhưng có một điều rạch ròi giữa mớ hỗn độn ngôn từ ấy, là người mẹ hiền hậu vẫn luôn khắc ghi đứa con trai của mình, ngày đêm suy tư và cầu nguyện cho gã Redmond ngổ ngáo của bà. Đã bao giờ trong một đêm canh gác cô độc, hay giữa lúc muộn phiền, ốm đau, cảnh ngộ tù đày, một kẻ khốn khổ nào đó chợt nhận ra rằng rất có thể ngay chính khoảnh khắc ấy, mẹ anh ta đang cầu nguyện cho mình chưa? Tôi thường xuyên có những suy nghĩ ấy; nhưng chúng chẳng mấy vui vẻ gì, và tốt nhất là đừng để chúng hiện về khi bạn đang vui vầy giữa đám đông; bởi nếu thế thì một đám trai tráng vui nhộn khi ấy sẽ ra sao?—tôi xin hứa với bạn là họ sẽ lặng ngắt như những kẻ tống táng trong một đám tang vậy. Đêm đó, tôi uống cạn một ly lớn chúc sức khỏe mẹ mình, và sống như một bậc vương giả chừng nào số tiền ấy vẫn còn tiêu được. Bà đã phải tự thắt lưng buộc bụng để gửi nó cho tôi, như sau này bà đã kể lại; và ngài mục sư Jowls thì vô cùng giận dữ với bà. Dẫu số tiền của người mẹ hiền nhanh chóng tan thành mây khói, tôi chẳng mất nhiều thời gian để kiếm thêm; bởi tôi có hàng trăm cách để kiếm tiền, và trở thành nhân vật được sủng ái rộng khắp bởi Đại úy cùng bạn bè của hắn. Lúc thì Madame von Dose tặng tôi một đồng Frederic-d’or vì đã mang đến cho bà ta một bó hoa hay bức thư từ Đại úy; lúc thì ngược lại, vị Viện Tư vấn già khoản đãi tôi một chai rượu vang Rhenish và kín đáo nhét vào tay tôi một hai đồng đô la, cốt để tôi cung cấp cho ông ta chút thông tin về mối tư tình giữa vị đại úy của tôi và phu nhân ông ta. Nhưng dẫu tôi chẳng phải kẻ ngốc đến mức từ chối tiền của ông ta, bạn có thể tin chắc rằng tôi chưa đủ đê tiện để phản bội lại vị ân nhân của mình; và kết quả là ông ta chẳng moi được gì từ TÔI. Khi Đại úy và phu nhân trở mặt, và hắn bắt đầu quay sang tán tỉnh cô con gái giàu có của vị Bộ trưởng Hà Lan, tôi chẳng thể nhớ nổi người đàn bà bất hạnh Tabaks Rathinn đã tống vào tay tôi bao nhiêu bức thư và đồng ghine nữa, chỉ để tôi giúp bà ta kéo người tình quay trở lại. Nhưng những mối lương duyên quay đầu ấy vốn hiếm hoi trong tình yêu, và vị đại úy chỉ biết cười trừ trước những tiếng thở dài cùng lời khẩn cầu đã nhàm chán của bà ta. Tại dinh thự của Mynheer Van Guldensack, tôi khéo léo lấy lòng cả người trên kẻ dưới đến mức trở thành khách quen thân thiết ở đó; và nhờ thế đã nắm được vài bí mật quốc gia khiến vị đại úy vô cùng kinh ngạc lẫn phấn khích. Những manh mối nhỏ nhoi này được hắn chuyển đến người cậu là Bộ trưởng Cảnh sát, kẻ chắc chắn đã thu lợi lớn từ chúng; và cứ thế, tôi bắt đầu được gia đình Potzdorff đón tiếp như một người giữ kín chuyện cơ mật, trở thành một tên lính chỉ còn hữu danh vô thực, được phép mặc thường phục (tôi dám cá là chúng được may theo kiểu dáng rất lịch sự) và tận hưởng cuộc sống theo hàng trăm cách mà những người đồng đội nghèo khổ của tôi phải thèm thuồng. Còn về phần các hạ sĩ quan, họ đối xử với tôi lịch sự chẳng khác nào với một sĩ quan thực thụ: xúc phạm đến kẻ có được tai mắt của người cháu vị Bộ trưởng là một việc đánh đổi bằng cả chiếc cấp hiệu trên vai họ. Trong đại đội của tôi có một gã thanh niên tên là Kurz, cao tới sáu foot bất chấp cái tên của hắn, kẻ mà tôi từng cứu mạng trong một trận chiến nào đó. Vậy mà sau khi tôi kể cho gã nghe một trong những cuộc phiêu lưu của mình, tên này lại giở trò gọi tôi là gián điệp lẫn kẻ chỉ điểm, đồng thời nài nỉ tôi đừng gọi hắn là DU nữa—thói quen thường thấy giữa những gã thanh niên khi đã quá đỗi thân thiết. Tôi chẳng còn cách nào khác ngoài việc thách đấu hắn; dẫu rằng tôi chẳng hề ôm hận gì trong lòng. Chỉ trong chớp mắt tôi đã tước đoạt vũ khí của hắn, và khi hất văng thanh kiếm bay bổng lên đầu gã, tôi lạnh lùng lên tiếng: "Kurz, mày đã từng thấy kẻ nào phạm tội hèn hạ mà lại có thể làm được như tao lúc này chưa?" Hành động ấy đã dập tắt hoàn toàn đám đông đang lầm bầm bất mãn; và kể từ đó trở đi, chẳng còn ai dám mỉa mai tôi nửa lời.

Chẳng ai có thể nghĩ rằng đối với một kẻ có phong cách như tôi, việc phải đứng chờ ở các phòng đợi hay trò chuyện cùng đám đầy tớ cùng phường chèo bồi bút lại là điều thú vị. Thế nhưng nó cũng chẳng hề tha hóa hơn phòng doanh trại, nơi mà tôi chẳng cần nói cũng biết là mình đã phát ngấy đến tận cổ. Những lời khẳng định về tình yêu quân ngũ của tôi suy cho cùng chỉ nhằm để che mắt chủ nhân. Tôi khao khát thoát khỏi xiềng xích nô lệ. Tôi thừa biết mình sinh ra là để làm rạng danh thiên hạ. Giá như tôi thuộc hàng ngũ đồn trú ở Neiss, tôi đã tự tay chém một con đường mở lối đến tự do bên cạnh những người Pháp hào hiệp; nhưng ở đây tôi chỉ có thể cậy nhờ vào sự mưu mẹo để đạt được mục đích của mình, và há chẳng phải tôi hoàn toàn có lý khi sử dụng nó hay sao? Kế hoạch của tôi là thế này: tôi sẽ làm cho M. de Potzdorff phải phụ thuộc vào mình đến mức ông ta buộc phải ban cho tôi sự tự do. Một khi đã tự do, với ngoại hình tuấn tú cùng gia thế tốt của mình, tôi sẽ làm những điều mà mười ngàn quý ông Ireland từng làm trước đây, đó là kết hôn với một phu nhân giàu có và có địa vị. Và bằng chứng cho thấy tôi, nếu không phải kẻ vô tư lự, thì ít ra cũng bị thúc đẩy bởi một hoài bão cao cả, chính là điều này. Từng có một gã góa phụ làm nghề bán tạp hóa béo tròn ở Berlin với sáu trăm thaler tiền thuê nhà cùng một cơ ngơi buôn bán phát đạt, ngỏ ý rằng bà ta sẽ chuộc thân cho tôi nếu tôi chịu lấy bà làm vợ; nhưng tôi đã thẳng thừng từ chối rằng mình không sinh ra để làm chủ tiệm tạp hóa, và qua đó tuyệt tình vứt bỏ cơ hội tự do mà bà ta dâng hiến.

Và tôi vẫn giữ lòng biết ơn với những chủ nhân của mình; thậm chí còn biết ơn hơn cả cách họ đối xử với tôi. Vị đại úy đang ngập chìm trong nợ nần và có những giao dịch đen tối với bọn Do Thái, những kẻ mà ông ta đã ký giấy nợ có hiệu lực thanh toán khi người cậu qua đời. Lão Herr von Potzdorff, nhận thấy sự tín nhiệm mà đứa cháu dành cho mình, liền ngỏ ý hối lộ tôi để moi móc tình hình tài chính thực sự của gã thanh niên. Nhưng tôi đã làm gì ư? Tôi lập tức thông báo sự thật ấy cho Monsieur George von Potzdorff; và chúng tôi đã cùng nhau bàn bạc, lập ra một danh sách các khoản nợ lặt vặt với mức độ vô cùng khiêm tốn, nhỏ nhặt đến mức chúng thực sự làm dịu đi cơn giận của lão cậu thay vì khơi mào bùng nổ, và lão đã đồng ý thanh toán sạch sẽ, vô cùng hả hê vì thoát nạn với cái giá quá hời.

Và tôi đã nhận lại được một sự báo đáp xứng đáng làm sao cho lòng trung thành ấy. Sáng hôm đó, khi lão già đang đóng cửa bàn chuyện kín với đứa cháu (ông ta thường đến để thu lượm bất kỳ tin tức giật gân nào về hoạt động của các sĩ quan trẻ trong trung đoàn: xem ai đang vướng vào cờ bạc, ai đang lén lút mờ ám với ai, ai có mặt tại buổi dạ vũ ridotto vào đêm nào, ai đang nợ nần ngập đầu, và vân vân; bởi nhà vua rất thích nắm thóp công việc của từng viên sĩ quan trong quân đội của ngài), tôi được phái đi mang một bức thư cho Hầu tước d’Argens (người sau này kết hôn với nữ diễn viên Mademoiselle Cochois), và khi gặp vị Hầu tước cách đó chỉ vài bước chân trên phố, tôi trao thư rồi quay trở lại căn hộ của vị Đại úy. Hắn và người cậu đáng kính của mình đang biến cái thân phận chẳng ra gì của tôi thành chủ đề tán gẫu.

"Hắn ta là người có dòng dõi quý tộc," vị Đại úy lên tiếng.

"Đồ rác rưởi!" lão cậu đáp lại (kẻ mà tôi chỉ muốn bóp cổ vì sự xấc láo của lão). "Mấy gã người Ireland rách rưới từng tòng quân đều kể một câu chuyện giống hệt nhau."

"Hắn bị Galgenstein bắt cóc," người kia nói tiếp.

"Một tên đào ngũ bị bắt cóc," M. Potzdorff bĩu môi; "thật là một chiến tích vẻ vang làm sao!"

"Chà, tôi đã hứa với cậu ta sẽ xin giấy xuất ngũ; và tôi chắc chắn ngài có thể sai khiến hắn làm những việc hữu ích."

"Mày ĐÃ xin xuất ngũ cho nó rồi còn gì," gã lớn tuổi vừa cười vừa đáp. "Lạy Chúa! Mày đúng là một tấm gương mẫu mực về sự liêm khiết! George ạ, mày sẽ chẳng bao giờ với tới được chiếc ghế của tao đâu nếu cứ ngây ngô chẳng bằng một góc sự công chính lúc này. Cứ sai khiến tên đó làm bất cứ việc gì mày thích. Hắn có phong thái đĩnh đạc và vẻ mặt vô cùng bộc trực. Hắn có thể thốt ra những lời dối trá với sự tự tin mà tao chưa từng thấy ai vượt qua nổi, và như mày nói đấy, sẵn sàng chiến đấu khi cùng đường. Tên khốn này không thiếu những phẩm chất tốt đẹp; nhưng hắn kiêu ngạo, hoang đàng và là một kẻ ba hoa. Chừng nào mày còn nắm được uy quyền của trung đoàn để kìm kẹp hắn, mày muốn sai khiến thế nào chẳng được. Một khi thả lỏng cho hắn đi, gã thanh niên này chắc chắn sẽ tìm cách trốn mất tom. Cứ tiếp tục hứa hẹn với hắn đi; thích thì cứ hứa phong cho hắn làm đại tướng ấy. Chúa quỷ mới quan tâm chứ! Thiếu gì gián điệp để kiếm trong cái thị trấn này mà phải dựa vào hắn."

Chính bằng cách ấy mà những cống hiến của tôi dành cho M. Potzdorff đã bị đánh giá bởi lão già vô ơn bạc nghĩa đó; và tôi len lén lẻn ra khỏi căn phòng với tâm trạng vô cùng rối bời, khi nghĩ rằng thêm một giấc mơ đẹp đẽ nữa của tôi lại tan thành mây khói; rằng mọi hy vọng thoát khỏi quân ngũ nhờ việc làm hữu ích cho vị đại úy đều hoàn toàn vô vọng. Suốt một thời gian dài, nỗi tuyệt vọng lớn đến mức tôi đã nghĩ đến chuyện cưới quách mụ góa phụ kia; nhưng ngặt nỗi các cuộc hôn nhân của binh sĩ chưa bao giờ được phép diễn ra nếu không có sự chấp thuận trực tiếp từ Nhà vua; và việc liệu Bệ hạ có đồng ý cho phép một gã thanh niên đôi mươi, người đàn ông tuấn tú nhất trong quân ngũ, kết hôn với một mụ góa phụ sáu mươi tuổi mặt đầy mụn nhọt—người đã qua cái tuổi có thể sinh con đẻ cái làm gia tăng thần dân cho Bệ hạ hay không—vẫn là một dấu hỏi vô cùng lớn. Hy vọng tìm lại tự do ấy vì thế mà trở thành ảo ảnh; tôi cũng chẳng tài nào tự chuộc thân trừ phi có một tấm lòng hảo tâm nào đó chịu cho tôi vay một khoản tiền lớn; bởi dẫu tôi kiếm được không ít, như tôi đã đề cập, suốt cuộc đời mình tôi vẫn luôn mắc phải cái tật chi tiêu bạt mạng khó lòng sửa đổi, và (đó là bản tính hào phóng của tôi) tôi đã lâm vào cảnh nợ nần ngập đầu kể từ khi lọt lòng mẹ.

Vị đại úy của tôi, cái tên láu cá ấy! đã thuật lại cho tôi nghe một phiên bản hoàn toàn khác về cuộc trò chuyện giữa hắn và người cậu, trái ngược hoàn toàn với những gì tôi biết là sự thật; và mỉm cười bảo tôi rằng: "Redmond, ta đã nói chuyện với ngài Bộ trưởng về những cống hiến của cậu,[Footnote: Những công trạng mà ông Barry nhắc đến ở đây đã được chính ông ta mô tả, và chúng tôi nghi ngờ là có chủ ý, bằng những từ ngữ vô cùng mập mờ. Rất có thể ông ta từng được thuê làm bồi bàn cho những vị khách lạ ở Berlin, đồng thời mang về cho Bộ trưởng Cảnh sát bất kỳ tin tức nào liên quan đến họ có thể gây tổn hại cho Chính phủ. Vị đại đế Frederick chưa từng tiếp đón bất kỳ vị khách nào mà không áp dụng những biện pháp cẩn trọng mang tính hiếu khách này; còn về những trận quyết đấu mà ông Barry tham gia, xin cho phép chúng tôi được bày tỏ sự hoài nghi về phần lớn các cuộc giao tranh đó. Người ta sẽ nhận thấy, ở một vài phần khác trong Hồi ký của ông ta, rằng bất cứ khi nào rơi vào tình thế hiểm nghèo, hoặc làm những điều mà thế giới thông thường không cho là đàng hoàng, một trận quyết đấu mà ở đó ông ta là người chiến thắng chắc chắn sẽ diễn ra; từ đó ông ta lập luận rằng mình là một người đàn ông có danh dự không mảy may vết nhơ.] và tương lai của cậu đã được định đoạt. Chúng ta sẽ đưa cậu ra khỏi quân đội, bổ nhiệm vào cục cảnh sát, và kiếm cho cậu chức vụ thanh tra thuế quan; tóm lại, cho phép cậu bước chân vào một tầng lớp cao quý hơn cái xó xỉnh mà Định mệnh đã trói buộc cậu bấy lâu nay."

Dẫu chẳng tin lấy một chữ trong bài diễn văn đó, tôi vẫn ra vẻ vô cùng xúc động và dĩ nhiên không quên thề non hẹn biển lòng biết ơn vô hạn đối với vị đại úy vì sự chiếu cố dành cho kẻ khốn cùng người Ireland.

"Phục vụ bên cạnh ngài Bộ trưởng Hà Lan vừa qua đã làm ta rất đỗi hài lòng. Sẽ còn một dịp khác mà cậu có thể tỏ ra hữu dụng đối với chúng ta; và nếu thành công, hãy tin chắc rằng phần thưởng dành cho cậu sẽ vô cùng xứng đáng."

"Công việc ấy là gì thưa ngài?" tôi cất lời; "tôi nguyện làm bất cứ điều gì vì một vị chủ nhân nhân hậu."

"Gần đây có một quý ông đến Berlin," vị đại úy nói tiếp, "phục vụ dưới quyền Hoàng hậu-Nữ hoàng, tự xưng là Chevalier de Balibari, mang dải băng đỏ cùng ngôi sao của Huân chương Cựa Gà do Đức Giáo Hoàng ban tặng. Hắn thông thạo cả tiếng Ý lẫn tiếng Pháp; nhưng chúng ta có lý do để nghi ngờ rằng Monsieur de Balibari này chính là đồng hương người Ireland của cậu. Cậu đã bao giờ nghe đến cái tên Balibari ở Ireland chưa?"

"Balibari ư? Balyb—?" Một ý nghĩ bất chợt xẹt qua tâm trí tôi. "Thưa ngài," tôi đáp, "tôi chưa từng nghe qua cái tên đó."

"Cậu phải trà trộn vào phục vụ trong nhà hắn. Dĩ nhiên cậu không được biết lấy một chữ tiếng Anh nào; và nếu gã Chevalier gặng hỏi về ngữ điệu đặc trưng của cậu, hãy bảo rằng cậu là người Hungary. Tên đầy tớ đi cùng hắn sẽ bị sa thải vào ngày hôm nay, và người mà hắn đến tìm để xin giới thiệu một kẻ trung thành sẽ đề cử cậu. Cậu là người Hungary; từng tòng quân trong Cuộc chiến Bảy năm. Cậu rời quân ngũ vì chứng bệnh thắt lưng yếu nhược. Cậu từng phục vụ Monsieur de Quellenberg trong hai năm; hiện ông ta đang cùng quân đội đóng ở Silesia, nhưng đây là giấy chứng nhận có chữ ký của ông ta dành cho cậu. Sau đó cậu sống cùng Bác sĩ Mopsius, người sẽ cấp cho cậu một lá thư tín nhiệm nếu cần thiết; và chủ khách sạn 'Ngôi Sao' dĩ nhiên sẽ xác nhận cậu là một kẻ lương thiện: nhưng chứng nhận của lão thì chẳng có giá trị gì sất. Còn về phần câu chuyện còn lại, cậu có thể tựa bịa đặt sao cho thật lãng mạn hoặc lố bịch tùy theo trí tưởng tượng của mình. Tuy nhiên, hãy cố gắng chiếm lấy lòng tin của gã Chevalier bằng cách khơi gợi lòng trắc ẩn từ hắn. Hắn cờ bạc rất nhiều, và LUÔN THẮNG. Cậu có rành bài bạc không?"

"Chỉ một chút ít thôi, theo kiểu của những người lính."

Ta cứ ngỡ cậu sành sỏi hơn thế. Cậu phải tìm ra xem gã Chevalier có gian lận hay không; nếu có, chúng ta sẽ tóm gọn hắn. Hắn liên tục gặp gỡ các sứ thần Anh và Áo, và đám thanh niên thuộc cả hai Bộ đều thường xuyên tụ tập ăn tối tại dinh thự của hắn. Hãy tìm hiểu xem họ bàn tán những gì; họ đặt cược bao nhiêu cho mỗi ván, đặc biệt nếu có ai đặt cược bằng danh dự: nếu có thể đọc những bức thư riêng tư của hắn, đương nhiên cậu phải làm; dẫu cho những bức thư gửi qua đường bưu điện thì chẳng cần bận tâm, vì chúng ta đã kiểm tra ở đó rồi. Nhưng tuyệt đối không được để hắn viết thư mà không tìm xem bức thư ấy đi đâu, qua đường kênh nào hay ai là người giao. Hắn ngủ cùng chùm chìa khóa chiếc hộp công văn được buộc vào một sợi dây quấn quanh cổ. Hai mươi đồng Frederic nếu cậu lấy được bản in khuôn chìa khóa. Dĩ nhiên cậu sẽ mặc thường phục. Tốt nhất là hãy chải sạch bột phấn trên tóc ra, chỉ buộc lại đơn giản bằng một dải ruy-băng; còn ria mép thì đương nhiên phải cạo sạch."

Với những chỉ thị đó cùng một khoản tiền thưởng vô cùng khiêm tốn, vị đại úy đã để tôi ra đi. Khi tôi gặp lại hắn vào lần tới, hắn tỏ ra vô cùng thích thú trước sự thay đổi trong ngoại hình của tôi. Tôi đã phải nghiến răng cạo sạch bộ ria mép (dẫu vô cùng tiếc nuối vì chúng đen nhánh và xoăn tít tuyệt đẹp); đã gột rửa thứ mỡ nhờn cùng bột mì gớm ghiếc mà tôi vẫn luôn căm ghét khỏi mái tóc mình; đã khoác lên người chiếc áo khoác màu xám kiểu Pháp nhã nhặn, quần ngố bằng sa tanh đen và chiếc áo ghi-lê nhung màu hạt dẻ, kèm theo chiếc mũ không đính huy hiệu. Tôi trông hiền lành và khiêm tốn hệt như bất kỳ gã đầy tớ thất nghiệp nào; và tôi tin chắc rằng ngay cả trung đoàn của tôi—lúc này đang duyệt binh ở Potsdam—cũng chẳng thể nhận ra tôi nổi. Mang trên mình bộ dạng ấy, tôi bước đến 'Khách sạn Ngôi Sao', nơi vị khách lạ đang ngụ trú—trái tim tôi đập thình thịch vì lo âu, cùng một trực giác mách bảo rằng gã Chevalier de Balibari này chẳng phải ai khác ngoài Barry xứ Ballybarry, người bác cả bên nội của tôi, kẻ từng từ bỏ gia sản vì lòng kiên định đến mức cố chấp đối với thứ dị đoan của Giáo hội La Mã. Trước khi bước vào để trình diện, tôi ghé qua khu nhà xe để ngắm chiếc xe ngựa của hắn. Liệu hắn có mang huy hiệu nhà Barry không? Đúng vậy, chúng kìa: nền bạc, dải băng đỏ, với bốn chiếc vỏ sò—huy hiệu cổ xưa của gia tộc tôi. Chúng được vẽ trên một chiếc khiên to bằng chiếc mũ của tôi, gắn trên một cỗ xe ngựa lịch lãm được dát vàng lộng lẫy, phía trên chạm khắc vương miện và được nâng đỡ bởi tám hoặc chín vị thần Cupid, những chiếc sừng trù phú cùng các giỏ hoa, đúng theo mốt huy hiệu kỳ lạ của thời đại đó. Chắc chắn là ngã rồi! Tôi cảm thấy xây xẩm mặt mày khi bước lên từng bậc thềm. Tôi sắp sửa đứng trước người bác ruột của mình trong lốt một tên đầy tớ!

"Cậu là thanh niên mà ngài M. de Seebach đã giới thiệu đấy phảỉ không?"

Tôi cúi đầu chào, rồi trao tận tay ông bức thư từ vị quý ông đó, thứ mà vị đại úy đã chu đáo chuẩn bị cho tôi. Trong lúc ông chăm chú đọc nó, tôi có đủ thời gian để quan sát ông. Bác tôi là một người đàn ông sáu mươi tuổi, ăn vận cực kỳ lộng lẫy trong bộ áo khoác cùng quần ngắn bằng nhung màu mơ chín, chiếc áo ghi-lê sa tanh trắng thêu chỉ vàng hệt như áo khoác. Vắt ngang ngực ông là dải ruy-băng màu tím của Huân chương Cựa Gà; và ngôi sao biểu tượng của huân chương, một chiếc khổng lồ, lấp lánh trên ngực áo. Ông đeo nhẫn kín các ngón tay, giắt đôi đồng hồ ở túi quần, một viên kim cương solitaire lớn đính trên dải ruy-băng đen quấn quanh cổ và gài vào túi tóc giả; cổ tay áo cùng diềm xếp nếp được trang hoàng bằng vô số những lớp ren đắt giá nhất. Ông đi tất lụa hồng kéo cao qua đầu gối, buộc thắt bằng những chiếc khuyết vàng; và đôi giày gót đỏ gắn những chiếc khóa kim cương khổng lồ. Một thanh kiếm chuôi vàng đặt trong vỏ cá đuối trắng; cùng chiếc mũ viền ren lộng lẫy lót lông vũ màu trắng nằm trên chiếc bàn bên cạnh, hoàn thiện bộ trang phục của vị quý ông tráng lệ này. Chiều cao của ông xấp xỉ tôi, nghĩa là khoảng sáu foot rưỡi; đường nét khuôn mặt gợi nhớ đến tôi một cách kỳ lạ và vô cùng hào hoa. Tuy nhiên, một bên mắt của ông bị che khuất bởi một miếng dán màu đen; ông có thoa một chút phấn trắng và đỏ—điều chẳng có gì là lạ vào thời đó; cùng bộ ria mép rũ xuống môi che đi phần miệng mà sau này tôi nhận ra mang biểu cảm khá khó chịu. Khi râu ria được cạo sạch, hàm răng trên nhô ra khá rõ; và nét mặt ông mang một nụ cười gượng gạo, cố định đến lạnh người chẳng mấy dễ chịu.

Thật là một hành động thiếu cẩn trọng; nhưng khi chứng kiến vẻ lộng lẫy cùng phong thái đài các của ông, tôi cảm thấy không tài nào tiếp tục che giấu thân phận trước mặt ông được nữa; và khi ông cất lời: "À, ra cậu là người Hungary!" tôi liền không kìm chế nổi nữa.

"Thưa ngài," tôi thốt lên, "tôi là người Ireland, và tên tôi là Redmond Barry xứ Ballybarry." Vừa nói, tôi vừa bật khóc nghẹn ngào; tôi chẳng hiểu vì sao nữa; nhưng đã sáu năm rồi tôi không được gặp lại bất kỳ người thân thích nào trong họ hàng, và trái tim tôi đang khao khát biết bao sự ấm áp từ máu mủ ruột thịt.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 16 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.