Bí Ẩn Chiếc Nơ Lớn

Lượt đọc: 471 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 8

❊ ❊ ❊

Năm mới mang đến cho bà Drabdump một người thuê trọ mới. Đó là một ông cụ có bộ râu dài màu xám. Ông thuê các căn phòng của cố ông Constant, và sống một cuộc đời vô cùng kín đáo. Những căn phòng bị ma ám — hoặc những căn phòng đáng lẽ phải bị ma ám nếu những hồn ma của những kẻ bị sát hại trong đó còn chút lòng tự trọng nào — thường được cho là sẽ có giá thuê thấp trên thị trường. Toàn bộ vấn đề Ireland có lẽ đã được giải quyết ổn thỏa nếu các linh hồn thuộc "nạn nhân của ông Balfour" chịu hạ giá trị bất động sản xuống mức tương ứng với khả năng duy trì của một cộng đồng nông nghiệp. Thế nhưng, vị khách trọ mới của bà Drabdump lại trả tiền thuê phòng cao đến mức khiến người ta hoài nghi rằng ông có sự quan tâm đặc biệt đến ma cỏ. Có lẽ ông là một hội viên của Hội Nghiên cứu Tâm linh. Xoay quanh ông, hàng xóm đồn đoán rằng ông lại là một nhà từ thiện điên rồ nào đó, nhưng vì ông chẳng tỏ ra là đang làm ơn cho ai cả nên họ đành châm chước và thừa nhận rằng ông vẫn bình thường. Mortlake, người thỉnh thoảng chạm mặt ông ở hành lang, chẳng buồn bận tâm suy nghĩ gì về con người ấy. Anh đã quá bận rộn với biết bao nỗi lo âu và phiền muộn khác. Dù làm việc chăm chỉ hơn bao giờ hết, tinh thần hăng hái dường như đã rời bỏ anh.

Có những lúc anh quên mình trong những tràng hùng biện tuyệt vời — tự kích động bản thân dâng lên niềm phẫn nộ thánh thiện trước bất công hoặc niềm đồng cảm sâu sắc với nỗi thống khổ của các anh em — nhưng phần lớn thời gian, anh vẫn lầm lũi tiến bước theo một cung cách tẻ nhạt, máy móc. Anh vẫn thực hiện những chuyến lưu diễn ngắn ngày ở các tỉnh, chớp nhoáng ở đây một ngày, ở kia một ngày, và đi đến đâu những người hâm mộ cũng nhận thấy trông anh thật mệt mỏi và kiệt sức. Đã có những lời bàn tán về việc quyên góp tiền để cho anh một kỳ nghỉ trên lục địa — một xa xỉ phẩm rõ ràng là không thể với tới từ số tiền vài bảng ít ỏi kiếm được mỗi tuần của anh. Vị khách trọ mới chắc hẳn sẽ rất vui lòng đóng góp, bởi vì có vẻ như ông rất thích thú khi được sử dụng căn phòng của Mortlake vào những đêm anh vắng nhà, dẫu cho ông cũng đủ chu đáo để không làm phiền bà chủ nhà làm việc vất vả ở căn phòng bên cạnh bằng những tiếng động bất lịch sự. Wimp xưa nay vẫn luôn là một người điềm tĩnh.

Trong khi đó, ngày 21 của tháng đã đến gần, và khu East End đang vô cùng náo nức. Ông Gladstone đã đồng ý hiện diện trong buổi lễ khánh thành bức chân dung Arthur Constant — do một mạnh thường quân giấu mặt trao tặng cho Câu lạc bộ Bow Break o' Day — và đây sẽ là một sự kiện lớn nằm ngoài khuôn khổ chính trị đảng phái, đến mức ngay cả những người theo trường phái Bảo thủ và Xã hội chủ nghĩa cũng tự cho rằng họ có lý do chính đáng để làm phiền ban tổ chức nhằm xin vé tham dự. Chưa kể đến các quý bà. Vì bản thân các thành viên ban tổ chức cũng muốn tham dự, chín phần mười số đơn xin vào cửa đã phải bị từ chối, như vẫn thường lệ trong những dịp thế này. Ban tổ chức đã thống nhất với nhau là sẽ loại bỏ hoàn toàn phái đẹp như là cách duy nhất để tống khứ những người phụ nữ trong gia đình họ, vốn đang chuẩn bị những bài diễn văn dài dòng không kém gì ông Gladstone. Mỗi thành viên ban tổ chức đều phân trần với các chị em, họ hàng và cô dì của mình rằng những thành viên khác khăng khăng muốn tước bỏ mọi vẻ trang nhã của buổi lễ; và một người đàn ông đơn độc thì biết làm sao khi phải rơi vào cảnh thiểu số?

Crowl, vốn không phải là hội viên của Câu lạc bộ Break o' Day, lại vô cùng khao khát được nghe vị diễn giả vĩ đại mà ông vốn coi thường; may mắn thay, Mortlake nhớ lại niềm ao ước được nghe chính mình của ông thợ giày, nên vào trước đêm diễn ra buổi lễ, anh đã gửi cho ông một chiếc vé. Crowl đang ngập tràn trong niềm vui sướng vì mới có được tấm vé thì Denzil Cantercot trở về, sau ba ngày vắng mặt đột ngột và chẳng báo trước lấy một lời. Quần áo của hắn dính đầy bùn đất và rách rưới, chiếc mũ sập sụn biến dạng, bộ râu hiệp sĩ bết bát, và đôi mắt đỏ ngầu. Trông thấy hắn, ông thợ giày suýt đánh rơi cả chiếc vé trên tay. "Ô kìa, Cantercot!" ông há hốc mồm lắp bắp. "Sao nào, anh đã đi đâu suốt mấy ngày qua thế?"

"Bận tối tăm mặt mày!" Denzil đáp. "Nào, cho tôi xin một cốc nước. Cổ họng tôi khô khốc như sa mạc Sahara rồi đây."

Crowl vội chạy vào nhà lấy nước, cố gắng hết sức để không phải báo cho vợ biết về sự trở về của người khách trọ. "Mẹ kiếp" — ý chỉ bà vợ — đã không ngần ngại bày tỏ thẳng thắn quan điểm của mình về gã thi sĩ trong suốt thời gian hắn vắng mặt, và những lời lẽ đó chắc chắn chẳng lọt nổi vào cái gu văn chương đài cát của gã thi sĩ chút nào. Thậm chí, bà còn chẳng ngần ngại gọi hắn là một kẻ ăn bám và một tên lừa đảo mạt hạng, kẻ đã chuồn mất để khỏi phải trả tiền trọ. Cái đồ chồng khờ khạo của bà cứ xác định là đừng bao giờ mong nhìn thấy lại mặt tên vô loại đó nữa đi. Thế nhưng, hóa ra bà Crowl đã nhầm. Denzil đã quay trở lại đây rồi. Thế mà ông Crowl chẳng hề cảm thấy chút hoan hỉ chiến thắng nào. Ông chẳng có lấy một chút ham muốn nào để mà đắc ý với người bạn đồng hành của mình và thốt lên câu "Thế nào! Tôi đã bảo anh rồi cơ mà?", điều mà đối với phần lớn những bất hạnh trong đời còn mang lại sự an ủi lớn lao hơn cả tôn giáo. Đáng tiếc thay, để lấy nước, Crowl buộc phải đi vào bếp; và vì ông vốn là một người vô cùng ôn hòa, nên việc thèm uống nước giữa ban ngày thế này đã thu hút sự chú ý của bà chủ nhà đang có mặt. Crowl đành phải giải thích sự tình. Bà Crowl liền xông thẳng ra cửa hàng để chớp lấy thời cơ làm tới. Ông Crowl hốt hoảng bước theo sau, để lại phía sau một vệt nước tràn lênh láng.

"Cái đồ vô tích sự, cái bù nhìn rách rưới đồi phong bại tục kia, mày đã đi đâu suốt——"

"Thôi nào mình. Hãy để cậu ấy uống nước đã. Cậu Cantercot đang khát."

"Thế nó có quan tâm đến việc lũ trẻ nhà tôi đang đói khát hay không?"

Denzil ngửa cổ tu ừng ực ngụm nước một cách tham lam gần như chỉ trong một hơi, hệt như đang uống rượu brandy vậy.

"Thưa bà," hắn vừa nói vừa chép miệng, "tôi có quan tâm chứ. Tôi vô cùng quan tâm. Trên đời này có rất ít điều khiến tôi đau lòng sâu sắc hơn việc nghe tin một đứa trẻ, một sinh linh bé bỏng đáng yêu — hiện thân thu nhỏ của cái Đẹp — phải chịu cảnh đói khát. Bà đã hiểu lầm tôi rồi." Giọng hắn run lên vì tổn thương. Nước mắt ngấn đầy trong khóe mắt.

"Hiểu lầm anh á? Tôi chẳng có cái ham muốn điên rồ nào phải hiểu lầm anh cả," bà Crowl nói. "Tôi chỉ muốn treo cổ anh lên thôi."

"Đừng nói những điều gở miệng thế chứ," Denzil vừa nói vừa lo lắng đưa tay sờ cổ họng.

"Thế rốt cuộc anh đã đi đâu làm gì suốt thời gian qua?"

"Ơ kìa, chứ tôi còn có thể làm gì nữa?"

"Sao tôi biết được chuyện gì đã xảy ra với anh? Tôi còn tưởng lại có thêm một vụ án mạng nữa cơ đấy."

"Cái gì!" Chiếc cốc trên tay Denzil vỡ tan tành xuống sàn nhà. "Ý cô là sao?"

Nhưng bà Crowl đang trừng mắt nhìn ông Crowl đầy nảy lửa nên chẳng thèm đáp lời. Ông thừa hiểu bức thông điệp ấy chẳng khác nào được in ra rành rành trên mặt giấy. Nó đại loại là: "Ông vừa làm vỡ một trong những chiếc cốc đẹp nhất của tôi. Ông vừa ném đi ba xu, tương đương với tiền học phí cả tuần của một nửa lũ trẻ trong nhà." Peter thầm ước vợ mình hãy trút cơn thịnh nộ đó lên đầu Denzil, một cột thu lôi mà dòng điện có thể truyền qua vô hại. Ông cúi người nhặt từng mảnh vỡ cẩn thận hệt như chúng là những viên kim cương được cắt gọt từ viên Koh-i-noor vậy. Nhờ thế, luồng sét đã bay sượt qua đầu ông hoàn toàn vô hại và hướng thẳng về phía Cantercot.

"Ý tôi là gì à?" bà Crowl lặp lại, cứ như thể khoảng thời gian vừa rồi chưa từng tồn tại. "Ý tôi là sẽ rất tốt biết bao nếu chính anh mới là kẻ bị sát hại."

"Đúng là bà có những ý nghĩ thật thiếu tính thẩm mỹ làm sao!" Denzil lẩm bẩm.

"Đúng thế đấy; nhưng chúng lại rất hữu ích," bà Crowl đáp, người đã sống ngần ấy năm với Peter nên thừa hiểu ý. "Và nếu anh không bị sát hại thì anh đã đi đâu làm gì?"

"Mình ơi, mình à," Crowl cất lời can ngăn, ngẩng lên từ tư thế bốn chân trông hệt như một chú chó buồn bã, "mình có phải là người giám hộ của Cantercot đâu cơ chứ."

"Ồ, thế hóa ra tôi không phải chắc?" người vợ chanh chua quát lên. "Thế tôi muốn biết ngoài tôi ra thì còn ai gánh vác cái gã này nữa?"

Peter lại lầm lũi tiếp tục công việc nhặt nhạnh những mảnh vỡ của viên Koh-i-noor.

"Tôi chẳng có điều gì phải giấu giếm bà Crowl cả," Denzil lịch thiệp giải thích. "Tôi đã làm việc ngày đêm để cho ra mắt một tờ báo mới. Trắng đêm suốt ba ngày nay chẳng chợp mắt được lấy một tí."

Peter ngước nhìn đôi mắt đỏ ngầu của hắn với một sự quan tâm đầy kính nể.

"Nhà tư bản đã tình cờ gặp tôi trên phố — một người bạn cũ của tôi — tôi vô cùng mừng rỡ khi gặp lại ông ấy và kể cho ông nghe ý tưởng mà tôi đã nung nấu suốt bao tháng trời, thế là ông ấy đã hứa sẽ tài trợ toàn bộ mọi chi phí."

"Báo gì thế?" Peter hỏi.

"Anh lại còn hỏi câu đấy nữa à? Anh nghĩ tôi đã dành trọn cả ngày lẫn đêm của mình cho cái gì ngoài việc vun trồng cái Đẹp chứ?"

"Ý anh là tờ báo đó sẽ chuyên viết về cái Đẹp ư?"

"Đúng vậy. Chuyên về cái Đẹp."

"Tôi biết thừa," bà Crowl bĩu môi hừ một tiếng, "lại kèm theo cả chân dung mấy cô đào hát chứ gì."

"Chân dung á? Ồ, không đâu!" Denzil nói. "Thế thì lại thành ra cái Thật mất rồi — chứ đâu phải cái Đẹp."

"Thế tên của tờ báo là gì vậy?" Crowl hỏi.

"À, cái đó là bí mật đấy, Peter ạ. Cũng giống như nhà văn Scott, tôi thích giữ sự ẩn danh hơn."

"Hệt như mấy cái sở thích kỳ cục của anh vậy. Tôi chỉ là một kẻ bình thường, và tôi muốn biết cái sự ẩn danh ấy mang lại điều thú vị quái gì cơ chứ? Nếu tôi có chút tài năng nào, tôi nhất định sẽ đòi hỏi cho bằng được sự công nhận. Theo suy nghĩ của tôi, đó là một tâm lý rất đúng đắn và tự nhiên."

"Thiếu tự nhiên, Peter ạ; thật là thiếu tự nhiên. Tất cả chúng ta sinh ra đều ẩn danh, và tôi thì chủ trương bám sát lấy Tự nhiên. Thế trong thời gian tôi vắng nhà có bức thư nào gửi đến không hả bà Crowl?"

"Không," bà cụt ngủn đáp. "Nhưng có một gã đàn ông tên là Grodman đến tìm. Gã bảo dạo này lâu lắm rồi anh không đến gặp gã, và tỏ ra khó chịu khi nghe tin anh biến mất. Anh đã lừa gạt gì gã mà để gã phải bận tâm thế hả?"

"Gã đó đang nợ tôi thì có," Denzil bực dọc nói. "Tôi đã viết hộ gã một cuốn sách thế mà gã lại vơ hết mọi công trạng về mình, đúng là đồ đểu giả! Tên của tôi thậm chí còn chẳng xuất hiện lấy một chữ trong Lời nói đầu. Thế cái vé anh đang ngắm nghía đắm đuối kia là cái gì thế, Peter?"

"Vé dự lễ tối nay — buổi khánh thành chân dung Constant. Gladstone sẽ phát biểu đấy. Nhu cầu kiếm vé đang cao khủng khiếp."

"Gladstone!" Denzil bĩu môi khinh bỉ. "Ai thèm đi nghe Gladstone chứ? Một kẻ đã cống hiến cả cuộc đời để phá sập những cột trụ của Giáo hội và Nhà nước."

"Một kẻ đã cống hiến toàn bộ cuộc đời mình để chống đỡ cho những cái giáo điều đang rệu rã của Tôn giáo và Nông thôn. Dẫu vậy, con người ta vẫn có tài năng của họ, và tôi thì đang nóng lòng đến phát điên lên để được nghe ông ấy phát biểu đây."

"Còn tôi thì dẫu có bước lệch đi một inch cũng chẳng thèm đi nghe ông ta," Denzil nói rồi lủi thủi lên phòng mình, và khi bà Crowl sai người mang lên cho hắn một tách trà nóng đậm đà vào giờ uống trà, đứa nhóc mang trà lên đã bắt gặp hắn đang nằm nguyên cả quần áo trên giường, ngáy o o một cách thiếu thẩm mỹ.

Buổi tối dần buông xuống. Trời lạnh giá và quang đãng. Con đường Whitechapel nườm nượp người qua lại với những âm thanh náo nhiệt hệt như một tối thứ Bảy. Những vì sao lấp lánh trên bầu trời giống như những ngọn đèn của những kẻ bán hàng rong trên thiên giới. Ai nấy đều đang hồi hộp ngóng chờ sự xuất hiện của ông Gladstone. Chắc chắn ngài ấy phải đi qua con đường này trên hành trình từ phía Tây hướng về phía Bow. Nhưng chẳng ai nhìn thấy ngài hay chiếc xe ngựa của ngài cả, ngoại trừ những người ở quanh khu vực Hội trường. Có lẽ ngài đã đi xe điện hầu hết quãng đường. Ngài hẳn sẽ bị cảm lạnh nếu ngồi xe ngựa mui trần, hoặc nếu cứ thò đầu ra khỏi cửa sổ của một chiếc xe kín.

"Ước gì ngài ấy chỉ là một vị hoàng tử Đức, hay một vị vua ăn thịt người nào đó," Crowl cay đắng thốt lên khi lầm lũi rảo bước về phía Câu lạc bộ, "thì chúng ta đã trang hoàng cả khu Mile End này bằng cờ hoa rực rỡ và pháo sáng rồi. Nhưng có lẽ thế lại là một lời khen ngợi. Ngài ấy hiểu rõ London này, và việc cố che giấu sự thật với ngài ấy là vô ích. Bọn vua chúa ấy hẳn phải có những quan niệm kỳ quặc lắm về các thành phố. Họ chắc mẩm rằng ai ai cũng sống trong một thế giới ngập tràn cờ hoa và đi lại dưới những chiếc cổng khải hoàn, hệt như thể tôi đang ngồi khâu giày trong bộ quần áo diện ngày Chủ Nhật vậy." Do một sự nhầm lẫn về thời gian, hôm nay Crowl đang diện bộ đồ đó thật, và chúng dường như càng làm nổi bật thêm sự so sánh ví von ấy.

"Và tại sao cuộc sống lại không thể ngập tràn tính thẩm mỹ hơn cơ chứ," Denzil lên tiếng. Gã thi sĩ đã phủi sạch lớp bùn cứng đầu bám trên quần áo đến mức tối đa có thể, đồng thời cũng đã rửa mặt sạch sẽ, nhưng đôi mắt hắn thì vẫn còn đỏ ngầu vì mải miết vun trồng cái Đẹp. Denzil đang đi cùng Crowl đến tận cửa Câu lạc bộ cốt để biểu lộ tình cảm thân hữu. Bản thân Denzil cũng đang được tháp tùng bởi Grodman, dẫu có phần kín đáo hơn. Và tháp tùng một cách kín đáo nhất chính là những cái bóng quen thuộc từ Sở cảnh sát Scotland Yard, những tay chân của Wimp. Xung quanh Câu lạc bộ là một đám đông hỗn tạp đang chen chúc xô đẩy, khiến lực lượng cảnh sát, người gác cửa và ban quản lý phải chật vật lắm mới ngăn được dòng người không có vé tràn vào, trong khi dòng người có đặc quyền cũng gặp khó khăn không kém để len lỏi lọt qua. Các con phố xung quanh chật kín người đang khắc khoải ngóng chờ được thoáng nhìn thấy Gladstone. Mortlake phóng một chiếc xe hansom đến nơi (đầu anh gật gù sang hai bên trái phải như con lắc của sự nổi tiếng đầy tự mãn) và lập tức đón nhận toàn bộ sự cuồng nhiệt bị dồn nén bấy lâu.

"Thôi nhé, chào Cantercot," Crowl nói.

"Không, để tôi tiễn anh đến tận cửa vậy, Peter."

Họ sát cánh bên nhau chen chúc mở đường tiến vào.

Giờ đây khi đã tìm thấy Denzil, Grodman đời nào chịu buông tha cho hắn nữa. Ông chỉ tình cờ tìm thấy hắn thôi, bởi bản thân ông cũng đang trên đường đến dự buổi lễ khánh thành, nơi ông được mời tới nhờ danh tiếng gắn liền với lòng nhiệt thành giải mã Vụ án mạng Bí ẩn. Ông trao đổi vài câu với một viên cảnh sát đứng gần đó, người đã gật đầu đáp lời: "Vâng, vâng, thưa ngài", và ông sẵn sàng bám theo Denzil nếu cần thiết, thậm chí sẵn sàng từ bỏ niềm vui được nghe Gladstone phát biểu để đánh đổi lấy một cảm giác hồi hộp còn kích thích hơn nhiều. Vụ bắt giữ không thể trì hoãn thêm được nữa.

Nhưng có vẻ như Denzil đang bám sát gót chân Crowl để bước vào trong. Điều này lại càng thuận lợi hơn cho Grodman. Khi đó ông có thể tận hưởng cả hai niềm vui một lúc. Thế nhưng Denzil đã bị chặn lại ngay giữa ngưỡng cửa.

"Vé đâu, thưa ngài!"

Denzil ngẩng cao đầu hết cỡ.

"Báo chí," hắn uy quyền tuyên bố. Mọi vinh quang và hào nhoáng của Giới truyền thông đều dồn tụ lại trong một âm tiết kiêu kỳ ấy. Cả thiên đường chắc cũng đầy rẫy những nhà báo từng khiến cho cả Thánh Phê-rô phải kiêng nể. Thế nhưng người gác cửa lại là một con rồng thực thụ.

"Báo nào thế, thưa ngài?"

"New Pork Herald," Denzil sắc sảo đáp. Hắn vốn không ưa việc lời nói của mình bị hoài nghi.

"New York Herald," một trong những nhân viên ban tổ chức đứng gần đó lên tiếng, khi nghe không rõ lắm âm thanh vừa phát ra. "Cho qua đi."

Và chỉ trong chớp mắt, Denzil đã lách người bước vào trong đầy háo hức.

Nhưng ngay trong lúc cuộc cãi vã ngắn ngủi diễn ra, Wimp đã tiến đến nơi. Ngay cả anh ta cũng không thể giữ cho gương mặt mình hoàn toàn vô cảm, phảng phất trong đôi mắt là một sự tập trung cao độ bị dồn nén và khóe miệng thì khẽ run lên. Anh bước vào ngay sát gót Denzil, chắn ngang lối cửa cùng với Grodman. Hai người đàn ông vốn đang bị ám ảnh bởi những cú ra đòn sắp tới đến mức họ đã phải chật vật giằng co với nhau suốt mấy giây liền ngay bên cạnh nhau trước khi kịp nhận ra đối phương. Sau đó, họ bắt tay nhau nồng nhiệt.

Wimp lên tiếng: "Kẻ vừa bước vào đó chính là Cantercot phải không, Grodman?"

"Tôi không để ý," Grodman đáp với giọng điệu hoàn toàn dửng dưng.

Thực chất trong thâm tâm Wimp đang vô cùng phấn khích. Anh cảm thấy cú ra đòn quyết định của mình sắp được thực hiện trong những tình huống vô cùng giật gân. Mọi thứ sẽ hội tụ để hướng toàn bộ ánh mắt của đất nước — không, thậm chí là của cả thế giới, bởi chẳng phải Vụ án mạng Bí ẩn ở Bow từng được bàn luận bằng mọi thứ tiếng dưới ánh mặt trời này sao? Trong thời đại mang tính bước ngoặt này, tội phạm thường đạt được danh tiếng mang tầm vóc quốc tế. Đó là một đặc quyền mà hắn chỉ chia sẻ với rất ít nghệ sĩ khác. Lần này, Wimp sẽ là một trong số họ; và anh cảm thấy điều đó hoàn toàn xứng đáng. Nếu kẻ thủ ác từng ranh ma đến mức thiên tài khi hoạch định vụ án mạng, thì anh cũng đã sắc sảo đến mức thần thông trong việc phá giải nó. Chưa bao giờ anh có thể chắp vá lại một chuỗi sự kiện đứt đoạn hoàn hảo đến thế. Anh không thể cưỡng lại cơ hội độc nhất vô nhị này để dàn dựng một kịch bản giật gân trong một không gian giật gân tương xứng. Bản năng sân khấu trong anh đang trỗi dậy mạnh mẽ; anh cảm thấy mình giống như một nhà viết kịch vừa dựng lên một cốt truyện kịch tính đầy sức nặng, lại vừa được ban tặng ngay sân khấu Nhà hát Drury Lane để trình diễn nó. Thật là dại dột nếu tự tước đi sự xa xỉ ấy, dẫu cho sự hiện diện của ông Gladstone và bản chất của buổi lễ lẽ ra nên khiến anh phải chùng xuống đôi chút. Thế nhưng mặt khác, chính những yếu tố đó lại là cội nguồn của sự cám dỗ. Wimp bước vào và chọn một chỗ ngồi ngay phía sau Denzil. Tất cả các ghế đều được đánh số, cốt để mọi người đều có được sự thỏa mãn khi được ngồi vào chỗ của người khác. Denzil ngồi ở hàng ghế đầu dành riêng cho khách VIP ngay sát lối đi trung tâm; Crowl bị nhồi nhét vào một góc khuất sau cây cột gần cuối hội trường. Grodman được vinh dự xếp ngồi trên bục danh dự, nơi có thể bước lên bằng những bậc thang ở cả hai phía phải trái, nhưng ánh mắt anh ta vẫn không rời khỏi Denzil. Bức chân dung của nhà lý tưởng học bất hạnh được treo trên bức tường ngay phía sau đầu Grodman, được che kín bởi tấm rèm vải bạt nâu. Khắp hội trường vang lên tiếng xì xào bàn tán rôm rả, thỉnh thoảng lại bùng lên những tràng pháo tay hoan hô mỗi khi có một nhân vật danh tiếng nào đó của vùng Bow bước lên bục. Bục danh dự có sự hiện diện của vài nghị sĩ địa phương thuộc các đảng phái khác nhau, một số trợ lý nghị viện thân cận của vị đại nhân, ba hoặc bốn lãnh đạo công đoàn, dăm ba vị quý tộc mang tư tưởng từ thiện, một nhóm nhỏ các thành viên Toynbee và Oxford Hall, vị chủ tịch cùng các quan chức danh dự khác, một vài người thân và bạn bè của người đã khuất, đi kèm với một tỷ lệ hiển nhiên những kẻ chẳng có chút tư cách nào để có mặt ở đó ngoài sự mặt dày vô lối. Gladstone đến muộn — muộn hơn cả Mortlake, người đã được đón nhận những tràng pháo tay vang dội như sấm dậy khi vừa bước tới, thậm chí có ai đó còn khởi xướng bài hát "For He's a Jolly Good Fellow" hệt như đang ở một buổi mít tinh chính trị. Gladstone bước vào vừa vặn lúc để đón nhận cử chỉ tốt đẹp ấy. Âm thanh của bài hát cất lên từ những lồng ngực sắt đá đã át cả những tiếng hoan hô chào mừng sự xuất hiện của cụ ông. Điệp khúc tụ họp ấy xộc thẳng lên đầu Mortlake, tựa như anh vừa uống champagne vậy. Đôi mắt anh mờ đục và ngấn lệ. Anh nhìn thấy chính mình đang cưỡi trên những con sóng cuồng nhiệt của lòng nhiệt thành để tiến tới Kỷ nguyên Vàng. Ồ, những người anh em đồng lao cộng khổ của anh sẽ được đền đáp xứng đáng biết bao cho niềm tin mà họ đã đặt nơi anh!

Với sự lịch thiệp và chu đáo vốn có, ông Gladstone đã từ chối thực hiện việc khánh thành bức chân dung của Arthur Constant. "Công việc đó," ông phát biểu trong tấm bưu thiếp của mình, "sẽ thích hợp nhất nếu được trao cho ông Mortlake, một người mà tôi được biết là đã có mối thâm giao cá nhân với cố ông Constant, và đã cùng ông ấy hợp tác trong nhiều kế hoạch khác nhau nhằm tổ chức các tầng lớp lao động có tay nghề và không có tay nghề, cũng như truyền bá những lý tưởng tốt đẹp hơn — những lý tưởng về sự tự hoàn thiện và tự kiềm chế — cho những người lao động ở Bow, những người thật may mắn, theo như tôi nhận thấy, khi có được sự dẫn dắt (dù trong một trường hợp thật đáng tiếc là chỉ mang tính tạm thời) của hai con người đầy tài năng và chính trực không thể chối cãi để định hướng những quan điểm còn chia rẽ của họ và dẫn dắt họ đi trên con đường mà dẫu tôi không thể cam kết ủng hộ mọi khúc cua khuỷu của nó, thì vẫn không phải là không thích hợp để đưa họ tiến đến gần hơn những mục tiêu mà ít người trong chúng ta lại không dành chút hy vọng rằng các tầng lớp lao động của Đế chế vĩ đại này sẽ đến đúng hạn, mà không gặp phải sự chậm trễ vô ích nào."

Bài phát biểu của ông Gladstone thực chất là sự triển khai chi tiết hơn từ tấm bưu thiếp của ông, liên tục bị ngắt quãng bởi những tràng pháo tay. Điểm mới duy nhất trong đó chính là cách thức vô cùng duyên dáng và cảm động khi ông tiết lộ một bí mật cho đến lúc đó vẫn được giấu kín — rằng bức chân dung đã được vẽ và trao tặng cho Câu lạc bộ Bow Break o' Day bởi Lucy Brent, người mà lẽ ra theo thời gian đã trở thành vợ của Arthur Constant. Đó là bức tranh mà ông đã làm mẫu cho cô vẽ khi còn sinh thời, và cô đã kìm nén đồng thời nuôi dưỡng nỗi đau buồn của mình bằng cách miệt mài làm việc với nó kể từ khi ông qua đời. Sự thật ấy đã bồi đắp thêm nét bi ai cuối cùng cho buổi lễ. Gương mặt của Crowl bị che khuất sau chiếc khăn tay màu đỏ; ngay cả ngọn lửa cuồng nhiệt trong đôi mắt Wimp cũng có lúc phải lịm đi trước một giọt nước mắt khi anh nghĩ đến bà Wimp và cậu con trai Wilfred. Riêng về phần Grodman, cổ họng anh ta dường như cũng nghẹn đắng lại. Denzil Cantercot là kẻ duy nhất giữ được vẻ dửng dưng vô cảm trong căn phòng. Hắn ta cho rằng tình tiết này quá đỗi Đẹp, và đã bắt đầu nhào nặn nó thành những vần thơ rồi.

Kết thúc bài phát biểu, ông Gladstone mời Tom Mortlake lên tiến hành khánh thành bức chân dung. Tom bước lên, mặt tái mét và đầy xúc động. Bàn tay anh run rẩy chạm vào sợi dây kéo. Trông anh như bị ngập chìm trong cảm xúc. Phải chăng chính việc nhắc đến tên Lucy Brent đã xoáy sâu vào tận tâm can anh?

Tấm vải bạt nâu rơi xuống — người quá cố hiện hình trọn vẹn hệt như khi còn sống. Từng đường nét, được khắc họa bởi bàn tay của Tình yêu, đều tràn trề nhựa sống: gương mặt thanh tú, cương nghị; đôi mắt đượm buồn nhân hậu; chiếc trán cao sang dường như vẫn đang nhịp đập cùng hơi thở của Nhân loại. Một luồng điện chạy rần rần khắp căn phòng — theo sau là một tiếng thì thầm trầm đục, không thể định hình. Ôi, sự bi thảm và nỗi đau đớn đến nghẹn ngào của nó! Mọi ánh mắt đều dán chặt, mờ lệ vì xúc động, vào người đàn ông đã khuất trong tranh và người đàn ông bằng xương bằng thịt đang đứng tái nhợt, bấn loạn, rõ ràng là không thể cất lời phát biểu nổi bên cạnh bức vải bạt. Đột nhiên, một bàn tay đặt lên vai người lãnh đạo công đoàn, và vang vọng khắp hội trường là chất giọng trong trẻo, quả quyết của Wimp: "Tom Mortlake, tôi bắt giữ anh vì tội giết hại Arthur Constant!"

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 18 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.