Bí Ẩn Chiếc Nơ Lớn

Lượt đọc: 471 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 10

❊ ❊ ❊

Hôm sau, các tờ báo có thừa tư liệu để khai thác. Vụ bạo lực đình đám, bài phát biểu của ông Gladstone, vụ bắt giữ gây chấn động—bản thân những sự kiện ấy đã là đề tài xuất sắc cho các bản tin và bài xã luận. Thế nhưng, thân thế của kẻ bị bắt cùng với Trận chiến Bí ẩn Bow—theo cách người ta gọi nó—lại càng làm tăng thêm phần cay cú cho các dòng tin vắn và bích chương. Cách hành xử của Mortlake đã tô điểm nét cuối cùng cho bức tranh đầy kịch tính ấy. Anh rời hội trường khi đèn tắt, lặng lẽ bước đi giữa muôn trùng cảnh sát mà không bị ai để ý hay quấy rầy để đến đồn cảnh sát gần nhất, nơi viên thanh tra trưởng gần như quá phấn khích đến mức chẳng thèm bận tâm đến yêu cầu được bắt giữ của anh. Nhưng công bằng mà nói, viên chức này cũng đã nhượng bộ ngay khi hiểu rõ tình hình. Dường như thật khó tin khi ông ta không vi phạm quy tắc hành chính nào trong lúc làm việc đó. Đối với một số người, hành động tự đầu thú ấy là bằng chứng rành rành về sự vô tội; nhưng với kẻ khác, đó lại là dấu hiệu chết người của sự tuyệt vọng vì tội lỗi.

Các tờ báo buổi sáng mang lại niềm vui cho Grodman, kẻ vừa nhấm nháp quả trứng buổi sáng vừa cười khì khì liên hồi cứ như thể chính hắn vừa đẻ ra nó vậy. Jane cảm thấy lo lắng cho sự tỉnh táo của người chủ cau có của mình. Như chồng cô hẳn đã nhận xét, những nụ cười của Grodman chẳng có gì là đẹp đẽ cả. Thế nhưng hắn chẳng buồn giấu giếm chúng. Wimp không chỉ gây ra một màn ngớ ngẩn lố bịch, mà các nhà báo đồng loạt quay lưng lại với vở kịch giật gân vĩ đại của hắn, dẫu cho những lời chỉ trích ấy không xuất hiện trên các chuyên mục kịch nghệ. Các tờ báo Tự do cho rằng hắn đã gây nguy hiểm cho tính mạng ông Gladstone; còn các tờ Bảo thủ lại cáo buộc hắn đã khơi mào cho những bản chất bặm trợn đang sục sôi ở Bow, khơi dậy những thế lực dễ dàng bùng nổ thành bạo loạn và gây tổn thất nặng nề về tài sản. Dẫu vậy, "Tom Mortlake" mới là cái bóng trùm lấp lên mọi suy nghĩ khác. Theo một nghĩa nào đó, đây là một chiến thắng cho anh ta.

Nhưng thời của Wimp cuối cùng cũng đến khi Mortlake—người bảo lưu quyền bào chế—được hầu tòa trước một vị thẩm phán, và dưới sức nặng của các bằng chứng mới, anh đã chính thức bị truy tố vì tội sát hại Arthur Constant. Lúc bấy giờ, tâm trí mọi người lại hướng về Vụ án Bí ẩn, và lời giải cho bài toán không thể lý giải ấy đã làm rung chuyển nhân loại từ Trung Hoa cho đến Peru.

Vào giữa tháng Hai, phiên tòa lớn diễn ra. Đây lại là một cơ hội nữa bị Bộ trưởng Ngân khố bỏ lỡ. Một vở kịch đầy kịch tính như thế đáng lẽ đã có thể thu hồi vốn—bất chấp số lượng diễn viên đông đảo, thù lao của các ngôi sao, và tiền thuê rạp—chỉ bằng tiền bán vé đặt trước. Bởi vì đó là một vở kịch mà (theo các quyền lợi của Đại Hiến Chương) không bao giờ có thể lặp lại; một vở kịch mà các quý bà thượng lưu sẵn sàng dâng cả bông tai chỉ để được chứng kiến, ngay cả khi nhân vật trung tâm không phải là phụ nữ. Và đằng nào thì cũng có một bóng hồng trong đó, đánh giá qua những gì ít ỏi lộ ra từ cuộc thẩm vấn tại tòa án sơ thẩm, và việc đất nước ngập tràn các tờ yết thị treo thưởng cho những ai cung cấp thông tin về một cô Jessie Dymond. Mortlake được bào chế bởi Sir Charles Brown-Harland, Q. C., người được thuê bằng kinh phí từ Quỹ Bác ái Mortlake (với các khoản đóng góp đến từ cả Úc lẫn lục địa), và ông ta càng thêm quyết tâm bởi thực tế rằng mình chính là ứng cử viên lao động được thừa nhận của một khu vực bầu cử thuộc vùng Đông Luân Đôn. Hoàng thượng—Victoria và Công lý—được đại diện bởi ông Robert Spigot, Q. C.

Luật sư Spigot, Q. C., khi trình bày vụ án của mình, đã phát biểu: "Tôi dự định chứng minh rằng bị cáo đã sát hại người bạn kiêm bạn cùng phòng của mình là ông Arthur Constant trong một âm mưu máu lạnh và được trù tính vô cùng kỹ lưỡng; sự trù tính được tính toán cẩn trọng đến mức khiến cho các tình tiết của cái chết trở thành một bí ẩn không thể xuyên thủng đối với toàn thế giới trong suốt nhiều tuần, mặc dù may mắn thay, nó không hoàn toàn làm nản lòng sự khéo léo gần như siêu phàm của ông Edward Wimp thuộc Cục Thám tử Scotland Yard. Tôi dự định chứng minh rằng động cơ của bị cáo là sự ghen tuông và lòng thù hận; ghen tuông không chỉ vì ảnh hưởng vượt trội của người bạn đối với những người lao động mà chính anh ta hằng khao khát lãnh đạo, mà còn là mối thù hằn tầm thường hơn do sự xuất hiện đầy rắc rối của một người phụ nữ có quan hệ với cả hai. Nếu như trước khi phần trình bày của tôi hoàn thành, tôi có trách nhiệm đau đớn phải chỉ ra rằng người bị sát hại không phải là một vị thánh mà thế giới vẫn đồng lòng tô vẽ, tôi cũng sẽ không ngần ngại vén bức màn sự thật vì lợi ích của công lý—công lý không thể chỉ nói những lời tốt đẹp về người đã khuất (nil nisi bonum). Tôi dự định chứng minh rằng vụ án mạng đã được bị cáo thực hiện vào khoảng trước sáu giờ rưỡi vào sáng ngày 4 tháng Mười Hai, và bị cáo, với sự xảo quyệt đáng kinh ngạc xuyên suốt vụ việc, đã cố gắng chuẩn bị một bằng chứng ngoại phạm bằng cách giả vờ rời khỏi Luân Đôn trên chuyến tàu đầu tiên đi Liverpool, nhưng rồi lại quay về nhà, mở cửa chính bằng chiếc chìa khóa gạt mà anh ta đã cố tình để lỏng ổ khóa, mở phòng ngủ của nạn nhân bằng chiếc chìa khóa anh ta đang giữ, cắt cổ người đàn ông đang ngủ, đút túi chiếc dao cạo, khóa cửa lại như cũ để tạo hiện trường giả như thể cửa đã được chốt từ bên trong, đi xuống lầu, gạt chốt chiếc ổ khóa lớn, khép cửa lại phía sau, và vẫn đến ga Euston kịp lúc để bắt chuyến tàu thứ hai đi Liverpool. Lớp sương mù đã che chở cho mọi hành động của hắn từ đầu đến chí cuối." Đó là tóm tắt lý thuyết của bên nguyên tố cáo. Bóng người tái nhợt và đầy vẻ thách thức trong vành móng ngựa khẽ giật mình trước một số tình tiết.

Bà Drabdump là nhân chứng đầu tiên được bên nguyên gọi lên tòa. Bà đã quá quen thuộc với sự tò mò của luật pháp tính đến thời điểm này, nhưng trông bà không có vẻ gì là vui vẻ.

"Vào đêm ngày 3 tháng Mười Hai, bà đã đưa cho bị cáo một bức thư phải không?"

"Vâng, thưa tòa."

"Hắn ta đã cư xử thế nào khi đọc nó?"

"Hắn ta tái mét và tỏ ra vô cùng kích động. Hắn đi thẳng lên phòng của người đàn ông tội nghiệp nọ, và tôi e rằng hắn đã cãi nhau với ông ấy. Đáng lẽ hắn nên để những giờ phút cuối đời của ông ấy được bình yên." (Phòng xét xử cười rộ lên.)

"Điều gì đã xảy ra sau đó?"

"Ông Mortlake đùng đùng nổi giận bỏ đi, và khoảng một tiếng sau thì quay trở lại."

"Hắn đã nói với bà rằng hắn sẽ đi Liverpool vào sáng sớm hôm sau phải không."

"Không, thưa tòa, hắn nói hắn sẽ đi Devonport." (Cả phòng chấn động.)

"Mấy giờ bà thức dậy vào sáng hôm sau?"

"Sáu giờ rưỡi."

"Đó không phải là giờ dậy quen thuộc của bà phải không?"

"Không, tôi luôn thức dậy lúc sáu giờ."

"Lý do nào khiến bà ngủ nướng thêm thế?"

"Tai họa thì ai mà tránh được."

"Không phải vì thời tiết u ám và sương mù chứ?"

"Không, thưa tòa, nếu thế thì tôi chẳng bao giờ dậy sớm nổi." (Tiếng cười vang.)

"Bà có uống gì trước khi đi ngủ không?"

"Tôi thích uống một tách trà. Tôi uống đặc, không đường. Nó luôn giúp thần kinh tôi vững vàng hơn."

"Được rồi. Bà đang ở đâu khi bị cáo nói với bà rằng hắn sẽ đi Devonport?"

"Đang uống trà trong bếp."

"Bà sẽ nói sao nếu bị cáo bỏ thứ gì đó vào tách trà để khiến bà ngủ quên?"

Nhân chứng (giật mình): "Hắn đáng bị bắn bỏ."

"Chắc là hắn đã làm điều đó mà bà không hề hay biết, phải không?"

"Nếu hắn đủ thông minh để sát hại người đàn ông tội nghiệp đó, thì hắn cũng đủ thông minh để tìm cách đầu độc tôi."

Thẩm phán: "Khi trả lời, nhân chứng phải giới hạn trong phạm vi bằng chứng."

Luật sư Spigot, Q. C.: "Tôi xin phép tòa cho rằng đó là một câu trả lời rất logic, và minh họa chính xác sự liên hệ nhân quả giữa các khả năng. Nào, bà Drabdump, hãy cho chúng tôi biết điều gì đã xảy ra khi bà tỉnh dậy vào lúc sáu giờ rưỡi sáng hôm sau."

Ngay sau đó, bà Drabdump lặp lại lời khai (với một số tình tiết rườm rà mới nhưng ít thay đổi) mà bà từng đưa ra tại cuộc điều tra cái chết. Cách bà trở nên hoảng sợ—cách bà phát hiện cửa chính bị khóa bởi ổ khóa lớn—cách bà đánh thức Grodman và nhờ hắn phá cửa—cách họ tìm thấy thi thể—tất cả những điều mà công chúng đã quá quen thuộc đến phát ngấy ấy lại được moi ra từ bà một lần nữa.

“Hãy nhìn chiếc chìa khóa này” (chìa khóa được chuyển cho nhân chứng). “Bà có nhận ra nó không?”

“Vâng; làm sao các ông lấy được nó vậy? Đó là chìa khóa phòng ở mặt tiền tầng một của tôi. Tôi chắc chắn mình đã cắm nó dính trên cửa.”

“Bà có biết cô Jessie Dymond không?”

“Vâng, người yêu của ông Mortlake. Nhưng tôi biết anh ta sẽ không bao giờ cưới cô ấy, tội nghiệp cô ta.” (Cả phòng chấn động.)

“Tại sao không?”

“Anh ta ngày càng trở nên cao sang hơn cô ấy.” (Phòng xét xử cười ồ.)

“Ý bà không chỉ có thế chứ?”

“Tôi không biết; cô ấy chỉ đến chỗ tôi một hoặc hai lần. Lần cuối cùng tôi nhìn thấy cô ấy chắc là vào tháng Mười.”

“Trông cô ấy thế nào?”

“Cô ấy rất đau khổ, nhưng cô ấy không muốn cho người khác thấy điều đó.” (Tiếng cười.)

“Bị cáo đã cư xử ra sao kể từ sau vụ án mạng?”

“Anh ta lúc nào cũng có vẻ ủ rũ và hối hận vì chuyện đó.”

Luật sư bào chữa thẩm vấn chéo: “Chẳng phải bị cáo từng chiếm giữ phòng ngủ của ông Constant, rồi nhường nó cho ông ấy để ông Constant có được hai phòng trên cùng một tầng đó sao?”

“Vâng, nhưng anh ta trả tiền ít hơn.”

“Và trong thời gian ở căn phòng mặt tiền này, bị cáo từng có lần làm mất chìa khóa và phải đánh chiếc khác chứ?”

“Đúng vậy; anh ta rất bất cẩn.”

“Bà có biết bị cáo và ông Constant đã nói chuyện gì vào đêm 3 tháng Mười Hai không?”

“Không; tôi không nghe được.”

“Vậy sao bà biết họ đang cãi nhau?”

“Họ nói chuyện to tiếng quá mà.”

Luật sư Sir Charles Brown-Harland, Q. C. (nói sắc bén): “Nhưng tôi đang nói lớn tiếng với cô đây. Cô có cho rằng tôi đang cãi nhau không?”

“Cần phải có hai người thì mới thành một cuộc cãi vã được chứ.” (Tiếng cười vang.)

“Theo ý kiến của bà, bị cáo có phải là mẫu người sẽ thực hiện một vụ án mạng hay không?”

“Không, tôi chưa bao giờ nghĩ đó lại là anh ta.”

“Anh ta luôn gây ấn tượng với bà là một quý ông thực thụ chứ?”

“Không, thưa tòa. Tôi biết anh ta chỉ là một thợ sắp chữ.”

“Bà nói bị cáo tỏ ra chán nản kể từ sau vụ án mạng. Liệu điều đó có phải là do sự biến mất của người yêu anh ta không?”

“Không, có khi anh ta lại mừng vì tống khứ được cô ta ấy chứ.”

“Vậy thì anh ta sẽ không ghen tuông nếu ông Constant nẫng mất cô ta từ tay anh ta phải không?” (Cả phòng chấn động.)

“Đàn ông ích kỷ lắm, kiểu chó già giữ xương mà.”

“Đừng bận tâm về đàn ông nữa, bà Drabdump. Bị cáo đã thôi quan tâm đến cô Dymond phải không?”

“Anh ta có vẻ chẳng màng tới cô ấy, thưa tòa. Khi nhận được một bức thư viết tay của cô ta nằm giữa đống thư từ, anh ta thường vứt xó nó cho đến khi đã xé đọc hết mấy bức kia.”

Luật sư Brown-Harland, Q. C. (với giọng đắc thắng): “Cảm ơn bà Drabdump. Bà có thể xuống ghế nhân chứng.”

Luật sư Spigot, Q. C.: “Chờ một chút, bà Drabdump. Bà nói bị cáo đã không còn quan tâm đến cô Dymond. Liệu điều này có phải là hậu quả việc anh ta hoài nghi từ lâu rằng cô ta có quan hệ với ông Constant hay không?”

Thẩm phán: “Đó không phải là một câu hỏi công bằng.”

Luật sư Spigot, Q. C.: “Thế là đủ rồi, cảm ơn bà Drabdump.”

Luật sư Brown-Harland, Q. C.: “Không; thêm một câu hỏi nữa, bà Drabdump. Bà đã từng nhìn thấy điều gì—giả sử như khi cô Dymond đến nhà bà—khiến bà nghi ngờ có gian tình gì giữa ông Constant và người yêu của bị cáo chưa?”

“Cô ấy có gặp ông ấy một lần khi ông Mortlake đi vắng.” (Cả phòng chấn động.)

“Cô ấy gặp ông ấy ở đâu?”

“Ở hành lang. Ông ấy đang đi ra thì cô ấy gõ cửa và ông ấy mở cửa đón.” (Phòng cười ồ.)

“Bà không nghe họ nói gì sao?”

“Tôi không có thói quen nghe lén. Họ nói chuyện thân thiện rồi cùng nhau rời đi.”

Ông George Grodman được gọi lên tòa và lặp lại lời khai của mình tại cuộc điều tra. Khi bị thẩm vấn chéo, ông xác nhận tình bạn thắm thiết giữa ông Constant và bị cáo. Ông biết rất ít về cô Dymond vì hầu như chưa từng gặp cô ta. Bị cáo chưa bao giờ nói nhiều với ông về cô ấy. Ông không nghĩ cô ta có trọng lượng mấy trong tâm trí bị cáo. Dĩ nhiên là bị cáo đã suy sụp vì cái chết của người bạn. Thêm nữa, anh ta bị quá tải vì công việc. Nhân chứng đánh giá rất cao nhân cách của Mortlake. Thật không thể tin được rằng Constant lại có quan hệ bất chính dưới bất kỳ hình thức nào với người vợ chưa cưới của bạn mình. Lời khai của Grodman tạo ấn tượng rất tốt trước bồi thẩm đoàn; bị cáo nhìn ông với ánh mắt biết ơn; và bên nguyên cảm thấy tiếc vì đã phải gọi nhân chứng này ra tòa.

Thanh tra Howlett và Trung sĩ Runnymede cũng phải lặp lại lời khai của họ. Bác sĩ Robinson, bác sĩ pháp y của cảnh sát, cũng ra trình bày lại lời khai về bản chất của vết thương và thời gian áng chừng của cái chết. Nhưng lần này ông bị xét hỏi ngặt nghèo hơn nhiều. Ông từo chối cam đoan chính xác thời gian trong khoảng một hoặc hai giờ. Ông cho rằng sự sống đã tắt được hai hoặc ba giờ khi ông đến, nghĩa là vụ án mạng đã được thực hiện trong khoảng từ bảy đến tám giờ. Dưới áp lực nhẹ nhàng từ luật sư bên nguyên, ông thừa nhận rằng nó hoàn toàn có thể xảy ra trong khoảng từ sáu đến bảy giờ. Khi bị thẩm vấn chéo, ông nhắc lại ấn tượng nghiêng về khoảng thời gian muộn hơn.

Lời khai bổ sung từ các chuyên gia y tế tỏ ra mơ hồ và không chắc chắn chẳng khác nào khi tòa chỉ dựa vào nhân chứng ban đầu. Dường như mọi người đều đồng tình rằng các dữ liệu để xác định thời điểm tử vong của bất kỳ ai đều quá phức tạp và biến đổi, không thể đưa ra suy luận chính xác; hiện tượng cứng xác và các triệu chứng khác xuất hiện trong một biên độ rất rộng và khác biệt lớn ở từng cá nhân. Tất cả đều đồng ý rằng cái chết từ một nhát cắt như vậy gần như diễn ra tức thời, và giả thuyết tự sát đã bị mọi người bác bỏ. Nhìn chung, bằng chứng y tế có xu hướng xác định thời điểm tử vong với độ xác suất cao nằm trong khoảng từ sáu giờ đến tám giờ rưỡi. Nỗ lực của Bên nguyên tập trung vào việc đẩy thời gian tử vong lùi về sớm nhất có thể, ngay sau khoảng năm giờ rưỡi. Bên bào chữa dồn mọi sức lực để bám chặt vào kết luận của các chuyên gia rằng cái chết không thể diễn ra sớm hơn bảy giờ. Rõ ràng Bên nguyên đang chiến đấu quyết liệt cho giả thuyết rằng Mortlake đã thực hiện tội ác trong khoảng thời gian giữa chuyến tàu thứ nhất và thứ hai đi Liverpool; trong khi Bên bào chữa tập trung vào bằng chứng ngoại phạm, chứng minh rằng bị cáo đã đi trên chuyến tàu thứ hai khởi hành từ ga Euston lúc bảy giờ mười lăm phút, do đó không thể có khoảng thời gian nào khả thi cho việc di chuyển giữa Bow và Euston. Đó là một cuộc đấu trí căng thẳng. Cho đến lúc đó, các lực lượng đối đầu dường như cân tài cân sức. Các bằng chứng ủng hộ bị cáo cũng nhiều ngang ngửa với bằng chứng chống lại anh ta. Nhưng ai cũng biết điều tồi tệ hơn vẫn còn ở phía sau.

“Gọi Edward Wimp.”

Câu chuyện mà Edward Wimp phải kể bắt đầu khá tẻ nhạt với những sự kiện đã được nhai đi nhai lại ba bận. Nhưng cuối cùng thì những tình tiết mới cũng xuất hiện.

“Do những hoài nghi nảy sinh trong đầu, anh đã đến ở ẩn, giả dạng, tại các phòng cũ của cố ông Constant?”

“Đúng vậy; vào đầu năm. Những hoài nghi của tôi cứ lớn dần đối với những người sống tại số 11, Glover Street, và tôi quyết định dập tắt hoặc xác nhận những hoài nghi đó một lần cho tất cả.”

“Anh có thể kể cho bồi thẩm đoàn nghe những gì tiếp theo không?”

“Bất cứ khi nào bị cáo vắng nhà qua đêm, tôi đều lục soát phòng hắn. Tôi tìm thấy chìa khóa phòng ngủ của ông Constant được giấu sâu trong khe chiếc ghế sofa da của bị cáo. Tôi tìm thấy thứ mà tôi cho là bức thư hắn nhận được vào ngày 3 tháng Mười Hải, được kẹp giữa các trang của cuốn lịch tàu 'Bradshaw' nằm dưới chính chiếc sofa đó. Có hai chiếc dao cạo ở đó.”

Luật sư Spigot, Q. C., phát biểu: “Chiếc chìa khóa đã được bà Drabdump nhận diện trước đó. Còn bức thư, tôi xin phép được đọc ngay bây giờ.”

Bức thư không đề ngày tháng, nội dung như sau:

“Tom thân mến—Thư này để nói lời tạm biệt anh. Đó là điều tốt nhất cho tất cả chúng ta. Em chuẩn bị đi một đoạn đường dài, anh yêu dấu. Đừng tìm kiếm em làm gì, vì sẽ vô ích thôi. Hãy nhớ về em như một kẻ đã bị dòng nước nuốt chửng, và hãy tin rằng chỉ vì muốn tha thứ cho anh khỏi sự hổ thẹn và nhục nhã trong tương lai nên em mới dứt áo ra đi khỏi anh và mọi ngọt ngào của cuộc sống này. Anh yêu ơi, không còn cách nào khác đâu. Em cảm thấy anh sẽ không bao giờ có thể cưới em lúc này được nữa. Em đã cảm nhận điều đó suốt nhiều tháng nay. Tom yêu quý, anh sẽ hiểu ý em mà. Chúng ta phải nhìn thẳng vào sự thật. Em hy vọng anh sẽ luôn là bạn với ông Constant. Tạm biệt anh, người yêu. Chúa phù hộ anh! Chúc anh luôn hạnh phúc, và tìm được một người vợ xứng đáng hơn em. Có lẽ khi anh đã trở nên vĩ đại, giàu có và nổi tiếng như xứng đáng với anh, thỉnh thoảng anh sẽ không nghĩ quá tệ về một kẻ dẫu nhiều lầm lỗi và không xứng với anh, nhưng ít ra sẽ yêu anh cho đến tận cuối đời. Của anh, cho đến chết,

Jessie.”

Khi bức thư này đọc xong, người ta thấy rất nhiều cụm ông già, đội tóc giả hay không đội tóc giả, đang lau kính mắt của họ. Cuộc thẩm vấn ông Wimp lại tiếp tục.

“Sau khi có được những phát hiện đó, anh đã làm gì?”

“Tôi đã dò la về cô Dymond, và phát hiện ông Constant từng đến thăm cô ấy một hoặc hai lần vào buổi tối. Tôi đoán chắc sẽ có một số manh mối về mối quan hệ tiền bạc. Tôi được gia đình cho phép kiểm tra cuốn sổ séc của ông Constant, và tìm thấy một tấm séc đã thanh toán trị giá 25 bảng được lập mang tên cô Dymond. Qua thăm dò tại Ngân hàng, tôi phát hiện nó đã được rút tiền mặt vào ngày 12 tháng Mười một năm ngoái. Tôi liền xin lệnh bắt giữ bị cáo.”

Thẩm vấn chéo: “Anh có ám chỉ rằng bị cáo đã mở phòng ngủ của ông Constant bằng chiếc chìa khóa anh tìm thấy không?”

“Chắc chắn rồi.”

Luật sư Brown-Harland, Q. C. (mỉa mai): “Và khóa cửa lại từ bên trong bằng chính nó khi rời đi chứ?”

“Chắc chắn là thế.”

“Anh có nhã ý giải thích xem cái trò hề đó được thực hiện thế nào không?”

“Nó không hề được làm thế. (Phòng cười ồ.) Bị cáo có lẽ đã khóa cửa từ bên ngoài. Những người phá cửa vào đương nhiên tưởng rằng nó đã bị khóa từ bên trong khi họ tìm thấy chìa khóa nằm ở bên trong. Theo giả thuyết này, chìa khóa sẽ nằm trên sàn vì việc khóa từ bên ngoài không thể thực hiện được nếu nó còn nằm trong ổ. Những người đầu tiên bước vào phòng sẽ mặc nhiên tin rằng nó đã bị văng xuống khi phá cửa. Hoặc nó có thể đã bị bỏ dính rất lỏng lẻo bên trong ổ khóa để không cản trở việc xoay chìa khóa bên ngoài, trong trường hợp đó thì nó cũng có lẽ đã rơi xuống đất.”

“Thật ư. Rất khôn ngoan. Thế anh có thể giải thích luôn làm thế nào bị cáo có thể chốt cửa bên trong từ bên ngoài được không?”

“Tôi giải thích được chứ. (Cả phòng lại chấn động.) Chỉ có một cách duy nhất mà điều đó khả thi—và tất nhiên, đó chỉ là một trò ảo thuật mà thôi. Để khiến một cánh cửa đã khóa lại trông như vừa được chốt thêm, người ở bên trong cửa chỉ cần giật tung cái đai giữ chốt ra khỏi khung gỗ. Chốt cửa trong phòng ngủ của ông Constant hoạt động theo chiều dọc. Khi cái đai bị giật đứt, nó sẽ nằm yên trên cái chốt thay vì nâng đỡ hay giữ cố định chốt nữa. Một người xông vào phá cửa và thấy cái đai nằm tựa trên chốt và đã bị giật lìa khỏi khuôn cửa, thì đương nhiên sẽ tưởng rằng chính mình vừa giật đứt nó, mà không bao giờ mơ rằng việc giật đứt đã được thực hiện từ trước.” (Tiếng vỗ tay vang lên trong tòa, nhưng bị các nhân viên trật tự chặn đứng ngay lập tức.) Luật sư bên bào chữa cảm thấy mình đã sập bẫy khi cố tỏ ra châm chọc viên thám tử đáng gờm. Grodman trông xanh mét vì ganh tị. Đó là điều duy nhất mà hắn chưa từng nghĩ tới.

Bà Drabdump, Grodman, Thanh tra Howlett và Trung sĩ Runnymede được gọi lại để thẩm vấn kỹ hơn bởi vị luật sư đang lúng túng Sir Charles Brown-Harland về tình trạng chính xác của ổ khóa, cái chốt và vị trí của chiếc chìa khóa. Mọi chuyện ngã ngũ đúng như Wimp đã gợi ý; các nhân chứng vốn đã bị ám ảnh bởi niềm tin chắc rằng cửa đã được khóa và chốt từ bên trong khi nó bị phá tung, nên họ tỏ ra khá mơ hồ về các chi tiết chính xác. Thiệt hại đã được sửa chữa, vì thế mọi chuyện giờ chỉ là vấn đề quan sát kỹ lưỡng quá khứ. Thanh tra và trung sĩ làm chứng rằng chìa khóa vẫn nằm trong ổ khi họ nhìn thấy nó, mặc dù cả ổ khóa lẫn chốt đều đã bị hỏng. Họ không dám chắc lý thuyết của Wimp là bất khả thi; họ thậm chí thừa nhận hoàn toàn có khả năng cái đai của chốt đã bị giật đứt từ trước. Bà Drabdump chẳng thể đưa ra lời giải thích rõ ràng nào cho những tiểu tiết cỏn con đó trong bối cảnh tâm trí bà đang bị chiếm ngự hoàn toàn bởi cảnh tượng kinh hoàng của thi thể. Chỉ có một mình Grodman quả quyết rằng chìa khóa vẫn nằm trong ổ khi hắn phá cửa vào. Không, hắn không nhớ là mình đã nhặt nó lên từ sàn rồi cắm vào. Và hắn chắc chắn rằng đai của chốt không hề bị hỏng, dựa vào lực cản mà hắn cảm nhận được khi cố lắc các tấm pa-no phía trên của cánh cửa.

Bên nguyên thẩm vấn: “Ông không nghĩ rằng, từ sự dễ dàng tương đối khi cánh cửa nhường chỗ cho cuộc tấn công của ông, rất có thể chốt của thanh cài không nằm trong một cái đai cố định chắc chắn, mà nằm trong một cái đã bị tách rời khỏi khung gỗ của khuôn cửa sao?”

“Cánh cửa không dễ dàng nhường chỗ đến thế đâu.”

“Nhưng ông chắc phải là một lực sĩ Hercules ấy chứ.”

“Cũng không hẳn; cái chốt đã cũ, và khung gỗ thì mục nát; ổ khóa thì mới nhưng là hàng kém chất lượng. Chỉ là từ trước tới nay tôi vốn là một người khỏe mạnh.”

“Rất tốt, ông Grodman. Tôi hy vọng ông sẽ không bao giờ đi biểu diễn ở các tụ điểm ca nhạc nhé.” (Tiếng cười.)

Bà chủ nhà trọ của Jessie Dymond là nhân chứng tiếp theo của bên nguyên. Bà xác nhận những lời khai của Wimp về những lần Constant thỉnh thoảng ghé thăm, đồng thời kể lại cách cô gái đã được nhà từ thiện quá cố tuyển dụng làm cộng sự trong một số dự án của ông. Nhưng phần đáng chú ý nhất trong lời khai của bà là câu chuyện về việc vào đêm muộn ngày 3 tháng Mười Hai, bị cáo đã ghé qua nhà bà và cuống cuồng hỏi thăm tung tích của người yêu. Anh ta nói mình vừa nhận được một bức thư bí ẩn từ cô Dymond nói rằng cô đã bỏ đi. Bà (chủ nhà trọ) đáp rằng bà đã có thể nói cho anh ta biết điều đó từ nhiều tuần trước, vì người khách trọ vô ơn của bà đã bỏ đi được tầm ba tuần nay mà không để lại một lời nhắn nào. Để đáp lại những lời gào thét mất lịch sự của anh ta, bà bảo anh ta đáng đời lắm, vì lẽ ra anh ta nên quan tâm đến cô ấy nhiều hơn, thay vì bỏ đi biền biệt lâu đến thế. Bà nhắc nhở anh ta rằng biển còn đầy cá và một cô gái có sức hút như Jessie chẳng việc gì phải héo mòn (như cách cô ấy có vẻ đang héo mòn) chỉ vì thiếu sự trân trọng. Anh ta liền gọi bà là đồ nói dối rồi bỏ đi, và bà hy vọng sẽ không bao giờ phải nhìn thấy mặt anh ta nữa, mặc dù bà không lấy làm ngạc nhiên khi thấy khuôn mặt đó ở vành móng ngựa.

Ông Fitzjames Montgomery, một giao dịch viên ngân hàng, nhớ lại việc đã chi trả tấm séc được xuất trình. Ông đặc biệt nhớ nó, bởi vì ông đã trả tiền mặt cho một cô gái rất xinh đẹp. Cô ta đã nhận toàn bộ số tiền bằng vàng. Đến đây, phiên tòa tạm hoãn.

Denzil Cantercot là nhân chứng đầu tiên được gọi lên khi phiên tòa tiếp tục. Khi bị ép cung về việc liệu anh ta có từng nói với ông Wimp rằng mình đã nghe lén bị cáo lớn tiếng chỉ trích ông Constant hay không, anh ta không thể khẳng định. Anh ta không thực sự nghe thấy những lời chỉ trích của bị cáo; có lẽ anh ta đã tạo cho ông Wimp một ấn tượng sai lệch, nhưng khổ nỗi ông Wimp lại quá ư rạch ròi theo kiểu thực tế tầm thường. (Tiếng cười.) Ông Crowl đã kể cho anh ta nghe một câu chuyện đại loại thế. Khi bị thẩm vấn chéo, anh ta nói Jessie Dymond là một tâm hồn hiếm có và cô ấy luôn gợi cho anh ta nhớ đến Jeanne d'Arc.

Ông Crowl, khi được gọi ra, tỏ ra cực kỳ kích động. Ông từ chối tuyên thệ và thông báo với tòa rằng Kinh Thánh chỉ là một thứ Mốt Nhất Thời (Fad). Ông không thể thuyên thệ bằng một thứ đầy mâu thuẫn như thế. Ông xin cam đoan. Ông không thể phủ nhận—dù trông ông có vẻ muốn thế—rằng bị cáo ban đầu có hơi hoài nghi ông Constant, nhưng ông chắc chắn rằng cảm giác đó đã phai nhạt rất nhanh. Vâng, ông là một người bạn lớn của bị cáo, nhưng ông không hiểu tại sao điều đó lại làm mất hiệu lực lời khai của mình, nhất là khi ông không tuyên thệ. Quả thực bị cáo có vẻ khá chán nản khi ông gặp anh ta vào ngày Nghỉ Ngân hàng, nhưng đó là do làm việc quá sức vì người dân và vì sự sụp đổ của những trào lưu nhất thời.

Một số người quen thuộc khác của bị cáo đã đưa ra những lời khai ít nhiều miễn cưỡng về mối hiềm khích thuở trước của anh ta đối với vị đối thủ nghiệp dư trong phong trào lao động. Những lời biểu lộ sự chán ghét của anh ta từng rất gay gắt và cay đắng. Bên nguyên cũng đưa ra một tấm bích chương thông báo rằng bị cáo sẽ chủ trì một cuộc họp lớn của các nhân viên vào ngày 4 tháng Mười Hai. Anh ta đã không xuất hiện tại buổi họp này cũng như không gửi bất kỳ lời giải thích nào. Cuối cùng là lời khai của các thám tử đã bắt giữ anh ta tại bến tàu Liverpool vì thái độ khả nghi của anh ta. Điều này đã hoàn tất phần hồ sơ của bên nguyên tố cáo.

Luật sư Sir Charles Brown-Harland, Q. C., đứng lên với dáng điệu kiêu kỳ và tiếng sột soạt của chiếc áo choàng lụa, rồi tiến hành trình bày lý thuyết của bên bào chữa. Ông nói rằng mình không có ý định gọi bất kỳ nhân chứng nào. Giả thuyết của bên nguyên vốn mang tính trẻ con và bất hợp lý từ trong bản chất, lại phụ thuộc vào một bó các xác suất phụ thuộc lẫn nhau đến mức nó sẽ sụp đổ ngay trước cú chạm nhẹ nhất. Nhân cách của bị cáo hoàn toàn trong sáng và không tì vết, lần xuất hiện công cộng gần đây nhất của anh ta diễn ra trên cùng một bục phát biểu với ông Gladstone, và sự trung thực cùng tư tưởng cao cả của anh ta đã được bảo chứng bởi các chính khách có uy tín cao nhất. Mọi di chuyển của anh ta đều có thể được giải trình từng giờ—trong khi những cáo buộc mà bên nguyên gán cho anh ta hoàn toàn không có bất kỳ bằng chứng hữu hình nào chống đỡ. Anh ta cũng được gán cho sự khéo léo siêu phàm và sự xảo quyệt quỷ quyệt mà anh ta chưa từng biểu lộ dấu hiệu nào trước đó. Giả thuyết này chồng chất lên giả thuyết khác, giống như trong truyền thuyết cổ xưa của phương Đông, nơi thế giới nằm trên lưng con voi và con voi thì đứng trên lưng con rùa. Tuy nhiên, cũng đáng để chỉ ra rằng, ít nhất việc cái chết của ông Constant không diễn ra trước bảy giờ là hoàn toàn có khả năng; và vì bị cáo đã rời ga Euston lúc 7 giờ 15 phút sáng để đi Liverpool, chắc chắn anh ta không thể di chuyển từ Bow đến đó trong khoảng thời gian ấy; đồng thời, việc bị cáo—người có thể chứng minh có mặt tại ga Euston lúc 5 giờ 25 phút sáng—lại có thể di chuyển ngược xuôi tới Glover Street rồi thực hiện tội ác, tất cả chỉ trong vòng chưa đầy hai tiếng đồng hồ, là điều hầu như bất khả thi. "Những sự thật rành rành," Sir Charles phát biểu đầy sức nặng, "lại vô cùng đơn giản. Bị cáo, một phần vì áp lực công việc, một phần (ông không muốn giấu giếm) vì tham vọng trần tục, đã bắt đầu lơ là cô Dymond, người mà anh ta đã đính hôn để kết hôn. Con người ai mà chẳng có lúc thế này thế khác, và cái đầu của anh ta hơi hếch lên một chút bởi tầm vóc ngày càng lớn của mình. Dù vậy, sâu thẳm trong tim anh ta vẫn vô cùng gắn bó với cô Dymond. Tuy nhiên, cô ấy có vẻ đã vội vã kết luận rằng anh ta đã thôi yêu mình, rằng cô ấy không xứng đáng với anh ta, rằng sự học thức của cô ấy không đủ để sánh bước cùng anh ta trong những chân trời mới mà anh ta đang vươn tới—rằng tóm lại, cô ấy là một gánh nặng cho sự nghiệp của anh ta. Vốn là một cô gái có nghị lực phi thường theo mọi lời đồn đại, cô đã quyết định cắt đứt nút thắt Gordian bằng cách rời khỏi Luân Đôn, và vì sợ rằng sự tận tâm của người chồng sắp cưới sẽ khiến anh ta hy sinh vì mình; lại cũng e ngại, có lẽ, cả sự yếu đuối của chính bản thân, cô đã làm cho cuộc chia ly trở thành vĩnh viễn và biến nơi chốn ẩn náu của mình thành một bí ẩn. Một giả thuyết đã được gợi ý nhằm bôi nhọ một cái tên khả kính—một giả thuyết thừa thãi đến mức tôi chỉ xin nhắc qua mà thôi. Rằng Arthur Constant có thể đã quyến rũ hoặc có bất kỳ quan hệ bất chính nào với vị hôn thê của bạn mình là một giả thuyết bị cuộc đời của cả hai nhân vật phủ nhận hoàn toàn. Trước khi rời Luân Đôn—hoặc nước Anh—cô Dymond đã viết thư cho người dì ở Devonport—người thân ruột thịt duy nhất còn sống của cô tại đất nước này—khẩn khoản xin bà chuyển tiếp một bức thư đã đề sẵn địa chỉ cho bị cáo, tròn hai tuần sau khi nhận được. Người dì đã tuân lệnh tuyệt đối. Đó chính là bức thư đã rơi xuống như một cú sét đánh ngang tai bị cáo vào đêm ngày 3 tháng Mười Hai. Toàn bộ tình yêu xưa cũ trong anh trỗi dậy—anh tràn ngập sự tự trách và xót thương cho cô gái tội nghiệp. Bức thư đọc lên đầy điềm gở. Có lẽ cô ấy sắp tự vẫn chăng. Suy nghĩ đầu tiên của anh là lao ngay đến chỗ người bạn của mình là Constant để xin lời khuyên. Biết đâu Constant lại biết chút ít về câu chuyện này. Bị cáo biết hai người họ không ít lần liên lạc với nhau. Có thể—thưa quý tòa và các vị bồi thẩm đoàn, tôi không muốn đi theo phương thức của bên nguyên mà đánh đồng giả thuyết với sự thật, nên tôi nói là có thể—ông Constant đã chu cấp cho cô ấy 25 bảng để rời khỏi đất nước. Ông ấy đối xử với cô ấy như anh em, thậm chí có thể đã hành động thiếu thận trọng khi đến thăm cô ấy, dù chẳng ai trong số họ mảy may nghĩ đến chuyện ác ý. Có thể ông ấy đã khích lệ cô ấy trong sự hy sinh và khát vọng vị tha của mình, có lẽ thậm chí còn không biết rõ mục đích thực sự của chúng, vì chẳng phải ngay trong bức thư cuối cùng của mình, ông ấy đã nói về những người phụ nữ tuyệt vời mà ông từng gặp và ảnh hưởng tốt đẹp mà ông có đối với từng tâm hồn con người đó sao? Dù vậy, điều này chúng ta sẽ chẳng bao giờ biết được, trừ phi người chết cất lời hoặc người vắng mặt quay về. Cũng không loại trừ khả năng cô Dymond được ủy thác 25 bảng cho các mục đích từ thiện. Nhưng hãy quay trở lại với những điều chắc chắn. Bị cáo đã tham khảo ý kiến của ông Constant về bức thư. Sau đó anh ta chạy đến chỗ ở trọ của cô Dymond tại Stepney Green, dù biết trước trong lòng rằng sự nhọc nhằn của mình sẽ thành công cốc. Bức thư mang dấu bưu điện Devonport. Anh ta biết cô gái có một người dì ở đó; rất có thể cô đã đến chỗ người dì rồi. Anh ta không thể đánh điện tín vì hoàn toàn mù tịt về địa chỉ. Anh ta tra cứu cuốn lịch tàu 'Bradshaw' của mình và quyết định lên đường bằng chuyến 5 giờ 30 sáng từ Paddington, và đã nói với bà chủ nhà trọ như vậy. Anh ta để quên bức thư trong cuốn 'Bradshaw', thứ mà sau đó đã bị nhét vào đống giấy tờ dưới ghế sofa, khiến anh ta phải lấy một cuốn khác. Anh ta vốn bất cẩn và bừa bộn, và chiếc chìa khóa được tìm thấy bởi ông Wimp trong chiếc ghế sofa của anh ta chắc hẳn đã nằm ở đó từ nhiều năm trước, bị đánh rơi vào những ngày anh ta còn ở căn phòng ngủ mà sau đó ông Constant thuê lại. Vì sợ lỡ chuyến tàu, anh ta đã không cởi quần áo trong đêm đầy đau khổ đó. Trong lúc ấy, ý nghĩ chợt lóe lên trong đầu rằng Jessie quá thông minh để để lại một dấu vết dễ dãi như vậy, và anh ta kết luận rằng cô sẽ đi tìm người anh trai đã có gia đình ở Mỹ, và chỉ đến Devonport đơn thuần để chào tạm biệt người gì mà thôi. Do đó, anh ta quyết định đến Liverpool, không lãng phí thời gian ở Devonport, để tiến hành dò la. Không ngờ rằng có sự chậm trễ trong việc chuyển phát thư, anh ta nghĩ mình vẫn có thể chặn cô lại, ngay tại sân ga hoặc trên can-ô. Đáng tiếc là chiếc xe taxi của anh ta chạy quá chậm trong sương mù, anh ta lỡ chuyến tàu đầu tiên và cứ lang thang chìm đắm trong sầu muộn giữa màn sương cho đến chuyến thứ hai. Tại Liverpool, thái độ khả nghi và kích động của anh ta đã khiến anh ta bị bắt giữ chớp nhoáng. Kể từ đó, hình bóng về cô gái mất tích cứ ám ảnh và bóp nghẹt lấy anh ta. Đó là toàn bộ câu chuyện, rành mạch và đầy đủ." Quả thực, những nhân chứng có sức nặng cho bên bào chữa rất ít. Chứng minh một việc không xảy ra vốn là điều vô cùng khó khăn. Có người dì của Jessie, người đã xác nhận lời khai của luật sư bên bào chữa. Có những nhân viên khuân vác đã nhìn thấy anh ta rời ga Euston trên chuyến tàu 7 giờ 15 phút đi Liverpool, và đến nơi vừa đúng lúc trễ chuyến 5 giờ 15 phút; có người tài xế taxi (số hiệu 2.138), người đã chở anh ta đến Euston vừa vặn kịp lúc, theo suy nghĩ của anh ta (nhân chứng), để bắt chuyến 5 giờ 15 phút sáng. Khi bị thẩm vấn chéo, người tài xế taxi có hơi lúng túng; anh ta bị hỏi rằng nếu thực sự đón bị cáo tại ga xe lửa Bow vào khoảng 4 giờ 30 phút, lẽ ra anh ta phải bắt kịp chuyến tàu đầu tiên tại Euston chứ. Anh ta đáp rằng sương mù khiến anh ta phải lái xe hơi chậm, nhưng lại thừa nhận lớp sương đủ trong để có thể phóng hết tốc lực. Anh ta cũng thừa nhận mình là một thành viên công đoàn kiên trung, bị luật sư Spigot, Q. C., khôn khéo moi lấy lời thừa nhận ấy như thể nó có ý nghĩa vô cùng to lớn. Cuối cùng, có rất nhiều nhân chứng—từ đủ mọi tầng lớp và hoàn cảnh—làm chứng cho nhân cách cao đẹp của bị cáo, cũng như cho cuộc sống trong sạch và đạo đức của Arthur Constant.

Trong bài phát biểu tổng kết vào ngày thứ ba của phiên tòa, Sir Charles đã chỉ ra một cách hết sức cặn kẽ và thuyết phục sự mỏng manh trong vụ án của bên nguyên, số lượng các giả thuyết mà nó bao hàm, cùng sự phụ thuộc lẫn nhau giữa chúng. Bà Drabdump là một nhân chứng mà lời khai phải được tiếp nhận với sự thận trọng tột bậc. Bồi thẩm đoàn phải ghi nhớ rằng bà không thể tách biệt những quan sát của bản thân ra khỏi những suy luận cá nhân, và chỉ cho rằng bị cáo và ông Constant đang cãi nhau đơn thuần vì họ đang ở trạng thái kích động. Ông mổ xẻ lời khai của bà, chỉ ra rằng nó hoàn toàn củng cố cho câu chuyện của bên bào chữa. Ông yêu cầu bồi thẩm đoàn ghi nhớ rằng không có bất kỳ bằng chứng thực tế nào (dù từ tài xế taxi hay ai khác) được đưa ra về những chuyển động đa dạng và phức tạp bị quy cho bị cáo vào sáng ngày 4 tháng Mười Hai, trong khoảng thời gian từ 5 giờ 25 đến 7 giờ 15 phút sáng, và nhân chứng quan trọng nhất theo giả thuyết của bên nguyên—ý ông muốn nói, dĩ nhiên, là cô Dymond—đã không hề được triệu tập ra tòa. Ngay cả khi cô ấy đã chết và thi thể được tìm thấy, cũng không có cơ sở nào ủng hộ giả thuyết của bên nguyên, bởi vì niềm tin đơn thuần rằng người yêu đã nhẫn tâm bỏ rơi mình cũng đủ là lời giải thích thỏa đáng cho việc cô tự vẫn. Ngoài bức thư mập mờ kia, không một mảy may bằng chứng nào về sự ô nhục của cô—thứ vốn là nền tảng cho phần lớn cấu thành tội ác chống lại bị cáo—được đưa ra. Còn về động cơ ganh đua chính trị, đó chỉ là một đám mây trôi qua nhất thời. Hai người đàn ông đã trở thành những người bạn tâm giao. Về các tình tiết của cáo buộc án mạng, bằng chứng y tế nhìn chung nghiêng về việc thời điểm tử vong diễn ra muộn; và bị cáo đã rời Luân Đôn lúc bảy giờ mười lăm phút. Giả thuyết đầu độc là vô lý, còn về những lý thuyết về ổ khóa và chốt cửa quá ư khôn ngoan kia, ông Grodman, một nhà quan sát khoa học được đào tạo bài bản, đã gạt phăng chúng đi. Ông long trọng khẩn khoản bồi thẩm đoàn ghi nhớ rằng nếu họ kết án bị cáo, họ không chỉ đẩy một người vô tội đến cái chết nhục nhã dựa trên những bằng chứng gián tiếp mỏng manh nhất, mà họ còn tước đoạt đi của những người lao động trên đất nước này một trong những người bạn chân chính nhất và nhà lãnh đạo tài năng nhất của họ.

Phần kết luận trong bài phát biểu đầy nhiệt huyết của Sir Charles đã vấp phải những tràng pháo tay không thể kìm nén.

Luật sư Spigot, Q. C., khi kết thúc phần tranh tụng cho bên nguyên, đã yêu cầu bồi thẩm đoàn đưa ra phán quyết kết tội bị cáo đối với một tội ác đầy hiểm độc và được trù tính kỹ lưỡng nhất từng làm nhơ nhuốc biên niên sử của bất kỳ quốc gia văn minh nào. Sự khéo léo và học thức của hắn chỉ được tận dụng cho những mục đích của ma quỷ, trong khi danh tiếng của hắn lại bị lợi dụng làm lớp vỏ bọc. Mọi thứ đều chỉ điểm mạnh mẽ vào tội ác của bị cáo. Khi nhận được bức thư của cô Dymond thông báo về sự nhơ nhuốc của mình và (có lẽ) ý định tự tử, hắn đã lao phắt lên lầu để tố cáo Constant. Sau đó hắn lao đến nhà trọ của cô gái, và khi thấy những nỗi sợ tồi tệ nhất của mình được xác nhận, hắn lập tức lên kế hoạch cho mưu đồ báo thù xảo quyệt đến rợn người của mình. Hắn nói với chủ nhà trọ rằng mình sẽ đi Devonport, để nếu có sơ sẩy, cảnh sát sẽ bị đánh lạc hướng tạm thời. Điểm đến thực sự của hắn là Liverpool, bởi vì hắn dự định rời khỏi đất nước. Tuy nhiên, để đề phòng kế hoạch của mình đổ bể ngay cả ở đây, hắn đã dàn dựng một bằng chứng ngoại phạm khéo léo bằng cách thuê xe đến ga Euston để bắt chuyến tàu 5 giờ 15 phút đi Liverpool. Người lái xe taxi sẽ không biết rằng hắn không có ý định đi chuyến đó, mà thực chất là muốn quay lại số 11, Glover Street, để thực hiện tội ác đê hèn này—vụ việc mà khả năng bị gián đoạn có thể đã được hắn ngăn chặn bằng cách đầu độc bà chủ nhà. Sự hiện diện của hắn tại Liverpool (nơi hắn thực sự đến bằng chuyến tàu thứ hai) sẽ củng cố cho câu chuyện của tài xế taxi. Đêm đó hắn không cởi quần áo cũng không đi ngủ; hắn đã vạch ra âm mưu quỷ quái của mình cho đến khi nó hoàn hảo; sương mù kéo đến như một đồng minh bất ngờ che chở cho các chuyển động của hắn. Ghen tuông, tình cảm bị tổn thương, khát vọng báo thọ, lòng ham muốn quyền lực chính trị—đó đều là những bản tính con người. Họ có thể thương xót cho kẻ phạm tội, nhưng không thể tuyên bố hắn vô tội trước tội ác này.

Thẩm phán Crogie, khi tóm tắt lại vụ án, đã mở màn với lập trường chống lại bị cáo một cách triệtデ. Khi xem xét các bằng chứng, ông chỉ ra rằng những giả thuyết hợp lý khớp nối với nhau một cách gọn gàng không nhất thiết làm suy yếu lẫn nhau, việc toàn bộ các mảnh ghép ăn khớp hoàn hảo với nhau thiên về việc chứng thực cho sự thật của từng phần nhỏ. Hơn nữa, vụ án của bên nguyên cũng xa rời việc toàn là giả thuyết chẳng kém gì việc vụ án của bên bào chữa loại trừ giả thuyết. Chiếc chìa khóa, bức thư, sự miễn cưỡng khi phải công bố bức thư, cuộc gặp gỡ nảy lửa với Constant, lời khai sai lệch về điểm đến của bị cáo, cuộc đào tẩu đến Liverpool, câu chuyện bịp bợm về việc đi tìm một "cô ta", những lời chỉ trích Constant—tất cả những điều đó đều là sự thật. Ngược lại, có nhiều khoảng trống và giả thuyết trong phần trình bày của bên bào chữa. Ngay cả khi thừa nhận bằng chứng ngoại phạm có phần mơ hồ do sự hiện diện của bị cáo tại ga Euston lúc 5 giờ 25 phút sáng mang lại, thì hoàn toàn không có nỗ lực nào giải trình cho các chuyển động của hắn trong khoảng thời gian từ đó cho đến 7 giờ 15 phút sáng. Việc hắn quay trở lại Bow cũng có khả năng cao chẳng kém gì việc hắn la cà quanh ga Euston. Không có gì trong bằng chứng y tế khiến cho tội ác của hắn trở thành bất khả thi. Cũng chẳng có gì là bất khả thi trong bản chất việc Constant đầu hàng trước cám dỗ bất chợt của một cô gái đẹp, hay việc một nữ công nhân tự cho rằng mình đã bị bỏ rơi, rồi nhất thời gục ngã trước sự quyến rũ của một quý ông để rồi sau đó vô cùng hối hận. Chuyện gì đã xảy ra với cô gái vẫn là một ẩn số. Thi thể cô có thể là một trong số những xác chết vô danh mà thủy triều cuộn dạt vào những bến sông bùn lầy. Bồi thẩm đoàn cũng phải ghi nhớ rằng mối quan hệ đó chưa chắc đã thực sự biến chất thành sự nhơ nhuốc, nó có thể chỉ nghiêm trọng đến mức giáng một đòn đau vào lương tâm cô gái, và xui khiến cô hành xử như những gì đã làm. Chỉ cần bức thư của cô ta khơi gợi lòng ghen tuông của bị cáo là đủ. Còn một điểm nữa mà ông muốn nhấn mạnh với bồi thẩm đoàn, điều mà luật sư của bên nguyên đã không nhấn mạnh đầy đủ. Đó là tội lỗi của bị cáo chính là lời giải thích hợp lý duy nhất từng được đưa ra cho Vụ án Bí ẩn Bow. Bằng chứng y tế đồng thuận rằng ông Constant không tự kết liễu đời mình. Do đó, chắc chắn phải có ai đó đã sát hại ông ấy. Số lượng những kẻ có thể có bất kỳ lý do hoặc cơ hội nào để sát hại ông ấy là cực kỳ ít ỏi. Bị cáo có cả lý do lẫn cơ hội. Theo phương pháp mà các nhà logic học gọi là phương pháp loại trừ, sự nghi ngờ sẽ đổ dồn vào anh ta ngay cả với những bằng chứng mỏng manh nhất. Bằng chứng thực tế thì mạnh mẽ và hợp lý, và giờ đây khi lý thuyết khéo léo của ông Wimp đã giúp họ hiểu được cách mà cánh cửa có thể hiển nhiên bị khóa và chốt từ bên trong, thì khó khăn cuối cùng và luận điểm cuối cùng cho rằng đây là vụ tự sát đã bị xóa bỏ. Tội lỗi của bị cáo rõ ràng rành mạch như những gì bằng chứng gián tiếp có thể tạo ra. Nếu họ phóng thích anh ta, Vụ án Bí ẩn Bow kể từ nay có thể được xếp vào kho lưu trữ của những vụ ám sát chưa bao giờ được rửa hận.

Sau khi gần như đã treo cổ bị cáo lên, vị thẩm phán kết luận bằng cách nhấn mạnh tính xác suất cao của câu chuyện từ phía bên bào chữa, mặc dù điều đó cũng phụ thuộc vào các chi tiết quan trọng dựa trên những lời khai cá nhân của bị cáo trước luật sư của mình. Bồi thẩm đoàn, lúc này đã bị sự vô tư của ông làm cho mụ mẫm cả đầu óc, được cho lui để hội ý, với lời khẩn khoản phải dành trọng lượng thích hợp cho mọi sự kiện và xác suất trong việc đưa ra phán quyết công minh của họ.

Những phút trôi qua thành giờ đồng hồ, nhưng bồi thẩm đoàn vẫn chưa quay lại. Bóng tối của màn đêm buông xuống phòng xử án nồng nặc mùi hôi hám và đầy vẻ bứt rứt trước khi họ công bố phán quyết—

“Có tội.”

Vị thẩm phán đội chiếc mũ đen của mình lên.

Buổi lễ đón rước lớn được chuẩn bị bên ngoài đã kết thúc trong thất bại; bữa tiệc tối bị hoãn lại vô thời hạn. Wimp đã chiến thắng; còn Grodman thì cảm thấy chẳng khác nào một con chó bị đánh đập tơi bời.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 18 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.