Trong khoảnh khắc, một sự im lặng buốt giá và kinh hoàng bao trùm. Gương mặt Mortlake tái mét như xác chết; trong khi khuôn mặt người quá cố bên cạnh lại ánh lên sắc hồng của sự sống. Đối với những thần kinh đang căng như dây đàn của những người có mặt, đôi mắt đăm đăm của bức tranh bỗng trở nên buồn bã, nghiêm nghị đầy đe dọa, như thể mang theo cả những tia chớp của sự diệt vong.
Đó là một sự đối lập rợn ngợp. Riêng với Wimp, khuôn mặt trên tranh lại mang những tầng ý nghĩa sâu xa và bi thảm hơn nhiều. Khán giả dường như hóa đá. Họ ngồi hoặc đứng — đủ mọi tư thế — đông cứng và bất động. Bức tranh của Arthur Constant thống trị cả không gian, là sinh vật sống duy nhất trong một hội trường của những thây ma.
Nhưng điều đó chỉ kéo dài trong chốc lát. Mortlake hất tay tên thám tử ra.
"Hỡi anh em!" hắn hét lên, giọng đầy phẫn nộ khôn cùng, "đây là một âm mưu của cảnh sát."
Lời nói của hắn làm dịu đi bầu không khí căng thẳng. Những hình nhân cứng đờ bắt đầu cựa quậy. Một thứ âm thanh hỗn độn, ồn ào và đầy kích động đáp lại hắn. Người thợ đóng giày nhỏ con lao vọt ra từ sau cột nhà, nhảy phốc lên một chiếc ghế băng. Gân trên trán hắn nổi phồng lên vì phấn khích. Trông hắn chẳng khác nào một người khổng lồ bao trùm cả hội trường.
"Hỡi anh em!" hắn gầm lên bằng chất giọng vang dội quen thuộc ở Victoria Park, "hãy nghe tôi nói. Cơn cáo buộc này là một lời dối trá bỉ oỉ và khốn nạn."
"Hoan hô!" "Đúng vậy!" "Muôn năm!" "Chính xác!" — tiếng hô vang lên từ khắp các góc phòng. Tất cả mọi người đều đứng dậy với tư thế sẵn sàng, sự phấn khích đã đẩy lên đến đỉnh điểm.
"Anh em ơi!" Peter lại gầm lên, "tất cả các bạn đều biết tôi. Tôi là một người thẳng thắn, và tôi muốn hỏi liệu một người có đời nào lại đi sát hại người bạn thân nhất của mình hay không."
"Không!" — một âm thanh đồng thanh vang dội dội lại.
Wimp hoàn toàn không lường trước được mức độ nổi tiếng của Mortlake. Anh ta đứng trên bục giảng, xanh xao và lo lắng chẳng kém gì kẻ tù nhân của mình.
"Và nếu hắn làm thế, tại sao lúc đầu họ không chứng minh được điều đó?"
"Chuẩn lắm!"
"Và nếu họ muốn bắt giữ hắn, tại sao không đợi cho buổi lễ kết thúc? Tom Mortlake không phải là kẻ dám làm không dám chịu."
"Tom Mortlake! Tom Mortlake! Ba tiếng hoan hô cho Tom Mortlake! Hip, hip, hip, muôn năm!"
"Ba tiếng la ó cho lũ cảnh sát." "Hoo! Oo! Oo!"
Màn kịch của Wimp đang diễn ra không mấy suôn sẻ. Anh ta cảm thấy giống như nhà soạn kịch đang phải lắng nghe những tiếng xì xào đầy hiểm họa từ hàng ghế khán giả bình dân. Anh ta suýt ước gì mình đừng nối tiếp vở kịch mở màn bằng chính vở kịch nặng đô hơn của mình. Một cách vô thức, đám cảnh sát tản mát quanh hội trường bắt đầu xích lại gần nhau. Những người trên bục không biết phải làm gì. Tất cả họ đều đã đứng dậy, tạo thành một khối chen chúc đặc kịch. Ngay cả bài diễn văn của ông Gladstone cũng trở nên vô dụng trong một hoàn cảnh kỳ lạ đến thế. Tiếng la ó nhỏ dần; những tiếng hoan hô dành cho Mortlake lại bùng lên, dâng trào rồi lắng xuống rồi lại dâng lên. Gậy gộc và ô dù đập xuống rào rạt, khăn tay vẫy ngợp trời, tiếng vang dội ngày một lớn. Đám đông ô hợp vẫn đang cuồn cuộn quanh hội trường tiếp tục hùa theo tiếng hò reo, khiến người ta ở tận bán kính hàng trăm mét cũng phải tím tái cả mặt mày vì thứ nhiệt huyết mù quáng. Cuối cùng, Tom đưa tay ra hiệu — tiếng ồn ào nhỏ dần rồi vụt tắt. Người tù nhân giờ đây đã hoàn toàn nắm thế chủ động.
Grodman đứng trên bục, tay bám lấy thành ghế, khóe mắt ánh lên vẻ chế giễu kỳ lạ mang hơi hướng Mephistopheles, đôi môi nhếch lên một nụ cười nửa miệng. Hắn chẳng việc gì phải vội vã đi bắt Denzil Cantercot lúc này nữa. Wimp đã phạm phải một sai lầm tày trời, một thảm họa ngu ngốc. Trong lòng Grodman dâng lên một sự bình yên thỏa mãn tột cùng, tựa như tâm trạng của một vận động viên vừa vắt kiệt gân cốt để giành chiến thắng trong một trận đấu lẫy lừng và vừa nghe vị trọng tài tuyên bố kết quả. Giờ đây, hắn thậm chí còn cảm thấy có thiện cảm với Denzil.
Tom Mortlake lên tiếng. Gương mặt hắn lạnh lùng và cứng nhắc như đá. Vóc dáng cao lớn được ưỡn thẳng một cách kiêu hãnh hết cỡ. Với một cử chỉ quen thuộc, hắn hất mái tóc đen bù xù ra khỏi trán. Khán giả đang vô cùng háo hức dồn sự chú ý vào từng lời hắn nói — những người ở hàng ghế sau rướn cả người về phía trước — các phóng viên nín thở vì sợ bỏ sót dù chỉ một từ. Vị lãnh tụ công hội vĩ đại sẽ nói gì trong thời khắc tối quan trọng này đây?
"Kính thưa Chủ tịch và toàn thể quý vị: Được vinh dự trao trọng trách vạch trần bức chân dung về một vị ân nhân lớn của Bow và là một người bạn chân chính của tầng lớp lao động vào tối nay là một niềm vui buồn lẫn lộn đối với tôi. Ngoại trừ việc ông đã ban ơn kết giao với tôi khi còn sống, và những hoài bão trong cuộc đời tôi — dẫu qua năng lực nhỏ nhoi và hạn hẹp của mình — vẫn luôn đồng điệu với ông, thì chẳng có mấy lý do để nhiệm vụ vinh quang này lại rơi vào tay tôi. Thưa quý vị, tôi hy vọng rằng tất cả chúng ta sẽ tìm thấy nguồn cảm hứng sâu sắc từ hình ảnh hằng ngày của người đã khuất, người vẫn đang sống mãi trong trái tim chúng ta và trong tác phẩm nghệ thuật cao quý này — được tạo nên, như ông Gladstone đã nói với chúng ta, bởi bàn tay của một người yêu mến ông." Người diễn giả dừng lại một giây, giọng trầm ấm và đầy rung cảm chìm dần vào sự im lặng. "Nếu những người lao động hèn mọn ở Bow chúng ta không bao giờ có thể hy vọng đơn độc tạo ra dù chỉ một phần mười ảnh hưởng tốt đẹp mà Arthur Constant từng nắm giữ, thì mỗi người trong chúng ta vẫn hoàn toàn có thể bước đi trong ánh sáng mà ông đã thắp lên giữa lòng chúng ta — một ngọn đèn vĩnh cửu của tinh thần hy sinh và tình huynh đệ."
Thế là hết. Căn phòng rền vang tiếng hoan hô. Tom Mortlake trở về chỗ ngồi. Đối với Wimp, sự táo tợn của tên này đã chạm ngưỡng Vĩ đại; còn đối với Denzil thì nó mang vẻ Đẹp đẽ. Lại một sự im lặng nghẹt thở bao trùm. Gương mặt linh hoạt của ông Gladstone đang biến sắc vì phấn khích. Chưa từng có một khung cảnh phi thường nào như vậy xảy ra trong suốt quãng đời đầy sự kiện của ông. Ông có vẻ như sắp đứng dậy. Tiếng hoan hô lắng xuống thành một sự tĩnh lặng đến đau nhói. Wimp phá vỡ tình thế bằng cách đặt tay lên vai Tom lần nữa.
"Đi theo tôi một cách êm thấm nhé," anh ta nói. Lời nói gần như chỉ là một tiếng thì thầm, nhưng giữa không gian tĩnh lặng tuyệt đối ấy, nó vẫn vang vọng đến tận những góc xa nhất của hội trường.
"Đừng đi, Tom!" Giọng vang như kèn đồng ấy là của Peter. Lời kêu gọi đã chạm đến một dây cung phản kháng trong lồng ngực của tất cả mọi người, và một tiếng gầm gừ trầm đục, đầy điềm gở quét qua hội trường.
Tom đứng dậy, và sự im lặng lại lập tức trở lại. "Hỡi anh em," hắn nói, "hãy để tôi đi. Đừng làm ầm ĩ lên vì chuyện này. Ngày mai tôi sẽ lại ở bên các bạn."
Nhưng dòng máu của những thanh niên Break o' Day lúc này đã sôi sục đến đỉnh điểm. Một đám đông lao vào nhau hỗn chiến, vùng vẫy khỏi chỗ ngồi. Chỉ trong chớp mắt, mọi thứ biến thành một m hỗn độn. Tom không hề nhúc nhích. Nửa tá người, dẫn đầu bởi Peter, trèo lên bục giảng. Wimp bị hất văng sang một bên, và những kẻ xông vào lập tức lập thành một vòng tròn bao quanh chiếc ghế của Tom. Những nhân vật tai to mặt lớn trên bục hoảng hốt tháo chạy như lũ chuột khỏi trung tâm sự chú ý. Kẻ thì túm tụm lại trong các góc phòng, người thì lẻn ra cửa sau. Ban tổ chức thầm tự chúc mừng vì đã có đủ sự kiềm chế để không mời phụ nữ tham dự. Các trợ µ lý của ông Gladstone vội vã đưa cụ ông ra xe; dẫu cho cuộc ẩu đả trông có vẻ hứa hẹn sẽ hoành tráng như sử thi Homer. Grodman đứng ở một góc bục, thầm thấy buồn cười hơn bao giờ hết, chẳng thèm bận tâm đến Denzil Cantercot — kẻ lúc này đang tìm cách trấn tĩnh thần kinh tại quầy bar ở tầng trên. Đám cảnh sát quanh hội trường thổi còi inh ỏi, và những viên cảnh sát khác từ bên ngoài lẫn các khu vực lân cận bắt đầu ùa vào như nước chảy. Một nghị sĩ người Ireland trên bục đang hua hua chiếc gậy ô của mình như một cây gậy truyền thống shillalah vì quá đỗi phấn khích, quên béng đi danh tiếng đáng kính mới gầy dựng và mường tượng bản thân đang quay trở lại hội chợ Donnybrook. Ngay lập tức, ông ta bị một viên cảnh sát tận tụy đánh ngã quỵ bằng cùi chùy. Thế nhưng, một cơn mưa nắm đấm lại giáng xuống mặt vị cận vệ nhiệt tình ấy, khiến ông ta lảo đảo lùi lại trong vũng máu. Bấy giờ, cơn bão thực sự bùng nổ với toàn bộ sự cuồng nộ của nó. Không gian phía trên đen kịt những gậy gộc, côn và ô, lẫn trong đó là những trận mưa đá tái nhợt của những cú đấm cục mịch. Tiếng gào thét, tiếng la ó, tiếng huýt sáo và tiếng hô xung trận hòa quyện vào nhau thành một bản hợp xướng kỳ quái, hệt như một trong những chương nhạc ma quái đầy ám ảnh của Dvorák. Mortlake đứng trơ trơ như tượng đá, hai tay khoanh trước ngực, không thèm thực hiện thêm bất kỳ động thái nào nữa, mặc cho trận chiến quần thảo xung quanh hắn như dòng nước xoáy quanh một mỏm đá kiên định. Một tiểu đội cảnh sát từ phía sau kiên quyết mở đường tiến về phía hắn, xông lên những bậc thềm cao của bục giảng, để rồi lại bị hất ngã nhào xuống đất khi thủ lĩnh của họ bị ném thẳng vào như một khúc gỗ phá thành. Hắn ngã chồng lên đỉnh của đống hỗn độn, đè lên các tầng cảnh sát bên dưới. Thế nhưng những kẻ khác vẫn tiếp tục trèo lên, tràn ngập bục giảng. Chỉ một khoảnh khắc nữa thôi là Mortlake đã bị tóm gọn sau khi đã bị xóc cho một trận tơi bời. Và rồi phép màu xảy ra.
Hệt như thuở xưa, khi một nữ thần ex machina danh giá nhìn thấy vị anh hùng ái mộ của mình rơi vào cảnh nguy khốn cùng cực, bà liền kéo một đám mây từ kho tàng thiên thượng của thần Jupiter xuống để bao bọc lấy đứa con cưng trong màn đêm nhân từ, khiến kẻ thù của hắn phải mò mẫm trong bóng tối; thì Crowl, tên thợ đóng giày xảo quyệt và gan dạ khôn cùng, cũng tìm mọi cách để đảm bảo an toàn cho người bạn của mình. Hắn đã khóa đồng hồ gas lại.
Một đêm Bắc Cực — không có chạng vạng báo trước — bất ngờ buông xuống, và ngày hội của phù thủy chính thức bắt đầu. Bóng tối dày đặc có thể chạm vào được — và nó để lại sau lưng biết bao máu cùng những vết thâm tím. Khi ánh đèn được bật sáng trở lại, Mortlake đã biến mất. Dẫu vậy, vài kẻ bạo loạn vẫn bị bắt giữ một cách đầy đắc thắng.
Và xuyên suốt tất cả, trùm lên tất cả, khuôn mặt của người quá cố từng khao khát mang lại hòa bình cho trần gian vẫn đang đăm đăm nhìn xuống.
Crowl hiền lành ngồi ăn bữa tối với bánh mì và phô mai, đầu quấn băng trắng, trong khi Denzil Cantercot say sưa kể lại câu chuyện anh ta đã giải cứu Tom Mortlake như thế nào. Anh ta vốn là một trong những kẻ đầu tiên trèo lên bục cao, và chưa từng rời khỏi sát bên Tom hay lùi bước khỏi tuyến đầu của trận chiến cho đến khi tận mắt thấy người bạn được đưa ra ngoài an toàn và rẽ vào một con phố nhỏ.
