Sau khi các quốc vương Đại Anh giành lấy quyền bổ nhiệm các toàn quyền thuộc địa, những chính sách của họ hiếm khi nhận được sự đồng thuận nhanh chóng và hào phóng như các vị tiền nhiệm từng có theo hiến chương ban đầu. Người dân nhìn nhận việc thực thi một thứ quyền lực không bắt nguồn từ chính mình bằng sự soi xét đầy ngờ vực nhất, và họ thường đáp lại các nhà cai trị bằng sự biết ơn ít ỏi đối với những nhượng bộ mà trong đó, khi làm dịu đi những chỉ thị từ bên kia đại dương, các vị toàn quyền ấy lại chuốc lấy sự quở trách từ cấp trên. Sử ký vùng Vịnh Massachusetts cho chúng ta biết rằng, trong số sáu vị toàn quyền cai trị suốt khoảng thời gian bốn mươi năm kể từ khi bản hiến chương cũ bị hủy bỏ dưới thời James II, hai người đã bị bỏ tù bởi các cuộc nổi dậy của dân chúng; người thứ ba, như nhà sử học Hutchinson nghiêng về khả năng đó, đã bị đuổi khỏi tỉnh bởi tiếng đạn súng kíp xé gió; người thứ tư, theo nhận định của cùng nhà sử học ấy, đã sớm đi xuống nấm mồ vì những cuộc tranh cãi triên miên với Hạ viện; và hai người còn lại, cũng như những người kế nhiệm họ cho đến cuộc Cách mạng, chỉ được hưởng những khoảng thời gian trị vì hòa bình thưa thớt và ngắn ngủi. Những quan chức cấp dưới thuộc phe triều đình, vào các thời điểm biến động chính trị gia tăng, cũng chẳng có được cuộc sống dễ chịu hơn là bao. Những nhận xét này có thể dùng làm lời mở đầu cho những phiêu lưu sau đây, xảy ra vào một đêm mùa hè cách đây không xa lắm mươi mốt thế kỷ. Để tránh những chi tiết dài dòng và khô khan về các vụ việc thuộc địa, người đọc xin hãy bỏ qua phần tường thuật về chuỗi sự kiện đã gây ra nhiều làn sóng phẫn nộ tạm thời trong lòng dân chúng.
Trời đã gần chín giờ vào một buổi tối ngập ánh trăng, khi một chiếc thuyền chở duy nhất một hành khách sang sông; người này có được chuyến đi vào giờ giấc bất thường ấy nhờ hứa trả thêm tiền cước. Trong lúc cậu đứng trên bến đợi, lục lọi cả hai túi áo để lấy tiền thực hiện thỏa thuận, người lái đò nâng chiếc đèn lồng lên, và nhờ ánh đèn cùng ánh trăng mới mọc, ông ta quan sát rất kỹ dáng vẻ của vị khách lạ. Đó là một thanh niên vừa tròn mười tám tuổi, rõ ràng sinh trưởng ở nông thôn, và dường như đây là lần đầu tiên cậu lên thành thị. Cậu mặc một chiếc áo khoác thô màu xám, đã cũ nhưng được giữ gìn rất tốt; trang phục bên trong làm bằng da bền chắc, ôm sát lấy đôi chân khỏe khoắn và cân đối; đôi tất bằng len xanh lục chắc chắn là sản phẩm của bàn tay người mẹ hoặc người chị; và trên đầu cậu là chiếc mũ ba sừng, mà vào những ngày tháng đẹp đẽ hơn có lẽ từng che mát cho vầng trán tư trầm của cha cậu. Dưới tay trái cậu kẹp một chiếc gậy gộc nặng làm từ cành sồi non, vẫn còn giữ lại một phần rễ đã hóa cứng; và hành trang của cậu được hoàn thiện bằng một chiếc túi nải không đến mức quá nặng nề để làm vướng bận đôi vai vạm vỡ đang gánh vác nó. Mái tóc xoăn màu nâu, các đường nét gương mặt tươi tắn cùng đôi mắt sáng rực, rạng rỡ là những món quà của tự nhiên, có giá trị hơn tất cả những gì nghệ thuật điểm trang có thể mang lại.
Người thanh niên, một trong những cái tên của cậu là Robin, cuối cùng rút ra từ túi mình nửa tờ tiền mệnh giá năm shilling của tỉnh, do loại tiền tệ ấy bị trượt giá nên chỉ vừa đủ đáp ứng yêu cầu của người lái đò, kèm theo một mảnh da sáu cạnh trị giá ba pence. Sau đó, cậu bước tiếp vào thị trấn với bước chân nhẹ nhàng như thể chặng đường hơn ba mươi dặm trong ngày chưa hề làm cậu mệt mỏi, và với ánh mắt hào hứng như thể sắp bước vào kinh thành London chứ không phải là một đô thị nhỏ bé của thuộc địa New England. Tuy nhiên, trước khi đi được xa, Robin chợt nhận ra mình không biết phải hướng bước chân về đâu; vì thế cậu dừng lại, nhìn lên nhìn xuống con phố hẹp, soi xét những ngôi nhà gỗ nhỏ bé và tềnh toàn nằm rải rác ở hai bên đường.
“Túp lều lụp xụp này không thể là nơi ở của người bà con của ta,” cậu thầm nghĩ, “mà ngôi nhà cổ đằng kia, nơi ánh trăng chiếu qua khung cửa sổ vỡ, lại càng không; và quả thực quanh đây ta chẳng thấy ngôi nhà nào xứng đáng với ngài ấy. Giá mà ta hỏi đường người lái đò thì khôn ngoan biết mấy, chắc chắn ông ta sẽ đi cùng ta và nhận một shilling từ Thiếu tá cho công sức đó. Nhưng người tiếp theo ta gặp cũng sẽ giúp được thôi.”
Cậu lại tiếp tục bước đi, và vui mừng nhận thấy con phố giờ đây đã rộng hơn, những ngôi nhà trông cũng khang trang hơn. Cậu sớm nhận ra một bóng người đang thong thả đi phía trước và vội vã sải bước để đuổi kịp. Khi đến gần, Robin thấy vị khách ấy là một người đàn ông tuổi tác đã cao, đội bộ tóc giả màu xám bồng bềnh, mặc áo khoác vạt rộng bằng vải thẫm màu, và đi tất lụa xắn lên tận trên đầu gối. Ông ta cầm một chiếc gậy chống dài và bóng lộn, cứ mỗi bước đi lại chống thẳng đứng xuống đất; và theo những khoảng dừng đều đặn, ông lại phát ra hai tiếng hắng giọng liên tiếp với tông giọng trầm đục, trang nghiêm lạ thường. Sau khi quan sát những điều đó, Robin nắm lấy vạt áo khoác của ông lão đúng lúc ánh sáng từ cánh cửa mở rộng và các khung cửa sổ của một hiệu cắt tóc chiếu lên vóc dáng của cả hai người.
“Chào buổi tối ông, thưa ngài kính quý,” cậu vừa nói vừa cúi đầu thật sâu, tay vẫn không rời vạt áo. “Xin ngài làm ơn chỉ giúp tôi nhà của người bà con tôi, Thiếu tá Molineux, nằm ở đâu ạ?”
Câu hỏi của người thanh niên vang lên rất to; một thợ cắt tóc đang hạ lưỡi dao cạo xuống chiếc cằm đầy bọt xà phòng, cùng một người khác đang chải bộ tóc giả kiểu Ramillies, liền ngưng tay bước ra cửa. Trong khi đó, vị thị dân quay gương mặt dài thượt về phía Robin, trả lời cậu bằng một giọng điệu cực kỳ giận dữ và bực bội. Tuy nhiên, hai tiếng hắng giọng trầm đục của ông ta lại xen vào giữa lời mắng chửi với một hiệu ứng vô cùng kỳ quặc, tựa như một ý nghĩ về ngôi mộ lạnh lẽo chợt chen vào giữa những cơn phẫn nộ trần thế.
“Buông gạt áo ta ra, tên kia! Ta bảo cho ngươi biết, ta không quen biết người ngươi nói đến. Cái gì! Ta có thẩm quyền, ta có—hắng, hắng—thẩm quyền; và nếu đây là sự tôn trọng ngươi dành cho bậc bề trên, thì bàn chân ngươi sẽ được làm quen với gông gỗ vào sáng ngày mai đấy!”
Robin buông vạt áo của ông lão ra và vội vã bước đi, đuổi theo sau cậu là tiếng cười rộ vô giáo dục phát ra từ tiệm cắt tóc. Ban đầu cậu khá ngạc nhiên trước kết quả của câu hỏi, nhưng vốn là một thanh niên tinh anh, cậu nhanh chóng tự giải thích được bí ẩn này.
“Đây chắc là một đại biểu nông thôn nào đó,” cậu kết luận, “người chưa từng bước qua cánh cửa nhà người bà con của ta, và thiếu giáo dục để trả lời lịch sự với một người xa lạ. Ông ta đã già, bằng không—ta đã bị cám dỗ quay lại đấm vào mũi ông ta rồi. Ôi, Robin, Robin! Ngay cả mấy chú tiểu đồng ở tiệm cắt tóc cũng cười nhạo ngươi vì chọn một người dẫn đường như thế! Rồi ngươi sẽ khôn ra theo thời gian thôi, bạn Robin ạ.”
Bây giờ cậu bị vướng vào một chuỗi những con phố ngoằn ngoèo và hẹp hòi giao nhau, uốn lượn không xa bờ nước. Mùi nhựa đường xộc thẳng vào mũi cậu, những cột buồm của các con tàu đâm xuyên qua ánh trăng phía trên mái nhà, và vô số tấm biển hiệu mà Robin dừng lại đọc cho cậu biết rằng cậu đang ở gần trung tâm thương mại. Nhưng các con phố đều vắng ngắt, các cửa hàng đã đóng cửa, và ánh đèn chỉ còn nhìn thấy ở tầng hai của một vài nhà dân. Cuối cùng, tại góc của một hẻm nhỏ mà cậu đang đi qua, cậu nhìn thấy gương mặt rộng của một vị anh hùng nước Anh đang đung đưa trước cửa một quán trọ, nơi phát ra tiếng nói của nhiều thực khách. Khung cửa sổ ở tầng dưới được đẩy về phía sau, và một bức rèm rất mỏng cho phép Robin nhìn rõ một nhóm người đang ăn tối quanh một chiếc bàn đầy ắp thức ăn. Hương thơm của bữa ăn ngon tỏa ra không khí bên ngoài, và người thanh niên không thể không nhớ lại rằng chút lương thực dự trữ cuối cùng cho chuyến đi đã bị cơn thèm ăn buổi sáng của cậu ngốn sạch, và buổi trưa đến rồi đi mà cậu chẳng có gì vào bụng.
“Ôi, giá mà mảnh da ba pence này có thể cho mình quyền được ngồi vào chiếc bàn đằng kia!” Robin thở dài nói. “Nhưng Thiếu tá sẽ đón tiếp mình bằng những món ăn ngon nhất; vậy nên mình cứ táo bạo bước vào và hỏi đường đến nhà ngài ấy.”
Cậu bước vào quán trọ, và được dẫn lối bởi tiếng rì rầm của các giọng nói cùng khói thuốc lá nồng nặc tiến vào phòng khách chung. Đó là một căn phòng dài và thấp, với những bức tường bằng gỗ sồi đã sẫm màu vì khói thuốc liên tục, và một sàn nhà rải đầy cát nhưng không hoàn toàn sạch sẽ. Một số người—phần lớn có vẻ là thủy thủ, hoặc bằng cách nào đó có liên quan đến biển cả—đang ngồi trên các ghế băng bằng gỗ, hoặc ghế nệm da, trò chuyện về nhiều vấn đề khác nhau, và thỉnh thoảng chú ý đến một chủ đề chung nào đó. Ba hoặc bốn nhóm nhỏ đang cạn những tô rượu punch, một loại đồ uống mà thương mại Tây Ấn đã làm cho trở nên quen thuộc từ lâu ở thuộc địa. Những người khác, trông như những người sống bằng nghề thủ công lao động thường nhật, lại thích niềm vui biệt lập của việc uống một mình, và trở nên lầm lì hơn dưới tác động của rượu. Tóm lại, hầu như tất cả đều thể hiện sự ưa thích đối với “Món Quà Tốt Đẹp” dưới một vài hình thức đa dạng của nó, vì đây là một thói xấu mà, như các bài giảng Ngày Ăn Chay từ một trăm năm trước sẽ chứng minh, chúng ta đã có một lịch sử thừa kế lâu đời. Những khách duy nhất mà cảm tình của Robin hướng về là hai hoặc ba người nông dân nhút nhát, những người đang sử dụng quán trọ có phần giống như kiểu một trạm dừng chân của người Thổ Nhĩ Kỳ; họ chui vào góc tối nhất của căn phòng, và bất chấp bầu không khí nồng nặc khói thuốc, đang ăn bánh mì từ lò nướng của chính họ và thịt muối được hun bằng khói bếp nhà mình. Nhưng mặc dù Robin cảm thấy một sự gắn kết đồng loại với những người xa lạ này, ánh mắt cậu lại bị thu hút từ họ sang một người đang đứng gần cửa, nói chuyện thì thầm với một nhóm đồng bọn ăn mặc bẩn thiểu. Các đường nét trên mặt ông ta kỳ dị đến mức gần như quái đản, và toàn bộ gương mặt để lại ấn tượng sâu sắc trong ký ức. Vầng trán gồ lên thành hai khoảng nhô cao, với một thung lũng ở giữa; chiếc mũi nhô ra táo bạo theo một đường cong không đều, và sống mũi rộng hơn một đốt tay; lông mày rậm và sâu, và đôi mắt rực cháy bên dưới chúng như lửa trong hang đá.
Trong khi Robin đang đắn đo xem nên hỏi ai về nơi ở của người bà con, cậu được chủ quán trọ tiếp cận, một người đàn ông nhỏ bé mặc chiếc tạp giề trắng bẩn, đến để thực hiện nghi thức chào đón chuyên nghiệp đối với vị khách lạ. Là thế hệ thứ hai của một người Pháp dòng Tin Lành, ông ta dường như đã thừa hưởng sự lịch thiệp của dân tộc cha sinh; nhưng không có hoàn cảnh nào từng làm thay đổi giọng nói của ông ta khỏi một tông giọng thé cao duy nhất mà ông ta dùng để phát biểu với Robin lúc này.
“Từ dưới quê lên, tôi đoán thế đúng không, thưa ngài?” ông ta nói với một cú cúi chào sâu sắc. “Xin phép được chúc mừng ngài đã đến nơi, và hy vọng ngài dự định ở lại lâu dài với chúng tôi. Thành phố ở đây đẹp lắm, thưa ngài, những tòa nhà tuyệt vời, và nhiều thứ có thể làm một vị khách xa quan tâm. Tôi có thể hy vọng nhận được vinh dự từ những yêu cầu của ngài về bữa tối không ạ?”
“Người này thấy được sự giống nhau trong gia đình! Gã láu cá đã đoán ra mình là họ hàng của Thiếu tá!” Robin thầm nghĩ, người cho đến nay chưa từng trải qua sự lịch sự thừa thãi nào.
Mọi ánh mắt lúc này đều đổ dồn về phía chú gã nông thôn, đang đứng ở cửa trong chiếc mũ ba sừng sờn cũ, áo khoác xám, quần da ngắn và tất len xanh, tựa vào chiếc gậy sồi và mang một chiếc túi nải trên lưng.
Robin trả lời người chủ quán lịch thiệp với một sự tự tin ra mặt sao cho phù hợp với người họ hàng của Thiếu tá. “Người bạn chân chính của tôi,” cậu nói, “tôi sẽ chú ý chiếu cố đến quán của anh vào một dịp nào đó, khi”—ở đây cậu không thể không hạ thấp giọng—“khi tôi có nhiều hơn một mảnh da ba pence trong túi. Công việc hiện tại của tôi,” cậu tiếp tục, nói với sự tự tin cao độ, “chỉ là hỏi đường đến nhà của người bà con tôi, Thiếu tá Molineux.”
Có một sự chuyển động đột ngột và toàn diện trong phòng, mà Robin hiểu là thể hiện sự hăng hái của từng cá nhân muốn trở thành người dẫn đường cho cậu. Nhưng chủ quán trọ lại hướng mắt về một tờ giấy dán trên tường, mà ông ta đọc, hoặc có vẻ như đang đọc, thỉnh thoảng lại liếc nhìn vóc dáng của người thanh niên.
“Chúng ta có gì ở đây nào?” ông ta vừa nói vừa ngắt câu thoại thành những mảnh nhỏ khô khốc. “‘Đã trốn khỏi nhà của người đứng tên, người đầy tớ cam kết, Hezekiah Mudge,—khi đi mang áo khoác xám, quần da ngắn, chiếc mũ tốt thứ ba của chủ. Phần thưởng một bảng Anh tiền mặt cho bất kỳ ai nhốt hắn vào bất kỳ nhà tù nào của tỉnh.’ Tốt nhất là nên dảo bước đi thôi, cậu bé; tốt nhất là nên dảo bước đi!”
Robin đã bắt đầu đưa tay về phía đầu nhẹ hơn của chiếc gậy sồi, nhưng sự thù địch kỳ lạ trên mọi gương mặt đã khiến cậu từ bỏ ý định đập vỡ đầu người chủ quán lịch thiệp. Khi quay người rời khỏi phòng, cậu bắt gặp một ánh nhìn giễu cợt từ nhân vật có đường nét táo bạo mà cậu đã chú ý trước đó; và ngay khi cậu vừa bước ra khỏi cửa, cậu nghe thấy một tiếng cười rộn ràng chung, trong đó có thể phân biệt được giọng của người chủ quán, giống như tiếng đá nhỏ rơi vào một chiếc ấm đun nước.
“Bây giờ, không lạ sao,” Robin nghĩ với sự tinh anh thường ngày của mình, “không lạ sao khi lời thú nhận về một chiếc túi rỗng lại nặng ký hơn cả cái tên của người bà con ta, Thiếu tá Molineux? Ôi, nếu ta có một trong những tên xảo quyệt cười cợt đó ở trong rừng, nơi ta và cành sồi non này cùng lớn lên, ta sẽ dạy cho hắn biết rằng cánh tay ta rất nặng mặc dù túi tiền ta rất nhẹ!”
Khi rẽ qua góc của hẻm nhỏ, Robin thấy mình đang ở trên một con phố rộng rãi, với một hàng nhà cao tầng liên tục ở hai bên, và một tòa nhà có tháp chuông ở phía trên, nơi tiếng chuông vang lên báo hiệu chín giờ. Ánh sáng của mặt trăng và đèn từ vô số cửa sổ cửa hàng cho thấy mọi người đang đi dạo trên vỉa hè, và giữa họ Robin đã hy vọng nhận ra người họ hàng bí ẩn cho đến nay của mình. Kết quả của những lần hỏi thăm trước khiến cậu không muốn mạo hiểm một lần nữa trong một khung cảnh công khai như vậy, và cậu quyết định đi chậm rãi và lặng lẽ lên phố, ghé sát mặt mình vào mặt của từng quý ông cao tuổi để tìm kiếm các đường nét của Thiếu tá. Trên đường đi, Robin gặp nhiều nhân vật lộng lẫy và hào hoa. Những trang phục thêu hoa văn màu sắc sặc sỡ, những bộ tóc giả khổng lồ, những chiếc mũ viền vàng và những thanh kiếm chuôi bạc lướt qua cậu và làm hoa cả mắt cậu. Những thanh niên đã đi du lịch nhiều nơi, những kẻ bắt chước các quý ông hào hoa Châu Âu thời bấy giờ, bước đi tự mãn, vừa đi vừa nhảy theo những giai điệu thời thượng mà họ ngân nga, làm cho Robin tội nghiệp cảm thấy xấu hổ vì dáng đi bình lặng và tự nhiên của mình. Cuối cùng, sau nhiều lần dừng lại để quan sát sự trưng bày hàng hóa lộng lẫy trong các cửa sổ cửa hàng, và sau khi chịu đựng một vài lời quở trách vì sự đường đột khi soi xét vào mặt người khác, người bà con của Thiếu tá thấy mình ở gần tòa nhà có tháp chuông mà vẫn chưa thành công trong cuộc tìm kiếm. Tuy nhiên, cho đến lúc này cậu mới chỉ nhìn thấy một bên của con phố đông đúc; vì vậy Robin băng qua đường và tiếp tục cuộc điều tra tương tự ở vỉa hè đối diện, với hy vọng mạnh mẽ hơn cả nhà triết học đi tìm một người trung thực, nhưng cũng chẳng có vận may nào khá hơn. Cậu đã đến khoảng giữa đường về phía cuối, nơi chặng đường của cậu bắt đầu, thì nghe thấy tiếng ai đó đang tiến lại gần, cứ mỗi bước đi lại chống gậy xuống đá lát đường, thỉnh thoảng lại phát ra hai tiếng hắng giọng trầm đục theo những khoảng dừng đều đặn.
“Xin Chúa rủ lòng thương!” Robin nói, nhận ra âm thanh đó.
Rẽ vào một góc đường ngẫu nhiên ngay phía tay phải, cậu vội vã tiếp tục cuộc tìm kiếm của mình ở một phần khác của thị trấn. Sự kiên nhẫn của cậu giờ đây đã cạn kiệt, và cậu dường như cảm thấy mệt mỏi vì những lang thang kể từ khi sang sông hơn là vì chuyến đi nhiều ngày ở phía bên kia. Cơn đói cũng đòi hỏi dữ dội bên trong cậu, và Robin bắt đầu cân nhắc sự hợp lý của việc đòi hỏi một cách bạo lực, với chiếc gậy giơ cao, sự hướng dẫn cần thiết từ vị khách cô đơn đầu tiên mà cậu gặp. Trong khi một quyết định như vậy đang dần mạnh lên, cậu bước vào một con phố trông tềnh toàn, hai bên là một hàng nhà dựng tạm bợ đang kéo dài về phía cảng. Ánh trăng không chiếu vào bất kỳ vị khách nào trên suốt chiều dài con phố, nhưng ở ngôi nhà thứ ba mà Robin đi qua có một cánh cửa mở hé, và ánh mắt sắc bén của cậu phát hiện ra trang phục của một người phụ nữ bên trong.
“May mắn của mình có thể tốt hơn ở đây,” cậu tự nói với chính mình.
Theo đó, cậu tiến lại gần cửa và thấy nó khép lại gần hơn khi cậu làm vậy; tuy nhiên vẫn còn một khoảng trống đủ để người thiếu nữ bên trong quan sát vị khách lạ mà không cần phải lộ diện tương ứng. Tất cả những gì Robin có thể nhận ra là một dải váy lót màu đỏ tươi, và sự lấp lánh thỉnh thoảng của một đôi mắt, như thể ánh trăng đang rung rinh trên một vật thể sáng rực nào đó.
“Cô chủ xinh đẹp ơi,” vì mình có thể gọi cô ấy như vậy với một lương tâm trong sạch, người thanh niên tinh anh nghĩ, vì mình không biết gì trái ngược,—“cô chủ xinh đẹp ngọt ngào ơi, cô có thể rủ lòng tốt nói cho tôi biết tôi phải tìm nhà của người bà con tôi, Thiếu tá Molineux, ở đâu không?”
Giọng nói của Robin mang vẻ nỉ non và cuốn hút, và người phụ nữ, thấy không có gì phải tránh né ở người thanh niên nông thôn đẹp trai, liền đẩy văng cửa và bước ra ngoài ánh trăng. Cô là một vóc dáng nhỏ nhắn thon thả với chiếc cổ trắng, đôi tay tròn trịa và chiếc eo thon, ở phần cuối chiếc váy lót màu đỏ tươi của cô xòe ra trên một chiếc khung phồng, như thể cô đang đứng trong một chiếc khinh khí cầu. Hơn nữa, gương mặt cô trái xoan và xinh đẹp, mái tóc tối màu bên dưới chiếc mũ nhỏ, và đôi mắt sáng rực của cô sở hữu một sự tự do kín đáo, chiến thắng cả đôi mắt của Robin.
“Thiếu tá Molineux sống ở đây,” người phụ nữ xinh đẹp nói.
Bấy giờ, giọng nói của cô là giọng nói ngọt ngào nhất mà Robin nghe thấy trong đêm đó, tuy nhiên cậu không thể không nghi ngờ liệu giọng nói ngọt ngào đó có nói sự thật Phúc Âm hay không. Cậu nhìn lên nhìn xuống con phố tềnh toàn, rồi quan sát ngôi nhà mà họ đang đứng trước mặt. Đó là một công trình nhỏ, tối mầu gồm hai tầng, tầng hai nhô ra phía trên tầng dưới, và căn phòng phía trước có vẻ như là một cửa hàng bán các mặt hàng nhỏ nhặt.
“Ồ, quả thật tôi gặp may rồi,” Robin trả lời một cách khôn khéo, “và người bà con của tôi, ngài Thiếu tá, cũng thật may mắn khi có một người quản gia xinh đẹp như thế này. Nhưng xin cô hãy phiền ngài bước ra cửa một chút; tôi sẽ chuyển cho ngài một lời nhắn từ những người bạn ở quê, rồi sẽ quay về chỗ trọ ở quán trọ.”
“Ôi không, Thiếu tá đã lên giường ngủ được một tiếng hoặc hơn rồi,” người phụ nữ mặc váy lót đỏ tươi nói; “và chẳng có tác dụng gì khi làm phiền ngài ấy đêm nay, vì hớp rượu buổi tối của ngài ấy là loại mạnh nhất. Nhưng ngài ấy là một người tốt bụng, và tôi sẽ phải đổi cả tính mạng nếu để một người bà con của ngài ấy bị quay lưng bước đi khỏi cửa. Cậu trông giống hệt ông lão tốt bụng ấy, và tôi có thể thề đó là chiếc mũ đi mưa của ngài ấy. Ngài ấy cũng có những trang phục rất giống chiếc quần da ngắn kia. Nhưng xin mời cậu vào trong, vì tôi chào đón cậu chân thành nhân danh ngài ấy.”
Nói rồi, người phụ nữ xinh đẹp và hiếu khách nắm lấy tay người anh hùng của chúng ta; và sự đụng chạm đó thật nhẹ nhàng, và lực kéo thật êm ái, và mặc dù Robin đọc được trong mắt cô những gì cậu không nghe thấy trong lời nói của cô, nhưng người phụ nữ eo thon mặc váy lót đỏ tươi lại tỏ ra mạnh mẽ hơn người thanh niên nông thôn lực lưỡng. Cô đã kéo những bước chân nửa gượng ép của cậu đến gần ngưỡng cửa, thì việc mở một cánh cửa ở khu vực lân cận đã làm người quản gia của Thiếu tá giật mình, và bỏ lại người bà con của Thiếu tá, cô biến mất nhanh chóng vào nhà mình. Một tiếng ngáp dài nặng nề vang lên trước khi một người đàn ông xuất hiện, người này giống như nhân vật Moonshine trong vở Pyramus và Thisbe, cầm một chiếc đèn lồng, hỗ trợ một cách không cần thiết cho người bạn thiên thể của mình trên bầu trời. Khi ông ta ngái ngủ bước lên phố, ông ta quay gương mặt rộng và đẫn đờ về phía Robin, và giơ ra một chiếc gậy dài có gài sắt ở đầu.
“Về nhà đi, kẻ lang thang, về nhà đi!” người bảo vệ đêm nói bằng những âm thanh dường như chìm vào giấc ngủ ngay khi vừa được thốt ra. “Về nhà đi, bằng không chúng ta sẽ nhốt ngươi vào gông gỗ khi rạng đông đấy!”
“Đây là gợi ý thứ hai thuộc loại này rồi,” Robin nghĩ. “Tôi ước gì họ kết thúc những khó khăn của tôi bằng cách nhốt tôi vào đó đêm nay luôn đi.”
Tuy nhiên, người thanh niên cảm thấy một sự bản năng ác cảm đối với người bảo vệ trật tự nửa đêm, điều này ban đầu ngăn cản cậu đặt câu hỏi thường lệ. Nhưng đúng lúc người đàn ông sửa búp biến mất sau góc đường, Robin quyết định không bỏ lỡ cơ hội, và dốc sức hét lớn theo ông ta: “Này, người bạn! Anh có thể dẫn tôi đến nhà người bà con tôi, Thiếu tá Molineux không?”
Người bảo vệ đêm không trả lời, chỉ rẽ qua góc đường và biến mất; tuy nhiên Robin dường như nghe thấy âm thanh của tiếng cười ngái ngủ lẻn dọc theo con phố cô đơn. Đúng lúc đó, một tiếng cười rúc rích dễ thương cũng chào đón cậu từ khung cửa sổ mở phía trên đầu; cậu nhìn lên, và bắt gặp sự lấp lánh của một đôi mắt lố lăng; một cánh tay tròn trịa vẫy gọi cậu, và tiếp theo cậu nghe thấy những bước chân nhẹ nhàng đang đi xuống cầu thang bên trong. Nhưng Robin, vốn là người thuộc gia đình của một mục sư New England, là một thanh niên tốt cũng như tinh anh; vì thế cậu đã cưỡng lại sự cám dỗ và bỏ chạy.
Bây giờ cậu lang thang một cách tuyệt vọng và ngẫu nhiên qua thị trấn, gần như sẵn sàng tin rằng có một phép thuật nào đó đang ám vào cậu, giống như phép thuật mà một phù thủy ở quê cậu từng dùng để giữ ba người đuổi theo lang thang suốt một đêm mùa đông trong khoảng cách hai mươi bước quanh túp lều mà họ tìm kiếm. Những con phố nằm trước mặt cậu, lạ lẫm và hoang vắng, và ánh đèn đã tắt ở hầu hết mọi nhà. Tuy nhiên, hai lần, những nhóm người nhỏ, trong đó Robin phân biệt được các cá nhân mặc trang phục kỳ quặc, đã vội vã đi qua; nhưng mặc dù trong cả hai lần họ đều dừng lại nói chuyện với cậu, sự tiếp xúc đó hoàn toàn không làm sáng tỏ sự bối rối của cậu. Họ chỉ thốt ra một vài từ bằng một ngôn ngữ mà Robin không biết gì, và khi nhận ra cậu không thể trả lời, họ ban cho cậu một lời nguyền bằng tiếng Anh rõ ràng rồi vội vã đi mất. Cuối cùng, gã thanh niên quyết định gõ cửa mọi dinh thự có vẻ xứng đáng để người bà con của cậu ở, tin rằng sự kiên trì sẽ vượt qua số phận nghiệt ngã đã cản trở cậu cho đến nay. Kiên định với quyết định này, cậu đang đi dưới những bức tường của một nhà thờ, nơi tạo thành góc của hai con phố, thì khi rẽ vào bóng râm của tháp chuông, cậu gặp một người xa lạ vóc dáng đồ sộ quấn trong một chiếc áo khoác. Người đàn ông đang đi với tốc độ của một công việc khẩn cấp, nhưng Robin đứng chắn ngay trước mặt ông ta, hai tay cầm chiếc gậy sồi ngang qua người như một hàng rào cản đường đi tiếp.
“Dừng lại, người trung thực, và trả lời tôi một câu hỏi,” cậu nói rất quyết đoán. “Nói cho tôi biết ngay lập tức, nhà của người bà con tôi, Thiếu tá Molineux, nằm ở đâu!”
“Giữ lưỡi sau răng đi, đồ ngốc, và để ta đi qua!” một giọng nói trầm đục, cọc cạch vang lên mà Robin nhớ lại một phần. “Để ta đi qua, bằng không ta sẽ đấm ngươi ngã xuống đất đấy!”
“Không, không, người hàng xóm!” Robin kêu lên, múa chiếc gậy của mình rồi chĩa đầu lớn của nó vào gần gương mặt quấn kín của người đàn ông. “Không, không, tôi không phải là kẻ ngốc như ông nghĩ đâu, và ông cũng không đi qua được cho đến khi tôi có câu trả lời cho câu hỏi của mình. Nhà của người bà con tôi, Thiếu tá Molineux, nằm ở đâu?” Người xa lạ, thay vì cố gắng mở đường đi qua, liền bước lùi lại vào ánh trăng, mở chiếc áo che mặt ra, và nhìn thẳng vào mặt Robin.
“Hãy canh gác ở đây một tiếng đồng hồ, rồi Thiếu tá Molineux sẽ đi qua,” ông ta nói.
Robin nhìn với sự bàng hoàng và kinh ngạc vào diện mạo chưa từng thấy của người nói. Vầng trán với hai khoảng nhô cao, chiếc mũi khoằm rộng, lông mày rậm và đôi mắt rực cháy chính là những đặc điểm cậu đã chú ý ở quán trọ, nhưng nước da của người đàn ông đã trải qua một sự thay đổi kỳ lạ, hoặc đúng hơn là một sự thay đổi đôi. Một bên mặt rực lên một màu đỏ dữ dội, trong khi bên kia lại đen như đêm tối, đường phân chia nằm ngay trên sống mũi rộng; và một chiếc miệng dường như kéo dài từ tai này sang tai kia có màu đen hoặc đỏ, tương phản với màu của gò má. Hiệu ứng tạo ra như thể hai con quỷ riêng biệt, một ngọn lửa và một bóng tối, đã hợp sức lại để tạo thành diện mạo địa ngục này. Người xa lạ nhe răng cười vào mặt Robin, quấn lại các đường nét hai màu của mình, và biến mất trong chớp mắt.
“Những điều kỳ lạ mà những kẻ lữ hành như chúng ta thấy!” Robin thốt lên.
Tuy nhiên, cậu ngồi xuống bậc cửa nhà thờ, quyết định chờ đợi thời gian đã hẹn cho người bà con của mình. Một vài khoảnh khắc trôi qua trong những suy đoán triết học về loài người vừa mới rời bỏ cậu; nhưng sau khi giải quyết điểm này một cách tinh anh, hợp lý và thỏa đáng, cậu buộc phải tìm kiếm sự giải trí ở nơi khác. Và đầu tiên cậu hướng mắt dọc theo con phố. Nó có vẻ khang trang hơn hầu hết những con phố mà cậu đã lang thang vào, và mặt trăng, tạo ra như năng lực sáng tạo trí tuệ, một sự kỳ lạ đẹp đẽ trong các vật thể quen thuộc, đã mang lại chút lãng mạn cho một khung cảnh có lẽ không có được điều đó dưới ánh sáng ban ngày. Kiến trúc không đều và thường kỳ quặc của những ngôi nhà, một số mái nhà chia thành nhiều đỉnh nhỏ, trong khi những mái nhà khác dốc và hẹp, vươn lên thành một điểm duy nhất, và những mái nhà khác lại có hình vuông; màu trắng tuyết tinh khôi của một số diện mạo, màu tối cổ kính của những nhà khác, và hàng ngàn sự lấp lánh phản chiếu từ các vật thể sáng rực trên tường của nhiều nhà; những điều này đã thu hút sự chú ý của Robin trong một thời gian, rồi bắt đầu trở nên nhàm chán. Tiếp theo cậu cố gắng xác định hình dáng của các vật thể ở xa, vốn biến mất với sự mờ nhạt gần như ma quái ngay khi mắt cậu dường như nắm bắt được chúng, và cuối cùng cậu thực hiện một cuộc khảo sát chi tiết về một công trình đứng ở phía đối diện của con phố, ngay trước cửa nhà thờ nơi cậu đang đứng. Đó là một dinh thự lớn, hình vuông, phân biệt với các nhà xung quanh bởi một ban công tựa trên những chiếc cột cao, và bởi một cửa sổ kiểu Gothic tinh xảo kết nối với nó.
“Có lẽ đây chính là ngôi nhà mình đang tìm kiếm,” Robin nghĩ.
Rồi cậu cố gắng làm cho thời gian trôi nhanh hơn bằng cách lắng nghe một tiếng rì rầm lướt liên tục dọc theo con phố, tuy nhiên khó có thể nghe thấy trừ khi đối với một lỗ tai không quen thuộc như của cậu; đó là một âm thanh thấp, đục, mơ màng, được tạo thành từ nhiều tiếng ồn, mỗi tiếng ồn đều ở khoảng cách quá xa để có thể nghe riêng biệt. Robin kinh ngạc trước tiếng ngáy này của một thị trấn đang ngủ, và kinh ngạc hơn bất cứ khi nào sự liên tục của nó bị phá vỡ bởi thỉnh thoảng một tiếng hét ở xa, có vẻ to ở nơi nó phát ra. Nhưng nhìn chung đó là một âm thanh gợi sự buồn ngủ, và để xua đi ảnh hưởng ngái ngủ của nó, Robin đứng dậy và trèo lên một khung cửa sổ để có thể nhìn vào bên trong nhà thờ. Ở đó, những tia trăng đi vào rung rinh và rủ xuống những hàng ghế trống trải, kéo dài dọc theo những lối đi yên tĩnh. Một ánh rực rỡ yếu ớt hơn nhưng nghiêm trang hơn đang lơ lửng quanh bục giảng, và một tia sáng cô đơn đã dám đậu trên trang sách mở của cuốn Kinh Thánh lớn. Phải chăng tự nhiên, trong giờ phút sâu thẳm đó, đã trở thành một kẻ thờ phụng trong ngôi nhà mà con người đã xây dựng? Hay ánh sáng thiên giới đó là sự thánh thiện hữu hình của nơi này,—hữu hình vì không có bàn chân trần thế và bất sạch nào ở trong các bức tường? Khung cảnh làm cho trái tim Robin run lên với một cảm giác cô đơn mạnh mẽ hơn cậu từng cảm thấy ở những độ sâu xa xôi nhất của những khu rừng quê hương; vì thế cậu quay đi và ngồi xuống lại trước cửa. Có những ngôi mộ xung quanh nhà thờ, và lúc này một ý nghĩ bất an chợt chen vào ngực Robin. Nếu như đối tượng tìm kiếm của cậu, vốn đã bị cản trở thường xuyên và kỳ lạ như vậy, suốt thời gian qua lại đang phân hủy trong tấm vải liệm thì sao? Nếu như người bà con của cậu lướt qua cánh cổng đằng kia, gật đầu và nụ cười với cậu trong khi lặng lẽ đi qua thì sao?
“Ôi giá mà có bất kỳ sinh linh nào thở đang ở đây với mình!” Robin nói.
Nhớ lại ý nghĩ của mình từ con đường không dễ chịu này, cậu gửi chúng qua rừng, đồi và dòng sông, và cố gắng hình dung buổi tối đầy sự mơ hồ và mệt mỏi này đã được gia đình cha cậu trải qua như thế nào. Cậu hình dung họ tập hợp ở cửa, bên dưới cái cây, cái cây cổ thụ lớn đã được tha vì thân cây xoắn khổng lồ và bóng râm cổ kính của nó, khi một ngàn người anh em lá cây đã gục ngã. Ở đó, khi mặt trời mùa hè lặn xuống, đó là thói quen của cha cậu để thực hiện nghi thức thờ phụng gia đình sao cho những người hàng xóm có thể đến và tham gia với ông như những người anh em trong gia đình, và sao cho người lữ hành có thể dừng lại uống tại nguồn suối đó, và giữ cho trái tim mình tinh khôi bằng cách làm tươi mới ký ức về nhà. Robin phân biệt được chỗ ngồi của từng cá nhân trong nhóm khán giả nhỏ đó; cậu thấy người đàn ông tốt lành ở giữa, cầm Sách Thánh trong ánh sáng vàng rơi xuống từ những đám mây phía tây; cậu thấy ông khép sách lại và tất cả đứng dậy cầu nguyện. Cậu nghe thấy những lời tạ ơn cũ kỹ cho những lòng tốt hàng ngày, những lời cầu xin cũ kỹ cho sự tiếp tục của chúng mà cậu đã từng nghe nhiều lần trong sự mệt mỏi, nhưng giờ đây lại nằm trong số những ký ức thân thương của cậu. Cậu nhận ra sự không đều nhẹ trong giọng nói của cha cậu khi ông nói về người vắng mặt; cậu chú ý cách mẹ cậu quay mặt về phía thân cây rộng và đầy mắt gỗ; cách người anh trai cậu coi thường, vì bộ râu thô trên môi trên của anh, không cho phép các đường nét của mình bị xúc động; cách người em gái nhỏ kéo một cành cây rủ thấp xuống trước mắt mình; và cách đứa nhỏ nhất trong tất cả, đứa mà những trò chơi cho đến nay vẫn phá vỡ sự trang nghiêm của khung cảnh, đã hiểu lời cầu nguyện cho bạn chơi của nó, và bùng nổ trong sự đau khổ ầm ĩ. Rồi cậu thấy họ đi vào cửa; và khi Robin muốn bước vào theo, then cửa kêu lách cách vào vị trí của nó, và cậu bị loại trừ khỏi ngôi nhà của mình.
“Tôi đang ở đây, hay ở đó?” Robin kêu lên, giật mình; vì tất cả cùng một lúc, khi những ý nghĩ của cậu đã trở nên hữu hình và hữu thanh trong một giấc mơ, con phố dài, rộng và cô đơn lại sáng lên trước mặt cậu.
Cậu tự thức tỉnh mình, và cố gắng tập trung sự chú ý một cách vững chắc vào công trình lớn mà cậu đã khảo sát trước đó. Nhưng trí óc cậu vẫn tiếp tục dao động giữa tưởng tượng và thực tế; lần lượt, những chiếc cột của ban công kéo dài thành những thân cây thông cao, trần trụi, thu nhỏ lại thành những hình dáng con người, lắng xuống lại thành hình dáng và kích thước thực của chúng, rồi bắt đầu một chuỗi những thay đổi mới. Trong một khoảnh khắc duy nhất, khi cậu cho rằng mình đang tỉnh táo, cậu có thể thề rằng một diện mạo—một diện mạo mà cậu dường như nhớ, tuy nhiên không thể thốt tên tuyệt đối là người bà con của mình—đang nhìn về phía cậu từ khung cửa sổ kiểu Gothic. Một giấc ngủ sâu hơn đã vật lộn và gần như chiến thắng cậu, nhưng bỏ chạy trước âm thanh của những bước chân dọc theo vỉa hè đối diện. Robin dụi mắt, nhận ra một người đàn ông đang đi qua ở chân ban công, và cất lời với ông ta bằng một tiếng kêu to, gắt gỏng và thảm thương.
“Này, người bạn! Tôi phải chờ ở đây cả đêm cho người bà con tôi, Thiếu tá Molineux sao?”
Những tiếng vang đang ngủ thức giấc và trả lời giọng nói; và vị khách, chỉ vừa đủ nhận ra một hình dáng đang ngồi trong bóng râm xiên của tháp chuông, đã băng qua phố để có được một góc nhìn gần hơn. Bản thân ông là một quý ông đang ở độ tuổi sung sức, có gương mặt cởi mở, thông minh, vui vẻ và hoàn toàn gây cảm tình. Nhận ra một thanh niên nông thôn, có vẻ như vô gia cư và không có bạn bè, ông tiếp cận cậu bằng một giọng điệu chân thành tốt bụng, vốn đã trở nên lạ lẫm với lỗ tai của Robin.
“Chà, cậu bé tốt lành của tôi, tại sao cậu lại ngồi đây?” ông hỏi. “Tôi có thể giúp gì cho cậu không?”
“Tôi e là không, thưa ngài,” Robin trả lời một cách nản lòng; “nếu ngài trả lời cho tôi một câu hỏi duy nhất thì tôi xin ghi nhận lòng tốt. Tôi đã tìm kiếm nửa đêm nay một người tên là Thiếu tá Molineux, bây giờ, thưa ngài, thực sự có một người như vậy ở những vùng này không, hay tôi đang nằm mơ?”
“Thiếu tá Molineux! Cái tên không hoàn toàn lạ lẫm với tôi,” vị quý ông nói, mỉm cười. “Cậu có phản đối việc nói cho tôi biết bản chất công việc của cậu với ngài ấy không?”
Thế là Robin kể lại ngắn gọn rằng cha cậu là một mục sư, định cư với một mức lương nhỏ, ở một khoảng cách xa phía sau quê nhà, và rằng cậu và Thiếu tá Molineux là con của hai anh em. Thiếu tá, sau khi thừa kế sự giàu có, và có được địa vị dân sự cũng như quân sự, đã đến thăm người anh em họ của mình với sự phô trương lớn vào một hoặc hai năm trước; đã thể hiện sự quan tâm lớn đối với Robin và người anh trai, và bản thân không có con cái, đã đưa ra những gợi ý về sự thiết lập tương lai của một trong hai người trong cuộc sống. Người anh trai được ấn định sẽ kế thừa trang trại mà cha cậu canh tác trong khoảng thời gian giữa các nhiệm vụ thánh thiện; vì thế người ta quyết định rằng Robin nên hưởng lợi từ những ý định hào phóng của người bà con, đặc biệt vì cậu dường như là người được ưa thích hơn, và được cho là sở hữu những năng khiếu cần thiết khác.
“Vì tôi có tiếng là một thanh niên tinh anh,” Robin nhận xét trong phần này của câu chuyện.
“Tôi không nghi ngờ gì việc cậu xứng đáng với điều đó,” người bạn mới của cậu trả lời một cách tốt bụng; “nhưng xin hãy tiếp tục.”
“Chà, thưa ngài, gần mười tám tuổi và lớn phổng phao như ngài thấy đấy,” Robin tiếp tục, vươn người lên hết chiều cao của mình, “tôi nghĩ đã đến lúc bắt đầu bước vào đời. Thế là mẹ và chị tôi ăn mặc cho tôi tươm tấp, và cha tôi cho tôi một nửa phần còn lại của mức lương năm ngoái của ông, và năm ngày trước tôi khởi hành đến nơi này để thăm Thiếu tá. Nhưng ngài có tin được không, thưa ngài! Tôi đã sang sông một chút sau khi trời tối, và cho đến nay vẫn chưa tìm thấy ai chỉ cho tôi đường đến nhà ngài ấy; chỉ có một hoặc hai tiếng trước, tôi được bảo hãy chờ ở đây, rồi Thiếu tá Molineux sẽ đi qua.”
“Cậu có thể mô tả người đàn ông đã nói với cậu điều đó không?” vị quý ông hỏi.
“Ôi, ông ta là một gã có diện mạo rất xấu xí, thưa ngài,” Robin trả lời, “với hai cái bướu lớn trên trán, chiếc mũi khoằm, đôi mắt rực cháy; và điều làm tôi thấy kỳ lạ nhất là mặt ông ta có hai màu khác nhau. Ngài có tình cờ biết một người như vậy không, thưa ngài?”
“Không thân thiết lắm,” người xa lạ trả lời, “nhưng tôi tình cờ gặp ông ta một chút trước khi cậu chặn tôi lại. Tôi tin rằng cậu có thể tin lời ông ta, và rằng Thiếu tá sẽ nhanh chóng đi qua con phố này thôi. Trong lúc đó, vì tôi có một sự tò mò kỳ lạ muốn chứng kiến cuộc gặp gỡ của cậu, tôi sẽ ngồi xuống đây trên các bậc cửa và làm bạn với cậu.”
Ông ngồi xuống theo đó, và nhanh chóng lôi cuốn người bạn đồng hành của mình vào một cuộc trò chuyện sôi nổi. Tuy nhiên, nó chỉ kéo dài trong một thời gian ngắn, vì một tiếng ồn ào của những tiếng hét, vốn đã có thể nghe thấy từ xa từ lâu, đã tiến lại gần đến mức Robin hỏi về nguyên nhân của nó.
“Ý nghĩa của sự náo động này là gì?” cậu hỏi. “Quả thực, nếu thị trấn của ngài lúc nào cũng ồn ào như vậy, tôi sẽ khó có được giấc ngủ khi là một cư dân ở đây.”
“Chà, đúng thế, bạn Robin ạ, có vẻ như có ba hoặc bốn gã loạn lạc đang ở ngoài đường đêm nay,” vị quý ông trả lời. “Cậu không thể mong đợi tất cả sự yên tĩnh của những khu rừng quê hương cậu ở đây trên các con phố của chúng tôi đâu. Nhưng lực lượng bảo vệ đêm sẽ nhanh chóng đuổi theo những gã này và—”
“Và nhốt họ vào gông gỗ khi rạng đông,” Robin ngắt lời, nhớ lại cuộc gặp gỡ của chính mình với người cầm đèn lồng ngái ngủ. “Nhưng, thưa ngài kính quý, nếu tôi có thể tin vào tai mình, một quân đoàn bảo vệ đêm cũng không bao giờ chống lại được một đám đông loạn lạc như vậy. Có ít nhất một ngàn giọng nói cất lên để tạo thành một tiếng hét đó.”
“Một người đàn ông không thể có nhiều giọng nói sao, Robin, cũng như hai diện mạo?” người bạn của cậu nói.
“Có lẽ một người đàn ông thì có thể; nhưng Cầu xin Thiên Chúa đừng để một người phụ nữ như vậy!” người thanh niên tinh anh đáp lại, nghĩ về những tông giọng quyến rũ của người quản gia của Thiếu tá.
Những âm thanh của một chiếc tù và ở một con phố lân cận lúc này đã trở nên rõ ràng và liên tục đến mức sự tò mò của Robin bị kích thích mạnh mẽ. Ngoài những tiếng hét, cậu nghe thấy những tiếng bùng nổ thường xuyên từ nhiều nhạc cụ bất hòa, và một tiếng cười dại dột và hỗn loạn đã lấp đầy các khoảng dừng. Robin đứng dậy khỏi các bậc cửa, và nhìn đăm đăm về phía một điểm mà mọi người dường như đang vội vã tiến đến.
“Chắc chắn có một cuộc vui chơi phi thường đang diễn ra,” cậu thốt lên. “Tôi đã cười rất ít kể từ khi rời nhà, thưa ngài, và sẽ rất tiếc nếu mất đi một cơ hội. Chúng ta có nên bước qua góc đường bên ngôi nhà hơi tối đó và tham gia vào niềm vui không?”
“Nào ngồi xuống lại đi, ngồi xuống đi, Robin tốt lành,” vị quý ông trả lời, đặt tay lên vạt chiếc áo khoác xám. “Cậu quên rằng chúng ta phải chờ ở đây cho người bà con của cậu; và có lý do để tin rằng ngài ấy sẽ đi qua trong vòng một vài khoảnh khắc nữa thôi.”
Sự tiến lại gần của cuộc náo động lúc này đã làm xáo trộn khu vực lân cận; các cửa sổ văng mở ở khắp mọi nơi; và nhiều cái đầu trong trang phục của chiếc gối, và bị bối rối bởi giấc ngủ đột ngột bị phá vỡ, đã nhô ra cho sự quan sát của bất kỳ ai có rảnh rỗi để chú ý. Những giọng nói hăng hái gọi nhau từ nhà này sang nhà khác, tất cả đều đòi hỏi sự giải thích mà không một ai có thể cung cấp. Những người đàn ông ăn mặc nửa vời vội vã tiến về phía cuộc náo động không xác định, vấp ngã khi họ đi qua những bậc đá nhô ra trên lối đi hẹp. Những tiếng hét, tiếng cười và tiếng rống không giai điệu, đối cực của âm nhạc, tiến đến với tiếng ồn gia tăng, cho đến khi những cá nhân rải rác, rồi những khối người đông đúc hơn, bắt đầu xuất hiện quanh một góc đường ở khoảng cách một trăm thước.
“Cậu có nhận ra người bà con của cậu nếu ngài ấy đi qua trong đám đông này không?” vị quý ông hỏi.
“Quả thực, tôi không thể đảm bảo điều đó, thưa ngài; nhưng tôi sẽ đứng ở đây và cảnh giác cao độ,” Robin trả lời, bước xuống mép ngoài của vỉa hè.
Một dòng người khổng lồ lúc này đổ vào con phố và cuồn cuộn chảy chậm rãi về phía nhà thờ. Một người cưỡi ngựa cô đơn rẽ qua góc đường ở giữa họ, và ngay sau ông ta là một ban nhạc gồm những nhạc cụ thổi đáng sợ, phát ra một sự bất hòa tươi mới hơn khi không có tòa nhà nào ngăn cản nó đến tai. Rồi một ánh sáng đỏ hơn làm xáo trộn những tia trăng, và một đám đông đuốc dày đặc sáng lên dọc theo con phố, che khuất bởi sự chói lọi của chúng bất kỳ vật thể nào mà chúng chiếu sáng. Người cưỡi ngựa cô đơn, mặc trang phục quân sự và cầm một thanh kiếm tuốt trần, cưỡi ngựa tiến lên như người dẫn đầu, và bởi gương mặt hung dữ và hai màu của mình, trông như sự cá nhân hóa của chiến tranh; màu đỏ của một bên gò má là biểu tượng của lửa và kiếm; màu đen của bên kia tượng trưng cho sự tang tóc đi kèm với chúng. Trong đoàn người của ông ta là những hình dáng dại dột trong trang phục Ấn Độ, và nhiều hình dáng kỳ dị không có khuôn mẫu, mang lại cho toàn bộ cuộc diễu hành một vẻ ảo ảnh, như thể một giấc mơ đã bùng nổ từ một bộ não sốt sình sịch, và đang quét qua các con phố nửa đêm một cách hữu hình. Một khối người thụ động, ngoại trừ việc là những khán giả vỗ tay, đã vây quanh cuộc diễu hành; và một vài người phụ nữ chạy dọc theo vỉa hè, đâm xuyên qua sự hỗn loạn của những âm thanh nặng nề hơn bằng những giọng nói thé cao của sự vui vẻ hoặc kinh hãi.
“Gã hai mặt đó đang để mắt đến mình,” Robin lẩm bẩm, với một ý nghĩ không xác định nhưng không dễ chịu rằng bản thân cậu sẽ đóng một vai trò trong cuộc diễu hành này.
Người dẫn đầu tự quay người trên yên ngựa, và cố định ánh nhìn thẳng vào người thanh niên nông thôn, khi con ngựa chậm rãi đi qua. Khi Robin đã giải phóng đôi mắt mình khỏi những đôi mắt rực cháy đó, các nhạc công đang đi qua trước mặt cậu, và những cây đuốc đã ở ngay gần; nhưng sự sáng rực không ổn định của những cây đuốc đã tạo thành một tấm màn che mà cậu không thể đâm xuyên qua. Tiếng lách cách của các bánh xe trên đá thỉnh thoảng tìm được đường đến tai cậu, và những dấu vết hỗn loạn của một hình dáng con người xuất hiện theo những khoảng dừng, rồi tan chảy vào ánh sáng rực rỡ. Một khoảnh khắc nữa, và người dẫn đầu đã hô to một mệnh lệnh dừng lại: những chiếc tù và nôn ra một hơi thở kinh hoàng, rồi giữ sự yên lặng; những tiếng hét và tiếng cười của mọi người tắt dần, và chỉ còn lại một tiếng rì rầm toàn diện, liên minh với sự im lặng. Ngay trước mắt Robin là một chiếc xe không mui. Ở đó những cây đuốc cháy sáng nhất, ở đó mặt trăng chiếu sáng như ban ngày, và ở đó, trong sự tôn nghiêm của nhựa đường và lông vũ, người bà con của cậu, Thiếu tá Molineux, đang ngồi!
Ông là một người đàn ông cao tuổi, có vóc dáng lớn và uy nghiêm, và các đường nét vuông vức, mạnh mẽ, tượng trưng cho một tâm hồn vững vàng; nhưng vững vàng như nó vốn có, kẻ thù của ông đã tìm được cách làm nó rung chuyển. Gương mặt ông tái nhạt như cái chết, và ghê rợn hơn nhiều; vầng trán rộng bị co lại trong sự đau đớn của ông, sao cho lông mày của ông tạo thành một đường xám xịt; đôi mắt ông đỏ ngầu và dại dột, và bọt tuyết treo trắng trên chiếc môi rung rinh của ông. Toàn bộ cơ thể ông bị kích động bởi một sự run rẩy nhanh chóng và liên tục, mà sự tự hào của ông cố gắng dập tắt, ngay cả trong những hoàn cảnh của sự tủi nhục đè bẹp. Nhưng có lẽ nỗi đau đắng ngắt nhất trong tất cả là khi đôi mắt ông gặp đôi mắt của Robin; vì ông rõ ràng nhận ra cậu ngay lập tức, khi người thanh niên đứng chứng kiến sự nhục nhã bẩn thỉu của một cái đầu đã bạc trắng trong sự tôn kính. Họ nhìn chằm chằm vào nhau trong sự im lặng, và đầu gối của Robin run lên, và tóc cậu dựng đứng, với một sự pha trộn giữa sự thương hại và kinh hãi. Tuy nhiên, sớm thôi, một sự kích động làm bối rối bắt đầu xâm chiếm trí óc cậu; những phiêu lưu trước đó của đêm, sự xuất hiện không ngờ của đám đông, những cây đuốc, tiếng ồn hỗn loạn và sự yên tĩnh theo sau, bóng ma của người bà con cậu bị lăng mạ bởi đám đông lớn đó,—tất cả điều này, và nhiều hơn tất cả, một sự nhận thức về sự chế giễu to lớn trong toàn bộ khung cảnh, đã tác động đến cậu với một loại sự say sưa trí tuệ. Đúng lúc đó một giọng nói của sự vui vẻ đẫn đờ chào đón lỗ tai của Robin; cậu quay lại theo bản năng, và ngay sau góc nhà thờ người cầm đèn lồng đang đứng, dụi mắt và ngái ngủ tận hưởng sự kinh ngạc của cậu bé. Rồi cậu nghe thấy một tiếng cười rộ như tiếng chuông bạc vang lên; một người phụ nữ giật lấy tay cậu, một đôi mắt lố lăng gặp mắt cậu, và cậu thấy người phụ nữ mặc váy lót đỏ tươi. Một tiếng cười ngặt nghẽo, khô khốc đã kêu gọi ký ức của cậu, và đứng kiễng chân trong đám đông, với chiếc tạp giề trắng trùm qua đầu, cậu nhìn thấy người chủ quán trọ lịch thiệp nhỏ bé. Và cuối cùng, có một tiếng cười lớn, rộng che chở lướt qua đầu của đám đông, bị phá vỡ ở giữa bởi hai tiếng hắng giọng trầm đục; như thế này, “Hà, hà, hà,—hắng, hắng,—hà, hà, hà, hà!”
Âm thanh phát ra từ ban công của công trình đối diện, và Robin hướng mắt về đó. Trước cửa sổ kiểu Gothic vị thị dân già đang đứng, quấn trong một chiếc áo khoác rộng, bộ tóc giả màu xám của ông được thay bằng một chiếc mũ ngủ, chiếc mũ bị đẩy về phía sau khỏi trán, và những đôi tất lụa của ông treo lủng lẳng quanh chân. Ông tựa mình trên chiếc gậy bóng lộn trong một cơn vui vẻ co giật, vốn thể hiện trên các đường nét nghiêm trang cổ kính của ông như một dòng chữ vui nhộn trên một tấm bia mộ. Rồi Robin dường như nghe thấy giọng nói của những thợ cắt tóc, của những người khách ở quán trọ, và của tất cả những ai đã làm trò đùa với cậu đêm đó. Sự lây lan đang lan rộng trong đám đông, khi tất cả cùng một lúc, nó xâm chiếm Robin, và cậu phát ra một tiếng hét cười vang vọng qua con phố,—mỗi người đàn ông đều rung cả hông, mỗi người đàn ông đều trút sạch phổi, nhưng tiếng hét của Robin là tiếng hét to nhất ở đó. Những linh hồn mây nhìn ra từ những hòn đảo bạc của họ, khi niềm vui tập hợp gầm lên bầu trời! Người Man trong Mặt Trăng nghe thấy tiếng gầm xa xôi. “Ồ ho,” ông ta nói, “trái đất cổ kính đêm nay thật vui nhộn!”
Khi có một sự lắng xuống tạm thời trong biển âm thanh bão tố đó, người dẫn đầu đưa ra tín hiệu, cuộc diễu hành tiếp tục chặng đường của nó. Họ đi tiếp, như những con quỷ tụ tập chế giễu quanh một vị quân vương đã chết, không còn quyền lực nữa, nhưng vẫn uy nghiêm trong sự đau đớn của mình. Họ đi tiếp, trong sự phô trương giả tạo, trong sự náo động vô nghĩa, trong niềm vui cuồng loạn, giẫm đạp tất cả lên trái tim của một ông lão. Cuộc náo động quét qua, và để lại một con phố im lặng phía sau.
“Chà, Robin, cậu đang nằm mơ sao?” vị quý ông hỏi, đặt tay lên vai người thanh niên.
Robin giật mình, và rút tay ra khỏi chiếc cọc đá mà cậu đã bám vào theo bản năng, khi dòng sông sống cuộn chảy qua cậu. Gò má cậu có phần tái nhạt, và đôi mắt cậu không hoàn toàn rạng rỡ như ở phần đầu của buổi tối.
“Ngài có lòng tốt chỉ cho tôi đường đến bến đò không?” cậu nói, sau một khoảnh khắc dừng lại.
“Cậu đã chọn một chủ đề hỏi thăm mới rồi sao?” người bạn đồng hành của cậu nhận xét, với một nụ cười.
“Ồ, vâng, thưa ngài,” Robin trả lời, hơi khô khốc. “Cảm ơn ngài, và cảm ơn những người bạn khác của tôi, cuối cùng tôi đã gặp người bà con của mình, và ngài ấy sẽ hiếm khi muốn thấy lại mặt tôi nữa. Tôi bắt đầu cảm thấy mệt mỏi với cuộc sống thành thị rồi, thưa ngài. Ngài sẽ chỉ cho tôi đường đến bến đò chứ?”
“Không, người bạn tốt Robin của tôi,—ít nhất là không phải đêm nay,” vị quý ông nói. “Một vài ngày sau, nếu cậu muốn, tôi sẽ giúp cậu trên chặng đường của cậu. Hoặc, nếu cậu thích ở lại với chúng tôi, có lẽ, vì cậu là một thanh niên tinh anh, cậu có thể vươn lên trong thế giới này mà không cần đến sự giúp đỡ của người bà con cậu, Thiếu tá Molineux.”