Đàn bà thì đương nhiên ngoại hình có người xấu có kẻ đẹp. Đại loại nó cũng giống như đàn ông có quân tử có tiểu nhân, có người dũng cảm phóng khoáng, có người hèn nhát bần tiện. Nhưng khác với đàn ông, quân tử luôn được trọng tiểu nhân luôn bị khinh, can trường luôn được khen hèn hạ luôn bị chửi, thì việc đánh giá về đàn bà đẹp/xấu lại không hề cứng nhắc cố định. Đứa đẹp mà ngu thì người ta mê đấy nhưng lại bỏ đấy. Người xấu mà khôn thì người ta xa đấy nhưng lại trọng đấy. Đa phần phụ nữ Việt đều xứng đáng được kính trọng. Tuy không xinh xắn một cách phổ cập nhưng đàn bà ở ta tất thảy đều giỏi giang việc nước, đảm đang việc nhà. Còn vừa khôn vừa ngoan thì luôn vào loại nhất. Căn cứ vào những bộ chính sử do đàn ông Việt trân trọng viết thì trong việc chống ngoại xâm cũng như khắc phục thiên tai, vô số công đầu đều thuộc về các mẹ các chị có dung

nhan trung bình. Họ là món quà tuyệt vời mà thượng đế tặng riêng cho mảnh đất vất vả hình chữ S này.

Những thị dân lê la vỉa hè thường rất thích sử dụng cái câu thành ngữ vớ vẩn “Không có quà cho đàn bà xấu” theo cái nghĩa lẫn lộn tủi thân vào trịch thượng từ mấy giáo sư chuyên nghề làm giám khảo hoa hậu. Thực ra đã là đàn bà xấu thì không thèm nhận quà, bởi đơn giản, họ chính là những người phát quà. Ví dụ như Chung Li Xuân ở nước Tề bên Tàu chẳng hạn. Thiếu phụ họ Chung còn có tên là Vô Diệm (nghĩa đen của chữ này nôm na là mất nhan sắc). Trán dô, môi dày, mắt xếch, răng vẩu, đám nhiếp ảnh gia phù phiếm ở mấy tờ thời trang có bìa chụp người mẫu chân dài trông thấy đều kín đáo rùng mình. Nước Tề hồi ấy đang nát bét. Vua hơi ngu, còn bọn quan cận thần thì cực tham cực ít học. Kinh tế lẫn giáo dục đao một cách thảm hại. Dân chúng đau khổ lầm than, suốt mười mấy năm ròng không thể tổ chức được bất cứ cuộc thi “Người đẹp” nào. Vô Diệm xin vào gặp vua, và bằng kiến thức lỗi lạc của mình, nàng đã dạy cho Tề Tuyên Vương những chính sách làm đổi thay đất nước. Nghe theo lời Vô Diệm, không đầy nửa năm nước Tề dã trở thành một trong Thất Hùng của thời Chiến Quốc (403-221 tr. CN). Không biết lấy gì để tri ân món quà vô giá từ nàng, Tề Tuyên Vương đành lập Vô Diệm làm vương hậu.

Hơn thế nữa, đàn bà xấu không những tặng quà cho mấy gã vừa ngu vừa “xí” giai mà còn hào phóng tặng cả

những chàng long lanh handsome tuyệt tài tuyệt giỏi. Gia Cát Lượng chẳng hạn, hồi 27 tuổi có ngoại hình không kém gì Tommy Trần, còn thông minh thì chắc chắn hơn, theo quan niệm của mấy nhạc sĩ thời thượng bây giờ thì đây đúng là mẫu đàn ông “E lít”. Gia Cát phu nhân vốn họ Hoàng, vừa lùn vừa đen chân cong queo mặt rỗ hoa, thế mà chàng Khổng Minh từ lúc là thôn phu cho tới khi thành Thừa tướng suốt ngày mê mẩn ngồi ngắm vợ. Tam Quốc chí ngoại biên kể rằng, hầu hết kiến thức của chàng, đặc biệt là Dịch lý, hoàn toàn nhờ vợ chỉ bảo. Từ món quà của bà xã, Khổng Minh đã lập ra những trận pháp quái dị kiểu như Bát Quái trận đồ xếp đá, từng giam hãm được đại tướng đối địch Lục Tốn, một tay đàn ông cũng cực kỳ đẹp trai tài giỏi chỉ tội bất hạnh vớ phải vợ vừa xinh vừa dốt. Tuy nhiên không phải bất cứ đàn bà xấu nào cũng phát quà theo kiểu hoành tráng vĩ mô mà nhiều người chỉ tặng những món quà vi mô bình dị. Thị Nở người ở làng Vũ Đại vùng Bắc Việt thời thuộc Pháp chính là một thiếu nữ như vậy. Thiếu nữ Nở “mũi thì vừa ngắn vừa to vừa đỏ, sần sùi như vỏ cam sành” có thầm yêu một tay đầu gấu tên là Chí nickname “phèo”. Do hoàn cảnh xã hội thối nát, Chí Phèo đã tha hóa làm lưu manh. Xuất phát từ tình thương trong veo bao la, đợi lúc Chí ốm, thị Nở nấu bát cháo hành tặng riêng cho Chí. Ăn xong bát cháo đẫm đầy trong trắng ái tình, Chí toát mồ hôi rồi ngộ ra được sự thiện lương, và chàng cảm động khát khao muốn làm người lương thiện.

Nếu đơn thuần chỉ xét công lao từ việc tặng quà để giáo hóa đàn ông biến thành tử tế, thì thiếu nữ Nở đâu có thua gì Gia Cát phu nhân hay nàng Chung Vô Diệm.

Chuyện đàn bà có ngoại hình xấu hay đẹp thực chất là do những nhận thức chủ quan nông nổi thiên kiến. Sách Nam Hoa Kinh của cụ Trang Tử có chép chuyện một gã đàn ông say đắm yêu một thiếu nữ chột mắt. Chàng yêu tới mức mà những khi phải miễn cưỡng dự khán các Fashion Show, thì chàng nhìn người mẫu Quỳnh Thi hay nữ diễn viên Tăng Thanh Hà có đủ hai mắt, chàng đều đau đớn cho đấy mới là những người khuyết tật. Chao ôi, đàn bà xấu hay đẹp vốn chỉ là từng chuyện riêng của mỗi gã đàn ông đang yêu, làm quái gì có cái gọi “tiêu chí chấm thi người đẹp”. Nhưng cũng chính vì hiểu hơi quá, nên một hãng chuyên sản xuất son phấn đã hời hợt tự tin đề ra một slogan theo tinh thần “lúa tốt vì phân” mang đậm tính trồng trọt không có đàn bà xấu chỉ có đàn bà không biết dùng mỹ phẩm.

Có thể nói, đàn bà được đám đàn ông lăng nhăng phong cho là đẹp thì thường thích trắng trợn nhận quà, còn đàn bà khiêm tốn tự cho mình là vừa vừa lại hào hiệp thích phát quà. Có phải thế chăng mà hầu hết các quan chức tham nhũng yêu quà “trên mức tình cảm” đều tha thiết đi tìm lấy vợ xấu.

Điều này lý giải cho việc ngày nay một số các mệnh phụ phu nhân cỡ nhất nhị phẩm, mặt mũi thường phảng phất có nét của Thị Nở.