Khoảng những năm 30-45 của thế kỷ trước, hồi Hà Nội lãng mạn còn đang nhập nhằng xa xỉ giao thoa văn hóa Pháp Việt, ở lúc ấy có rất nhiều những thiếu phụ mặn mà trẻ trung vô cùng khó đoán tuổi. Đại loại bọn họ đều xuất xứ ở những phố cổ, Hàng Ngang Hàng Đào là điển hình, ăn trắng mặc trơn vô công rỗi nghề. Tầm buổi chiều chiều, đám này kiêu sa áo dài nhung màu nhã ngồi xe tay hoặc đi chợ hoặc linh tinh đi mua sắm, thuật ngữ thời thượng của quý bà bây giờ gọi là sóp ping. Đương nhiên là bọn họ đẹp, cho dù phấn son qua quít, cho dù sâu xa trong cái ăn cái mặc của thỉnh thoảng một ai đó khe khẽ lộ ra đôi chút túng thiếu. Hoặc vài vệt sờn ở đầu mũi giầy cao gót, hoặc gấu áo satanh hồng phảng phất phôi pha bạc, tuy nhiên phong độ của họ là tinh tế đoan trang cực kỳ sang trọng. Người ta thường không biết thiếu phụ đó đã băm chưa, và nhiều gã đàn ông si tình chợt

bật té ngửa khi biết cái cô nàng trong mộng mà mình mê mải ngắm đã ngoài tứ thập. Bởi họ trẻ không ngờ.

Ở ngày hôm nay, những quý bà đã là thiếu phụ mà bỗng dưng trông lại trẻ thì quá hiếm, thậm chí có lắm phần khả nghi. Đợt tổ chức thi hoa hậu quý bà vừa rồi, nếu chỉ nhìn qua tivi thì thấy bà nào bà nấy đều sắc sảo xinh ơi là xinh. Thế nhưng thiếu phụ mà xinh thì muôn đời cũng chẳng bao giờ bằng được thiếu nữ, với thiếu phụ tính từ duy nhất mô tả nhan sắc là “đẹp”. Thiếu phụ mà đẹp thì hoàn toàn không nhờ ba vòng, lại càng không nhờ cái vẻ nhí nhảnh nhe răng cười “Trước hết cho em xin kính chào ban giám khảo”. Thành đạt cũng được, tiến sĩ cũng được, có chồng là đại gia lại càng được, và rồi thi trượt nhỡ có nói xấu nhau một tí cũng chẳng sao. Tuy nhiên để xứng danh quý bà thì vẫn phải có một cái gì khang khác. Đại văn hào F. Dostoevsky đã minh bạch diễn giải cái vẻ khang khác này. “Tuy đã bốn mươi ba tuổi nhưng bà vẫn giữ được những nét kiều diễm của ngày xưa, bà trẻ hơn tuổi rất nhiều. Những người đàn bà đã già mà vẫn giữ mãi được sự trong sáng của tâm hồn, những tình cảm tươi mát, tấm nhiệt tình chân thật và thanh cao thường hay có vẻ đẹp đó. Và nhờ giữ được tất cả những đức tính này, họ không bao giờ mất vẻ đẹp ngay cả khi đã nhiều tuổi” (Tội ác và trừng phạt - Nxb Văn Học, trang 253). Đốt là một nhà văn vĩ đại, ông đã sáng tạo nên những chân dung phụ nữ tuyệt vời kiêu hãnh và ôn nhu. Người ta bảo đó là vì ông quá hay nhớ về mẹ.

So với ông Đốt ở Nga, ở ta có một ông nhạc sĩ mang quan niệm khác hẳn về việc thiếu phụ trẻ lâu qua lời ngợi ca nồng nàn một nàng ca sĩ đã băm nhiều nhát. “Cô sống văn minh do biết tiêu tiền chứ không phải có nhiều tiền... Đi hát, đi tập, đi chơi bằng xe hơi, thông thạo ngoại ngữ ở mức có thể đọc sách và giao tiếp thoải mái với bạn bè nước ngoài, sống trong một ngôi nhà tiện nghi tràn ngập ánh sáng và màu xanh của cây lá, ngày dành 2 tiếng để tập yoga và thể hình nên dù tuổi đã 36 mà vẫn như còn con gái” (TT&VH Đàn Ông số 2 - trang 77). Lạy Chúa, quả là quan niệm chí lý galăng. Tóm lại, thiếu phụ ca sĩ này trẻ “dai” không phải là vì trước đây răng khểnh nay đã sửa lại cho răng bằng. Hoặc giả, ngày xưa thì dịu dàng áo dài ngân nga hát nay bỗng quần bò áo phông hít hốp nhảy những vũ điệu làm khán giả ngồi dưới hồi hộp thắt tim. Bởi cùng với thời gian, body của nàng đã thêm phần bệ vệ, nếu cứ bốc lửa như vậy nhỡ xéo phải chân chàng guitar chơi cạnh thì tay này chỉ có nước là đi nạng.

Những thiếu phụ đã biết giữ gìn tuổi trẻ của mình thì vĩnh viễn không bao giờ làm thanh xuân người khác bị què. Vì thế, họ vị tha hồn hậu cởi mở nhưng không xảo trá vô duyên. Họ ân cần đằm thắm nhưng không xã giao bồng bột. Ở Tây, họ thường vẩn vơ đi ven biển một mình với con chó nhỏ và ở ta, họ thướt tha đi dạo ven hồ với con gái lớn. Thơ của họ bàng bạc cao thượng tủi thân “Anh hãy đến khi em chưa kịp già. Anh hãy đến khi tóc em chưa

kịp pha. Anh hãy đến khi em còn nói được. Em yêu anh”. (Nguyễn Thị Hồng Ngát). Đôi lúc thật tuyệt vọng, những đàn ông chạy đến với họ đa phần là đang sinh hoạt ở tổ hưu. Nhưng không sao, họ vẫn âm thầm cần mẫn gọi. Biết đâu đấy ở một ngày đẹp trời, trên thăm thẳm cao xanh mây trắng bỗng có cầu vồng khuyết, một phi công trẻ hoành tráng xuất hiện.

Cùng với sự phát triển của nền văn minh mỹ phẩm, tại những đô thị lớn, hầu hết các thiếu phụ hôm nay trông càng ngày càng bàng hoàng trẻ. Nhiều người trong số họ vừa bỏ xong được chồng vừa tậu được xe hơi phấn khởi khẳng định rằng, đẵn tuổi thiếu phụ là đoạn đẹp nhất trong cuộc đời có nhiều u sầu của đàn bà. Đại loại vào đẵn đó, kiến thức vừa đến độ chín, tâm hồn vừa đến độ sâu, tài khoản vừa đến độ dày, và nhất là nhỡ có phải đi bước nữa thì cũng dễ dàng cố. Không phải ngẫu nhiên mà các diễn đàn trên mạng, đám con trai mới lớn nồng nhiệt tranh luận về chủ đề “lái máy bay bà già”.

Hình như căn cứ vào hiện tượng lạc quan đó, một vài thiếu phụ trẻ lâu rụt rè nêu ý kiến, tại sao ở ta không tổ chức thi hoa hậu quý bà mỗi tháng một lần.