Jacopo là ai?
Khoảng mười chín năm về trước, vào tháng Hai năm 1829, Edmond Dantes—một tù nhân án chung thân tại lâu đài d'If—bằng sự kiên cường của mình đã trốn thoát khỏi tay bọn cai ngục. Anh được khâu trong một chiếc bao tải vốn chứa thi thể của người bạn ông, Viện trưởng Faria. Bọn cai ngục kéo anh ra nghĩa trang của lâu đài d'If và chôn cất ở đó. Nhưng nghĩa trang của lâu đài d'If lại chính là đại dương! Những làn sóng nhân từ hơn con người; chúng rộng lòng đón nhận kẻ bị ruồng bỏ, đưa anh lại gần một con tàu, một chiếc tàu tartane chính hiệu, nơi anh cất tiếng kêu cứu trong tuyệt vọng. Anh vẫy chiếc mũ thủy thủ màu đỏ mà một cơn gió cảm thông đã thổi rơi xuống từ một gờ đá, và những người trên tàu tartane đã nhìn thấy. "Cố lên!" họ gọi anh. Bằng bàn tay yếu ớt, tuyệt vọng, anh bám lấy sợi dây thừng được quăng về phía mình, rồi thiếp đi không còn biết gì nữa.
Khi tỉnh lại, anh thấy mình nằm trên boong tàu, xung quanh là những người thủy thủ nhân hậu đang cúi xuống trông nom. Họ cho anh uống rượu rum, xoa bóp thân thể đã tê dại của anh, và người đầu tiên nhìn thấy kẻ bất hạnh đã cởi chiếc áo jacket bằng vải dạ của mình đắp lên đôi vai đang run rẩy của anh. Người thủy thủ giàu lòng nhân ái ấy tên là Jacopo; đó là một thanh niên lực lưỡng với đôi mắt xanh lúc nào cũng như đang cười. Khi Edmond Dantes dùng mưu mẹo nhảy xuống khỏi gờ đá để được ở lại một mình trên đảo Monte-Cristo, chính Jacopo là người đã vớt anh lên, và chỉ bất đắc dĩ mới đành lòng bỏ anh lại.
"Biết đâu có ngày anh lại trở thành thuyền trưởng? Chẳng phải người đồng hương Bonaparte của anh cũng đã trở thành hoàng đế đó sao?"
Nghe vậy, Jacopo suýt nữa thì bật cười cay đắng; làm sao anh có thể trở thành thuyền trưởng được? Không, ngay cả trong những giấc mơ ngông cuồng nhất anh cũng chưa bao giờ dám mơ cao đến thế; anh chỉ cần giữ được một chỗ trên boong tàu là đã mãn nguyện lắm rồi; với anh, đại dương là nhà, là gia đình, là tất cả!
Edmond Dantes khắc ghi cái tên Jacopo vào ký ức. Nhất định sau này anh sẽ tìm cơ hội đền đáp người thanh niên dũng cảm ấy.
Nhiều năm trôi qua, vị Bá tước Monte-Cristo bắt đầu nhớ lại người thanh niên xứ Corsica dũng cảm năm nào. Ông công phu tìm kiếm anh và hỏi:
"Anh có còn nhớ người thủy thủ mà anh từng cứu sống, người từng tiên đoán rằng anh sẽ trở thành thuyền trưởng không?"
Jacopo đỏ mặt; không, anh vẫn chưa quên lời tiên đoán ấy.
"Tôi có biết người thủy thủ đó," bá tước nói tiếp, "và anh ta đã ủy thác cho tôi xóa bỏ món nợ với anh."
"Món nợ của anh ấy ư?" Jacopo thốt lên, không hiểu ý bá tước là gì.
"Phải, ước mơ của anh là trở thành thuyền trưởng, và tôi nhận lệnh biến ước mơ đó thành hiện thực."
"Ngài! Ôi, xin ngài đừng trêu chọc tôi—"
"Anh nghĩ đi đâu vậy? Nhìn kìa, Jacopo, anh có thấy chiếc du thuyền đang lướt trên sóng nước đằng kia không?"
"Tôi thấy rồi. Con tàu thật thanh thoát và xinh đẹp—đúng là một viên ngọc quý."
"Tôi rất vui vì chiếc du thuyền hợp ý anh; đó là tài sản của tôi, và tôi bổ nhiệm anh làm thuyền trưởng, nếu anh không phản đối!"
Jacopo vỡ òa trong niềm vui sướng. Trong vài tháng tiếp theo, chiếc du thuyền sang trọng mang tên *Chim Băng* giang rộng cánh buồm lướt qua mọi vùng biển, và người thuyền trưởng trẻ vô cùng hãnh diện về nó.
Khi bá tước tới Paris để điều tra về số phận của các gia đình Villefort và Danglars, Jacopo nhận được quyết định giải tán, hay đúng hơn là sự tự do tạm thời.
"Thưa chủ nhân," anh buồn rầu hỏi, "sao ngài lại đuổi tôi đi? Tôi có làm điều gì khiến ngài không hài lòng sao?"
"Không, Jacopo; nhưng hiện tại tôi không cần dùng đến du thuyền nữa; tôi dự định ở lại Paris một thời gian."
"Dù sao đi nữa, tôi sẽ luôn sẵn sàng tuân theo từng chỉ thị nhỏ nhất của ngài," người thanh niên Corsica nhiệt thành nói. "Xin hãy ra lệnh, tôi sẽ lập tức có mặt."
"Biết đâu đấy?" Monte-Cristo mỉm cười nói.
"Ngài có ý gì khi nói vậy, thưa chủ nhân? Ngài tin rằng Jacopo sẽ nuốt lời sao?"
"Biết đâu đấy?" bá tước lặp lại, vẫn giữ nụ cười trên môi, rồi lấy ra một quyển sổ tay, giọng trở nên nghiêm cẩn: "Jacopo, anh đang giấu một bí mật."
"Tôi ư?"
"Tại sao lại lảng tránh câu hỏi của tôi? Đôi má đỏ bừng của anh đã tố cáo sự dối trá, và anh phải hiểu tôi chứ; anh biết rằng ánh mắt của tôi có thể thấu suốt những tầng sâu nhất trong tâm hồn anh."
Jacopo cúi đầu, bối rối xoay xoay chiếc mũ trong tay, mặt đỏ lây như bông hoa trong vườn.
"Tôi có cần phải nói ra rằng tôi đọc được tận đáy lòng anh không?"
"Thưa chủ nhân—"
"Tôi đọc được một cái tên trong đó—"
Jacopo run rẩy, bấu chặt lấy thành ghế để giữ vững trọng tâm.
"Đó là tên của một người phụ nữ."
"Thưa chủ nhân, tôi xin ngài đừng nhắc đến cái tên ấy. Tôi đã chịu đựng quá đủ rồi."
Vẻ mặt bá tước trở nên u uất.
"Jacopo," ông dứt khoát nói, "tôi rất bao dung với những ai tin tưởng tôi, nhưng tuyệt đối không dung thứ cho kẻ nào muốn lừa dối tôi. Tôi sẽ giữ im lặng nếu anh muốn, nhưng chúng ta sẽ vĩnh viễn chia rẽ. Tạm biệt, anh sẽ không bao giờ gặp lại tôi nữa!"
Ông quay lưng bước đi, nhưng uy lực của người đàn ông kỳ lạ này đối với kẻ khác quá lớn khiến Jacopo bật khóc thét lên. Anh thà chịu đựng mọi đau đớn chứ không thể chấp nhận sự chia ly vĩnh viễn.
"Xin ngài cho biết," anh thở dài nói, "làm sao tôi có thể rời xa ngài được?"
Monte-Cristo mỉm cười.
"Anh đúng là một đứa trẻ," ông nói. "Anh không chịu nổi khi nghe ai đó nhắc đến tình yêu của mình, chỉ vì anh đã vĩnh viễn mất đi cô ấy."
"Ôi, thưa chủ nhân, vậy là ngài đã biết tất cả."
"Hãy nghe đây, tôi sẵn sàng kể cho anh nghe tất cả những gì tôi biết. Nơi khu phố người Catalonia ở Marseilles có một gia đình ngư dân đang sống. Mẫu mực và cần cù, họ chưa bao giờ cảm thấy xấu hổ vì nghề nghiệp của mình. Họ làm việc ngày đêm với con thuyền và chiếc lưới, tích lũy được một khối tài sản khá lớn. Gia đình gồm mười người: cha, mẹ, bảy người con trai và một người con gái sống trong ngôi nhà khiêm tốn nhưng tươm tất. Mấy người con trai là những thanh niên khỏe mạnh, dũng cảm, không sợ bất kỳ ai; còn cô con gái thì xinh đẹp quyến rũ với mái tóc xoăn đen nhánh, đôi mắt đen láy như quả lý gai và làn da trắng như cẩm thạch. Jacopo, tôi có cần nói cho anh biết tên của cô gái đó không?"
"Manuelita"—cái tên thốt ra khẽ khàng như một hơi thở từ môi Jacopo.
"Anh đã yêu cô gái xinh đẹp này ngay từ lần đầu nhìn thấy, và một ngày nọ anh đã lấy hết can đảm đến gặp cha của Manuelita—"
"Người đã đuổi tôi đi như một kẻ ăn xin," Jacopo ảm đạm ngắt lời.
"Ông ấy không làm vậy," bá tước thản nhiên tiếp tục. "Ông ấy chỉ điềm tĩnh nói với anh rằng, Manuelita sẽ không lấy một gã đàn ông nghèo khổ."
"Và chẳng lẽ đó không phải là một sự xúc phạm?" Jacopo gắt lên mãnh liệt. "Đâu phải ai cũng giàu có được."
"Nhưng cha của Manuelita còn nói với anh điều gì khác nữa đúng không?" Monte-Cristo nhẹ nhàng hỏi.
"Ôi, đúng vậy," Jacopo cay đắng đáp; "ông ta gọi với theo tôi rằng nếu tôi quay lại với hai mươi ngàn franc, Manuelita sẽ thuộc về tôi. Làm sao tôi kiếm nổi số tiền lớn như thế! Ông ta chỉ đang giễu cợt tôi thôi."
Nói rồi Jacopo giậm chân tức giận và thốt ra một lời nguyền rủa nặng nề.
Monte-Cristo nhìn anh trầm ngâm. Sau đó ông xé một tờ giấy trong cuốn sổ tay đang cầm trên tay, đưa cho Jacopo và nói:
"Cầm lấy cái này."
"Tôi dùng cái này làm gì, thưa chủ nhân?" Jacopo ngơ ngác hỏi.
"Sao, anh không biết đọc nữa à?"
"Ồ, có chứ; tôi đọc thấy đây là lệnh chi trả 20.000 franc có chữ ký của ngài."
"Và được chi trả tại—"
"Hãng Thomson & French ở Rome."
"Có lẽ anh nghi ngờ các quý ông đó sẽ không tôn trọng chữ ký của tôi sao."
"Ôi, thưa chủ nhân, chữ ký của ngài có giá trị không khác gì tiền mặt!"
"Vậy thì hãy đến gặp nhà ngân hàng đầu tiên anh tìm thấy và đổi séc lấy tiền mặt đi."
Jacopo nhìn bá tước đầy ngơ ngác, cuộc trò chuyện về Manuelita kết thúc như vậy, và chủ nhân chỉ đơn giản đưa cho anh một tờ lệnh.
"Tôi có phải giao lại số tiền mặt đó cho ngài không, thưa chủ nhân?" anh hỏi, vẫn chưa chắc chắn.
"Không, không phải cho tôi."
"Vậy thì cho ai khác, thưa chủ nhân?"
"Không cho ai cả."
"Nhưng trời ơi, số tiền đó dùng để làm gì ạ?"
"Anh cứ giữ lấy."
"Tôi ư?"
"Phải, chính anh."
"Và tôi phải làm gì với nó?"
"Anh hãy đi tìm cha của Manuelita, cho ông ấy xem số tiền và nhắc ông ấy về lời hứa."
Tái nhợt mặt mày, không thốt nên lời, Jacopo chằm chằm nhìn bá tước; Monte-Cristo chờ đợi một lúc rồi mỉm cười nói:
"Bây giờ anh đã hiểu tôi chưa?"
"Chưa, thưa chủ nhân—tôi vẫn chưa hiểu—"
"Thật sự khiến người ta tưởng rằng anh chẳng có lấy một chút thông minh nào. Số tiền đó là tài sản của anh—anh xứng đáng nhận nó một cách danh chính ngôn thuận."
"Tôi xứng đáng sao? Ôi, ngài lại trêu chọc tôi rồi! Nếu tôi đã hoàn thành nghĩa vụ của mình, đó đã là phần thưởng lớn nhất rồi."
"Phải, đó là công việc thuyền trưởng du thuyền của anh. Nhưng còn có những sự cống hiến khác không thể trả bằng tiền; sự tận tụy, lòng trung thực và sự dũng cảm không thể đong đếm bằng vàng, và dù có 20.000 franc này, tôi vẫn là gã mắc nợ anh."
"Ôi, thưa chủ nhân, ngài làm tôi xấu hổ quá!"
"Jacopo," bá tước u buồn nói, "đừng nói như vậy. Tiền bạc có ý nghĩa gì với tôi cơ chứ? Tôi có thể cho anh nhiều hơn nữa, nhưng để làm gì? Anh đã có đủ để hạnh phúc; anh từng có một ước mơ về hạnh phúc mái ấm, hãy cố gắng biến nó thành hiện thực! Mong muốn của anh rất khiêm tốn; anh muốn làm việc và sống có ích từ sáng đến tối, và phần thưởng duy nhất anh đòi hỏi cho lao động của mình là tình yêu của Manuelita. Anh còn ước muốn nào khác nữa không, người thanh niên dũng cảm của tôi?"
"Không, không có gì cả; chỉ cần Manuelita thôi!"
"Vậy thì hãy cưới cô ấy và sống hạnh phúc!"
Jacopo vẫn nhìn chủ nhân với ánh mắt đầy nghi hoặc.
"Quyết định thế nào đây, Jacopo, đồng ý hay không?"
Thay vì trả lời, Jacopo cúi xuống hôn lên tay chủ nhân.
"Được rồi, Jacopo," Monte-Cristo nói. "Tôi chỉ yêu cầu anh một điều thôi."
"Ôi, xin ngài cứ nói—cứ nói đi ạ!"
"Tôi biết, trong trường hợp vài tháng nữa tôi tới Marseilles, anh sẽ ngần ngại không muốn đi cùng tôi."
"Tôi ngần ngại sao, thưa chủ nhân? Làm sao ngài có thể nghĩ như vậy? Mạng sống của tôi thuộc về ngài!"
"Không, Jacopo; kể từ khoảnh khắc anh coi Manuelita là của mình, mạng sống của anh thuộc về cô ấy. Đừng thề thốt làm gì, vì anh sẽ không bao giờ giữ lời thề đâu. Chẳng phải ngay cả Thánh Phêrô cũng từng ba lần chối Chúa sao? Mà Phêrô còn chẳng có người vợ yêu thương. Trong sáu tháng, hay mười hai tháng nữa, ý nghĩ rời xa Manuelita chắc chắn sẽ khiến anh đau khổ; tôi hiểu con người, và tôi hiểu anh."
Jacopo ngượng ngùng nhìn xuống đất; anh biết vị bá tước đã nói đúng.
"Tôi cũng không đòi hỏi anh phải bỏ cô ấy."
Jacopo thở phào nhẹ nhõm.
"Tôi phải làm gì ạ?" anh vội vã hỏi.
"Hãy thề với tôi rằng, vào bất kỳ ngày nào hay giờ nào tôi nhân danh Manuelita kêu gọi anh hỗ trợ, anh sẽ tuân theo mệnh lệnh của tôi!"
Jacopo giơ tay phải lên cao.
"Thưa chủ nhân, tôi xin thề với ngài," anh trang trọng nói.
"Tôi tin vào lời thề của anh; hãy đi và sống hạnh phúc."
Tràn ngập niềm vui sướng, Jacopo vội vã trở về Marseilles, nhanh chóng tới khu phố người Catalonia và chào Manuelita bằng một nụ cười rạng rỡ.
Cha của người thiếu nữ Catalonia xinh đẹp vội bực mình khi thấy Jacopo, nhưng ngay sau đó gần như chết lặng khi thấy người thanh niên Corsica vẫy vẫy chiếc túi đầy tiền và nhắc ông về lời hứa năm xưa.
Chưa đầy một tháng sau, đám cưới được cử hành, và Jacopo hạnh phúc dắt Manuelita xinh đẹp về căn nhà tươm tất mà anh đã chuẩn bị cho cô.
Những ngày tháng tràn ngập hạnh phúc êm đềm trôi qua. Jacopo đã mua một chiếc thuyền sà lan và đặt tên nó là Manuelita; anh ra khơi trên đại dương xanh thẫm và trở về với mẻ cá đầy; sự thịnh vượng bao trùm căn nhà nhỏ trên bờ biển, và Manuelita xinh đẹp rạng rỡ như ánh bình minh.
Bá tước xuất hiện vào một buổi sáng, khi Jacopo vừa chuẩn bị xong xuôi cho chuyến ra khơi đánh cá.
"Anh có muốn đi cùng tôi không?" ông cười hỏi.
Người thanh niên Corsica đỏ mặt, và Monte-Cristo ân cần nói: "Yên tâm đi, tôi chỉ nói đùa thôi; điều tôi cần ở anh hôm nay chỉ mất một chút thời gian thôi."
Đó là thời điểm bá tước ra lệnh cho Jacopo chuyển lời chào tạm biệt của ông tới Valentine và Maximilian.
Khi con tàu *Chim Băng* giương buồm rời khỏi Marseilles, Jacopo cảm thấy có chút không hài lòng với chính mình, và đôi khi anh có cảm giác như Manuelita đã thay đổi. Cô vẫn xinh đẹp và đáng yêu như trước, nhưng thái độ của cô khiến Jacopo bận tâm, và dần dần anh nhận ra những người khác cũng cho rằng người vợ trẻ trung, xinh đẹp của anh đã khác xưa. Ban đầu chỉ là những lời xì xầm, nhưng sau đó tin đồn lan rộng và trở nên công khai rằng Manuelita đang phản bội chồng; cô yêu một người khác, chính là bạn của Jacopo. Ban đầu Jacopo không bận tâm đến những lời bàn tán này, nhưng một buổi tối anh nhìn thấy Manuelita lao về phía Parlo và trao cho hắn đôi môi ngọt ngào để hôn, anh nổi giận lôi đình khi nhận ra thiên hạ đã đúng. Anh dùng nỗ lực phi thường để nén lại mọi suy nghĩ đang cuộn trào bên trong, không để ai biết rằng mình đã biết sự ô nhục của vợ, cũng như không ai hay biết anh đang ấp ủ một kế hoạch trả thù kinh hoàng. Tại sao Manuelita lại phản bội anh thì không ai có thể giải thích được! Anh là một người chồng vô cùng trung thủy và chiều chuộng vợ; anh sẵn sàng lao vào lửa vì người thiếu nữ Catalonia xinh đẹp, vậy mà cô—đôi môi cô trao cho anh đã bị hoen ố bởi những nụ hôn ngoại tình của Parlo—vòng tay cô ôm lấy cổ anh cũng từng ôm lấy kẻ phản bội một cách âu yếm—cô là một con quỷ mang hình dáng mê đắm. Từ khoảnh khắc Jacopo nhận ra sự phản bội của Manuelita, anh quyết định tiêu diệt cô và gã nhân tình, và con thuyền mang tên người vợ bội phản sẽ trở thành công cụ để thực hiện kế hoạch trả thù của anh!
Một buổi sáng, Jacopo nói với Manuelita:
"Thời tiết tuyệt đẹp; anh nghĩ anh sẽ ra khơi đánh cá một chuyến. Em có muốn đi cùng anh không?"
Manuelita ngần ngại; cô nghĩ có lẽ Parlo sẽ đến thăm mình.
Jacopo nhận ra sự ngần ngại của cô và nói với một nụ cười xé tan cõi lòng:
"Anh cũng đã rủ Parlo đi cùng chúng ta rồi, vì anh ta là một người bạn đồng hành rất vui tính!"
Gương mặt Manuelita rạng rỡ hẳn lên, và Jacopo phải chịu đựng những đau đớn tột cùng khi thấy điều đó, nhưng anh dằn lòng và thản nhiên nói:
"Trong lúc chờ đợi, anh sẽ ra bờ biển xem lưới đã chuẩn bị tốt chưa."
Anh bước đi, và khi quay trở lại sau một lúc, vô tình liếc nhìn qua cửa sổ, anh thấy Parlo đang nằm trọn trong vòng tay Manuelita.
Tái nhợt như cái chết và với đôi chân run rẩy, kẻ bất hạnh đứng chết dí tại chỗ; và khi hồi phục lại một chút và bước vào nhà mười phút sau đó, anh tỏ ra vui vẻ, không ai có thể đoán được anh đang chịu đựng sự cay đắng tột cùng trong tâm hồn.
"Mọi người sẵn sàng chưa?" anh nhẹ nhàng hỏi.
"Rồi," Manuelita gật đầu.
"Vậy thì đi thôi; lưới đã sẵn sàng cả rồi."
Như một gã người máy, Jacopo bước đi dọc bờ biển giữa đôi tình nhân tội lỗi; anh trả lời các câu hỏi một cách máy móc, và khi Manuelita đưa môi ra xin một nụ hôn sau khi được giúp lên thuyền, anh vẫn đủ sức kìm kẹp bản thân để chạm môi mình vào khuôn miệng dối trá ấy.
Con thuyền lướt nhẹ trên làn sóng xanh của đại dương; những lọn tóc đen của Manuelita đùa giỡn với gió, và Parlo say đắm trong niềm hạnh phúc khi nhìn cô. Jacopo ngồi ở bánh lái, ánh mắt đăm đăm nhìn về một đám mây đen nhỏ xuất hiện ở chân trời phía xa và đang nhanh chóng tiến lại gần.
Người thanh niên Corsica để con thuyền xuôi theo gió với giương hết buồm, và chẳng mấy chốc xung quanh chỉ còn thấy trời và nước.
Parlo và Manuelita mải mê với nhau nên không nhận ra sự thay đổi của thời tiết, và khi nghe thấy tiếng động ầm ầm từ xa vọng lại, họ vội vã đứng bật dậy.
Manuelita run rẩy, ngước đôi mắt xinh đẹp nhìn Jacopo và lo lắng hỏi:
"Jacopo, có giông bão đến phải không?"
"Chả sao đâu," người thanh niên Corsica trấn an khi thả lưới xuống biển; "chẳng có gì đáng bận tâm đâu."
Jacopo là một thủy thủ giàu kinh nghiệm; khi anh nói cơn bão không có gì đáng ngại, người ta có thể tin tưởng rằng anh đúng. Manuelita thấy Jacopo hoàn toàn bình thản, và nhìn những làn sóng đang dâng cao cuồn cuộn, cô lại lấy lại bình tĩnh và tiếp tục đắm đuối nhìn Parlo. Hắn ta hình như cũng chẳng bận tâm; hắn cười đùa, và đằng sau lưng Jacopo, hắn lén trao cho người yêu biết bao nụ hôn.
Một tia sét chói lọi giội xuống; tiếng sấm nổ đùng đùng, và bức tường mây đen kịt ngày càng dâng cao trên chân trời xanh ngắt. Nhưng Jacopo không hề bận tâm; anh ngân nga một bài hát đánh cá của người Corsica và thả lưới xuống biển. Việc anh liên tục kéo lưới trống rỗng lên chẳng làm anh bận lòng; thỉnh thoảng anh lại lén nhìn về phía hai kẻ kia và nghiến răng ken kẹt.
Bất ngờ một cơn gió mạnh quật vào cánh buồm mũi và xé nó thành từng mảnh vụn; cánh buồm chính cũng bị phá hủy, rồi cánh buồm mũi rơi xuống boong tàu.
Với một tiếng thét lớn, Manuelita khuỵu xuống hai gối và Parlo sợ hãi kêu lên:
"Jacopo, chúng ta tiêu rồi!"
"Cứu chúng tôi với, Jacopo," người thiếu nữ Catalonia thút thít; rồi cô làm dấu thánh giá và lâm râm cầu nguyện, trong khi cơn bão ngày càng hung dữ.
Jacopo vẫn bất động. Anh cầm một chiếc rìu và giơ cao trong tay phải, trong khi con thuyền chao đảo như một vỏ hạt óc chó và tiếng gào thét của cơn bão đè bẹp mọi âm thanh khác.
"Con thuyền nặng quá," Jacopo lẩm bẩm một mình, và vung rìu chặt đứt cột buồm sau sát mặt boong. Cả Parlo lẫn Manuelita đều không nói một lời, họ mải mê bấu víu lấy nhau và tin rằng Jacopo đang tìm cách cứu họ, chỉ đến khi cột buồm đổ gục xuống sóng nước họ mới nhận ra nguy hiểm tột cùng.
Cơn bão giờ đây hoàn toàn làm chủ con thuyền nhỏ và xoay nó mòng mòng. Jacopo lại giơ rìu lên và chặt gục nốt cột buồm trước.
"Parlo," Manuelita gào lên tuyệt vọng, "cứu em với—chúng ta chết đuối mất!"
Parlo vờ như không nghe thấy những lời đó, vì ánh mắt kỳ lạ, đăm đăm của Jacopo đã khiến hắn đề phòng. Manuelita trong cơn khiếp sợ tột cùng đã quên hết tất cả, cô ôm chặt lấy cổ Parlo và khóc nức nở:
"Cứu em—ôi, cứu em với, Parlo!"
Jacopo vung rìu một lần nữa, nhưng lần này chiếc rìu găm sâu vào lườn tàu, và đến lúc này Parlo mới vỡ lẽ. Jacopo muốn tiêu diệt họ.
"Dừng lại, Jacopo," hắn gào lên tuyệt vọng và tìm cách giật lấy chiếc rìu.
Người thanh niên Corsica không nói một lời, nhưng với chiếc rìu giơ cao, anh giữ Parlo ở một khoảng cách an toàn, rồi lại băm tiếp vào lườn tàu, cho đến khi một tiếng rắc lớn vang lên.
Jacopo cuối cùng đã đạt được mục đích—nước biển cuồn cuộn gầm rú dâng lên qua lỗ thủng trên tàu, và Parlo gào lên như một kẻ điên dại.
"Jacopo—mày đang đưa tất cả chúng ta vào chỗ chết đấy!"
Gương mặt tái nhợt của Jacopo cuối cùng cũng có chút thần sắc; anh lao vào Parlo, túm lấy vai hắn, đè hắn xuống sàn thuyền và quỳ gối nén chặt lên ngực hắn.
"Manuelita," anh gọi bằng một giọng vang vọng qua cơn bão như tiếng tù và, "mày sẽ được hạnh phúc bên gã nhân tình của mày, đồ đàn bà dâm dật!"
Manuelita nghe thấy những lời đó—cô thấy nước dâng lên nhanh chóng—cô thấy Jacopo đang quỳ trên ngực Parlo, và cô hiểu tất cả—tất cả!
Nước dâng lên ngày một cao, và giờ đây Jacopo cười lớn buông tay khỏi kẻ thù—hắn đang chết đuối trong làn sóng dữ.
Manuelita chắp hai tay cầu xin—rồi một tiếng thét cuối cùng vang lên, một tiếng cười khàn đục, và con thuyền chìm vĩnh viễn không bao giờ xuất hiện trở lại.
Ngày hôm sau, biển cả lại êm đềm và phẳng lặng dưới ánh bình minh rực rỡ, và một người đàn ông đi đánh cá phát hiện một thân thể bất động nằm trên bờ cát. Hốt hoảng, ông vội vã đỡ thân thể đó lên và nhận ra Jacopo!
Kỳ lạ thay, sự sống vẫn chưa tắt hẳn; người ngư dân đưa người đàn ông nửa sống nửa chết về nhà mình, và dưới sự chăm sóc chu đáo của những người hàng xóm tốt bụng, Jacopo dần hồi phục về mặt thể xác, nhưng trí não anh thì đã bị tổn thương.
Vài ngày sau, thi thể của Parlo và Manuelita dạt vào bờ biển, và lúc này lý do khiến Jacopo hóa dại không còn là một ẩn số nữa—chẳng phải trong một ngày anh đã mất đi cả vợ lẫn bạn sao?
Cơn điên của Jacopo thuộc loại lẳng lặng; anh có thể ngồi hàng giờ trên bờ biển ngắm nhìn sự chuyển động đùa giỡn của những làn sóng; thỉnh thoảng anh cúi xuống làn nước xanh thẫm như thể đang tìm kiếm thứ gì đó, rồi lại thở dài lắc đầu. Một ngày nọ, anh lại ngồi trên bờ biển trong một cơn giông bão lớn; anh thấy một con thuyền trên đó có hai người đàn ông và một người phụ nữ đang vật lộn với sóng gió. Trong mắt anh đột nhiên bừng lên một tia sáng. Anh lao xuống nước và nhanh chóng bơi tới con thuyền. Những người đứng xem nín thở nhìn theo mọi động thái của anh, và rồi họ thấy anh bơi trở lại bờ, ôm trong tay một hình bóng người, những tiếng hoan hô và reo mừng rộn rã vang lên khen ngợi sự dũng cảm của anh.
Anh đã cứu sống người phụ nữ thành công; hai người đàn ông thì vĩnh viễn vùi thân trong lòng biển. Với niềm hy vọng mong chờ điều gì đó, anh quỳ xuống bên người phụ nữ, và khi cô ấy mở mắt ra, Jacopo u buồn thốt lên:
"Không phải cô ấy," rồi bước đi.
Kể từ ngày đó, cơn điên của Jacopo đã thuyên giảm; anh vẫn đi lang thang nhiều ngày trên bờ biển, nhưng lớp màn u tối phủ lên trí óc anh đã bị xé bỏ, và chỉ khi có bão tố nổi lên, nó mới kéo đến như một nguồn cảm hứng, thúc giục anh dũng cảm lao ra cứu mạng những người gặp nạn.
Bởi vậy không một tuần nào trôi qua mà Jacopo không tìm được cơ hội cứu người khỏi đắm tàu: cư dân trên bờ biển vây quanh anh với sự tôn kính như đối với một vị thần, và bất cứ khi nào có con tàu gặp nguy hiểm, anh đều có mặt tại hiện trường. Trời đất dường như ủng hộ anh; hàng trăm người đã được anh cứu thoát khỏi miệng cá cừu, và chẳng mấy chốc lời nói của anh trên bờ biển đã trở thành một uy quyền tuyệt đối.
Theo thời gian, Jacopo bắt đầu nhớ lại rõ ràng toàn bộ sự việc xảy ra vào buổi sáng định mệnh đó, và để dập tắt những ký ức ấy, anh trở thành một gã nát rượu. Trong tình trạng đó, anh đã được người thủy thủ người Anh tìm thấy—người mà độc giả chắc chắn đã nhận ra chính là Bá tước Monte-Cristo; Jacopo cũng nhận ra giọng nói của vị chủ nhân kính yêu, và trái tim anh bừng lên những hy vọng mới khi ông gọi anh đến giúp đỡ. Khi Jacopo quỳ xuống trước mặt bá tước, Monte-Cristo gạt đi mái tóc dài rối bời rủ xuống mặt người thanh niên Corsica, và bằng một giọng u uất, thương cảm trước hình ảnh ấy, ông nói với anh:
"Jacopo, anh đã phải chịu đựng quá nhiều!"
Người thanh niên Corsica nức nở cay đắng, và bá tước tiếp tục: "Đã bao lâu rồi kể từ khi tôi nhìn thấy khuôn mặt rạng rỡ của anh trên bờ biển; ngày ấy anh hạnh phúc sở hữu Manuelita, còn hôm nay tôi lại thấy anh gục ngã, tuyệt vọng và—cô độc!"
Jacopo chỉ biết tiếp tục nức nở, và những giọt nước mắt nóng hổi lăn dài trên đôi má tái nhợt, hốc hác của anh.
"Anh đã giết Manuelita," bá tước khẽ thì thầm.
Jacopo run rẩy.
"Ai đã nói cho ngài biết, thưa chủ nhân?"
"Anh không biết rằng tôi có thể đọc được tâm hồn anh sao?"
"Vâng," Jacopo gật đầu. "Tôi đã giết cô ấy!"
"Và anh có hối hận về hành động đó không?"
"Câu hỏi này tôi không thể trả lời chính xác được," Jacopo rụt rè lên tiếng. "Tôi đã có một thời gian phát điên, và nhiều khi tôi ước mình vẫn điên như trước; trí óc u tối vẫn là một sự cứu rỗi so với những ký ức khủng khip đang xé nát trái tim tôi lúc này! Ôi, tôi sẵn sàng đánh đổi bất cứ điều gì để có đủ can đảm tự kết liễu đời mình; nhưng tôi lại thiếu đi sự can đảm đó; tôi đau đớn tột cùng, tôi khóc lóc, tôi vặn quẹo tay chân, vậy mà tôi vẫn sống. Ôi, sự hèn nhát! Ai sẽ cứu tôi thoát khỏi chính bản thân mình đây?"
"Tôi," Monte-Cristo nghiêm cẩn nói.
"Ngài ư, thưa chủ nhân? Vâng, ngài là đấng toàn năng, và nếu ngài muốn, ngài có thể rút ra những mũi tên đau đớn đang xé nát trái tim tôi khỏi những vết thương đang chảy máu. Xin hãy rủ lòng thương tôi, thưa bá tước, và tôi sẽ được tự do!"
Ánh mắt Monte-Cristo dừng lại đầy thương xóm trên gã bất hạnh, và giọng nói của ông vang lên dịu dàng, êm ái khi ông nói:
"Jacopo, tôi tới đây chỉ để cứu anh."
"Tôi cảm nhận được điều đó, tôi biết điều đó; ôi, ngài thật nhân từ biết bao!"
"Jacopo, khi con người bị đam mê cuốn đi và làm điều gian ác—điều anh đã làm là tồi tệ, bởi anh không có quyền xét xử Manuelita, và anh cảm nhận được điều đó qua sự ăn ăn của mình—thì chỉ có một phương thuốc duy nhất để chuộc lại tội lỗi—"
"Ôi, xin ngài hãy nói ra phương thuốc đó, thưa chủ nhân! Thật kỳ lạ, nhưng kể từ khi nhìn vào mắt ngài và nghe giọng nói của ngài, tôi có cảm giác như sương mù máu u tối làm mờ mắt tôi đã biến mất. Tôi lại thở dễ dàng hơn, và đầu óc tôi tỉnh táo như xưa, như khi tôi trải qua những ngày trên đại dương và không thấy gì phía trên ngoài bầu trời và mặt trời. Thưa chủ nhân, xin hãy nói cho tôi biết, tôi phải làm gì?"
"Hãy làm thật nhiều việc tốt, để điều ác bị đẩy lùi trước nó."
"Than ôi, giá như tôi có thể làm được điều đó! Tôi đã giết người, và tôi không có năng lực hồi sinh người chết."
"Và nếu anh vẫn có thể chuộc lại tội lỗi của mình thì sao?"
"Thưa chủ nhân, tôi nghe thấy lời ngài, nhưng ý nghĩa của chúng vẫn còn u mịt đối với tôi; xin hãy nói rõ ràng hơn để tôi có thể hiểu ngài."
"Jacopo, sự sống và cái chết có mối liên hệ với nhau, một sự gắn kết bí mật và không thể tách rời. Không phải ngẫu nhiên mà tôi thử thách anh; khi tôi tới nơi nguyền rủa này, khi tôi làm vang tiếng những đồng tiền vàng, đó chỉ là vì tôi muốn tìm hiểu xem sự khốn cùng có làm tha hóa tâm hồn anh hay không."
"Ôi," Jacopo khinh bỉ đáp, "giữ được là một người trung thực thì có gì đáng nói đâu."
"Anh quá khiêm tốn đấy, Jacopo; tôi tìm lại thấy anh đúng như mười năm trước tôi đã chia tay anh; giờ thì hãy nghe đây, anh có muốn đi cùng tôi không?"
"Jacopo toàn thân run rẩy."
"Rời khỏi Marseilles ư?" anh lẩm bẩm bằng những từ ngữ bị đè nén một nửa; "ôi, thưa chủ nhân, giá như ngài biết rằng niềm vui duy nhất của tôi là được lang thang trên bờ biển và ngắm nhìn đại dương xanh thẫm đã nuốt chửng cô ấy!"
"Jacopo, tôi tới đây là để đón anh, vì tôi đang cần anh. Tôi phải gánh vác những khó khăn; con đường của tôi dẫn đến những vùng đất xa lạ, trên những con đường nơi cái chết và tội ác đang rình rập, và tôi đã trông cậy vào sự hỗ trợ của anh. Chẳng lẽ tôi đã nhầm sao?"
Thay vì trả lời, Jacopo cúi đầu chào, rồi nắm lấy tay chủ nhân và hôn lên đó.
"Cảm ơn ngài, thưa chủ nhân," anh lẩm bẩm; "thể xác và tâm hồn tôi thuộc về ngài!"
"Tốt lắm, Jacopo, tôi hiểu anh mà!"
"Khi nào chúng ta khởi hành?"
"Sáng mai."
"Và tôi sẽ gặp ngài ở đâu?"
"Trên tàu *Chim Băng*."
"Tôi sẽ có mặt ở đó."
"Tôi tin vào lời hứa của anh; hãy nhớ lời tiên đoán của tôi, rằng cái chết là ngọn nguồn của sự sống, và tội lỗi của anh sẽ biến mất khi Chúa ban cho anh ân huệ cứu sống kẻ khác! Hôm nay chào tạm biệt, hằng hé sáng chúng ta sẽ gặp lại."
Monte-Cristo rời khỏi quán rượu, Con Nhện và Jacopo nhìn theo ông với một tia hy vọng mới đang thức tỉnh trong mắt họ.