Không lâu sau những sự kiện mà tôi đã kể trong bài viết trước, tôi được gọi về nhà vì cha tôi lâm bệnh; và trong một thời gian, vì quá lo lắng cho ông, tôi đã quên bẵng đi việc tự hỏi những người bạn thân thiết của tôi ở Cranford đang sống ra sao, hay làm thế nào mà Lady Glenmire có thể chịu đựng được sự tẻ nhạt của chuyến thăm dài ngày mà bà vẫn đang dành cho cô em chồng là bà Jamieson. Khi cha tôi khỏe hơn một chút, tôi liền đưa ông đi nghỉ mát ở vùng biển, thế nên xét tổng thể, tôi như thể bị lưu đày khỏi Cranford, và suốt phần lớn năm đó, tôi chẳng có cơ hội nhận được bất kỳ tin tức tình cờ nào về thị trấn nhỏ bé đáng yêu ấy.
Vào cuối tháng Mười Một — khi chúng tôi đã trở về nhà và cha tôi đã hoàn toàn bình phục — tôi nhận được một bức thư từ cô Matty; và đó là một bức thư vô cùng khó hiểu. Cô bắt đầu rất nhiều câu mà chẳng tài nào kết thúc nổi, cứ nối câu này sang câu khác một cách lộn xộn chẳng khác nào những dòng chữ bị nhòe trên giấy thấm. Tất cả những gì tôi có thể hiểu được là: nếu cha tôi đã khá hơn (điều mà cô hằng mong ước), và chịu cẩn thận khoác một chiếc áo bành tô từ lễ tổng lãnh thiên thần Michael cho đến lễ Truyền Tin, thì liệu tôi có thể cho cô biết khăn xếp hiện có đang mịnh màng hay không? Một sự kiện vui chơi náo nhiệt sắp sửa diễn ra, thứ mà người ta chưa từng thấy hay biết đến kể từ hồi bầy sư tử của Wombwell đến đây — khi ấy một con đã ngoạm đứt cánh tay của một đứa trẻ; và có lẽ cô đã quá già để mà bận tâm đến chuyện y phục, nhưng dứt khoát cô phải có một cái mũ mới; và nghe nói người ta đang đội khăn xếp, lại thêm một số gia đình dòng dõi trong quận có khả năng sẽ đến, cô muốn mình trông thật gọn gàng, nếu tôi mua giúp cô một cái mũ từ chỗ người thợ làm mũ mà tôi hay quen; và ôi chao! sao cô lạingốc nghếch thế khi quên mất rằng cô viết thư là để nài nỉ tôi đến thăm cô vào thứ Ba tới; lúc đó cô hy vọng sẽ có thứ gì đó để tiếp đãi tôi cho vui, điều mà bây giờ cô chưa muốn mô tả chi tiết hơn, chỉ biết màu xanh lá cây nhạt là màu yêu thích của cô. Cứ thế, cô kết thúc bức thư; nhưng trong phần tái bút, cô thêm rằng cô nghĩ mình nên nói cho tôi biết sức hút đặc biệt đối với Cranford lúc này là gì: Signor Brunoni sắp sửa biểu diễn những màn ảo thuật tuyệt diệu của ông tại Phòng Khánh tiết Cranford vào tối thứ Tư và thứ Sáu tuần tới.
Tôi rất vui mừng nhận lời mời của cô Matty thân yêu, bất kể có vị ảo thuật gia kia hay không, và tôi đặc biệt lo lắng không muốn cô làm hỏng gương mặt nhỏ nhắn, hiền lành, nhút nhát như con chuột nhắt của mình bằng một chiếc khăn xếp to tướng theo kiểu người Saracen; và vì thế, tôi đã mua cho cô một chiếc mũ vừa xinh xắn, gọn gàng, đúng tuổi trung niên. Thế nhưng, món quà ấy lại khiến cô hơi thất vọng khi lúc tôi vừa đến, cô lẽo đẽo theo tôi vào phòng ngủ, bề ngoài là để chọc lò sưởi, nhưng thực ra, tôi tin chắc là để xem liệu chiếc khăn xếp màu xanh lá cây có nằm bên trong cái hộp đựng mũ mà tôi mang theo hay không. Tôi công toi xoay tròn chiếc mũ trên tay để khoe mặt trước lẫn mặt sau: lòng cô đã trót đinh ninh về một chiếc khăn xếp mất rồi, và tất cả những gì cô có thể làm là cất lên vẻ mặt và giọng điệu đầy nhẫn nhục —
“Cô chắc là con đã cố gắng hết sức rồi, cháu yêu ạ. Nó y hệt như những chiếc mũ mà tất cả các quý cô ở Cranford đang đội, và chắc là họ đã dùng chúng được cả năm nay rồi ấy chứ. Phải công nhận là cô thích cái gì đó mới mẻ hơn — giống mấy chiếc khăn xếp mà cô Betty Barker bảo là Nữ hoàng Adelaide hay đội cơ; nhưng chiếc mũ này cũng rất xinh, cháu yêu ạ. Và cô dám cá là màu hoa oải hương sẽ bền hơn màu xanh ngọc. Chà, suy cho cùng, y phục là cái thá gì mà chúng ta phải bận tâm cơ chứ? Cháu cứ nói nếu cháu cần gì nhé, cháu yêu. Chuông kìa. Chắc là mốt khăn xếp vẫn chưa lan đến Drumble phải không cháu?”
Nói rồi, bà cụ thân yêu dịu dàng tự than thở rồi bước ra khỏi phòng, để mặc tôi chuẩn bị trang phục cho buổi tối, vì như cô đã thông báo, cô đang mong đợi sự hiện diện của cô Pole và bà Forrester, và cô hy vọng tôi sẽ không thấy quá mệt mỏi để tham gia buổi tụ họp. Dĩ nhiên là tôi không thấy mệt rồi; tôi vội vã mở va-li và sắp xếp trang phục; thế nhưng dù đã rất nhanh tay, tôi vẫn nghe thấy tiếng khách đến và tiếng trò chuyện râm ran ở phòng bên trước khi tôi kịp chuẩn bị xong. Ngay lúc tôi mở cửa, tôi bắt được câu nói: “Thật ngốc nghếch khi cứ mong đợi điều gì đó thực sự tao nhã từ các cửa hiệu ở Drumble; tội nghiệp con bé! Chắc chắn nó đã cố gắng hết sức rồi.” Dù vậy, tôi thà rằng cô chê bai Drumble và tôi còn hơn là để cô tự làm xấu mình bằng một chiếc khăn xếp.
Trong bộ ba quý cô Cranford hội ngộ lúc bấy giờ, cô Pole luôn là người hay có những chuyến phiêu lưu kỳ thú. Cô có thói quen dành cả buổi sáng để la cà hết cửa hiệu này đến cửa hiệu khác, không phải để mua sắm gì (ngoại trừ thỉnh thoảng cuộn chỉ hay một đoạn ruy-băng), mà là để ngắm nghía những món hàng mới, bình phẩm về chúng, và thu lượm tất cả những mẩu tin tức vỉa hè trong thị trấn. Cô cũng có cái cách kín đáo tạt ngang tạt ngửa vào đủ mọi xó xỉnh để thỏa mãn sự tò mò về bất kỳ vấn đề gì — một cách làm mà nếu trông cô không quá đỗi trang trọng và đoan trang, thì hẳn đã bị coi là xấc láo rồi. Và giờ đây, qua cái cách cô hắng giọng đầy dụng ý, rồi kiên nhẫn chờ cho mọi chủ đề vụn vặt (như mũ nón và khăn xếp) trôi qua hết, chúng tôi thừa biết là cô có điều gì vô cùng đặc biệt muốn kể khi khoảng lặng thích hợp đến — và tôi thách đố bất kỳ ai có chút liêm sỉ nào có thể duy trì một cuộc trò chuyện lâu dài, khi mà có một kẻ cứ ngồi ngạo nghễ ở trên cao trong sự im lặng, coi thường tất cả những gì người khác thốt ra như thể chúng thật tầm thường và ngớ ngẩn so với những gì họ có thể tiết lộ, miễn là được nài nỉ đúng mức. Cô Pole cất lời —
“Khi tôi vừa bước ra khỏi cửa hiệu của Gordon hôm nay, tôi tình cờ ghé vào quán trọ ‘George’ (con Betty nhà tôi có đứa họ hàng đời thứ hai làm tiếp phòng ở đó, và tôi nghĩ Betty hẳn muốn biết tình hình của cô ấy ra sao), và vì không thấy ai quanh đó, tôi liền tản bộ lên cầu thang, rồi thấy mình đang ở trong hành lang dẫn đến Phòng Khánh tiết (chắc hẳn cô và tôi đều nhớ Phòng Khánh tiết phải không cô Matty! Cả những vũ điệu minuets de la cour nữa!); thế là tôi cứ thế đi tiếp mà chẳng nghĩ ngợi gì, cho đến khi đột nhiên tôi nhận ra mình đang ở giữa khu vực chuẩn bị cho buổi tối mai — căn phòng được ngăn đôi bởi những chiếc giá phơi quần áo lớn, và thợ của Crosby đang dùng đinh tán những tấm nỉ đỏ lên đó; trông thật tối tăm và kỳ quái làm sao; nó khiến tôi hoàn toàn bối rối, và trong lúcnghễnh ngãng, tôi định bước tiếp ra phía sau các tấm bình phong, thì một quý ông (hoàn toàn là một quý ông lịch thiệp, tôi xin đảm bảo với các cô) bước ra và hỏi xem tôi có việc gì cần ông ấy hỗ trợ không. Anh ấy nói tiếng Anh bập bẹ dễ thương đến mức tôi cứ liên tưởng đến Thaddeus of Warsaw, mấy anh em nhà Hungarian, và Santo Sebastiani; và trong lúc tôi đang bận rộn vẽ ra trong đầu quá khứ của anh ấy, thì anh ấy đã cúi chào và mời tôi ra khỏi phòng. Nhưng khoan đã! Các cô mới chỉ nghe một nửa câu chuyện của tôi thôi! Tôi đang đi xuống cầu thang thì ngờ đâu lại gặp đúng đứa em họ đời thứ hai của con Betty. Thế là, dĩ nhiên tôi dừng lại để nói chuyện với cô ấy vì nhớ đến con Betty; và cô ấy bảo rằng tôi vừa thực sự nhìn thấy nhà ảo thuật — người đàn ông nói tiếng Anh bập bẹ chính là Signor Brunoni bằng xương bằng thịt. Ngay lúc ấy, ông ấy đi ngang qua chúng tôi trên cầu thang, cúi chào mới duyên dáng làm sao! Đáp lại, tôi liền nhún gối chào — người ngoại quốc nào cũng có phong thái lịch sự như thế, người ta ít nhiều cũng bị ảnh hưởng. Nhưng khi ông ấy đã đi xuống dưới nhà, tôi chợt nhớ ra là mình đã để quên chiếc găng tay trong Phòng Khánh tiết (thực ra nó nằm an toàn trong găng tay giữ ấm suốt từ nãy, nhưng mãi sau này tôi mới tìm thấy); thế là tôi quay lại, và ngay lúc tôi đang rón rén bước lên đoạn hành lang còn lại ở một bên tấm bình phong lớn chạy dọc gần hết căn phòng, các cô đoán xem tôi thấy ai? Chính là vị quý ông vừa nãy đã gặp tôi và đi ngang qua tôi trên cầu thang, bây giờ đang bước ra từ phía trong cùng của căn phòng — nơi vốn không có lối vào, cô Matty chắc vẫn nhớ chứ — và lại lặp lại bằng chất giọng tiếng Anh bập bẹ đáng yêu câu hỏi liệu tôi có việc gì ở đó không — ý tôi không phải là ông ấy nói một cách cục cằn đâu, nhưng có vẻ ông ấy rất kiên quyết không cho tôi bước qua tấm bình phong — thế nên, dĩ nhiên là tôi giải thích về chiếc găng tay của mình, và thật kỳ lạ làm sao, tôi đã tìm thấy nó ngay khoảnh khắc ấy.”
Thế là, cô Pole đã được tận mắt nhìn thấy nhà ảo thuật — một nhà ảo thuật bằng xương bằng thịt! Và tất cả chúng tôi liền dồn dập đặt cho cô vô số câu hỏi. “Ông ấy có râu không?” “Ông ấy trẻ hay già?” “Tóc vàng hay tóc đen?” “Trông ông ấy thế nào—” (không thể tìm ra cách đặt câu hỏi thật khôn ngoan, tôi bèn đổi sang cách khác) — “Trông ông ấy ra sao?” Tóm lại, cô Pole đã trở thành nữ anh hùng của buổi tối hôm đó nhờ cuộc chạm trán vào buổi sáng. Nếu bà không phải là bông hồng (tức là nhà ảo thuật) thì bà cũng đã đứng rất gần hương hoa.
Thuật ảo thuật, sự nhanh tay lẹ mắt, phép thuật, phù thủy chính là những chủ đề bàn luận suốt buổi tối hôm ấy. Cô Pole tỏ ra hơi hoài nghi, và có xu hướng cho rằng ngay cả những việc làm của Phù thủy Endor cũng có thể tìm ra lời giải thích khoa học. Bà Forrester thì tin sái cổ mọi thứ, từ hồn ma cho đến tiếng dế kêu báo hiệu điềm chết chóc. Cô Matty thì dao động ở giữa hai người — luôn bị thuyết phục bởi người nói cuối cùng. Tôi nghĩ bản chất cô thiên về phía bà Forrester hơn, nhưng mong muốn chứng tỏ mình là một người chị xứng đáng với cô Jenkyns đã giúp cô giữ được sự cân bằng — cô Jenkyns, người chưa bao giờ cho phép người hầu gọi những giọt mỡ đông tụ quanh ngọn nến là “tấm vải liệm”, mà cứ nằng nặc bắt phải gọi chúng là “bánh cuộn dứt khoát”! Một người em gái của cô mà lại đi mê tín ư? Chuyện đó đời nào xảy ra được.
Sau bữa trà, tôi được sai xuống phòng ăn để lấy tập sách bách khoa toàn thư cũ có chứa các danh từ bắt đầu bằng chữ C, nhằm giúp cô Pole tự trang bị những lời giải thích khoa học cho các trò ảo thuật vào tối hôm sau. Điều đó đã làm hỏng ván bài Preference mà cô Matty và bà Forrester vẫn hằng mong đợi, bởi vì cô Pole trở nên say mê chủ đề này cùng những trang hình minh họa đến mức chúng tôi cảm thấy thật nhẫn tâm nếu làm phiền cô bằng cách nào khác ngoài một hoặc hai cái ngáp đúng lúc mà tôi thỉnh thoảng lại cố tình chen vào, vì tôi thực sự cảm động trước thái độ nhẫn nhịn cam chịu của hai vị quý cô khi phải chịu đựng sự thất vọng này. Thế nhưng cô Pole chỉ càng cặm cụi đọc hăng say hơn, chẳng hé lộ thêm thông tin nào cho chúng tôi ngoài những điều thế này —
“À! Tôi hiểu rồi; tôi hoàn toàn lĩnh hội được. A tượng trưng cho quả bóng. Đặt A vào giữa B và D — không! giữa C và F, rồi quấn lóng thứ hai của ngón tay thứ ba bàn tay trái của bạn qua cổ tay phải H. Quả là vô cùng rõ ràng! Bà Forrester thân mến, ảo thuật và phù thủy suy cho cùng cũng chỉ là chuyện chữ cái mà thôi. Cứ để tôi đọc cho bà nghe đoạn này nhé?”
Bà Forrester khẩn khoản xin cô Pole tha cho mình, bảo rằng từ bé đến lớn, bà vốn chẳng bao giờ tài nào hiểu nổi việc có người đọc to cho nghe; và tôi thả rơi xấp bài mà mình vừa xào lên nghe rất rõ tiếng, nhờ hành động khéo léo đó mà tôi buộc cô Pole phải nhận ra rằng bài Preference mới là thứ phải chơi trong tối nay, để rồi cô miễn cưỡng đề nghị bắt đầu ván bài. Ánh sáng vui tươi chợt bừng lên trên khuôn mặt của hai vị quý cô còn lại biết bao! Cô Matty thoáng có chút cắn rứt lương tâm vì đã cắt ngang việc học của cô Pole, thế nên cô cứ lơ đễnh không nhớ nổi bài, cũng chẳng dán mắt vào ván chơi, cho đến khi cô tự xoa dịu lương tâm bằng cách ngỏ ý cho cô Pole mượn tập bách khoa toàn thư; cô Pole vui vẻ nhận lời và bảo con Betty sẽ đem về nhà khi nó mang đèn lồng tới.
Tối hôm sau, tất cả chúng tôi đều xao xuyến nhẹ nhàng trước viễn cảnh vui tươi đang chờ đón phía trước. Cô Matty lên lầu thay đồ từ sớm, rồi giục giũ tôi cho đến khi tôi chuẩn bị xong, để rồi chúng tôi nhận ra mình vẫn còn dư hẳn một tiếng rưỡi trước giờ “mở cửa đúng bảy giờ chẵn”. Mà chúng tôi lại chỉ phải đi chưa đầy hai chục mét! Tuy nhiên, như cô Matty đã nói, sẽ chẳng hay ho gì nếu cứ cắm cổ chìm đắm vào việc gì đó rồi quên bén mất thời gian; thế nên cô nghĩ tốt nhất là chúng ta cứ ngồi yên lặng, chẳng cần thắp nến, cho đến đúng bảy giờ kém năm. Thế là cô Matty gà gật, còn tôi thì ngồi đan lát.
Cuối cùng thì chúng tôi cũng lên đường; và ngay tại cửa ra vào dưới mái vòm của quán trọ “George”, chúng tôi gặp bà Forrester và cô Pole: người sau đang bàn luận về chủ đề tối nay với vẻ hăng hái hơn bao giờ hết, ném những chữ X và chữ B vào đầu chúng tôi như mưa đá. Cô thậm chí còn chép lại một hai “công thức” — theo cách cô gọi — cho các trò ảo thuật khác nhau lên mặt sau của những bức thư, sẵn sàng giải thích và vạch trần ngón nghề của Signor Brunoni.
Chúng tôi bước vào phòng thay đồ liền kề Phòng Khánh tiết; cô Matty khẽ thở dài một hai tiếng cho tuổi trẻ đã qua và ký ức về lần cuối cùng cô đến đây, khi cô chỉnh lại chiếc mũ mới xinh xắn trước chiếc gương cổ kỳ lạ trong phòng thay đồ. Phòng Khánh tiết vốn đã được xây nối thêm vào quán trọ từ khoảng một trăm năm trước bởi các gia đình quý tộc trong vùng, những người thường tề tựu ở đây mỗi tháng một lần vào mùa đông để khiêu vũ và chơi bài. Không ít thiếu nữ quyền quý trong quận từng uyển chuyển bước những bước minuet đầu tiên trong chính căn phòng này trước mặt Nữ hoàng Charlotte. Người ta đồn rằng một trong những tiểu thư nhà Gunning từng tô điểm cho căn phòng bằng sắc đẹp lộng lẫy của mình; và chắc chắn rằng một góa phụ giàu có và xinh đẹp, Lady Williams, đã từng bị cuốn hút nơi đây bởi dáng vóc cao sang của một họa sĩ trẻ đang tá túc cùng một gia đình trong vùng vì mục đích công việc, và tháp tùng các ân nhân của anh đến buổi khiêu vũ ở Cranford. Và tội nghiệp Lady Williams, cô ta hẳn đã có một cuộc hôn nhân rắc rối với người chồng khôi ngô của mình, nếu mọi lời đồn đại đều là sự thật. Giờ đây, chẳng còn giai nhân nào đỏ mặt hay mỉm cười lúm đồng tiền dọc theo những bức tường của Phòng Khánh tiết Cranford; chẳng còn họa sĩ tuấn tú nào chinh phục trái tim người đẹp bằng cái gập mình chào tay cầm mũ chapeau bras; căn phòng cũ kỹ đã ngả màu ảm đạm; lớp sơn màu cá hồi phai thành màu xám xịt; những mảng vữa lớn bong tróc khỏi các vòng hoa và họa tiết trang trí tinh xảo trên tường; thế nhưng, một hương thơm mục rữa của giới quý tộc vẫn vương vấn đâu đây, cùng với ký ức bụi bặm về những ngày tháng đã qua khiến cô Matty và bà Forrester ngẩng cao đầu khi bước vào, điệu đà sải bước dọc căn phòng như thể đang có rất nhiều khán giả thanh tao dõi theo, thay vì chỉ có hai cậu bé đang ngậm chung một thanh kẹo bơ cứng để giết thời gian.
Chúng tôi dừng chân ngay ở hàng ghế thứ hai; tôi suýt chẳng hiểu vì sao, cho đến khi nghe cô Pole hỏi một người hầu bàn vẩn vơ xem có gia đình quý tộc nào được trông đợi đến không; và khi anh ta lắc đầu, ngỏ ý là không có, bà Forrester và cô Matty liền tiến lên phía trước, thế là nhóm của chúng tôi tạo thành một khối vuông trò chuyện. Hàng ghế đầu nhanh chóng được bổ sung và làm phong phú thêm bởi sự hiện diện của Lady Glenmire và bà Jamieson. Sáu người chúng tôi chiếm trọn hai hàng ghế đầu, và sự cách ly quý phái của chúng tôi được tôn trọng bởi các nhóm chủ tiệm lang thang bước vào từ rải rác và túm tụm lại ở những hàng ghế phía sau. Ít nhất là tôi đoán thế, dựa vào tiếng ồn họ gây ra và những tiếng thình thịch trầm đục khi họ ngồi xuống; thế nhưng, khi cảm thấy chán ngấy tấm màn xanh bướng bỉnh cứ trơ ra không chịu kéo lên, mà cứ trừng trừng nhìn tôi qua hai cái lỗ kỳ quặc giống như trong câu chuyện thảm thêu cổ, và tôi có ý muốn quay lại nhìn những con người đang rôm rả chuyện trò phía sau mình, thì cô Pole liền nắm chặt lấy cánh tay tôi, nài nỉ tôi đừng quay lại, vì “làm thế là không đúng phép lịch sự”. Phép lịch sự ấy rốt cuộc là gì, tôi chẳng bao giờ tài nào hiểu nổi, nhưng chắc chắn nó phải là một thứ vô cùng tẻ nhạt và chán ngắt. Dù sao thì, tất cả chúng tôi cũng ngồi thẳng mắt, nhìn thẳng phía trước, đăm đăm hướng về tấm màn đầy trêu ngươi, và chẳng dám nói năng gì rành mạch, vì quá sợ bị bắt quả tính là thô tục khi gây ra tiếng ồn ở nơi công cộng. Bà Jamieson là người may mắn nhất, bởi vì bà đã lăn ra ngủ thiếp đi.
Cuối cùng thì những con mắt trên màn cũng biến mất — tấm màn rung lên — một bên được kéo lên trước trong khi bên kia bị kẹt cứng; nó lại được hạ xuống, và sau một nỗ lực mới cùng cú kéo mạnh mẽ từ một bàn tay vô hình nào đó, tấm màn vụt bay lên, phơi bày trước mắt chúng tôi một quý ông lộng lẫy trong trang phục Thổ Nhĩ Kỳ, đang ngồi trước một chiếc bàn nhỏ, nhìn chúng tôi (lẽ ra tôi phải nói là nhìn bằng chính đôi mắt mà tôi vừa nhìn thấy qua cái lỗ trên tấm màn lúc nãy) với vẻ điềm tĩnh và bề trên đầy khoan dung, “giống như một sinh thể đến từ cõi khác”, đúng như câu nói đầy cảm xúc mà tôi nghe thấy có tiếng ai đó thốt lên sau lưng mình.
“Đấy không phải là Signor Brunoni!” cô Pole quả quyết tuyên bố; và nói to đến mức tôi chắc chắn ông ấy đã nghe thấy, bởi vì ông liếc xuống bộ râu bồng bềnh của mình, nhìn về phía nhóm chúng tôi với vẻ mặt trách móc thầm lặng. “Signor Brunoni làm gì có râu — nhưng có lẽ lát nữa ông ấy sẽ đến thôi.” Thế là cô tự trấn an để kiên nhẫn chờ đợi. Trong khi đó, cô Matty đã dùng kính lọng để thám thừng, lau kính rồi lại nhìn lần nữa. Sau đó, cô quay người lại, nhỏ nhẹ nói với tôi bằng giọng dịu dàng và đầy thương cảm —
“Cháu thấy đấy, cháu yêu, người ta đang đội khăn xếp kìa.”
Nhưng chúng tôi chẳng còn thời gian để trò chuyện thêm. Vị Đại Thổ Nhĩ Kỳ, theo cách gọi của cô Pole, đứng dậy và tự xưng là Signor Brunoni.
“Tôi không tin ông ta!” cô Pole thốt lên với vẻ thách thức. Ông lại nhìn cô lần nữa, với vẻ khiển trách đầy uy nghiêm tương tự trên nét mặt. “Tôi không tin đâu!” cô lặp lại với giọng quả quyết hơn bao giờ hết. “Signor Brunoni không có cái thứ rậm rạp lùng bùng quanh cằm như thế, mà trông giống như một quý ông theo đạo Cơ đốc cạo râu nhẵn nhụi.”
Những lời nói đầy khí thế của cô Pole mang lại tác dụng tích cực là đánh thức bà Jamieson dậy, bà mở trân trân đôi mắt to để ra hiệu chăm chú lắng nghe — một hành động khiến cô Pole phải im bặt và khích lệ vị Đại Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục phần biểu diễn của mình, và ông đã làm thế bằng thứ tiếng Anh vô cùng bập bẹ — bập bẹ đến mức các phần trong câu chẳng hề ăn nhập gì với nhau; một thực tế mà cuối cùng chính ông cũng nhận ra, thế là ông ngưng nói và chuyển sang hành động.
Lúc này thì chúng tôi thực sự kinh ngạc. Cách ông làm trò ma thuật ra sao, tôi hoàn toàn không thể tưởng tượng nổi; không, ngay cả khi cô Pole lôi những mẩu giấy của mình ra và bắt đầu đọc to — hoặc ít ra là thì thầm rất rõ tiếng — những “công thức” riêng cho từng trò ảo thuật phổ biến nhất của ông. Nếu có lúc nào tôi thấy một người đàn ông cau mày và trông giận dữ tột cùng, thì đó chính là khoảnh khắc vị Đại Thổ Nhĩ Kỳ cau mày nhìn cô Pole; nhưng như cô đã nói, từ một kẻ theo đạo Hồi thì còn mong đợi gì ngoài những ánh mắt phi đạo đức? Nếu cô Pole tỏ ra hoài nghi, và mải mê với các công thức cùng hình vẽ hơn là mấy trò ảo thuật của ông, thì cô Matty và bà Forrester lại vô cùng bối rối và hoang mang tột độ. Bà Jamieson cứ tháo kính ra rồi lau đi lau lại, như thể bà nghĩ rằng chính mấy cái tròng kính có vấn đề đã tạo ra các ảo thuật; còn Lady Glenmire, người từng chứng kiến bao điều kỳ lạ ở Edinburgh, thì vô cùng ấn tượng trước các trò ảo thuật, và nhất quyết không đồng tình với cô Pole — người cứ lớn tiếng tuyên bố rằng bất kỳ ai cũng có thể làm được mấy trò ấy chỉ với một chút luyện tập, và chính cô sẽ đảm nhận việc thực hiện mọi trò ông làm, miễn là cho cô hai tiếng đồng hồ để nghiên cứu cuốn bách khoa toàn thư và tập uốn dẻo ngón tay thứ ba của mình.
Cuối cùng thì cô Matty và bà Forrester cũng trở nên sợ hãi đến tột cùng. Họ thì thầm to nhỏ với nhau. Tôi ngồi ngay phía sau nên không sao tránh khỏi việc nghe được họ đang nói gì. Cô Matty hỏi bà Forrester “liệu bà có nghĩ rằng đến xem những thứ thế này có thực sự đúng đắn không? Cô cứ sợ rằng họ đang tiếp tay cho điều gì đó không hoàn toàn...” Một cái lắc đầu nhẹ đã bỏ lửng câu nói. Bà Forrester đáp lại rằng ý nghĩ đó cũng vừa thoáng qua trong đầu bà; bản thân bà cũng cảm thấy vô cùng bất an, mọi chuyện sao mà kỳ lạ quá. Bà hoàn toàn chắc chắn rằng chiếc khăn tay của mình đang nằm trong ổ bánh mì kia; thế mà nó vừa nằm trong tay bà cách đây chưa đầy năm phút. Bà tự hỏi không biết ai là người cung cấp bánh mì? Bà chắc chắn không thể là ông Dakin được, bởi vì ông ấy là chấp sự nhà thờ. Bỗng nhiên cô Matty quay nửa người về phía tôi —
“Cháu có thể nhìn giúp cô được không — cháu là người mới đến thị trấn, và việc đó sẽ không làm dấy lên những lời đồn thổi khó chịu đâu — cháu hãy quay lại nhìn xem ngài mục sư có ở đây không? Nếu ông ấy có mặt, cô nghĩ chúng ta có thể kết luận rằng người đàn ông kỳ diệu này được Giáo hội chuẩn thuận, và điều đó sẽ giúp cô trút bỏ được gánh nặng lớn trong lòng.”
Tôi đưa mắt nhìn, và thấy ngài mục sư cao gầy, khô khan và đầy vẻ khắc khổ, đang ngồi giữa đám học sinh Trường Quốc gia, được bao bọc bởi những tốp học sinh cùng giới để tránh xa mọi sự tiếp cận từ các bà cô độc thân ở Cranford. Gương mặt phúc hậu của ông đang há hốc với nụ cười rạng rỡ, và lũ trẻ xung quanh thì cười đến nấc cả lên. Tôi thì thầm với cô Matty rằng Giáo hội đang mỉm cười tán thành, điều đó khiến cô hoàn toàn yên tâm.
Tôi chưa từng nhắc đến ông Hayter, vị mục sư, bởi vì với tư cách là một thiếu nữ sung túc và hạnh phúc, tôi chưa từng tiếp xúc với ông. Ông là một người đàn ông độc thân lớn tuổi, nhưng lại sợ những tin đồn về hôn nhân lan truyền quanh mình hơn bất kỳ cô gái mười tám tuổi nào: ông sẵn sàng lao vọt vào một cửa hiệu hoặc lủi nhanh vào một con ngõ nhỏ còn hơn là phải chạm mặt bất kỳ quý cô Cranford nào trên phố; còn về những buổi tiệc bài Preference, tôi chẳng lấy làm lạ khi ông không bao giờ nhận lời mời. Thú thật là tôi luôn nghi ngờ cô Pole đã từng ráo riết “tấn công” ông Hayter khi ông mới chuyển đến Cranford; và điều đó càng có cơ sở hơn khi giờ đây cô có vẻ rất đồng cảm với nỗi sợ của ông, sợ rằng tên mình sẽ bị ghép chung với ông. Ông tìm thấy mọi niềm vui của mình ở những người nghèo khó và bất hạnh; chính tối nay ông đã chiêu đãi bọn trẻ Trường Quốc gia đến xem buổi biểu diễn; và đức hạnh quả nhiên đã tự trả công cho chính nó, khi mà lũ trẻ bảo vệ ông cả hai bên trái phải, quấn quýt lấy ông như thể ông là ong chúa còn chúng là cả đàn ong thợ vậy. Cảm thấy vô cùng an toàn trong vòng vây ấy, ông thậm chí còn rộng lượng ban cho nhóm chúng tôi một cái gập đầu chào khi chúng tôi nối đuôi nhau bước ra. Riêng cô Pole thì phớt lờ sự hiện diện của ông, làm bộ như đang mải mê thuyết phục chúng tôi rằng mình đã bị lừa gạt và rốt cuộc chẳng hề được tận mắt thấy Signor Brunoni chút nào.
