Liệu vị “Peter tội nghiệp” của Cranford có phải là Aga Jenkyns ở Chunderabaddad hay không? Như ai đó từng nói, đó chính là vấn đề.
Ở nhà tôi, bất cứ khi nào mọi người rảnh rỗi không có việc gì làm, họ thường trách tôi thiếu sự thận trọng. Sự bất cẩn chính là nỗi sợ hãi lớn nhất của tôi. Ai cũng có một điểm yếu khiến mình lo sợ, một nét tính cách thường trực — một miếng mồi ngon để bạn bè mổ xẻ; và nhìn chung, họ cứ mổ xẻ hết lần này đến lần khác. Tôi đã quá mệt mỏi vì bị gọi là thiếu thận trọng và bất cẩn; và tôi quyết định lần này phải chứng minh bản thân là một gương mẫu của sự khôn ngoan và sáng suốt. Tôi thậm chí sẽ không hé lộ một lời nghi ngờ nào về lão Aga. Tôi sẽ thu thập bằng chứng và mang về nhà trình lên cha tôi, với tư cách là người bạn thâm giao của gia đình hai tiểu thư nhà Jenkyns.
Trong quá trình tìm kiếm sự thật, tôi thường nhớ đến lời mô tả mà cha tôi từng kể về một ủy ban phụ nữ mà ông từng phải làm chủ tọa. Ông nói rằng ông không thể kìm được việc liên tưởng đến một đoạn văn trong tác phẩm của Dickens, kể về một giàn đồng ca mà trong đó mỗi người tự chọn lấy giai điệu mình thuộc nhất và hát theo cách thỏa mãn riêng mình. Cứ thế, tại buổi họp từ vị ban này, mỗi phu nhân lại chộp lấy đề tài đang bận tâm nhất trong đầu và say sưa bàn tán về nó để thỏa mãn bản thân, chứ chẳng đóng góp gì mấy cho việc thúc đẩy chủ đề mà họ tề tựu để thảo luận. Thế nhưng, ngay cả ủy ban đó cũng chẳng thấm tháp gì so với các quý bà Cranford khi tôi cố gắng tìm kiếm một số thông tin rõ ràng và xác thực về chiều cao, ngoại hình của Peter tội nghiệp, và thời gian lẫn địa điểm người ta nhìn thấy và nghe tin về anh ta lần cuối cùng. Chẳng hạn, tôi nhớ đã hỏi cô Pole (và tôi nghĩ câu hỏi đó rất đúng lúc, bởi vì tôi đặt câu hỏi khi gặp cô ấy trong một chuyến đến chơi nhà bà Forrester, và cả hai quý bà đều từng quen biết Peter, nên tôi tưởng tượng rằng họ có thể làm tươi mới lại trí nhớ của nhau) — tôi hỏi cô Pole điều cuối cùng mà họ từng nghe về anh ta là gì; và thế là cô ấy liền nêu ra cái lời đồn ngớ ngẩn mà tôi đã nhắc đến, về việc anh ta được bầu làm Đại Lạt ma xứ Tây Tạng; và đây chính là tín hiệu để mỗi quý bà rẽ sang một ý nghĩ riêng biệt của mình. Bà Forrester bắt đầu bằng vị tiên tri đeo mạng trong tác phẩm Lalla Rookh — không biết liệu tôi có nghĩ rằng ông ta được ngầm chỉ là Đại Lạt ma hay không, mặc dù trông Peter không đến nỗi xấu xí như vậy, thực ra là khá bảnh bao, giá mà mặt anh ta không có tàn nhang. Tôi cảm thấy biết ơn khi thấy bà quay trở lại với Peter; nhưng chỉ một giây sau, vị quý bà luyên thuyên ấy lại trượt sang loại nước hoa Kalydor của Rowland, cùng công dụng của các loại mỹ phẩm và dầu dưỡng tóc nói chung, và tuôn một tràng trôi chảy đến mức tôi phải quay sang lắng nghe cô Pole, người (thông qua những con lạc đà, loài súc vật thồ hàng) đã lái câu chuyện sang trái phiếu Peru, thị trường cổ phiếu, và quan điểm tệ hại của cô ấy về các ngân hàng cổ phần nói chung, đặc biệt là ngân hàng nơi tiền của cô Matty đang được đầu tư. Tôi công cốc chen vào câu hỏi “Đó là khi nào — vào năm nào mà quý vị nghe tin anh Peter là Đại Lạt ma chứ?” Họ chỉ nhập cuộc để tranh cãi xem lạc đà có phải là loài động vật ăn thịt hay không; trong cuộc tranh cãi đó, lập luận của họ không hoàn toàn đúng đắn cho lắm, vì bà Forrester (sau khi họ đã tranh cãi chán chê rồi hạ nhiệt) thừa nhận rằng cô luôn nhầm lẫn giữa động vật ăn thịt và động vật ăn cỏ, cũng giống như nhầm lẫn giữa đường nằm ngang và đường thẳng đứng; nhưng rồi bà cũng chữa thẹn rất khéo léo bằng cách nói rằng vào thời của bà, công dụng duy nhất của những từ bốn âm tiết là để học cách đánh vần chúng.
Sự thật duy nhất tôi thu được từ cuộc trò chuyện này là chắc chắn lần cuối cùng người ta nghe tin về Peter là ở Ấn Độ, “hoặc vùng lân cận đó”; và thông tin vô cùng ít ỏi về tung tích của anh ta đã đến Cranford vào năm mà cô Pole mua chiếc áo đầm bằng vải musslin Ấn Độ, nay đã rách mướp (chúng tôi đã giặt, vá, rồi chứng kiến sự suy tàn và sụp đổ của nó thành một chiếc rèm cửa sổ trước khi chúng tôi có thể tiếp tục); và vào năm gánh xiếc Wombwell đến Cranford, bởi vì cô Matty đã muốn tận mắt thấy một con voi để có thể hình dung rõ hơn cảnh Peter cưỡi trên lưng nó; và cô ấy cũng đã thấy một con trăn khổng lồ, vượt quá những gì cô muốn tưởng tượng trong bức tranh hình dung của mình về nơi chốn của Peter; và vào năm mà cô Jenkyns đã học thuộc lòng một bài thơ nào đó, và thường đọc lên trong tất cả các buổi tiệc ở Cranford về việc Peter đang “quan sát nhân loại từ Trung Hoa đến tận Peru,” điều mà mọi người đều cho là rất vĩ đại và khá phù hợp, bởi vì Ấn Độ nằm giữa Trung Hoa và Peru, miễn là bạn nhớ quay quả địa cầu sang bên trái thay vì bên phải.
Tôi đoán rằng tất cả những câu hỏi của tôi, cùng với sự tò mò khơi nguồn từ đó trong tâm trí những người bạn của tôi, đã khiến chúng tôi trở nên mù và điếc trước những gì đang diễn ra xung quanh. Dường như với tôi, mặt trời vẫn mọc và chiếu sáng, cơn mưa vẫn rơi trên Cranford cứ như mọi khi, và tôi chẳng hề nhận thấy bất kỳ dấu hiệu thời báo nào có thể được coi là điềm báo cho một sự kiện bất thường nào cả; và theo trí nhớ tốt nhất của tôi, không chỉ cô Matty và bà Forrester, mà thậm chí cả bản thân cô Pole — người mà chúng tôi coi như một dạng nữ tiên tri, nhờ vào khả năng dự đoán mọi chuyện trước khi chúng xảy ra — mặc dù cô ấy không thích làm phiền bạn bè bằng cách kể cho họ nghe khả năng biết trước tương lai của mình — ngay cả bản thân cô Pole cũng phải nghẹt thở vì kinh ngạc khi cô ấy đến để thông báo cho chúng tôi một mẩu tin động trời. Nhưng tôi phải trấn tĩnh lại; việc ngẫm nghĩ về nó, ngay cả ở khoảng cách thời gian này, cũng đã tước đi hơi thở và ngữ pháp của tôi, và nếu tôi không kìm nén cảm xúc của mình, thì khả năng chính tả của tôi cũng sẽ bay mất luôn.
Chúng tôi đang ngồi — cô Matty và tôi — cũng như mọi khi, cô ấy ngồi trên chiếc ghế bành bọc vải chintz màu xanh, quay lưng về phía ánh sáng, tay cầm đan len, còn tôi đọc to tờ báo St James’s Chronicle. Chỉ vài phút nữa thôi, chúng tôi sẽ đi thay đổi trang phục đôi chút như thường lệ trước giờ đón khách (mười hai giờ) ở Cranford. Tôi nhớ rõ cảnh tượng và thời điểm đó. Chúng tôi vừa bàn về sự hồi phục nhanh chóng của vị nhạc trưởng kể từ khi thời tiết ấm áp hơn lên, ca ngợi tay nghề của ông Hoggins, đồng thời phàn nàn về sự thiếu tinh tế và phép tắc của ông ấy (dường như đây là một sự trùng hợp kỳ lạ khi đó lại là chủ đề của chúng tôi, nhưng sự thật là vậy), thì bỗng có tiếng gõ cửa — tiếng gõ của khách đến thăm — ba tiếng gõ rõ ràng — và chúng tôi đang ba chân bốn cẳng (nghĩa là cô Matty không thể đi nhanh lắm vì bị một cơn thấp khớp hành hạ) chạy về phòng mình để thay mũ và cổ áo, thì cô Pole chặn chúng tôi lại bằng cách gọi lớn khi cô ấy bước lên cầu thang: “Đừng đi — tôi không đợi được đâu — tôi biết chưa tới mười hai giờ — nhưng đừng bận tâm đến trang phục nữa — tôi phải nói chuyện với các cô.” Chúng tôi đã cố gắng hết sức để ra vẻ như không phải chính chúng tôi là những kẻ vừa có những bước di chuyển vội vã mà cô ấy vừa nghe thấy tiếng động; bởi vì, dĩ nhiên, chúng tôi không thích bị người ta nghĩ rằng mình có những món quần áo cũ kỹ mà mặc ở nhà thì tiện hơn, như cô Jenkyns từng dùng cái từ rất hay là “chốn ẩn náu của gia đình” để gọi căn phòng khách phía sau, nơi cô ấy đang đóng gói mứt. Thế nên chúng tôi dồn gấp đôi sự tao nhã vào phong thái của mình, và chúng tôi đã vô cùng tao nhã suốt hai phút liền trong lúc cô Pole lấy lại hơi thở, đồng thời kích thích trí tò mò của chúng tôi tột độ bằng cách giơ hai tay lên vẻ kinh ngạc rồi hạ xuống trong im lặng, cứ như thể những điều cô ấy sắp nói quá lớn lao so với từ ngữ và chỉ có thể diễn tả bằng điệu bộ kịch câm.
“Các cô nghĩ gì nào, cô Matty? Các cô nghĩ sao? Phu nhân Glenmire sắp sửa kết hôn — ý tôi là sắp lấy chồng — Phu nhân Glenmire — ông Hoggins — ông Hoggins sắp cưới Phu nhân Glenmire!”
“Kết hôn!” chúng tôi thốt lên. “Kết hôn! Điên rồ thật rồi!”
“Kết hôn!” cô Pole nói, với sự dứt khoát vốn có trong tính cách của cô ấy. “Tôi đã nói kết hôn! y như các cô vậy; và tôi cũng đã nói rằng: ‘Thật là một trò hề ngớ ngẩn mà quý bà nhà ta sắp tự chuốc lấy!’ Lẽ ra tôi đã có thể thốt lên ‘Điên rồ!’, nhưng tôi đã kìm chế lại, vì tôi nghe được chuyện đó ở một cửa hàng công cộng. Sự tế nhị của phụ nữ đã trôi dạt đi đâu mất rồi không biết nữa! Cả cô và tôi, cô Matty, hẳn sẽ cảm thấy xấu hổ nếu biết rằng việc hôn nhân của mình lại bị bàn tán xôn xao ngay trong một tiệm tạp hóa, trước mặt đám nhân viên cửa hàng chứ!”
“Nhưng,” cô Matty nói, thở dài như người vừa bình phục sau một cú giáng, “có lẽ đó không phải là sự thật. Biết đâu chúng ta đang đối xử bất công với bà ấy thì sao.”
“Không đâu,” cô Pole đáp. “Tôi đã cẩn thận xác minh lại rồi. Tôi đi thẳng tới nhà bà Fitz-Adam, để mượn một cuốn sách nấu ăn mà tôi biết bà ấy có; và tôi mở đầu những lời chúc mừng của mình bằng một câu chuyện nhân tiện về những khó khăn mà đàn ông gặp phải trong việc quản gia; và bà Fitz-Adam liền ra vẻ phớt lờ kiêu kỳ, rồi nói rằng bà tin là chuyện đó có thật, mặc dù bà không biết tôi nghe được chuyện đó bằng cách nào và ở đâu. Bà ấy bảo anh trai mình và Phu nhân Glenmire cuối cùng đã đạt được sự thấu hiểu lẫn nhau. ‘Sự thấu hiểu!’ nghe mới thô tục làm sao! Nhưng quý bà nhà ta sắp phải hạ mình trước biết bao sự thiếu tinh tế cho mà xem. Tôi có lý do để tin rằng tối nào ông Hoggins cũng ăn tối bằng bánh mì kẹp phô mai với bia.”
“Kết hôn!” cô Matty lặp lại một lần nữa. “Chà! Tôi chưa bao giờ nghĩ tới điều đó. Hai con người quen thuộc mà chúng ta biết sắp sửa kết hôn. Mọi thứ đến thật gần!”
“Gần đến mức trái tim tôi đã ngừng đập khi nghe tin đó, trong khoảng thời gian mà các cô kịp đếm đến mười hai,” cô Pole nói.
“Người ta chẳng thể biết lượt của ai sẽ tới tiếp theo. Ở ngay Cranford này, Phu nhân Glenmire tội nghiệp cứ ngỡ rằng mình đã được an toàn,” cô Matty nói, với một sự xót xa dịu dàng trong giọng điệu.
“Xì!” cô Pole nói, hất đầu một cái. “Các cô không nhớ bài hát ‘Tibbie Fowler’ của cố đại úy Brown đáng kính sao, cùng với câu thơ —
‘Đưa nàng lên đỉnh Tintock cao,
Gió thổi phấp phới ngả vào chàng trai.’”
“Đó là bởi vì ‘Tibbie Fowler’ giàu có, tôi nghĩ vậy.”
“Chà! Ở Phu nhân Glenmire có một thứ sức hút nào đó mà cá nhân tôi, nếu có được, chắc sẽ phải thấy xấu hổ.”
Tôi chen vào sự kinh ngạc của mình. “Nhưng làm sao bà ấy có cảm tình với ông Hoggins được cơ chứ? Tôi không ngạc nhiên khi ông Hoggins có cảm tình với bà ấy.”
“Ồ! Tôi không biết nữa. Ông Hoggins giàu có, và trông rất dễ mến,” cô Matty nói, “lại còn rất tốt tính và nhân hậu.”
“Bà ấy kết hôn vì một chỗ dựa vững chắc, thế thôi. Tôi đoán là bà ấy lấy luôn cả phòng mạch đi kèm,” cô Pole nói, kèm theo một tiếng cười khô khan cho chính lời nói đùa của mình. Nhưng, giống như nhiều người nghĩ rằng họ vừa đưa ra một phát ngôn cay nghiệt và châm biếm, dẫu cho nó cũng khá thông minh theo cách riêng, cô ấy bắt đầu buông bỏ vẻ mặt nghiêm nghị ngay từ khoảnh khắc cô ấy nhắc đến phòng mạch; và chúng tôi quay sang suy đoán về cách mà bà Jamieson sẽ tiếp nhận tin tức này. Người mà bà đã tin tưởng giao phó việc trông nhà để ngăn chặn những kẻ theo đuổi đám hầu gái lại đi kết duyên với một kẻ bám đuôi của chính mình! Và kẻ bám đuôi đó lại là một người đàn ông mà bà Jamieson từng cấm cửa vì cho là thô tục, không thể dung nạp vào giới thượng lưu Cranford, không chỉ vì tên họ của ông ta, mà còn vì giọng nói, làn da, đôi giày bốc mùi chuồng ngựa, và bản thân ông ta thì nồng nặc mùi thuốc tây. Liệu ông ta đã từng đến thăm Phu nhân Glenmire ở nhà bà Jamieson chưa? Chất tẩy clorua vôi chắc cũng chẳng thể làm sạch nổi ngôi nhà trong mắt chủ nhân của nó nếu ông ta từng đặt chân đến. Hay những cuộc gặp gỡ của họ chỉ giới hạn trong những lần chạm mặt tình cờ tại căn phòng của vị thầy phù thủy nghèo đang bệnh nặng, người mà, dù chúng tôi có ý thức rõ về sự lệch pha môn đăng hộ đối đến đâu đi nữa, thì cũng không thể phủ nhận rằng cả hai người họ đều vô cùng tử tế với ông ấy? Và giờ thì hóa ra một người hầu của bà Jamieson đã bị ốm, và ông Hoggins đã đến khám bệnh cho cô ấy suốt mấy tuần liền. Thế nên con sói đã lẻn được vào chuồng cừu, và giờ hắn đang bế thốc luôn cô mục đồng đi mất. Bà Jamieson sẽ nói gì đây? Chúng tôi nhìn vào cõi mù mịt của tương lai giống như một đứa trẻ ngước nhìn theo quả pháo hoa vút lên bầu trời đầy mây, tràn ngập sự kỳ vọng đầy kinh ngạc trước tiếng nổ rền vang, luồng pháo vụt bay và chùm tia lửa cùng ánh sáng rực rỡ. Sau đó, chúng tôi kéo bản thân trở lại mặt đất và thực tại bằng cách hỏi nhau (khi mà ai nấy đều ngu ngơ như nhau, và hoàn toàn chẳng có lấy một dữ liệu dù là nhỏ nhất để dựa vào đó đưa ra kết luận) xem SỰ KIỆN ĐÓ sẽ diễn ra khi nào? Ở đâu? Ông Hoggins kiếm được bao nhiêu một năm? Liệu bà ấy có từ bỏ tước hiệu của mình không? Và làm thế nào để Martha cùng những người hầu mực thước khác ở Cranford có thể thốt lên lời thông báo về một cặp vợ chồng mới cưới là Phu nhân Glenmire và ông Hoggins đây? Nhưng liệu họ có được đón tiếp không? Bà Jamieson có cho phép chúng ta làm thế không? Hay chúng ta buộc phải lựa chọn giữa Tôn kính bà Jamieson và Phu nhân Glenmire đã sa cơ lỡ bước? Tất cả chúng tôi đều quý Phu nhân Glenmire hơn. Bà ấy tươi tắn, tử tế, hòa đồng và dễ mến; còn bà Jamieson thì tẻ nhạt, ì ạch, ra điều ta đây và phiền phức. Thế nhưng chúng tôi đã thừa nhận quyền lực của bà ta quá lâu, đến mức giờ đây, ngay cả việc mường tượng ra sự bất tuân đối với lệnh cấm mà chúng tôi tiên liệu trước cũng giống như một hành động phản bội vậy.
Bà Forrester đã khiến chúng tôi bất ngờ khi cô ấy bước vào lúc chúng tôi đang mang những chiếc mũ vá chằng vá đụp và cổ áo khâu vá; và chúng tôi quên bẵng đi mấy thứ đó trong niềm háo hức muốn xem bà ấy sẽ đón nhận thông tin này như thế nào — thông tin mà chúng tôi đã dành sự tôn trọng để giao lại cho cô Pole truyền đạt, mặc dù nếu chúng tôi có ý định chiếm lấy lợi thế không công bằng thì chúng tôi đã có thể tự mình xông xá ra rồi, bởi vì cô ấy đã có một cơn ho vô duyên kéo dài tận năm phút sau khi bà Forrester bước vào phòng. Tôi sẽ không bao giờ quên được biểu cảm cầu khẩn trong ánh mắt của cô ấy, khi cô ấy nhìn chúng tôi qua tấm khăn tay. Ánh mắt đó nói rõ mồn một như dùng lời: “Đừng để Tự nhiên tước đi kho báu vốn thuộc về tôi, mặc dù lúc này tôi chẳng thể dùng được gì đến nó.” Và chúng tôi đã không làm thế.
Sự kinh ngạc của bà Forrester cũng chẳng kém gì chúng tôi; và cảm giác bị tổn thương của cô ấy có phần lớn hơn, bởi vì cô ấy phải đại diện cho tầng lớp quý tộc của mình để cảm nhận, và nhìn nhận rõ ràng hơn chúng tôi về việc hành động như vậy đã làm vấy bẩn tầng lớp quý tộc ra sao.
Khi bà ấy và cô Pole rời đi, chúng tôi cố gắng lấy lại sự bình tĩnh; nhưng cô Matty thực sự đã bị đảo lộn tâm trí bởi tin tức mà cô ấy vừa nghe được. Cô ấy tính toán lại, và đã hơn mười lăm năm trôi qua kể từ lần cuối cùng cô ấy nghe tin có người quen nào đó sắp sửa kết hôn, ngoại trừ trường hợp duy nhất của cô Jessie Brown; và như cô ấy đã nói, điều đó mang lại cho cô ấy một cú sốc thực sự, khiến cô ấy có cảm giác như thể không thể đoán trước được điều gì sẽ xảy ra tiếp theo nữa.
Tôi không biết đó là do trí tưởng tượng của tôi, hay là một sự thật hiển nhiên, nhưng tôi nhận thấy rằng, ngay sau khi có thông báo về một lễ đính hôn trong bất kỳ hội nhóm nào, các tiểu thư chưa chồng trong hội nhóm đó thường diện lên người những bộ trang phục rực rỡ và mới mẻ một cách bất thường, giống như đang ngầm thầm khẳng định một cách vô thức rằng: “Chúng tôi cũng vẫn là những cô gái độc thân.” Cô Matty và cô Pole đã trò chuyện và suy nghĩ về mũ nón, váy vóc, khăn choàng nhiều hơn hẳn trong suốt hai tuần sau chuyến ghé thăm đó, so với khoảng thời gian nhiều năm trước mà tôi từng biết. Hoặc giả đó cũng có thể là do tiết trời mùa xuân, vì lúc đó là tháng Ba ấm áp và dễ chịu; và những loại vải len dày dặn cùng đủ loại chất liệu len lách khác chẳng qua chỉ là những lớp vỏ bọc thiếu thân thiện trước những tia nắng chói chang đang lướt qua. Hẳn không phải trang phục của Phu nhân Glenmire đã đánh cắp trái tim ông Hoggins, bởi vì bà ấy vẫn đi lại làm những việc thiện nguyện của mình trong bộ dạng xơ xác hơn bao giờ hết. Mặc dù qua những cái liếc nhìn vội vã mà tôi bắt gặp được ở nhà thờ hoặc nơi nào khác, bà ấy có vẻ hơi tránh né việc chạm mặt những người bạn cũ, nhưng khuôn mặt bà dường như phảng phất chút rạng rỡ của tuổi trẻ; đôi môi trông đỏ hơn và có vẻ run rẩy căng mọng hơn so với trạng thái mím chặt trước kia, và ánh mắt bà dừng lại trên vạn vật với một thứ ánh sáng lưu luyến, như thể bà đang học cách yêu lấy Cranford và mọi thứ thuộc về nơi này. Ông Hoggins trông lực lưỡng, rạng rỡ, và tạo ra tiếng kẹt kẹt dọc theo lối đi chính giữa nhà thờ trong một đôi bốt cao cổ hoàn toàn mới tinh — một dấu hiệu có thể nghe thấy lẫn nhìn thấy được về sự thay đổi trạng thái mà ông ấy đang hướng tới; bởi vì theo giai thoại truyền miệng, đôi bốt mà ông mang từ trước tới nay chính là đôi bốt y hệt mà ông đã đi trong những chuyến đi khám bệnh đầu tiên của mình ở Cranford cách đây hai mươi lăm năm về trước; chỉ có điều chúng đã được chắp vá lại từ trên xuống dưới, trước ra sau, gót và đế, da đen và da nâu, nhiều lần đến mức chẳng ai có thể đếm xuể.
Không một quý bà nào ở Cranford chọn cách ban ơn cho cuộc hôn nhân đó bằng cách chúc mừng bất kỳ bên nào trong số họ. Chúng tôi muốn phớt lờ toàn bộ sự việc cho đến khi vị nữ chúa của chúng tôi là bà Jamieson trở về. Cho đến khi bà ấy quay lại để cho chúng tôi một tín hiệu hướng dẫn, chúng tôi cảm thấy tốt hơn hết là nên coi lễ đính hôn này giống như đôi chân của Nữ hoàng Tây Ban Nha — những sự thật hiển nhiên là có tồn tại, nhưng càng ít nhắc đến bao nhiêu càng tốt bấy nhiêu. Sự kiềm chế đối với lưỡi miện của chúng tôi — bởi vì bạn thấy đấy, nếu chúng tôi không nói về nó với bất kỳ ai trong số những người liên quan, thì làm sao chúng tôi có được câu trả lời cho những câu hỏi mà mình hằng khao khát muốn hỏi chứ? — đang bắt đầu trở nên khó chịu, và ý tưởng về sự tôn nghiêm của sự im lặng đang phai mờ dần trước sự tò mò của chúng tôi, thì một hướng đi mới lại được mở ra cho những suy nghĩ của chúng tôi, bởi một thông báo từ phía chủ cửa hàng chính ở Cranford — người kiêm nhiệm đủ mọi mặt hàng từ tiệm tạp hóa, bán phô mai cho đến thợ may thời trang nữ tùy theo nhu cầu — rằng các mẫu thời trang mùa xuân đã về, và sẽ được trưng bày vào thứ Ba tuần tới tại cửa hàng của ông ấy ở phố High Street. Hầu như cô Matty chỉ chờ đợi điều này trước khi tự sắm cho mình một chiếc áo đầm bằng lụa mới. Quả thực tôi từng đề nghị sẽ cho người gửi mẫu vải từ Drumble về, nhưng cô ấy đã khước từ lời đề nghị của tôi, nhẹ nhàng ngầm ý rằng cô ấy vẫn chưa quên nỗi thất vọng về chiếc khăn vấn đầu màu xanh nước biển. Tôi cảm thấy biết ơn vì lúc bấy giờ mình đang ở ngay tại đây, để có thể hóa giải sức hút lóa mắt của bất kỳ tấm lụa màu vàng hay màu đỏ rực nào.
Tôi phải nói đôi điều về bản thân mình ở đây. Tôi đã nhắc đến tình bạn lâu năm của cha tôi dành cho gia đình Jenkyns; thực ra tôi không dám chắc liệu giữa họ có mối quan hệ họ hàng xa nào không. Ông đã vui lòng cho phép tôi ở lại Cranford suốt cả mùa đông, để đổi lấy một bức thư mà cô Matty đã viết cho ông vào khoảng thời gian xảy ra cơn hoảng loạn, trong đó tôi nghi ngờ rằng cô ấy đã phóng đại năng lực và lòng dũng cảm của tôi với tư cách là một người bảo vệ ngôi nhà. Nhưng bây giờ, khi những ngày đã dài hơn và vui tươi hơn, ông bắt đầu giục giã tôi phải trở về; và tôi chỉ chần chừ trong một niềm hy vọng mong manh kỳ quặc rằng, nếu tôi có thể thu thập được bất kỳ thông tin rõ ràng nào, tôi có thể khiến cho lời kể của vị phu nhân nọ về lão Aga Jenkyns khớp với câu chuyện về “Peter tội nghiệp,” cùng ngoại hình và sự biến mất của anh ta, mà tôi đã chắt lọc được qua các cuộc trò chuyện của cô Pole và bà Forrester.
