Thuở ấy phong tục hút thuốc phiện của người Trường Sa có sự tiến bộ mãnh liệt so với các nơi khác. Bất kể đại lộ ngõ hẻm, cứ cách năm sáu nhà là thế nào cũng có một tiệm hút. Hơn nữa, người ta sành ăn "súng già"; phàm là những kẻ giàu sang phú quý nào, ở nhà tuyệt nhiên không thể thỏa cơn ghiền, nhất định phải đến tiệm hút mới được thưởng thức điếu súng già đã được nung nóng kia! Bất kể đó là chỗ tồi tàn rách rưới đến đâu, là nơi tập trung của những kẻ khiêng rẫy gánh kiệu, gánh phân, chỉ cần một cây súng già thành danh là đám vương tôn công tử, thương gia giàu có đều phải đến thử một lần.

Theo cuộc điều tra năm Quang Tự thứ 28, biển hiệu tiệm hút do cục Bảo Giáp phát ra, trong thành có tới ba ngàn tám trăm năm mươi hộ; ngoài thành cũng có hơn chín trăm hộ. Lúc bấy giờ trong thành Trường Sa có bốn cây súng nổi danh: Một cây gọi là súng Răng Ngà; một cây gọi là súng Cóc (còn gọi là súng Gù); một cây gọi là súng Đồi Mồi; một cây gọi là súng Thiều. Từng có người đối câu đối rằng: "Răng ngà, cóc, đồi mồi, thiều, bốn cây súng nổi danh", treo ở cửa quốc môn không thể thêm bớt dù chỉ một chữ. Nghe nói súng Cóc và súng Thiều đều là của Trần Lại Mãn, một tên sai dịch ở huyện Thiện Hóa; Trần Lại Mãn mở một tiệm hút ở phố Đô Chính, chuyên dựa vào hai cây súng này mà phát tài to; về sau hắn không dễ dàng cho người ta hút nữa, chỉ tiếp đãi khách quen. Lúc bấy giờ có mấy câu khẩu hiệu rằng: "Gù một đóa hoa, súng Thiều cũng chẳng kém; nếu muốn được hút, hãy gọi ta ba tiếng cha Mãn." Sau đó vì câu khẩu hiệu này đắc tội với đại thiếu gia phủ Trường Sa, bọn họ bèn tìm lỗi, đem Trần Lại Mãn nhốt vào trạm lung (còn gọi là lập già, là một cái cũi bốn mặt đều bằng rào gỗ, một mặt có cửa, có thể cho người ra vào. Kẻ hành hình ép người thọ nạn duy trì tư thế đứng trong cũi suốt thời gian dài, thông thường đều phải dùng đến hai, ba ngày. Phần trên của trạm lung là gông gỗ, tức là hai tấm gỗ dày một thốn, mỗi tấm một bên đều có hai cái khuyết lớn nhỏ, khi khép lại vừa vặn kẹp chặt cổ và hai tay của người thọ nạn, tổng chiều cao của cũi cao hơn thân người, cách mặt đất sáu thước, người thọ nạn bị ép đứng trên mấy viên gạch, kẻ hành hình tùy theo nhu cầu độ mạnh nhẹ khi tra tấn mà tăng giảm số lượng gạch) đến chết. Người nhà họ Trần, vẫn phải dựa vào hai cây súng này mà kiếm ăn.

Ngoài bốn cây súng nổi danh ra, lại có một cây súng tên là gậy mục. Bởi vì có một tiệm hút phạm sự nên bị niêm phong; ông chủ đó đã phát tài không muốn làm nữa, liền đem bán một cây súng già. Có một vị thiếu gia họ Vệ bỏ ra bốn trăm lạng bạc mua lấy, đem về nhà hút mấy ngày thì cảm thấy mùi vị không đúng; nhất thời nổi giận, cầm dao băm cây súng thành bốn khúc, vứt đi không thèm nữa. Vị thiếu gia đó có một tên gia nhân biết rõ đạo lý trong này, liền nhặt lên, chắp lại y như cũ; dùng thuốc phiện dán lại, lại dùng một ít thuốc phiện bôi lên vải gai. Từng lớp từng lớp quấn chặt cây súng mục này lại, đưa đến một tiệm hút quen biết cho mọi người cùng thưởng thức. Chưa đầy hai tháng, mùi của cây súng ấy lại khôi phục như cũ, thế nên tiếng tăm của gậy mục chấn động khắp chốn.

Hóa ra chỗ hay của súng già nằm ở chỗ dầu thuốc phiện ngấm đầy bên trong. Loại dầu thuốc phiện này tích tụ qua ngày tháng, nếu không được nung nóng thì không thể có được một làn hương thơm dịu mát. Điểm tốt trước kia của gậy mục chính là ngày đêm không dứt có người hút; dầu thuốc phiện chưa từng nguội đi thì sẽ không bị đông lại, có thể sinh ra diệu dụng thơm mát thanh tao. Vị đại thiếu gia họ Vệ mua về, dù hắn có ghiền đến đâu thì tóm lại cũng không có cảnh mọi người tranh nhau hút tấp nập như ở tiệm hút. Một khi rảnh rỗi dầu thuốc phiện nguội đi, nếu không hút liền ba bốn mươi hơi thì không thể làm nóng lại, cũng không thể có được mùi thơm mát thanh tao; cho nên loại người sành sỏi này, nếu không phải là bậc chuyên gia sành hút thuốc phiện trong thành Trường Sa thì không thể lĩnh hội được.

Lại nói trong tiệm hút Phúc Thọ Lâu ở phố Tử Kinh thành Trường Sa, đến một vị khách mới chừng hai mươi tuổi, bản thân hắn hút thuốc không nhiều, nhưng lại thích mời khách nhất; bất kể là ai, chỉ cần chịu ngồi ké cùng hắn (người hút thuốc nằm đối diện gọi là ngồi ké) tiện miệng kể vài câu chuyện, hắn đều sẵn lòng cung cấp hết mức. Cứ như thế chừng ba năm ngày, tất cả những con nghiện ngày nào cũng đến Phúc Thọ Lâu không một ai là không biết; hỏi tên họ của hắn, hắn nói hắn mang họ kép Công Tôn, tên là Tân Chi.

Vốn dĩ người hút thuốc trong tiệm hút, vào lúc cơn ghiền đã thỏa mãn, rất thích bàn tán xàm lông khắp trời Nam đất Bắc; cho đến khi cùng cực vô tích sự thật không có chuyện gì để nói, cũng có thể bịa ra vài lời đồn để thêm thắt; thậm chí có thể bịa ra chuyện mẹ hắn lén lút gian phu với thầy chùa thế nào, để thu hút sự chú ý của mọi người. Đây cũng coi như một loại làm nổi bật bản thân của con người, huống chi lại còn có thể gạt được thuốc phiện miễn phí để hút. Cho nên Công Tôn Tân Chi lăn lộn ở Phúc Thọ Lâu hơn một tháng, đã nghe được rất nhiều chuyện kỳ văn dị sự.

Ngày hôm nay, Công Tôn Tân Chi đang nằm đối diện với một vị gọi là Liễu Tam A Công, nhắc đến chuyện xem phong thủy. Liễu Tam A Công nói: "Chuyện phong thủy, thà tin là có còn hơn tin là không. Ở đây có một vị khách hay lui tới, gọi là La Mãn Lão Quan, mắt của hắn rất tinh, từng xem qua rất nhiều mộ phần; lại từng mai táng chủ sự cho các nhà họ Đường, nhà họ Đào, nhà họ Tăng, nhà họ Tả trong thành này, rất bình ổn." Vừa dứt lời, chiếc sập bên cạnh có một người cười đáp lời rằng: "Ông nói La Mãn sạch sẽ sao (người Tương cư trú chung, thích đặt biệt danh cho người khác. Từ sạch sẽ mà hắn nói, tức là chỉ sự không sạch sẽ, dùng lời phản nghĩa để làm rõ nghĩa đó)? Hắn xem phong thủy ra sao, tôi không dám chắc; chỉ có điều hắn đến chốn này hút thuốc, đúng là rùa ăn đại mạch, phí phạm lương thực!"

Liễu Tam A Công ngẩng người nhìn thì hóa ra kẻ cất lời là Lý Ngũ Trưởng Tử, bèn nói: "Lý Ngũ Trưởng Tử, lời này của cậu nói thế là sao, lẽ nào hắn không đáng được hút thuốc chắc?" Lý Ngũ Trưởng Tử nói: "Cậu cứ đợi hắn đến, chú ý nhìn hắn hút một hồi thì sẽ biết lời tôi nói không sai. Cậu phải biết rằng, chúng ta hút thuốc là hít vào trong, còn hắn hút thuốc là phun ra ngoài, sao có thể coi là thỏa cơn ghiền?" Bên cạnh lại có một người đáp lời rằng: "Ngũ Trưởng Tử đừng khoác lác; khoác lác nổ tung thì không làm được va li, không căng được trống đâu. Cậu thì từ khi nào đã đủ tư cách bàn chuyện thỏa cơn ghiền rồi." Mọi người nhìn sang, kẻ cất lời này tên là Yêu Nhị Bổng Chùy; bởi vì hắn sinh ra thấp béo, làn da lại trắng nõn; còn có biệt danh là Tống Giang lột xác, tên thật là Yêu Tử Trăn.

Lý Ngũ Trưởng Tử không phục nói: "Bổng Chùy, cậu cũng đừng khoác lác, cậu đã đủ tư cách bàn chuyện thỏa cơn ghiền chưa?" Yêu Tử Trăn nói: "Tôi tự nhiên đủ tư cách bàn chuyện thỏa cơn ghiền, hơn nữa còn đủ tư cách bàn chuyện thỏa mãn cơn ghiền." Lý Ngũ Trưởng Tử nói: "Cậu có dám đánh cược với tôi, một hơi hút hết hai mươi hộp thuốc không?" Yêu Tử Trăn nói: "Câu này của cậu quá ư ngoại đạo rồi! Thuốc thỏa cơn ghiền chỉ cần có một hơi ngon là đủ; hứng thú không tới, thời gian chưa tới. Đừng nói là hai hộp thuốc, cậu có gan nói hai trăm hộp, hai ngàn hộp cũng chẳng ăn thua." Lý Ngũ Trưởng Tử nói: "Cái gọi là hứng thú thời gian tôi không hiểu."

Yêu Tử Trăn nói: "Cậu đương nhiên là không hiểu rồi. Để tôi nói cho cậu nghe, chúng ta là những kẻ có cơn ghiền thật sự, hút thuốc điều quan trọng nhất chính là tự châm lửa; tự châm lửa là cách thu nhiếp tâm trí tốt nhất. Bởi vì nướng quá già sẽ có mùi khét mùi đắng; nướng quá non sẽ có mùi nước, mùi nhạt. Muốn hút một hơi thuốc ngon, buộc lòng phải không già không non; như thế mới trong hương thơm mà mang theo chút vị ngọt, mới có thể bàn đến chuyện thưởng thức điểm tâm. Cho nên miệng chúng ta dẫu có nói năng bừa bãi thế nào, thì trong lòng tuyệt nhiên không hề hoảng loạn. Hút trước mấy hơi thuốc điểm tâm để làm món dồi; dẫn dắt cho phát cơn say ghiền, thế là thời gian đã đến. Phải châm đàng hoàng một hơi thuốc, một hơi nuốt thẳng vào bụng; nhanh chóng hút thêm một ống thuốc lào, uống một ngụm trà, từ từ dùng sức đưa xuống đan điền. Hơi thuốc này mới có thể chạy khắp toàn thân, đến tận đầu ngón tay, thế mới được tính là thỏa cơn ghiền!"

Mọi người nghe những lời này đều nói có lý. Lý Ngũ Trưởng Tử tâm phục khẩu bất phục lại nói: "Làm sao cậu biết thuốc đã chạy đến đầu ngón chân vậy?" Yêu Tử Trăn nói: "Tôi sắp sửa phát cơn say ghiền rồi, hơi thuốc này nuốt xuống, cậu cứ nhìn ngón chân của tôi là biết." Vừa nói vừa nhấc bàn chân phải đang gác lên bàn chân trái bồi một cái, chiếc giày rách trên bàn chân trái cũng rơi ra; chống bàn chân trái đạp lên thành giường, gác bàn chân phải lên đầu gối trái. Ngón chân cái to đùng ấy chìa ra từ chiếc vớ rách nát, cái móng dài ngoẵng dính đầy cặn bẩn.

Yêu Tử Trăn châm xong một hơi thuốc, đặt lên miệng lò, gọi người bán thuốc lào đứng đợi bên cạnh, tay cầm súng nhắm ngay ngọn lửa, quả nhiên một hơi hút sạch. Một tay chống súng, một tay sờ ấm trà, lại hít một hơi thuốc lào; ngậm miệng uống một ngụm trà từ vòi ấm, nhắm mắt nghỉ ngơi nằm đó. Lý Ngũ Trưởng Tử nhìn ngón chân cái của hắn quả nhiên khẽ rung rậy, rung càng lúc càng gấp; chừng cạn một chén trà, ngón chân ấy mới ngừng rung.

Yêu Tử Trăn mở bừng mắt nói: "Hơi thuốc này hút thật sảng khoái." Lý Ngũ Trưởng Tử vẫn ngẩn ngơ nhìn ngón chân của hắn. Yêu Tử Trăn cười nói: "Bây giờ cậu đã phục chưa nào!" Lý Ngũ Trưởng Tử lắc đầu nói: "Thuốc phiện ai cũng biết hút, chỉ là thủ pháp khéo léo của mỗi người khác nhau." Mọi người ồ lên nói: "Lời này của Trưởng Tử nói rất hay!"

Đúng lúc tiếng người ồn ào, chỉ nghe tiếng tiểu nhị hô lên: "Lão gia La Mãn lâu lắm không gặp, dạo này đi đâu phát tài thế hả?" Công Tôn Tân Chi chú ý nhìn thì thấy một gã gầy gò chừng hơn bốn mươi tuổi, gò má cao, mũi diều hâu, vội vã bước tới, vừa đi vừa nói: "Tôi làm gì có cái vận may phát tài? Chỉ sợ từ năm ngoái đã tiêu tan hết rồi. Dạo này tôi bù lỗ đến mức không chịu nổi nữa đây, phát cái mớ phân tài nào!" Vừa nói vừa liếc mắt nhìn thấy Yêu Tử Trăn, bèn bước tới nói: "Bổng Chùy, tôi đoán chắc cậu ở đây mà, tôi đang định tìm cậu bàn một chuyện." Yêu Tử Trăn khẽ gật đầu nói: "Tôi nói cậu cũng nên đến rồi, tôi thiếu điều đợi cậu tròn một tháng." La Mãn Lão Quan ngồi xuống, gọi tiểu nhị mở thêm một ngọn đèn, nằm đối diện với Yêu Tử Trăn, thì thầm to nhỏ một hồi lâu.

Công Tôn Tân Chi chú ý lắng nghe nhưng chẳng nghe được câu nào; bèn gọi tiểu nhị mua mấy đĩa bánh rán, vừa ăn vừa trò chuyện cùng Liễu Tam A Công. Chỉ thấy La Mãn Lão Quan vội vã hút mấy hơi thuốc, giục Yêu Tử Trăn cùng đi. Lý Ngũ Trưởng Tử thấy hai kẻ đó đi rồi, cười lạnh một tiếng nói: "Tôi không hiểu nổi! La Mãn sạch sẽ vốn là một tay lão luyện trong thôn quê, tại sao lại phải lẽo đẽo theo cái tên Yêu Nhị Bổng Chùy ăn cơm rang dầu này làm mấy chuyện quỷ ma tinh quái?" Liễu Tam A Công đáp: "Cậu bảo La Mãn sạch sẽ là lão nhà quê, thế thì cậu nhìn lầm người rồi. Tính toán của hắn e rằng còn lợi hại hơn cả Yêu Nhị Bổng Chùy ấy chứ!"

Công Tôn Tân Chi nghe trong lời nói của bọn họ còn có ẩn ý, nhìn trời lúc ấy đã lên đèn bèn nói: "Đã đến giờ cơm tối rồi, tam gia Liễu, ngũ gia Lý chúng ta cùng đi quán nhỏ ăn chút gì nhé?" Lý Ngũ Trưởng Tử khiêm tốn nói: "Thường xuyên làm phiền cậu, trong lòng sao đành lòng chứ?"

Liễu Tam A Công nói: "Đừng có dùng dằng văn vẻ chua ngoa nữa, cứ thật thà làm phiền hắn một bữa đi; đỡ công chúng ta về nhà rồi lại ra, chạy ngược chạy xuôi." Công Tôn Tân Chi nói: "Lời của tam gia có lý, chúng ta đi thôi." Ba người bèn cùng nhau rời khỏi Phúc Thọ Lâu, đi đến một quán ăn trên đường Viên Môn tên là Phi Thưởng Các, tìm một căn phòng vắng vẻ uống rượu tâm sự. Tạm thời hãy gác lại đây.