Sáng hôm sau, Sandy và tôi lại lên đường từ rất sớm. Thật tuyệt diệu khi lại được hít căng lồng ngực những ngụm không khí trong lành, tẩm đẫm sương mai và ngạt ngào hương rừng của Thiên Chúa ban cho, sau hai ngày hai đêm suýt ngạt thở cả về thể xác lẫn tâm hồn trong cái mùi hôi thối chướng khí của cái tổ diều hâu già nua không sao chịu nổi ấy! Tôi nói là đối với tôi thôi; chứ tất nhiên với Sandy thì nơi đó hoàn toàn ổn và đủ dễ chịu, bởi cô ấy vốn đã quen sống kiểu vương giả cả đời rồi.

Tội nghiệp cô gái, quai hàm cô ấy đã phải nghỉ ngơi mệt mỏi một thời gian, và tôi biết thế nào mình cũng phải hứng chịu hậu quả. Tôi quả không sai; nhưng ở trong lâu đài cô ấy đã hết lòng giúp đỡ tôi, lại còn trợ lực cho tôi bằng những trò ngớ ngẩn vĩ đại mà trong hoàn cảnh ấy còn giá trị gấp đôi những lời khôn ngoan; thành ra tôi nghĩ cô ấy hoàn toàn có quyền cho cái cối xay của mình hoạt động trở lại nếu muốn, và tôi chẳng thấy phiền lòng chút nào khi cô ấy bắt đầu khởi động:

“Giờ ta lại nói về ngài Marhaus, người đã cùng vị nương tử ba mươi tuổi xuân cưỡi ngựa về phương Nam—”

“Sandy này, cô định xem có tiếp tục lần theo dấu vết của mấy gã chăn bò thêm một chặng nữa đấy à?”

“Đúng là như vậy, thưa quan bác cao quý.”

“Thế thì cứ tiếp tục đi. Lần này tôi sẽ cố không ngắt lời cô. Bắt đầu lại từ đầu đi; khởi động đàng hoàng, xả hết buồm ra, còn tôi sẽ nhồi tẩu thuốc rồi chú ý lắng nghe đây.”

“Giờ ta lại nói về ngài Marhaus, người đã cùng vị nương tử ba mươi tuổi xuân cưỡi ngựa về phương Nam. Cứ thế họ đi vào một khu rừng rậm, và rủi thay trời tối, họ phải đi trên một con đường sâu hun hút, cuối cùng đến một gian trang trại nơi công tước xứ South Marches cư ngụ, và họ xin trọ lại. Đến sáng hôm sau, công tước sai người đến gặp ngài Marhaus, bảo ngài hãy chuẩn bị sẵn sàng. Ngài Marhaus bèn thức dậy, mặc giáp trụ, nghe một buổi lễ Mới trước mặt mình, rồi điểm tâm, sau đó cưỡi ngựa ra sân lâu đài, nơi họ sẽ giao chiến. Bấy giờ công tước đã ở trên lưng ngựa, trang bị giáp trụ chỉnh tề, cùng sáu người con trai đứng bên cạnh, mỗi người đều cầm một ngọn giáo trong tay, và họ xông vào nhau; công tước cùng hai người con trai đã đâm gãy giáo vào ngài, nhưng ngài Marhaus giơ giáo lên và chẳng đả chạm đến ai trong số họ. Tiếp đó bốn người con trai đi thành từng cặp xông lên, hai người trong số đó đâm gãy giáo, và hai người kia cũng vậy. Trong suốt thời gian ấy ngài Marhaus vẫn không đả chạm đến họ. Bấy giờ ngài Marhaus mới lao tới công tước, vung giáo đâm một cú khiến cả người lẫn ngựa ngã văng xuống đất. Rồi ngài cũng xử trí các con trai ông ta tương tự. Sau đó ngài Marhaus xuống ngựa, bảo công tước hãy hàng phục, bằng không ngài sẽ kết liễu ông ta. Lúc ấy một vài người con trai gượng dậy được và định xông vào ngài Marhaus. Ngài Marhaus bèn bảo công tước, Hãy cản các con ông lại, bằng không ta sẽ xuống tay tàn sát tất cả các người. Khi công tước thấy mình không thể thoát chết, ông bèn kêu lên với các con, lệnh cho chúng phải hàng phục ngài Marhaus. Tất cả bèn quỳ xuống, dâng chuôi kiếm cho vị hiệp sĩ, và ngài đã nhận lấy. Rồi họ đỡ cha mình dậy, và cùng nhau đồng thuận hứa với ngài Marhaus rằng sẽ không bao giờ làm kẻ thù của Vua Arthur nữa, và đến lễ Ngũ Tuần sau đó, công tước cùng các con sẽ đến xin nhà vua ban ân rộng lượng.*

[*Chú thích: Câu chuyện này được vay mượn cả về nội dung lẫn ngôn từ từ tác phẩm Morte d’Arthur.—M.T.]

“Sử sách ghi chép chính là như vậy đấy, thưa ngài Quan Bác cao quý. Giờ xin ngài hãy biết cho rằng vị công tước cùng sáu người con trai đó chính là những kẻ mà chỉ mới mấy ngày trước ngài cũng đã đánh bại và giải về triều đình Arthur đấy!”

“Ủa, Sandy, cô không giỡn đấy chứ!”

“Nếu thiếp nói sai sự thật, xin cứ việc trừng phạt thiếp.”

“Chà, chà, chà,—ai mà ngờ được cơ chứ? Cả một gã công tước nguyên con và sáu gã công tước con; chà, Sandy à, đó quả là một mẻ hời ra phết. Hiệp sĩ giang hồ đúng là cái nghề ngớ ngẩn hết chỗ nói, mà lại còn gian khổ mệt óc nữa chứ, nhưng tôi bắt đầu thấy nó cũng hái ra tiền đấy chứ, nếu mình gặp may. Không phải là tôi sẽ nhảy vào làm cái nghề này như một công việc kinh doanh đâu, chắc chắn là không rồi. Không một ngành kinh doanh lành mạnh và chính đáng nào lại có thể dựng lên trên cơ sở đầu cơ tích trữ cả. Một vụ trúng đậm trong cái nghề hiệp sĩ giang hồ này—nói cho cùng, khi bóc tách hết mấy thứ xàm xí ra để nhìn vào thực tế phũ phàng thì nó là cái gì? Nó chỉ là một trò thâu tóm thị trường thịt heo chứ có khác quái gì đâu, cô chẳng thể biến nó thành thứ gì khác được. Anh có thể giàu—ừ thì giàu xụ—nhưng chỉ được chừng một ngày, cùng lắm là một tuần; rồi sau đó ai đó thâu tóm thị trường đánh sập anh, và cái sòng đầu cơ của anh vỡ nợ; có đúng thế không hả Sandy?”

“Dù cho tâm trí thiếp có lầm lạc, làm hoen ố thứ ngôn từ đơn sơ đến mức khiến cho lời lẽ ra nông nổi dọc ngang tráo trở—”

“Chẳng việc gì phải nói vòng vo vèo vèo để lảng tránh vấn đề thế đâu Sandy, nó đúng là như vậy đấy, y như tôi nói. Tôi biết chắc là thế. Hơn nữa, khi cô nhìn sâu vào bản chất, hiệp sĩ giang hồ còn tệ hơn cả buôn heo; vì dù có chuyện gì xảy ra thì thịt heo vẫn còn đó, người ta vẫn được hưởng lợi; chứ còn khi thị trường sụp đổ trong cái trò mạo hiểm hiệp sĩ này, khi mọi hiệp sĩ trong sòng đều ngửa bài đầu hàng thì tài sản cô còn lại những gì? Chẳng qua là một đống xác chết băm vằn vện với một hai thùng sắt vụn nát bét. Cô gọi đó là tài sản được sao? Cho tôi thịt heo còn hơn. Tôi nói có đúng không?”

“Ôi, có lẽ đầu óc thiếp đang bấn loạn bởi vô số sự vụ rối rắm từ những biến cố và vận may mới trải qua gần đây, khiến cho chẳng riêng gì thiếp, chẳng riêng gì ngài, mà hình như tất cả chúng ta...”

“Không, không phải đầu óc cô có vấn đề đâu Sandy. Đầu óc cô vẫn ổn chán, nhưng cô chẳng hiểu quái gì về kinh doanh cả; vấn đề nằm ở chỗ đó đấy. Điều đó khiến cô không thể tranh luận về kinh doanh được, và cô sai khi cứ cố tranh luận. Dù sao thì, gạt chuyện đó sang một bên, đó vẫn là một mẻ hời, và sẽ gặt hái được một danh tiếng lẫy lừng ở triều đình Arthur. Mà nhân nói về mấy gã chăn bò, cái xứ này kỳ lạ thật đấy, đàn ông đàn bà ở đây chẳng bao giờ chịu già. Nhìn Morgan le Fay xem, trông vẫn phơi phới tươi trẻ như một cô sinh viên Vassar, còn ông già công tước xứ South Marches này ở cái tuổi ấy mà vẫn vung kiếm múa giáo ầm ầm sau khi đã nuôi dạy cả một đàn con như thế. Theo như tôi hiểu thì ngài Gawaine đã giết mất bảy đứa con của ông ta, thế mà ông ta vẫn còn sáu đứa cho ngài Marhaus và tôi hốt trọn gói. Rồi còn vị nương tử ba mươi tuổi xuân kia vẫn tung tăng đi ngao du với vẻ đẹp băng giá của mình nữa chứ—Mà này, cô bao nhiêu tuổi rồi Sandy?”

Đó là lần đầu tiên tôi thấy cô ấy khựng lại câm nín. Cái cối xay đã phải ngừng hoạt động để sửa chữa, hoặc vì một lý do tương tự.