Giờ cơm tối, Đậu Khấu bước vào nhà ăn. Bản thân cô ta cũng biết mình chẳng ra làm sao, rất không biết điều, đế giày thêu hoa cọ trên mặt sàn gỗ cũ kỹ, ngượng ngùng cười nói: "Có canh này!"

Các nữ sinh nhìn cô ta, tin rằng ánh mắt của mình có thể ngăn chặn kẻ mặt dày nhất trần đời. Nhưng Đậu Khấu không hề bị chặn lại.

“Bọn em chỉ có hai cái bánh mì, khô khốc hà.” Đậu Khấu nói.

Chẳng ai thèm để ý đến cô ta. Trần Kiều Trị tổng cộng chỉ nướng bốn ổ bánh mì, mười sáu học sinh cùng hai linh mục và hai nam nhân viên tạp vụ mới được chia hai ổ. Có đồ khô ăn còn đòi húp đồ loãng, cô ta tưởng mình đến đây để đi thăm bà con chắc?

“Mấy người ngày nào cũng ăn bánh mì mà quen được à? Em là dân nhà quê, nuốt không trôi bánh mì tây.” Đậu Khấu nghiêng cái thùng canh đặt trên bàn về phía mình rồi nhìn vào trong, canh chỉ còn trơ lại dưới đáy, có vài cọng cải thảo nấu úa vàng và mấy khúc mì sợi nở trương phềnh. Đậu Khấu càng thêm mặt dày, cầm lấy cái muôi đồng cán dài. Cái muôi đó và cán muôi tạo thành một góc chín mươi độ, muốn múc canh phải đúng cách, giống như múc nước giếng, thẳng đứng kéo lên hạ xuống. Người không nắm được yếu lĩnh như Đậu Khấu cứ múc lên ba lần bảy lượt thì canh lại đổ ngược vào thùng bấy nhiêu lần. Các nữ sinh cứ như thể không có cô ta ở đó, chỉ lo ăn phần của mình.

Một nữ sinh nói: “Ai đi gọi linh mục Fabio Adonado tới đi.”

“Đi gọi rồi.” Một nữ sinh khác đáp.

Đậu Khấu tự tìm bậc thang bước xuống, bĩu môi nói: “Không thèm giúp thì thôi.” Cô ta run rẩy kiễng mũi chân, nhấc thẳng cán muôi lên phía trên miệng thùng, nhưng cánh tay cô ta có hạn, giơ lên tận đỉnh đầu rồi mà cái muôi vẫn nằm dưới mép thùng. Cô ta lại tự chữa thẹn: “Cái bàn cao quá.”

“Bản thân là trái bí đao mà còn chê bàn cao.” Chẳng biết ai xen vào một câu.

“Mày mới là bí đao ấy.” Đậu Khấu nhịn hết nổi rồi, tay buông lỏng một cái, cái muôi đồng rơi bộp vào trong thùng, vang lên một tiếng “choảng”, chẳng khác nào tiếng thanh la mở màn sân khấu.

“Bí đao thối.” Một nữ sinh khác lại nói.

Đôi mắt Đậu Khấu lập tức trợn tròn lên: “Có ngon thì đứng ra đây chửi xem!”

Các nữ sinh đời nào thèm “có ngon” với cô ta, thèm để ý đến thứ đê tiện như cô ta đã là đề cao cô ta lắm rồi. Thế nên họ lại tiếp tục dùng bữa tối trong im lặng và nghiêm trang. Nhưng Đậu Khấu vừa bước về phía cửa, lại có người nói: “Bí đao thối tháng Sáu.”

Người nói câu này là Từ Tiểu Ngu.

“Thối đến mức hạt với ruột cũng bốc mùi rồi.” Sophie chêm vào.

Đậu Khấu quay người lại, bất thần hắt thẳng bát canh trong tay về phía Sophie. Đậu Khấu vốn dĩ chẳng lớn hơn đám con gái này bao nhiêu, không được học hành, tâm trí lại càng ấu trĩ hơn vài phần, chẳng qua chỉ là thể xác đã trưởng thành mà thôi. Đám nữ sinh vốn đang dồn nén đầy ắp âu lo, buồn bực và đau thương trong lòng, lúc này coi như đã tìm được chỗ trút giận, lập tức nhào về phía Đậu Khấu. Một nữ sinh chạy vụt qua, đóng chặt cửa nhà ăn lại, lưng tựa sát vào cánh cửa. Đậu Khấu vốn là vai phản diện, giờ đây đã trở thành kẻ thù không đội trời chung của họ. Cửa thì chặn được, nhưng những lời chửi rủa tục tĩu lanh lảnh của Đậu Khấu lại chẳng chặn nổi, cứ thế lọt qua khe cửa truyền ra ngoài, Fabio từ đằng xa đã nghe thấy. Hỏa phu Trần Kiều Trị chê anh đi chậm, nói với anh: “Đánh nhau một hồi rồi đấy, khéo chừng đã đánh ra chuyện lớn rồi cũng nên!”

Quả nhiên đúng như vậy, khi cửa mở ra, mặt mày Đậu Khấu be bét máu, tóc bị giật đứt từng mảng. Tay cô ta đang sờ lên vết sẹo trọc to bằng đồng xu trên đầu, phản chiếu ánh nến lên đó. Trần Kiều Trị vội vàng bước tới, muốn đỡ Đậu Khấu dậy khỏi sàn. Cô ta đẩy mạnh tay anh ra, tự mình bò dậy, mồm miệng vẫn còn cứng cỏi lắm: “Bà đây từ nhỏ đã bị ăn đòn, chổi lông gà gãy trên người bà mấy cái rồi, sợ gì mấy nắm đấm non nớt của tụi mày? Mười mấy đứa đánh một mình tao, cái thớ gì chứ!”

Đám nữ sinh trái lại trông như người bị hại, sắc mặt tái nhợt, mắt ngấn lệ. Mười mấy cô bé cắn chặt một lời rằng Đậu Khấu chửi trước, lại còn ra tay trước. Sự tổn thương mà họ phải gánh chịu nặng nề biết bao? Những lời lẽ dơ dáy đến phát thối, dơ bẩn đến sinh giòi bọ kia đã xâm phạm vào đôi tai thanh sạch của họ, những chuyện nam nữ nhơ nhớp mà họ chưa từng được chứng thực rốt cuộc đã bị Đậu Khấu vạch trần toạc móng heo.

Fabio bảo George đưa Đậu Khấu về kho chứa dưới tầng hầm. Không lâu sau, Trần Kiều Trị quay lại nói với Fabio rằng cô Triệu Ngọc Mặc muốn gặp phó linh mục. Fabio nói: “Không gặp!” Anh giật mình vì giọng nói thô lỗ quá mức của chính mình. Hơn nữa, gương mặt kinh ngạc của Trần Kiều Trị cũng như một tấm gương soi rõ sự bực bội và cáu kỉnh nơi anh bộc phát đột ngột đến dường nào. Anh xoay người rảo bước về phía nơi ở của linh mục Ingman, bước đi thoăn thoắt, trong lòng thầm nhủ: Phi, cô tưởng cô Triệu Ngọc Mặc liếc mắt đưa tình vài cái là câu dẫn được tôi chắc? Tôi có nhược điểm gì rơi vào tay cô rồi à? Muốn gặp là gặp được ngay sao?… Phi! Nhất định phải tìm cách tống khứ bọn họ đi, kiên quyết thỉnh nguyện với linh mục Ingman nhét họ vào khu an toàn, không nhét được cũng phải nhét, quân Nhật ở khu an toàn ngày nào cũng lùng sục hoa cô nương, cứ để bọn họ bị quân Nhật bắt đi cho xong!… Thật sự xong sao?

Bước chân của Fabio bỗng nhiên chậm lại, anh đau đớn nhận ra lòng mình không hề sắt đá đến thế.

Năm Fabio Adonado lên sáu tuổi, cha mẹ anh trên đường đi truyền giáo đã nhiễm phải dịch bệnh rồi gần như qua đời cùng một lúc, ý nghĩa của từ "mẹ" đối với anh chính là bà vú. Gọi là bà vú, thực ra bà ấy chỉ lớn hơn mẹ anh vài tuổi, là người bế ẵm, cõng anh từ lúc anh mới lọt lòng. Bộ ngực to vừa mềm vừa nhão của bà là chốn dịu êm thời thơ ấu của anh, chỉ cần rúc vào đó là anh có thể ngủ một giấc bình yên. Sau khi cha mẹ qua đời, người bà ruột của anh từ nước Mỹ xa xôi đến Trung Quốc. Bà ngoại là một phụ nữ mặc cả cây đen, người cao to vạm vỡ, tóc xoăn tít; anh trốn sau lưng bà vú người Trung Quốc, làm sao cũng không dám làm lễ diện kiến với người bà ruột thịt của mình. Bà ngoại đến để đưa anh về Mỹ, một giáo viên trung học ở thị trấn phải khó nhọc làm phiên dịch cho đôi bên, Fabio sau khi nghe tin dữ này đã lén lút bỏ trốn.

Đó là mùa lúa vừa mới gặt xong, đống rơm rạ rải rác khắp nơi có thể làm chỗ ẩn nấp. Đêm đến, Fabio lẻn về căn nhà tranh của bà vú, hái những củ ấu già, bánh tổ phơi khô dưới mái tranh mà bà vú phơi đem về đống rơm tự ăn lót dạ. Mười hai con vịt đốm hoa của bà vú đẻ trứng ở đâu Fabio đều biết rõ mười mươi. Fabio luôn chặn đầu lấy trộm trứng trước khi bà vú ra bờ sông nhặt, đập vỏ rồi húp sống. Khi bà vú phát hiện đồ đạc của mình liên tục bị mất trộm là do người nhà làm, trong lòng bà liền hiểu rõ. Một bà goá như bà há chẳng có tư tâm muốn giữ Fabio lại sao?

Bà ngoại của Fabio thu dọn di sản của con gái và con rể, bán tháo mọi đồ đạc quần áo có thể bán được, mòn mỏi chờ đợi Fabio suốt nửa tháng trời, cuối cùng không thể chịu nổi cơm nước, chỗ ở, việc đi vệ sinh và muỗi mòng ở ngôi làng vùng Giang Bắc Trung Quốc, rốt cuộc đành từ bỏ kế hoạch đưa cháu ngoại về nước. Bà dặn dò tộc trưởng ngôi làng nơi bà vú sinh sống rằng hễ tìm thấy Fabio thì nhất định phải nhờ thầy giáo trung học ở thị trấn viết thư bằng tiếng Anh gửi cho bà, bà sẽ quay lại đón cậu bé.

Nhưng bà ngoại của Fabio từ đó về sau không bao giờ nhận được bất kỳ lá thư nào gửi từ vùng nông thôn Giang Bắc của Trung Quốc nữa. Mãi đến khi Fabio trưởng thành, anh mới thầm hối hận vì thói trọng tình và tính khí ngang ngạnh thời thơ ấu của mình, đó là khi anh được linh mục Ingman nhận vào làm học viên chủng viện. Sau khi người bà ngoại ruột rời đi, Fabio cùng bà vú đi nương nhờ một người bà con xa của bà, người này vốn là bạn của cha mẹ Fabio, cũng chính là người đã giới thiệu bà vú đến làm người giúp việc cho gia đình anh. Từ đó, bà vú giặt giũ dọn dẹp cho nhà người bà con này, còn Fabio thì ăn chung ở chung với các thiếu gia của họ. Năm mười bảy tuổi, khi Fabio tốt nghiệp trường trung học giáo hội ở Dương Châu, đúng lúc linh mục Ingman đến trường diễn thuyết, linh mục cảm thấy vô cùng tò mò về chàng thiếu gia Trung Quốc mang gương mặt người phương Tây này, bèn chủ động trò chuyện với Fabio. Lúc linh mục Ingman rời Dương Châu trở về Nam Kinh, người xách hành lý cho ông chính là Fabio Adonado. Chính vào khoảnh khắc linh mục Ingman mỉm cười bước xuống từ bục giảng và đi về phía mình, Fabio mới nhận ra rằng mười bảy năm cuộc đời của anh cô độc biết bao, anh vĩnh viễn không thể là một người Trung Quốc. Phong thái thanh lịch, điềm tĩnh của linh mục Ingman cũng như tài hùng biện và tri thức của ông đã hoàn toàn chinh phục chàng trai trẻ Fabio chỉ trong vòng một giờ đồng hồ, lúc này anh mới nhận ra rằng bản thân xưa nay chưa bao giờ cam tâm làm một người Trung Quốc. Anh cũng hiểu rằng sự thân thiện của linh mục Ingman dành cho anh xuất phát từ việc anh là một người phương Tây; linh mục đã ngầm ám chỉ rằng nếu để Fabio tiếp tục trà trộn vào đám người Trung Quốc và sống như một người Trung Quốc thì thật là phí hoài anh. Ingman và Fabio trò chuyện với nhau, giống như hai con lạc đà tình cờ gặp gỡ giữa một đàn ngựa, vừa gặp đã như thân quen tự thuở nào, tâm đầu ý hợp.

Sau khi Fabio tốt nghiệp Chủng viện Nam Kinh, linh mục Ingman kiêm giáo sư tại chủng viện đã xin học bổng cho Fabio sang Mỹ tu nghiệp ba năm. Fabio đã tìm lại được cả một dòng tộc của mình ở Mỹ, có cả một bầy bà con lớn nhỏ. Lúc đoàn tụ với họ, anh gãi rách cả da đầu; mỗi khi căng thẳng và bất an, da đầu anh lại ngứa ngáy như có hàng đàn kiến bò. Lúc này anh mới phát hiện ra mình cũng chẳng thể làm một người Mỹ, anh cảm thấy người đang nhiệt tình hàn huyên với đám thân thích người Mỹ kia chỉ là một Fabio giả tạo, còn Fabio thật thì đang co rúm lại trong thâm tâm, đếm từng phút từng giây mong mỏi cuộc đại hội ngộ huyết thống mang tính lịch sử này sớm chấm dứt cho xong.

Anh gõ nhẹ lên cánh cửa phòng sinh hoạt của linh mục Ingman, Ingman mời anh vào. Mối quan hệ giữa linh mục và Fabio luôn duy trì rất tốt ở trạng thái như lần đầu gặp mặt, không hề tiến thêm một bước thân mật nào. Giả như linh mục Ingman là hàng xóm sát vách nhà bạn, ông ấy sẽ niềm nở và chân thành nói với bạn trong lần đầu gặp mặt: "Rất vui được biết anh!" Nhưng dẫu có làm hàng xóm mấy chục năm trời, ông ấy vẫn sẽ là: "Rất vui được biết anh!" Ông có thể khiến sự quen thuộc bị đóng băng, làm cho tình cảm không phát triển thêm mà cũng chẳng hề phai nhạt.

“Có chuyện gì thế, Fabio?” Linh mục Ingman hỏi. Ông không khách sáo mời ngồi như thường lệ.

Vốn dĩ Fabio đến để báo cáo với Ingman chuyện đám nữ sinh và Đậu Khấu xảy ra xung đột, giục Ingman mau chóng đưa đám kỹ nữ vào khu an toàn. Nhưng vừa bước vào phòng khách của Ingman, anh liền cảm nhận được trong lòng linh mục đang trĩu nặng những mối lo âu sâu sắc hơn nhiều, những lời anh định nói trong bầu không khí này bỗng trở nên không đúng lúc và chẳng đủ sức nặng. Linh mục Ingman đang lắng nghe những bản tin của các đài phát thanh nước ngoài về tình hình Nam Kinh qua sóng ngắn vô tuyến, ông liếc nhìn Adonado vừa vội vã bước vào rồi lại quay sang nhìn chiếc máy thu thanh. Fabio im lặng đứng bên cạnh ông lắng nghe tiếng phát thanh vô cùng rè và ồn ào, ánh mắt lướt qua lớp tường màu trắng sữa đã bị năm tháng mài mòn, sắc màu vốn có nay đã sẫm lại, những vệt hình chữ nhật và hình bầu dục màu trắng với kích thước lớn nhỏ khác nhau là dấu vết để lại của các loại khung ảnh. Vào thời kỳ đầu của các đợt không kích, linh mục Ingman sợ bom đạn sẽ làm vỡ khung kính nên đã bảo A Cố tháo hết xuống đem cất đi. Fabio nhớ rõ nội dung lồng trong từng khung ảnh vắng mặt kia, bởi vì suốt mấy chục năm qua linh mục Ingman chưa từng di dời hay thay thế chúng. Vết ố hình bầu dục thẳng đứng lớn nhất là dấu tích bức chân dung mẹ của linh mục Ingman để lại. Bức chân dung này ban đầu chỉ là một bức ảnh cực nhỏ đặt phía sau chiếc đồng hồ quả quýt mà cha ông để lại, qua bàn tay phóng đại tài tình và phục chế tinh xảo, bức chân dung trông nửa như khoa học, nửa như nghệ thuật. Phía dưới bên trái, khoảng trống hình chữ nhật kia là nơi từng treo bức ảnh tốt nghiệp toàn thân của Ingman, cũng là bằng chứng cho thấy Ingman hóa ra từng có một thời trai trẻ. Ở phía dưới bên phải, khoảng trống hình bầu dục nằm ngang vốn là nơi treo bức ảnh Giáo hoàng tiếp kiến linh mục Ingman.

Linh mục Ingman như đang tự nói với chính mình: “Xem ra là thật rồi —— bọn chúng đang bí mật xử bắn binh lính Trung Quốc. Tiếng súng vừa rồi chính là phát ra từ pháp trường ven sông. Ngay cả các phóng viên bản xứ Nhật Bản và người Đức cũng đều bàng hoàng trước việc này.”

Hơn năm giờ sáng nay, tiếng súng vang lên bên bờ sông, là tiếng súng máy nổ vô cùng dày đặc. Khi ấy linh mục Ingman còn hoài nghi liệu có phải quân đội Trung Quốc vẫn đang kháng cự hay không. Nhưng theo lời người phụ trách khu an toàn nói với ông, những binh lính Trung Quốc không kịp rút lui đều đã bị bắt làm tù binh. Xâu chuỗi tin tức từ máy thu thanh với tiếng súng hồi sáng sớm nay lại với nhau, Ingman nói với Fabio: “Quân Nhật lại dám coi thường các quy định quốc tế về tù binh chiến tranh, khiêu khích văn minh và nhân đạo đến mức này ư? Cậu có tin nổi không? Đây có phải là những con người thuộc đất nước Nhật Bản mà tôi từng biết hay không?”

“Phải nghĩ cách kiếm lương thực và nước uống thôi. Nếu không thì ngày mai sẽ chẳng còn nước để uống nữa đâu.” Fabio nói.

Linh mục Ingman hiểu ý của Fabio: Ban đầu cứ ngỡ chỉ trong vòng ba ngày là quân chiếm đóng sẽ thu lại dã tâm giết chóc, buông dao đồ tể để tiếp quản Nam Kinh vốn đã mặc cho chúng xâu xé, nhưng hiện tại chẳng những không có một mảy may dấu hiệu nào cho thấy đại loạn sẽ được dẹp yên, mà sự tàn sát dường như đã trở thành quán tính, việc bảo chúng dừng lại xem ra xa vời vô vọng. Fabio còn có một tầng ý khác: Khi đó linh mục làm ơn làm phước cho mười mấy ả kỹ nữ vào đây, để họ chia sẻ nguồn thức ăn ít ỏi của đám nữ sinh, chẳng mấy chốc sẽ là lúc tất cả mọi người cùng phải nếm trái đắng.

“Ngày mai tôi sẽ đến khu an toàn xin một ít lương thực, dẫu chỉ là khoai tây hay khoai lang thì cũng có thể cứu vãn tình thế khẩn cấp trong hai ngày, tuyệt đối không để lũ trẻ phải chịu đói.” Linh mục nói.

“Vậy sau hai ngày nữa thì sao?” Fabio nói, “Còn nước uống thì giải quyết thế nào?”

“Bây giờ phải tính toán từng giờ một! Sống được giờ nào hay giờ nấy!”

Fabio nhận ra Ingman đã nổi giận. Ingman không chỉ một lần nói với Fabio rằng ông hy vọng Fabio khắc phục được cái tính “thụ động công kích”, tranh luận thì phải tranh luận công khai, phản bác cũng phải thẳng thắn dứt khoát, giống như tuyệt đại đa số người Mỹ đích thực. Cái thói “thụ động công kích” của Fabio mang đậm nét Trung Quốc, khiến ông rất không vừa mắt.

Ingman nhìn Fabio rồi nói: “Về chuyện nước uống, cậu có đề xuất tích cực mang tính xây dựng nào không?”

“Triệu Ngọc Mặc nói lúc bọn họ chạy trốn qua đây có đi ngang qua một cái ao. Nam Kinh thì tôi cũng coi là quen thuộc, nhưng không nhớ gần đây có cái ao nào, có điều cô ta bảo chính mắt mình nhìn thấy. Tôi nghĩ trước khi trời sáng nên bảo lão Cố đi tìm thử xem sao.”

“Tốt, cậu làm thế này rất tốt. Cậu xem, chẳng phải đã có cách rồi sao.” Linh mục Ingman toan ban cho Fabio một nụ cười, hoàn toàn khác hẳn với nụ cười lịch thiệp nhưng thiếu đi hơi ấm thường ngày của ông.

Trong lòng Fabio dâng lên một nỗi cảm khái, anh đi theo Ingman ngần ấy năm trời, vậy mà chỉ trong mười phút ngắn ngủi này lại được chứng kiến cơn thịnh nộ và nụ cười chân thật của linh mục. Xem ra sự xa cách mà người hàng xóm sát vách này dày công duy trì suốt bao năm qua rất có thể sắp bị phá vỡ rồi.

Linh mục Ingman nói: “Bảo lũ trẻ qua đại sảnh giáo đường đi.”

Fabio nói: “Chắc chúng nó ngủ cả rồi.”

“Cứ đi gọi chúng nó dậy đi.”