Ông Đậu đột nhiên hỏi tôi: "Cô thấy người tên Alan này thế nào?" Hỏi xong, ông lại nói với tôi một cách kỳ lạ: "Cậu ta trông rất đẹp mã nhỉ."

Chẳng hiểu sao tôi lại thấy hoảng hốt, chỉ cúi đầu đáp: "Cậu ấy... tôi thấy cậu ấy cũng thông minh."

"Thông minh cái gì?" Ông Đậu cười lạnh một tiếng: "Đám thanh niên này chỉ biết hưởng thụ, ham sung sướng, lúc nào cũng ôm tâm lý ăn may, hy vọng không làm mà được hưởng. Thực ra họ có thể giành được cái gì chứ? Người ta đâu phải kẻ ngốc. Ví như cô là cấp trên, cô muốn dùng một người làm việc chân thành, hay muốn dùng cái loại như Alan? Họ chẳng có bản lĩnh gì thực sự ngoài cái miệng lưỡi dẻo quẹo để lừa người. Vậy mà còn học đòi khôn ngoan, sợ bị người ta lợi dụng. Lợi dụng ư, ha ha, chỉ cần cô có chỗ hữu dụng, thì tại sao lại không chịu để người ta lợi dụng chứ? Người ta cũng trả thù lao cho cô mà. Giả sử cô cứ đóng cửa nhốt mình không chịu để người ta dùng, chẳng lẽ người ta không có cô là kẻ đồ tể này thì lại đi ăn thịt lợn chưa cạo lông chắc? Còn cô thì sao? Hy vọng cơm bưng nước rót từ trên trời rơi xuống à? Nhân loại vốn là lợi dụng lẫn nhau, nói nghe êm tai hơn thì là tương trợ nhau. Tất nhiên, những kẻ tự cho mình thông minh thì muốn lấy ít sức mà đổi lấy lợi ích lớn nhất, nhưng ai cũng nghĩ vậy thì cơ hội cạnh tranh lại giảm đi. Trái lại, dù công việc vất vả hơn, thù lao ít hơn, nhưng người ta bỏ mình lại nhặt, thì cơ hội lại nhiều hơn. Xã hội một mặt kêu ca thất nghiệp, mặt khác lại kêu gào khó tìm nhân tài chuyên môn, có sự nghiệp mà không biết phát triển thế nào. Trong lòng Alan, tốt nhất là nó chẳng cần tốn chút sức lực nào mà tôi vẫn ngoan ngoãn dâng tặng cái Đậu công quán này cho nó. Nhưng thử hỏi: Chẳng lẽ tôi họ Đậu này là kẻ ngốc hay sao? Hôm nay tôi tặng cô công quán, ít nhất cũng phải có cái tình nghĩa, không thể để cô cười tôi là kẻ ngốc, mắc mưu cô được. Cái loại thanh niên phù phiếm này chẳng qua là kẻ lừa đảo, tâm địa bất chính mà chẳng có thủ đoạn gì, chỉ biết lừa gạt phụ nữ và trẻ con các cô thôi. Tôi đã dặn thiếu gia nhà tôi không được qua lại với nó, cô cảm thấy thế nào?"

Tôi không nói được gì, nhưng trong lòng cảm thấy lời ông Đậu thật bất công, mà cũng chẳng tiện bênh vực Alan.

Ông Đậu lại nói với tôi về bản thân mình, nghe nói ông ấy xuất thân khổ cực, phát đạt rất nhanh. "Tôi chưa bao giờ phải nhờ vả người khác tìm việc làm, bởi vì tôi luôn chịu khó làm lụng, nên cấp trên không thể để tôi đi." Ông vừa vuốt cằm vừa đắc ý nói: "Sau này chính tôi làm cấp trên, cũng coi như biết chăm lo lợi ích cho bạn bè, chịu nghĩ cho người khác, biết lo cái lo của người, nên cấp dưới đều đối xử với tôi rất trung thành, tôi rất cảm kích họ."

"..." Tôi không biết nên nói thế nào cho phải. Nếu phụ họa qua loa vài câu, lại sợ bị nghi là nịnh hót, kết quả là tốt nhất vẫn là không mở miệng.

Ông Đậu liếc nhìn tôi cười nói: "Cô đừng có làm vẻ mặt khó xử thế, tôi chính là thích sự ngây thơ này của cô, ăn nói làm việc đều thật thà, thực ra đó mới là thông minh. Cô Tưởng, tôi nói với cô một câu, phú quý không thể cưỡng cầu, đến một lúc nào đó, tự nhiên nó sẽ tìm đến thôi." Tôi nghĩ lời này chắc là ông ấy đang nói về chính mình. Vậy còn tôi thì sao? Nghĩ đến chút hy vọng, nhưng cũng thấy hơi sợ.

Lòng người là thứ thực dụng nhất, vì ông Đậu là nhân vật đắc ý trong xã hội hiện thời, tất nhiên lời ông ta nói đáng tin hơn, thế là tôi lại ngoan ngoãn làm gia sư tiếp, không nghĩ đến việc lợi dụng họ nữa. Hơn nữa, họ là hạng người thông minh nhường nào, thử nhìn xem kẻ như Alan muốn dựa dẫm vào họ, kết quả chẳng phải đã bị họ nhìn thấu, cuối cùng vẫn chẳng được gì đó sao? Haizz, thôi thì cứ thật thà kiếm miếng cơm ăn vậy.

Nhưng tôi cũng thấy những vị khách khác qua lại nhà họ, chẳng phải đều đến với tâm lý muốn lợi dụng họ sao? Người đến tuy nhiều, nhưng chủng loại dường như đều cùng một kiểu, tức là ngoài ham tiền ham lợi ra, thì không còn mục đích hay thú vui cao thượng nào khác. Họ dường như không thể thiếu Đậu công quán, mà Đậu công quán dường như cũng không thể thiếu họ, đây là đạo lý gì chứ? Chẳng lẽ ông Đậu không nhìn ra mục đích của họ sao?

Có lần tôi bạo gan nói ý này với ông Đậu, dường như cũng có chút ý muốn tỏ lòng trung thành cầu công, nên nói xong lại thấy hối hận. Ông Đậu cười nói: "Tình hình này rất phức tạp, cô sẽ không hiểu được đâu. Một người làm việc ngoài xã hội, không thể tách rời khỏi việc tiếp xúc với các loại người khác. Cô tưởng những người đến đây đều là bạn tôi ư? Không, ít lắm, rất ít. Tục ngữ có câu: 'Tương thức mãn thiên hạ, tri âm hữu kỷ nhân'. Trong số đó thậm chí có cả kẻ thù của tôi đấy! Nhưng chúng tôi gặp nhau, vẫn không thể không tươi cười chào hỏi. Một mặt lại phải dùng minh thương ám tiễn để tranh thủ lợi ích cho mình hoặc đề phòng kẻ khác. Cứ nói như cấp dưới của tôi đi, tất nhiên không phải ai cũng là người tốt, nhưng phạm vi sự nghiệp tôi làm quá lớn, một mình tôi tuyệt đối không thể nào bao quát hết, tôi không thể không dùng người, mà đã dùng người thì không thể trách cứ quá khắt khe. Phàm là người có chút sở trường, tôi đều tán thưởng cái hay của họ mà bao dung cái dở của họ. Ngay chính tôi cũng có nhiều khuyết điểm mà. Ví dụ như quá nặng tình cảm chẳng hạn. Haizz, tôi thường làm cái việc 'tùng tỉnh cứu nhân' này, nên chịu thiệt rất nhiều. Chuyện này nói một lời khó mà hết, cái xã hội này quá phức tạp, cho nên không phải tôi nói lời thụt lùi đâu, phụ nữ trẻ như các cô thực ra vẫn là lấy chồng làm phu nhân là tốt nhất, không đáng để dấn thân vào đây mà mưu cầu sự nghiệp gì đâu." Ông nói xong lại cười ha hả.

Tôi thấy chẳng còn gì để nói.

Thực ra tôi cũng không phải không biết nỗi khổ của phụ nữ làm nghề nghiệp hiện đại là gấp đôi, nhưng lấy chồng cũng phải có cơ hội chứ. Một người hợp tính với người khác thì thường đi đâu cũng hợp; người không hợp thì dường như đi đâu cũng chẳng hợp. Nhìn kìa, cô Uông ở trong Đậu công quán, chẳng phải là chẳng có gì sao? Nhưng cô ấy dường như sống rất an nhiên, có ăn thì ăn, có mặc thì mặc, có bài để đánh thì đánh vài ván, dù ông Đậu không mấy để ý đến cô ấy, hoặc bà Đậu có tỏ thái độ khó chịu với cô ấy, cô ấy cũng chỉ hơi không vui một lát rồi lại đâu vào đấy. Còn tôi thì sao? Địa vị là gia sư, nói rõ là cung cấp ăn ở, nhận lương, cũng không dùng chùa của nhà họ cái gì, nhưng trong lòng luôn cảm thấy bất an, giống như một con vật dưới nước đột nhiên bị quăng lên cạn vậy, cái gì cũng không quen.

Tệ hơn nữa là sự bất an của tôi lập tức bị người ta phát hiện, thế là có người cho rằng tôi không biết điều, có người cho rằng tôi kiêu ngạo lập dị, lại có người cho rằng tôi cố ý làm màu, hy vọng muốn giành được thêm thứ gì đó. Kể từ khi Alan không đến Đậu công quán nữa, và sau vài lần ông Đậu trò chuyện phiếm với tôi, thái độ của mọi người đối với tôi dường như càng bất ổn. Ánh mắt nhìn tôi có chút khác lạ, ngay cả khi tôi nhắm mắt ngồi giữa họ, tôi cũng có thể cảm nhận được không khí căng thẳng và khó chịu ở đây.

Cô Uông lạnh lùng nói với tôi: "Bây giờ cô chắc không còn cô đơn nữa rồi nhỉ, ông Đậu nói chuyện với cô hợp gu quá chừng. Vốn dĩ thì, chúng ta đều là những kẻ không có học thức mà..."

Cô ấy nói chưa dứt lời, đã có một phụ nữ trẻ trang điểm diễm lệ kéo cô ấy đi xem kịch: "Thôi đừng nói nhiều nữa, chúng ta đi xem kịch đi. May mà người không có học thức thì vẫn sống được như thường. Ông Đậu với bà Đậu đang đợi cô ở đằng kia kìa."

Tiểu thư họ Đậu cũng đi mất, họ lại chẳng hề gọi tôi. Tôi không phải là thích xem kịch, nhưng trong lòng lại có nỗi buồn bị bỏ rơi không sao nói hết.

Bản thân đã không thể sống hòa thuận với họ, sao không rời bỏ họ đi, hoa dại chỉ nở trên đất hoang. Nào có thể cùng sinh trưởng với những đóa mẫu đơn kiêu sa trong bụi hoa phú quý điêu khắc kia được chứ.

Đi! Mình phải rời khỏi đây! Nhưng vấn đề sinh kế thì sao?

Họ ra ngoài xem kịch dường như về rất muộn, sau khi về lại dường như nói chuyện rất lâu, chẳng hiểu sao tôi cứ thấy giọng họ không còn vui vẻ như mọi ngày, lại còn nói chuyện cực kỳ nhỏ, như đang bàn bạc một chuyện gì đó không hay lắm.

Hôm sau, cô Uông đến tìm tôi.

Tôi miễn cưỡng chào hỏi cô ấy, mời cô ấy ngồi xuống.

Cô ấy nhìn tôi với ánh mắt không có ý tốt, cười nói: "Hôm nay cô mặc chiếc sườn xám màu đen này, đẹp quá nhỉ."

Tôi ngại ngùng cúi đầu.

Cô ấy hắng giọng một tiếng, nói: "Chúng ta đừng đùa cợt nữa, nói lời thật nhé, ông Đậu gọi cô đi gặp kìa."

Tôi không tin lời cô ấy, chỉ ngồi đó bất động.

Cô ấy cười nói: "Cô không tin à? Họ thực sự bảo tôi đến mời cô qua đó, bà Đậu cũng ở đó đấy."

Thế là tôi liền theo cô ấy đi.

Bà Đậu dường như trở nên khách sáo một cách đặc biệt, ân cần mời tôi ngồi, lại chạm vào tay tôi hỏi tôi mặc quần áo có đủ ấm không.

Ông Đậu ngồi bên cạnh im lặng không nói lời nào.

Một lát sau, bà Đậu lấy cớ rời đi. Tôi không hiểu mô tê gì, cũng muốn đi, nhưng ông Đậu ngăn tôi lại.

Ông ấy định nói chuyện gì với tôi đây? Tôi sợ.

Ông ấy nhíu mày nói: "Tiểu thư nhà chúng tôi chuẩn bị đến trường nội trú rồi, môi trường ở đây không tốt lắm, không thể chuyên tâm học hành được. Chúng tôi nghĩ... nhân tài như cô mà cứ lãng phí thời gian ở đây thì thật đáng tiếc. Cô thích nghề gì, tôi có thể tìm cách giới thiệu cho cô."

Tôi đột nhiên thấy mặt nóng bừng lên, là ông ấy, vậy mà lại mở lời cho tôi nghỉ việc. Hèn gì cô Uông vừa rồi có vẻ đắc ý, bà Đậu thần sắc cũng khác thường, có phải tôi đã làm sai chuyện gì không? Hay nói sai lời nào không? Tôi thấy từng đợt xấu hổ trào dâng.

Ông ấy dường như cũng biết ý nghĩ của tôi, dịu giọng an ủi: "Cô đừng nghĩ nhiều, cô ở đây rất tốt. Thật ra dù không dạy tiểu thư nhà chúng tôi học nữa, chúng tôi cũng muốn cô như người nhà mà ở lại đây lâu dài. Nhưng mà... nhưng mà..." ông ấp úng không nói tiếp được, hồi lâu sau mới nói ra lời thật lòng: "Tôi không giấu cô làm gì, đám đàn bà con gái cứ hay đa nghi, họ đều là hạng tầm thường, không thể hiểu được cô. Cô Tưởng... Tiểu Mi! Tôi biết con người cô... chỗ này..." Vừa nói, ông vừa lấy ra một tấm séc, nhẹ nhàng đặt vào tay tôi, nói: "Cái này cô cứ cầm lấy mà dùng, ví dụ như cô có thể thuê tạm căn nhà ở đây, bà nhà tôi lát nữa có lẽ còn có chút đồ khác tặng cô, cái này thì cô không cần nói với bà ấy."

Tôi càng cảm thấy đây là sự nhục mạ. Tại sao tôi phải nhận tiền của ông ta? Thất nghiệp thì là thất nghiệp, nhìn xem tôi sẽ chết đói sao? Nhưng tôi không biết họ hiểu lầm tôi chuyện gì, chẳng lẽ trách tôi không nên nói chuyện vài lần với ông Đậu sao? Chính ông ấy đến tìm tôi nói chuyện, chứ đâu phải tôi tìm ông ấy trước, hơn nữa những chuyện đã nói đều là về Alan và cách làm người này nọ, toàn chuyện chẳng liên quan gì cả."

Nghĩ đến đây thì thấy ông Đậu đã đứng dậy, ông ấy dường như cũng có chút áy náy, chỉ nhìn sang chỗ khác nói: "Cô đừng nghĩ nhiều, cứ làm theo lời tôi, sắp xếp cuộc sống của mình ổn thỏa trước đã, tôi sẽ... tôi sẽ thường xuyên chăm lo cho cô."

Tôi đi. Giống như một con chim bị thương đột ngột rời khỏi lồng, tuy tự do, nhưng vẫn cảm thấy nỗi buồn phiền và mông lung nhiều hơn.