Tàu Hải Bình khởi hành, tôi phát hiện trong khoang hạng nhất số mười ba chỉ có hai nữ khách, một là tôi, người kia là một thiếu phụ mặc sườn xám lụa đen, mang tất da màu da thịt, đi giày cao gót bằng da hổ trắng. Lúc này cô ta đang nhắm mắt giả ngủ, thế nên tôi mới có dịp quan sát kỹ cô ta một chút: Cô ta sinh ra cũng chẳng phải hạng tầm thường, một khuôn mặt trái xoan thanh tú, da dẻ trắng bệch như ngà voi, cái cằm nhọn hoắt, nâng đỡ lấy khuôn miệng nhỏ nhắn xinh xắn kia một cách rất mực đoan trang. Đôi môi cô ta tô son đỏ thắm, trông tươi tắn như đóa hồng. Ngay giữa mặt là chiếc mũi cao thẳng, tựa như cành bạch ngọc. Dù đang nhắm mắt nên chẳng thấy được gì, nhưng đôi lông mày lá liễu kẻ nhạt, trông chẳng khác nào người đẹp trong tranh cổ trang, điểm duy nhất mang hơi hướng hiện đại chính là hai hàng lông mi dài rậm đen nhánh, cong vút đều tăm tắp, thỉnh thoảng lại khẽ chớp động, vì vậy tôi biết thực ra cô ta không hề ngủ say, có lẽ vì sợ bị làm phiền nên mới một mình giả vờ ngủ mà thôi.

Chẳng bao lâu sau, bồi bàn tới gọi đi ăn tối. Cô ta khẽ mở mắt nói: "Tôi không ăn đâu." Bồi bàn cứ ngỡ cô ta có lẽ là người ăn trường chay, bèn báo với cô ta là thức ăn chay cũng đã chuẩn bị sẵn. Cô ta dường như cảm thấy mất kiên nhẫn, xua tay liên tục nói: "Ăn không nổi." Nói xong vẫn tiếp tục nhắm mắt giả ngủ. A! Lần này tôi mới nhìn rõ đôi mắt cô ta, to và tròn, đen trắng phân minh, giống như hai viên ngọc đen lấp lánh khảm trong quả cầu pha lê, ánh nhìn sắc bén. Một cái liếc mắt của cô ta giống như sao băng vụt qua bầu trời, chẳng chịu nán lại chút nào, mặc dù bước chân tôi đã theo bồi bàn đi ra ngoài, nhưng trong lòng vẫn thấy buồn man mác, vẫn đang suy ngẫm về tất cả những điều thần bí diệu kỳ này.

Đợi khi tôi ăn tối xong trở về khoang, cô ta chắc là đã ngủ say thật rồi. Thân hình cô ta nằm nghiêng vào phía trong, để lộ vòng eo thon nhỏ, cuộn tròn lại, giống như một chữ S sắp đứt đoạn. Tôi không thể hình dung được ngày mai khi cô ta thướt tha bước ra khỏi cửa khoang, gió biển thổi vào như thế này, liệu có đung đưa đến mức gãy lìa hay không? Một người phụ nữ có dáng người đẹp như vậy, nếu chịu đi làm vũ nữ thì đúng là rất hợp, mà rốt cuộc cô ta là người như thế nào nhỉ? Từ đầu đến cuối cứ im lặng, khiến người ta khó lòng đoán định.

Tôi nghĩ ngợi một hồi, lại đọc báo nhỏ một lúc, rồi cũng mặc nguyên quần áo mà chìm vào giấc ngủ.

Khi tôi bị rệp cắn tỉnh dậy, nhìn thấy cô ta đã không còn ở giường đối diện nữa, còn mấy tờ báo nhỏ tôi từng đọc lại được chuyển sang đặt bên đó, chắc là cô ta thức dậy đã lâu, lấy ra đọc để giải khuây. Tiết trời tháng Tám, trong khoang vẫn thấy oi bức, tôi định ra phía đuôi tàu đứng một lát, đón gió ngắm trăng, không ngờ vừa đến gần phía đó, đã thấy cô ta đứng tựa vào lan can từ trước, ngẩn ngơ nhìn lên bầu trời.

Thế là tôi ngập ngừng không biết có nên bước tới hay không. Cô ta dường như cũng nhận ra, bất thình lình quay đầu lại, tôi đành cười như không cười xem như là chào hỏi.

"Không ngủ nữa à?" Cô ta lên tiếng hỏi trước.

Tôi bèn bước tới, đứng cạnh cô ta bên lan can rồi đáp: "Trong khoang nóng nực quá, nên tôi muốn ra ngoài hóng gió chút." Nói xong cả hai đều không còn chuyện gì để nói, tôi do dự giây lát, đành đứng cách cô ta xa ra một chút, mỗi người đều nhìn về phía biển khơi trải dài trước mặt.

Đêm đã về khuya, nước biển màu xanh thẫm, cứ thế tuôn chảy không dứt. Ở phía cực xa dường như có một vệt đen, đó không phải là bờ, mà là đường chân trời, phía trên là khí trời hỗn độn, phía dưới là dòng nước cuồn cuộn. A! Tôi bỗng nhiên nghĩ đến mặt trăng. Tết Trung thu sắp đến rồi, bầu trời mặc dù mờ mịt không rõ, mây đen, mây trắng, mây xám đều trộn lẫn lững lờ trôi, mặt trăng đã bị che khuất. Chỉ còn vài vì sao nhỏ lấp lánh như có như không, điểm xuyết cho đêm khuya hiu quạnh, tôi không kìm được khẽ thở dài một tiếng: "Haizz!"

Cô ta chợt cười lên ở bên cạnh, hàm răng rất nhỏ và trắng. Chắc là cô ta đã lén quan sát tôi từ lâu rồi nhỉ? Tôi rốt cuộc vẫn không thoát được tập khí của văn nhân, chỗ nào cũng bộc lộ dáng vẻ đa sầu đa cảm, nghĩ lại cũng thấy hơi ngại.

Một lúc lâu sau, tôi đành ngượng ngùng nói với cô ta: "Vừa rồi tôi đang nghĩ về sự vĩ đại của vũ trụ này..." Nói được nửa câu, bản thân lại thấy hơi quá văn vẻ sướt mướt, vội vàng dừng lại không nói tiếp nữa.

Không ngờ cô ta dường như thấy rất hứng thú, dồn tôi hỏi: "Bạn có khí chất thi sĩ đấy chứ. Sự vĩ đại của vũ trụ... Hừ hừ, thực ra sự vĩ đại của vũ trụ mà chúng ta nhìn thấy so với sự vĩ đại của vũ trụ mà chúng ta biết vẫn còn cách xa quá. Tầm mắt chúng ta đều quá thiển cận, cái gọi là nhìn một cái vô tận, thực ra cũng chẳng qua chỉ được vài chục dặm mà thôi."

Tôi lặng im không đáp, trong lòng thầm kinh ngạc, cô ta rốt cuộc là người như thế nào nhỉ? Là tri thức, đương nhiên rồi. Vậy cô ta rốt cuộc là học văn? Triết học? Bản thân có chút gì đó không bình thường về thần kinh chăng?

"Cô... cô có từng học qua khoa văn không?" Tôi hỏi nhỏ.

Cô ta cười đáp: "Không, tôi chưa từng vào đại học, tôi chỉ đọc sách linh tinh thôi, tôi muốn tin vào khoa học. Bạn có lẽ coi sự vĩ đại của vũ trụ là thần bí, vì thế mới cảm thán, nhưng tôi lại biết vũ trụ nơi chúng ta đang ở là một tập đoàn tinh tú, Trái Đất chẳng qua chỉ là một hành tinh của Hệ Mặt Trời mà thôi..."

Tôi nghe vậy không nhịn được mà liếc nhìn cô ta một cái, chỉ thấy ánh mắt cô ta đưa tình, dường như có vẻ rất đắc ý, trong lòng nghĩ bụng, cô không phải đang coi tôi như học sinh tiểu học mà giảng giải đấy chứ? Thế nhưng cô ta dường như chẳng bận tâm, chỉ tiếp tục nói: "Khoảng cách giữa Trái Đất và Mặt Trời là chín mươi ba triệu lẻ năm ngàn dặm. Hành tinh ngoài cùng của Hệ Mặt Trời là Sao Diêm Vương, nghe nói khoảng cách tới Mặt Trời xa gấp bốn mươi lần khoảng cách giữa Trái Đất và Mặt Trời, đó là ba mươi bảy vạn vạn lẻ hai ngàn không trăm hai mươi vạn dặm đấy, bạn thử nghĩ xem Hệ Mặt Trời của chúng ta này còn lớn đến mức nào chứ."

Tôi lạnh lùng nói: "Trí nhớ của cô thực sự không tồi chút nào."

Cô ta cười nói: "Phải vậy, nhưng những gì tôi nói vẫn chỉ là giữa Trái Đất và Mặt Trời thôi. Mặt Trời tuy lớn gấp mười vạn lần Trái Đất, nhưng cũng chẳng qua chỉ là một trong một ngàn vạn vạn ngôi sao hằng tinh trong Ngân Hà mà thôi, hơn nữa nếu so sánh thì vẫn còn vô cùng nhỏ bé. Đường kính của toàn bộ Ngân Hà vào khoảng hai mươi vạn năm ánh sáng... đơn vị không thể tính bằng dặm được, đành phải dùng đơn vị ánh sáng, một năm ánh sáng là sáu vạn vạn dặm. - Ngoài ra, trong vũ trụ còn có ba mươi vạn thiên hà khác tương tự như của chúng ta, khoảng cách giữa mỗi thiên hà vào khoảng một trăm năm mươi vạn năm ánh sáng."

Trong lòng tôi không khỏi thầm phiền não, hối hận vì không nên chạy ra ngoài tán gẫu với cô ta, nửa đêm canh ba, không lo ngủ, ai mà kiên nhẫn nghe cô ta đọc thuộc lòng sách giáo khoa địa lý chứ? Có lẽ thần kinh cô ta thực sự có vấn đề, vì thế đành tiếp tục qua loa nói: "Ngân Hà đó quả thực lớn vô cùng, lớn đến mức không thể tưởng tượng nổi." Cô ta nghe vậy mỉm cười, dường như cũng đoán được tâm tư của tôi, nhưng vẫn cố tình nói tiếp: "Vẫn chưa hết đâu! Những thiên hà này lại vì mối quan hệ tương hỗ mà cấu thành nên những hệ thống lớn hơn, tức cái gọi là Siêu Ngân Hà, Siêu Ngân Hà có khoảng hơn bốn mươi chỗ, thậm chí có người còn nói là có tới hơn ba ngàn chỗ. Nói một cách đơn giản, con mắt máy móc của chúng ta tính đến nay, thể tích không gian vũ trụ có thể quan sát được, đã có phạm vi đường kính là năm vạn vạn năm ánh sáng. Thế nhưng đây vẫn chỉ là vũ trụ mà nhân loại đã biết, cũng tức là cái gọi là vũ trụ tồn tại trên thực tế, chúng ta đương nhiên vẫn có thể tưởng tượng vũ trụ còn lớn hơn thế nữa."

Tôi nghĩ: Lời "lớn lao" của cô nói cũng chừng mực thôi chứ nhỉ? Thế nên tôi ngắt lời cô ta: "Nhưng dù sao đi nữa, quả thực như Einstein đã nói, vũ trụ tuy không biên giới nhưng luôn luôn là hữu hạn mà."

"Chúng ta cũng không thể cứ tin vào Einstein mãi được," cô ta mở to mắt vội vàng nói: "Einstein không nhất định sẽ luôn luôn đúng mãi. Ông ấy sẽ không tồn tại, ông ấy và học thuyết của ông ấy có lẽ đều sẽ tiêu tan hết. A, con người là sẽ tiêu tan, sẽ không tồn tại, ví dụ như chị của tôi chẳng hạn, chị ấy sắp..." Giọng nói của cô ta chợt chuyển sang bi thiết, rồi lặng lẽ ngừng bặt. Trong lòng tôi rất muốn hỏi dồn xem chị cô ta rốt cuộc sắp làm sao, nhưng lại thấy không nên can thiệp vào chuyện riêng tư của người khác, đành ậm ừ đáp một tiếng: "Ừm."

Thế là cả hai im lặng một lúc lâu. Mắt tôi dán chặt vào sợi dây dài kéo lê phía đuôi tàu. Sợi dây đó đang nổi trên mặt biển, uốn lượn theo sóng mà tới, phía xa xa dường như còn buộc cái gì đó, nhưng lại nhìn không rõ. Cô ta thấy tôi nhìn chằm chằm dường như không hiểu, liền nắm lấy cơ hội trò chuyện, tiến lại gần bảo tôi rằng: "Đây là dùng để đo dặm đấy. Bạn xem, bên cạnh tàu còn có một cái đồng hồ nữa cơ. A, chúng ta rời Thanh Đảo đã được ngần ấy dặm rồi, chiều mai là có thể về đến Thượng Hải rồi." Cô ta vừa giảng giải vừa chỉ cho tôi xem số dặm mà máy đo chỉ thị. Nhưng thấy tôi dường như chẳng hề hứng thú gì, cô ta đành đổi chủ đề nói: "Bạn là người Thượng Hải à?"

"Không, tôi là người Ninh Ba." Tôi uể oải đáp: "Nhưng ở Thượng Hải cũng đã mười hai năm rồi."

"Dạy học ở Thượng Hải!" Cô ta đoán nghề nghiệp của tôi là dạy học, tôi vốn muốn ậm ừ đáp cho qua chuyện, nhưng lại không quen nói dối, đành phải nói thật: "Không, tôi... thực ra là viết lách vài bài văn linh tinh." Nói xong không khỏi đỏ mặt.

Mắt cô ta mở to, như thể hoàn toàn nằm ngoài dự liệu của cô ta, nhưng lại vô cùng hứng thú hỏi: "Thứ lỗi cho tôi mạo muội, có thể xin hỏi quý danh của bạn được không?"

Tôi thực sự không ngờ cô ta giữa đường im hơi lặng tiếng như vậy, mà lúc này lại có thể luyên thuyên nói chuyện với tôi, tôi hối hận lúc nãy không nên nói với cô ta mình là người viết văn, nhưng sự đã rồi, đành ngượng ngùng đáp: "Tôi tên là Tô Thanh." Nói xong, lại sợ người ta chưa chắc đã biết mình, bèn vội vàng giải thích: "Tô trong Tô Châu, Thanh trong thanh thiên bạch nhật."

Cô ta dường như suy nghĩ một chút, rồi kinh ngạc hỏi: "A, có phải là cô Tô viết cuốn không?"

Tôi cảm thấy tảng đá trong lòng được trút bỏ, quả nhiên danh tiếng của mình là người người đều biết, không khỏi mang chút cảm giác đắc ý mà khiêm tốn hai câu: "Viết không tốt, xấu hổ quá."

Lúc này cô ta mới cười đầy phấn khích, biết rằng tôi đối với thái độ ăn nói của cô ta lúc nãy chắc chắn có điểm không hài lòng. Cô ta liền giải thích là do bản thân sợ rằng có chút tinh thần biến thái, đôi khi rất thích yên tĩnh, đôi khi lại cảm thấy cô đơn, thích gây chuyện với người khác, hơn nữa còn hay đùa giỡn, cố tình nói đến mức người ta mất kiên nhẫn. "Lúc nãy tôi nói một tràng dài về Ngân Hà với bạn, bạn có thấy rất buồn cười, đồng thời trong lòng cũng đang ghét tôi không?" Cô ta nói.

Tôi cười một tiếng, nghĩ thầm cô vậy mà cũng có tự biết mình cơ đấy, nhưng rốt cuộc không tiện nói với cô ta rằng quả thực tôi có chút mất kiên nhẫn, đành qua loa đáp: "Đâu có, tôi thực sự khâm phục trí nhớ của cô không tồi đâu."

Cô ta chợt thở dài một tiếng nói: "Không phải trí nhớ của tôi tốt, là vì tôi cảm thấy buồn chán, thường nhớ những thứ này để giải trí thôi. Cuộc sống của tôi... thật là một lời khó nói hết!"

Biển, trải dài trước mặt chúng ta, vẫn là biển khơi mênh mông.

Cô ta đáp: "Được thôi, cô Tô, tôi muốn kể cho cô nghe tất cả mọi chuyện của mình, biết đâu cô có thể viết thành một cuốn tiểu thuyết đấy."

Dưới đây chính là những gì cô ta đã kể lại.