Nói về chị đã quá nhiều rồi, giờ tôi hãy nói về chính mình đi. Cuộc đời tôi thực sự như một bộ Tứ Sử, chẳng biết bắt đầu kể từ đâu? Thôi thì cứ kể về tình cảnh gia đình tôi trước vậy.
Tôi là người thành phố A. Thành phố A có một cái hồ Uyên Ương, nhà tôi ở ngay Tương Tây. Trong nhà tôi ngoài chị gái và tôi ra, còn có một người mẹ. Tôi không biết cha mình là ai, khi tôi biết trên đời này còn có những người được gọi là cha, thì tôi đã chẳng còn cha nữa rồi. Có hay không có ông ta cũng chẳng đáng tiếc, bởi trong lúc vô tình, tôi đã nghe được rất nhiều lời đồn đại không hay về ông ta. Ông ta từng đem trang sức của mẹ tôi đi bán lấy tiền, nhờ vậy mà tốt nghiệp đại học; sau khi tốt nghiệp, ông ta có được một công việc khá ổn trong cơ quan chính phủ, rồi tiệc tùng, ăn chơi trác táng, si mê một ả kỹ nữ, từ đó vứt bỏ mẹ tôi ra sau đầu. Lúc ông ta chết vẫn còn đang mắc bệnh hoa liễu, tạ ơn trời, vì kết quả của việc vợ chồng họ phân phòng từ lâu, cái chứng bệnh đáng ghét này rốt cuộc vẫn chưa lây sang người mẹ đáng kính của tôi. Nhưng mẹ tôi rốt cuộc cũng không kịp sinh thêm một đứa con trai, đây là niềm hối tiếc cả đời của bà, bà thường xoa cổ tôi mà nói: "Tiểu Mi, giá mà con là con trai thì tốt biết mấy, giá mà con là con trai..."
Phải, giá như tôi là con trai, thì đối với bà chắc chắn cũng sẽ có ích lợi chứ nhỉ? Ít nhất bà có thể bớt bị tộc nhân bắt nạt. Còn về phía tôi thì sao? Lợi ích đương nhiên càng lớn hơn. Tôi có thể không bị người ta ngó lơ từ nhỏ, ốm đau cũng không bị người ta ngăn cản mẹ tôi mời bác sĩ tử tế đến chữa trị cho tôi, ăn uống mặc dùng đều phải dùng đồ chị gái dùng thừa lại, giá như mẹ vì tôi mà tiêu thêm chút tiền, mặc dù số tiền đó cũng là tiền bà tự bỏ ra, thế mà người ta vẫn cứ chỉ trích bà, cho rằng bà xử sự không thỏa đáng, thậm chí còn cho rằng đó là do quan niệm hay tư tưởng của bà sai lầm, khiến bà khó xử, vì thế những lúc đau lòng nhất, bà nhìn tôi mà thốt lên đầy cay nghiệt: "Ôi, nhìn cái đứa con gái khổ mệnh không đáng ra đời này của mày xem!"
Nếu tôi có khả năng tự quyết định, tôi nhất định sẽ không ra đời, làm đàn bà trên thế giới này thì có gì thú vị chứ?
Tôi hận! Tôi hận từ khi còn thơ bé! Nếu sau này tôi không thể cải tạo xã hội, tôi thề sẽ bằng mọi giá hủy hoại nó!
Chị gái tôi lại tốt hơn tôi một chút, chị là đứa con gái đầu lòng. Theo những lời truyền tụng cổ xưa, con đầu lòng là con gái thì dễ nuôi, nuôi lớn lên có thể sai bảo trông em trai, không hề vô dụng chút nào, vì thế mọi người tuy không coi trọng chị, nhưng cũng không đến mức chán ghét, căm hận chị.
Còn tôi thì sao? Tôi lại là kẻ không đáng có mặt trên đời, sự ra đời của tôi dường như là cướp mất quyền chào đời của em trai, là kẻ đến trước không biết điều. Sau khi tôi đến sai chỗ, họ đã đổ lên đầu mẹ tôi biết bao sỉ nhục. A, tôi thật đau khổ vì bẩm sinh đã không có quyền quyết định mình có nên ra đời hay không! Nhưng đã đến rồi thì cũng chẳng thể dễ dàng mà quay về. Những hy vọng và nguyền rủa của người đời đều vô dụng, cuối cùng tôi cũng bước vào tiểu học, tôi và chị gái là hai kiểu trẻ con điển hình khác biệt. Chị tôi là học sinh tốt tiêu chuẩn, học kỳ nào chị cũng đứng nhất, câu trả lời của chị chính là điều mà thầy giáo muốn nghe. Nhưng tôi thì không! Tôi cũng biết thầy giáo muốn tôi trả lời gì, nhưng câu trả lời của tôi lại cứ muốn khác với điều thầy nghĩ, thậm chí hoàn toàn ngược lại. Tôi cũng biết mặt trời mọc ở hướng Đông, một cộng một bằng hai, đó đều là những cái gọi là chân lý, đều là niềm tin lý trí thực sự của họ, nhưng niềm tin của tôi lại là sự trái khoáy với người đời, cố tình gây khó dễ với mọi người. Phàm là những gì người khác nói ra, dù là chân lý tôi cũng muốn phản đối.
Tôi hận tất cả những người xung quanh! Từ thuở nhỏ, tôi đã biết hận họ rồi, vì họ vô cớ phản đối sự ra đời của tôi.
Tôi chỉ yêu mẹ và chị gái. Mẹ tuy cũng rất đáng thương, thậm chí còn có lúc vô tình hay hữu ý nghi ngờ sự ra đời của tôi có đúng đắn hay không, nhưng kết quả là bà vẫn yêu thương và che chở tôi, thậm chí còn đồng cảm với tôi nhiều hơn, dù sự tồn tại của tôi trên thực tế là mang lại bất lợi cho bà. A! Chuyện này thật khó hiểu, có lẽ cái gọi là tình yêu trên đời này, đều có chút gì đó khó hiểu chăng? Họ không hề cân nhắc xem sự trao đi tình yêu này "rốt cuộc có nên hay không?" hay nói cách khác là "có đáng hay không?" những câu hỏi đại loại như thế.
Tôi ở nhà không có gì ngon để ăn, không có gì đẹp để mặc, đương nhiên càng không có đồ chơi hay ho. Mỗi ngày đi học về, chị gái lại vùi đầu làm bài tập, tôi chỉ lủi thủi nhìn trời, vì mẹ suốt ngày cau có mặt mày, tôi thậm chí chẳng dám nhìn bà, cách giải khuây duy nhất là đi ra ven hồ dạo chơi, câu này nói ra ngày nay nghe có vẻ rất phong nhã, thực ra thì không phải, cái gọi là hồ Uyên Ương chẳng qua chỉ là một vũng nước âm u, xung quanh nhiều xưởng nhuộm, người ta nghi ngờ ngay cả nước hồ cũng bị nhuộm thành một màu xanh thẫm, chẳng ai dám đến đây vo gạo hay giặt quần áo trắng, thế nên từng bến nước cũ kỹ ven hồ đều tiêu điều vắng vẻ vô cùng. Dù thỉnh thoảng có vài chiếc thuyền đánh cá ghé lại đỗ chốc lát, nhưng rồi cuối cùng cũng rời đi, bến nước vẫn là bến nước tiêu điều.
Vả lại trên hồ Uyên Ương cũng chưa bao giờ thấy bóng dáng cặp uyên ương nào nặng tình nặng nghĩa cả, người ta thậm chí còn chẳng yên tâm để vịt bơi lội, vì sợ chúng bị nước hồ chứa đầy thuốc nhuộm này làm chết độc. Nhưng tôi quyết không tin là như vậy, kìa, bên cạnh thuyền đánh cá chẳng phải đang đứng hai hàng chim cốc đấy sao? Chúng cũng thỉnh thoảng xuống nước bắt cá, nhưng chưa từng nghe nói có con nào bị trúng độc mà chết cả. Tôi ngẩn ngơ nghĩ ngợi, nghĩ ngợi. A! Tôi căm ghét lũ chim tham lam không biết chán này, trong tâm trí chỉ có những suy nghĩ tàn nhẫn, nuốt chửng cá, mà không biết đề phòng bàn tay xảo trá cướp đoạt tàn nhẫn hơn đằng sau! Kìa, ánh mắt chúng đang trừng trừng nhìn xuống hồ, đó là sự nhen nhóm của lòng tham, là sự bộc lộ của sát khí, là sự khởi đầu của cuộc chiến tranh giành vô sỉ, tôi không muốn nhìn tiếp nữa, đối với loài chim thiếu tri thức này, lẽ nào còn mong chúng biết thưởng ngoạn cảnh hồ tuyệt đẹp này sao?
Ngay cả con người vốn là linh vật của vạn vật cũng chẳng yêu gì dòng nước mùa thu đầy ắp này. Ven hồ tuy cũng có vài gốc dương liễu, nhưng người thành phố A nhất quyết không chịu coi nó là khu phong cảnh. Nơi vui chơi thường xuyên của mọi người là "Công viên Trung Sơn", đó là một trong những chính sách đức trị do chính quyền địa phương thực hiện vào ngày Bắc phạt thành công. Thành tích chính trị của họ chính là tu sửa lại "Hậu Lạc Viên" cũ kỹ một chút, cách cổng vào không xa còn xây thêm một "Trung Sơn Kỷ Niệm Đường", cột đỏ rực phối với tường sơn vẽ hoa lá xanh đỏ, ở giữa treo một bức "di ảnh Tổng lý", như thế coi như đã hoàn thành công trình kiến trúc "phong cách cung điện" trang nghiêm vĩ đại, hơn nữa sợ người ta không biết, còn dùng hắc ín đen đặc quét đầy lên hàng rào xung quanh công viên, rồi lại sơn lên bốn chữ trắng "Công viên Trung Sơn", kiểu chữ là kiểu mỹ thuật, cũng chẳng khác gì thủ pháp quảng cáo của mấy loại như "Nhân Đan", "Cốt Thống Tinh". Sau này cao trào cách mạng qua đi, tinh thần cách mạng đã nhạt dần, người ta rảnh rỗi buồn chán, không tránh khỏi thích làm trò ác, thế là thường vẽ hình rùa các thứ lên hàng rào, chính quyền cho rằng đây là bọn côn đồ cố ý gây rối, thế là không tiếc công sức lắp thêm một lớp dây thép gai bên ngoài hàng rào, nhìn vào thấy rợn cả người, nhưng vẫn có nhiều cặp tình nhân hẹn hò tâm tình ở đây, có khi còn chụp ảnh lưu niệm trước Trung Sơn Kỷ Niệm Đường. Lại có mấy bà lão ở quê lên phố cũng đua đòi đi dạo một chút, chỉ trỏ vào Trung Sơn Kỷ Niệm Đường mà nói: "Ồ, bức tranh đó chính là ảnh Tôn Trung Sơn, nhìn chẳng giống người Trung Quốc chút nào, lại giống người Nga..." Lời chưa dứt, liếc thấy phía sau có một gã lính mặt vàng như nghệ, mặc quân phục vải bố mỏng manh đi tới, vội vàng câm nín không thôi. Người thành phố A chung quy vẫn là người thành phố A! Họ tiết kiệm, chịu khó, phải. Nhưng họ lại không biết người ta tại sao phải tiết kiệm chịu khó? Có mục đích gì? Con người tại sao không nên hy vọng sống tốt hơn một chút? Tại sao không nên nâng cao trình độ văn hóa nghệ thuật, thà đi dạo cái Công viên Trung Sơn tục tĩu không chịu nổi này, mà trên thực tế ngay cả ảnh Tôn tiên sinh còn không nhận ra? Họ không thể tưởng tượng nổi cái đẹp, vì họ đều ngày ba bữa gặm khoai lang, rau khô, đậu phụ thối mà sống qua ngày, họ không biết thế gian vẫn còn có sơn hào hải vị! Đương nhiên, tôi không phải nói nhất định phải bảo họ tăng thêm dục vọng, bận rộn tham gia vào cuộc chiến tranh giành tàn khốc, nhưng mắt thấy họ tự ti đến mức coi bản thân mình không bằng cả chó, dường như cảm thấy ngay cả nguyện vọng gặm một cái xương cũng là điều không nên có, họ chỉ là phôi thai bẩm sinh để gặm khoai lang rau khô, thế này thì còn ra thể thống gì nữa? Họ chưa từng được tận hưởng cuộc sống tử tế, nhưng lại sợ chết một cách khó hiểu, không khác gì tình trạng sinh tồn của mọi sinh vật đáng thương khác, thế nhưng họ còn không bằng cả những sinh vật ấy, vì họ đã mất đi móng vuốt sắc bén và trái tim chiến đấu, họ đang sống một cuộc đời thoi thóp, không chút sinh khí như vậy.
Thế là hồ Uyên Ương bất hạnh của chúng tôi cứ mãi bị lạnh nhạt như thế, bên hồ mùa thu chỉ còn mình tôi đứng đó, buồn chán, tôi thường cắn móng tay mình, suy nghĩ rối bời và ủ dột.
Lúc này, một con chim lớn trên thuyền đánh cá đột nhiên lao xuống nước, chẳng bao lâu đã ngậm một con cá diếc nhỏ ngoi lên, thế nhưng lại bị ngư dân bóp nghẹt cổ họng, nó giãy giụa, kháng cự, cuối cùng không thể nuốt trôi, đau đớn nhả thứ đã đến miệng ra.