Y phục diễn xuất. Những bộ y phục diễn xuất rực rỡ sắc màu vun đống trong gian phòng hẹp và u tối, tỏa ra thứ khí tức mịt mờ chẳng rõ từ thời đại nào — mùi phấn nụ cũ kỹ lạnh lẽo hòa lẫn với hương bụi bặm chồng chất, là một sự vướng bận chẳng thể nói rõ hay giải thích được.

Dù chỉ là một bộ quần áo, nhưng một khi đã khoác lên thân người, dính giáp máu mủ, trải qua những câu chuyện thì liền trở nên khác biệt. Lại thêm phần lớn không có cơ hội xuất hiện dưới ánh mặt trời, chỉ tỏa sáng trong khoảnh khắc trên dưới khán đài nơi rạp hát. Tỏa sáng thì thật là tỏa sáng, mà u oán cũng thật là u oán, mỗi một bộ đều là cái vỏ của tình ý, giả giả thật thật, trên đài dưới đài, ngoảnh đầu nhìn lại qua bờ thời gian, luôn có vài phần mập mờ quấn quít.

Đây là một câu chuyện về y phục diễn xuất.

Nó xảy ra vào thế kỷ hai mươi mốt, tại một gánh hát — ôi không, nên gọi là — đoàn nghệ thuật ở Bắc Kinh.

Khuôn viên đoàn nghệ thuật là một khu đình viện kiểu cũ, vốn là di tích phủ đệ của vị vương gia thất thế nào đó, tuy các chi tiết đã sa sút nhưng khung cảnh vẫn còn, có những cổng vòm hình trăng khuyết, cổng Thùy Hoa với hình dáng khác nhau, nền lát gạch xanh, hành lang có mái che, lại thêm tường cao dầy cộp. Bên ngoài tường là xe ngựa nườm nượp, nhà cao tầng sừng sững, tàu điện ngầm đã xây đến tận cửa nhà,

McDonald's và

KFC đứng đối diện nhau, đâu đâu cũng là sự ồn ào và hưng thịnh của đầu thế kỷ.

Nhưng bên trong tường...

Thời gian bên trong tường như ngưng đọng, câu chuyện và nhân vật của hơn trăm năm hội tụ vào một lò, thật giả đều đã lẫn lộn, làm sao còn phân biệt được cổ hay kim?

Chỉ biết hôm nay là mười bốn tháng Bảy âm lịch, trong không khí có ý mưa nhưng mãi vẫn chưa rơi; mọi người túm túm tụm tụm trong đại sảnh phòng trang phục giăng màn gấm bức bình phong, thỉnh ra rương áo cũ từ nửa thế kỷ trước, tò mò lẫn thiếu kiên nhẫn mà chờ đợi.

Chờ đợi là một loại nghi thức, cũng giống như mở rương là một loại nghi thức vậy, là quy củ do người trong nghề thế hệ trước truyền lại — hễ dùng đến y phục diễn xuất của danh linh đã khuất, đều phải thắp hương hành lễ cáo tội rồi mới được mở rương lấy áo, không phải là lấy, mà là "thỉnh".

Y phục của vai phụ gọi là "tùy y", y phục của danh linh gọi là "hành đầu", đều có người chuyên dùng, lại có người chuyên hầu hạ chăm sóc. Họ không thèm dùng chung một bộ trang sức đội đầu với những đào kép vô danh, trang phục mũ mão tự sắm là vốn liếng để phô phang, là thân gia, cũng là giá trị bản thân. Ai sở hữu trang phục mũ mão nhiều nhất, tốt nhất, đầy đủ nhất thì người đó là ngôi sao lớn nhất, thoa vàng vòng bạc, chim trĩ ngọc cá phỉ, tiểu thư nhà thường cũng không với tới nổi. Đó gọi là "phái đầu". Một đào kép mà mất đi phái đầu thì cũng mất đi linh khí, mất đi chí khí, mất đi đà phát triển, sống không bằng chết.

Chủ nhân cũ của rương áo thỉnh ra hôm nay tên là Nhược Mai Anh, là danh giác hát kinh kịch những năm ba bốn mươi của thế kỷ trước, đào chính đầu bảng của "Quần Anh Hội", từng đứng chung sân khấu với Cái Khiếu Thiên, Mai Lan Phương, vang danh cả hai vùng Kinh Hồ, một thời hiển hách. Mấy gia đình phú quý mời bà hát đường hội, chỉ cần bà lộ diện một chút thì tiền tạ ơn đã bằng tiền ăn uống nửa năm của một gia đình ba người bình thường. Sau khi giải phóng thì trầm lắng một thời gian, nghe nói là đi theo một quân phiệt Quảng Đông, cũng có người nói vì hút thuốc phiện nên bị chính phủ thu dung, sau này chết trong "Đại cách mạng văn hóa", nghe nói là nhảy lầu tự sát, chi tiết không ai rõ.

Chuyện của đào kép, vốn dĩ trong kịch ngoài đời đã không rõ ràng, huống chi lại ở vào cái thời đại mờ mờ ảo ảo đó?

Ai mà đi truy cứu? Chẳng qua là chuyện phiếm lúc trà dư tửu hậu làm giai thoại kể ra giải khuây, rồi tiện tay thêu dệt thêm, lâu dần lại càng mất đi hình dáng ban đầu.

Nhang đèn đã thắp lên, rương áo được thờ phụng trên mặt bàn, ma ma kế toán cầm nhang đi quanh ba vòng, trong miệng lẩm bẩm khấn vái, vài vị nghệ nhân già cũng đồng thanh phụ họa: "Đi đi, đi đi, ở đây không có chuyện của ngươi. Đi đi, đi đi, ở đây không phải là chỗ của ngươi."

Hồ bá, người đàn sư mù ngồi trong góc phòng kéo đàn nhị từng hồi đứt quãng, luôn có một sợi dây vướng vắt nơi cổ họng người ta, rút không ra, nuốt không trôi.

Cửa đang mở, làn gió oi nồng từng đợt thổi vào nhưng chẳng có nửa phần khoáng đãng, trong phòng chen chúc đầy người nên càng thêm ngột ngạt.

Tiểu Uyển có chút thiếu kiên nhẫn, thấp giọng càu nhàu: "Người xấu lắm trò, thế này mà cũng tính là âm nhạc sao?"

Ma ma kế toán "Suỵt" một tiếng: "Đây là khúc an hồn, cáo uý anh linh đấy, con nít con nôi đừng nói năng bậy bạ, hôm nay là lễ Tiết Trung Nguyên, cẩn thận chuốc họa vào thân." Rồi lại phiền não nhìn ra ngoài cửa, gầm ừ: "Cũng lạ thật, những năm trước hiếm khi mười bốn tháng Bảy lại mưa, trời âm u làm người ta lạnh sống lưng."

Thực ra năm nay Tiểu Uyển đã tròn mười chín tuổi, không còn tính là trẻ con nữa, nhưng vì ba đời nhà cô đều từng làm việc trong đoàn nghệ thuật, các cô các chú hầu như đều giương mắt nhìn cô lớn lên, đã quen coi cô như hàng con cháu, giọng điệu nói chuyện với cô luôn như dạy dỗ trẻ con, vừa thương yêu vừa đe dọa.

Tiểu Uyển rất bất lực trước sự hù dọa "thiếu tôn trọng" này, quả thực là xúc phạm đến tuổi tác và trí tuệ của cô. Tuy nhiên ngoại trừ giữ im lặng, hình như cũng chẳng có phương pháp nào khác để biểu thị sự kháng nghị. Dù sao thì đó đều là những cô chú bác từ nhỏ đã thường gõ vào sau đầu cô cười mắng là "đồ con trai giả" khi cô chui lủi sau hậu trường, làm sao giận dỗi nghiêm túc được? Thỉnh thoảng họ hứng lên, thậm chí còn lôi mấy chuyện xấu hổ thời cô mặc quần xẻ đáy ra trêu chọc một hồi, lúc đó mới thật sự muối mặt.

Không phải cô chưa từng nghĩ đến chuyện đổi đơn vị công tác, nhưng chuyên ngành đại học lại là thiết kế trang phục, trừ khi một đêm thành danh tự mở công ty thiết kế, nếu không thì còn nơi nào dễ chịu hơn bộ phận trang phục của đoàn nghệ thuật? Dù sao cũng tính là một đơn vị văn nghệ mà. Hơn nữa, niềm yêu thích đối với y phục rực rỡ là tâm kết từ nhỏ của cô, có thể thiết kế kịch phục cho nhiều nhân vật lịch sử sống trong đời thực quả là một công việc lãng mạn và đầy thách thức, hầu như không phải là công việc, mà là trò chơi, là thưởng thức, là giải trí — như vậy, chỉ còn cách chịu đựng việc các cô dì chú bác thường dùng mấy trò đùa cũ rích chẳng có gì mới mẻ kiểu "thần tiên hổ chó" để dọa cô mà thôi.

Mây đen đè thấp giăng giăng, dáng vẻ giông bão sắp tới như một lời thúc giục không lời.

Mọi người đều im lặng.

Căn phòng đầy những mãng, pstyle, giáp, trập cũng giữ im lặng.

Chỉ có tiếng cầu nguyện mơ hồ của ma ma kế toán hòa cùng tiếng đàn nhị yếu ớt nhưng không dứt chập chờn ngắt quãng: "Đừng đến, đừng đến nữa, ở đây không có chuyện của ngươi, đi ra đi, đi ra..."

Triệu ma ma năm nay đã ngoài năm mươi, tóc đã hói mất một nửa nhưng vẫn chải chuốt cẩn thận đằng sau đầu một chiếc bím tóc to mà bên trong chèn khuôn nên bên ngoài nhìn vẫn khá mượt mà. Mỗi khi bà quay người, bím tóc lại như có sức sống mà ngó ngoáy theo.

Chẳng biết đã qua bao lâu, bím tóc nảy lên một cái, Triệu ma ma quay người lại, ra hiệu cho Tiểu Uyển: "Mở đi."

Tiểu Uyển mỉm cười bước lên trước, trong lòng không khỏi có chút căng thẳng. Chuyện về Nhược Mai Anh cô đã nghe thoáng qua từ nhỏ, nói bà là danh linh sở hữu bộ sưu tập mũ mão phong phú nhất thành Bắc Kinh, nói mỗi bộ y phục trước khi cho vào rương đều phải qua ba lần ướp hương ba lần phơi phóng, mà mỗi lần mặc lên người lại bắt buộc phải dùng cánh hoa bọc qua đêm để khử mùi ẩm mốc, nói tất cả chỉ vàng chỉ bạc trên áo bà đều là vàng thật bạc thật dệt thành, một chiếc áo sáu lạng vàng, đẹp không xiết kể, quý giá vô cùng...

Nhưng quy củ trong nghề hát, rương áo của đào kép chết bất đắc kỳ tử thường không được sử dụng lại nữa, chỉ dùng làm vật sưu tầm cổ vật, trừ khi có lý do bất đắc dĩ, nếu không tuyệt đối không mở rương. Vì vậy có một số nhân viên đã làm việc ở rạp hát nửa đời người cũng chưa từng có may mắn được chiêm ngưỡng "rương áo Mai Anh" nổi tiếng.

Cho đến gần đây rạp hát cải cách kịch mục, vở kịch cổ từng thất truyền là "Thiến Nữ Rời Hồn" được đưa trở lại sân khấu, do chính cha của Tiểu Uyển là Phó đoàn trưởng Thủy Dung tự tay biên kịch — vì bản cũ là Nam khúc, kinh kịch ít khi chạm tới, người trước cũng từng thử diễn qua nhưng bản kịch không còn lưu lại, cho nên điệu hát lời ca đều phải cân nhắc kỹ lưỡng. Chỉ có điều hành đầu của vai đán trong kịch lại không ai có thể mô tả được, chỉ có một lão hâm mộ kịch thề sống thề chết nói Nhược Mai Anh ngày trước từng diễn kinh kịch "Thiến Nữ Rời Hồn" và đã thiết kế trọn bộ hành đầu. Tiểu Uyển thử tra cứu toàn bộ hồ sơ trang phục của rạp hát thì phát hiện trong mục lục vẫn còn ghi lại vài món trân tàng của Mai Anh — đây chính là nguyên do của việc mở rương hôm nay.

Dưới sự chứng kiến của bao nhiêu con mắt, Tiểu Uyển nhẹ nhàng phủi đi lớp bụi tích tụ trên bề mặt rương áo bằng da thật, bụi bay tứ tán, lộ ra hoa văn tinh xảo được đóng dấu nóng, là một bức tranh xuân cung mang tính gợi ý cực mạnh — người đàn ông quay lưng về phía khán giả, lộ ra hình xăm rồng hổ sống động như thật trên lưng, tuy không thấy mặt trước của người nhưng khí bá đạo dương cương của nam giới đã bộc phá ra khỏi bức tranh; người phụ nữ nửa nốt vai trần, áo đỏ vừa trút, đang cúi đầu làm bộ e ấp cởi dải lụa. Không cởi còn quyến rũ hơn cởi.

Tiểu Uyển ngắm nghía với vẻ rất hứng thú một hồi, sau đó mới dùng kìm vặn gãy chiếc khóa vòng — chìa khóa đã mất từ lâu — hai tay dồn lực hất mạnh nắp rương —

Một luồng hương thơm kỳ lạ ập thẳng vào mặt, Tiểu Uyển chỉ cảm thấy ớn lạnh cả người, nắp rương "phụp" một tiếng lại tự động sập xuống. Mọi người không kìm được, đồng thanh phát ra một tiếng hô nhẹ.

Tiểu Uyển ngơ ngác nhìn Triệu ma ma một cái, cười cười nói: "Ngại quá, nhấc không vững tay."

Định thần lại, mở rương ra lần nữa, đập vào mắt là sự rực rỡ lộng lẫy, lấp lánh chói lọi, lớp lớp áo gấm váy thêu nằm yên tĩnh dưới đáy rương, không hề vì năm tháng lâu đời mà phai sắc.

Tiểu Uyển lập tức rấn rấn nước mắt, lúc nào cũng vậy, mỗi khi thấy những bộ y phục diễn xuất quá đỗi tinh xảo rực rỡ, cô đều từ đáy lòng cảm động, như thể vừa xem xong một bộ phim sến cẩm cảm động đến rơi lệ. Tín điều cuộc sống của cô là: Không có thứ gì khiến người ta choáng ngợp hơn y phục diễn xuất. Đó không chỉ là màu sắc, là kim chỉ, là gấm vóc, là cắt may, mà còn là phong cốt, là vận vị, là âm nhạc, là câu chuyện.

Say đắm trong bóng lụa hương sa, cô sẽ vô thức đánh mất chính mình, trở nên nhạy cảm u thương, khác hẳn với ngày thường. Nói đây là thiên phú của một nghệ sĩ thì thà nói là sự đa sầu cảm của thiếu nữ còn thỏa đáng hơn.

Mọi người không kìm được ùa lên trước để nhìn rõ hơn. Tiểu Uyển cầm lấy một chiếc áo tay lửng ở lớp trên cùng, tiện tay mở ra, chợt một trận gió thổi qua, chỉ nghe "tách" một tiếng, dây đàn nhị của người đàn sư mù đã đứt.

Tiểu Uyển sửng sốt ngoảnh đầu, vừa vặn bắt gặp đôi mắt đục ngầu của người mù đang thẳng tắp "trừng" cô, nét mặt đầy kinh ngạc lẫn nghi ngờ hỏi: "Các người thấy cái gì rồi?"

"Chẳng thấy gì cả." Tiểu Uyển đáp.

Người mù không tin nghiêng tai, ngưng thần hỏi lại: "Các người thật sự không thấy gì sao?"

Tiểu Uyển cười: "Tôi không thấy, lẽ nào ông 'thấy' cái gì rồi sao?"

Không ngờ người mù không nói một lời, đột nhiên đá văng chiếc ghế đứng dậy, ôm lấy chiếc đàn nhị quay người bước đi, dáng vẻ đó như thể đã nhìn thấy điều gì cực kỳ đáng sợ vậy.

Tiểu Uyển vừa kinh vừa ngơ ngác, hỏi mọi người xung quanh: "Các người có thấy không? Các người có thấy cái gì không?"

Lời còn chưa dứt, trên nóc nhà một tiếng sét lớn nổ tung, cơn mưa tích tụ suốt cả buổi sáng đột nhiên trút xuống như trút nước, tựa như ngàn quân muôn mã cuồn cuộn kéo đến, cuộn tròn trời đất, khí thế đáng sợ.

Căn phòng chợt mát rượi hẳn lên, mọi người nhìn nhau ngơ ngác, đều cảm thấy trong lòng trĩu nặng, toàn thân phát lạnh.

Một lúc lâu sau, Triệu ma ma ấp úng nói: "Lẽ nào là Mai..." Lời chưa ra khỏi miệng đã bị sự kinh hoàng trong mắt mọi người chặn lại, cảnh giác ngoái nhìn bốn phía như muốn tìm ai đó trong góc phòng vậy. Nói là thấy cái gì thì đúng là chẳng thấy gì cả; nói là không thấy thì lại phân minh cảm nhận được có chuyện gì đó đã xảy ra. Người ta đều nói người mù thì trong lòng sáng suốt nhất, thầy đàn nhị là người già dặn thận trọng, không đời nào vô duyên vô cớ hù dọa người khác. Ông ấy nói thấy cái gì thì nhất định là đã thấy cái gì rồi.

Tiểu Uyển vẫn gặng hỏi: "Mai? Có phải là Mai Anh không? Các người thật sự thấy ma rồi sao? Thấy Nhược Mai Anh rồi?"

Như để đáp lại lời hỏi của cô, đột nhiên lại một đợt tiếng sét lăn qua mái nhà, Triệu ma ma không chịu nổi nữa, "Á" lên một tiếng, đuổi theo gót chân người mù quay người chạy biến, bím tóc cứng đờ vạch ra một đường cong kỳ lạ trong không trung, trong chớp mắt đã biến mất ngoài cửa lớn.

Những người còn lại cũng ùa nhau giải tán, để lại Tiểu Uyển đứng trước rương áo mở rộng, say đắm giữa rương phấn nị bụi mờ, chỉ thấy kỳ lạ không sao tả xiết.

Đó là một bộ "Vân Đài Y" kiểu mới được pha trộn sáng tạo giữa đặc điểm của "Nữ Bội" và "Cổ Trang", lụa nhăn, áo cài khuy giữa, trên là áo ngắn màu xanh nhạt, dưới là váy eo màu vàng tơ, bên ngoài khoác vân khiên cổ đứng buộc dây gió, viền áo rộng tay kèm thủy tụ, toàn thân dùng chỉ kim phẳng thêu ra họa tiết vân che trăng — cũng khác với kiểu hình "Hoa Cành" thông thường, họa tiết hai bên áo cài khuy không đối xứng mà hòa làm một thể, hợp thành một bức tranh, độ tinh xảo của tay nghề, sự linh hoạt của tâm trí có thể gọi là khéo đoạt trời công.

Bên cạnh có một chiếc rương nhỏ đựng mũ mão trang sức, mở ra thì thấy hoa đầu, hoa mặt, điểm thúy, đính đá, hạt bạc, bông tai, chuỗi hạt, trâm cài... không thiếu thứ gì. Ngọc trai đã hơi ngả vàng, trang sức bạc cũng không còn phát sáng, chỉ có kim cương là quyến rũ không giảm năm xưa, ngạo nghễ lấp lánh.

Tiểu Uyển gật đầu trầm trồ, rất rõ ràng, bộ hành đầu này xuất phát từ thiết kế độc quyền chứ không phải kế thừa bản cũ. Danh linh thành Bắc Kinh thời đó rất thích tự sáng tạo một phong cách riêng trên hành đầu của một số vở kịch cổ, khoe khoang cái mới, tranh kỳ khoe thắm. Trong đó đặc biệt là "Thị Mộng Y", "Hí Ba Y" trong vở "Lạc Thần", "Vũ Bàn Y", "Ly Cung Y" trong "Thái Chân Ngoại Truyện", "Thái Hoa Y" trong "Hằng Nga Bôn Nguyệt", "Mộc Lan Giáp" trong "Mộc Lan Tòng Quân" do Mai Lan Phương sáng tạo là được người đời xưng tụng nhất. Đây cũng tính là thiết kế trang phục sớm nhất. Chỉ tiếc là không biết bộ "Y phục rời hồn" này tên gốc nên gọi là gì? Lại vì sao sau này không thấy ai bắt chước, đến mức thất truyền?

Vừa xem, cô đã vô thức khoác toàn bộ trang phục trong ba lớp ngoài ba lớp lên người từ lúc nào không hay, chỉnh nhẹ dải lụa, phủi nhẹ áo gấm, đột nhiên không kìm được lòng mình, thủy tụ hất lên, làm một động tác thân đoạn, "Y y nha nha" mà cất tiếng hát:

"Chàng là trượng phu nón gọn áo nhẹ, thiếp là thiếu nữ váy thêu xe thơm, vừa khéo tài mạo xứng đôi. Mẹ ta hướng về đường Dương Đài, dựng lên một bức tường mưa mây cao ngất."

Chính là câu chuyện "Thiến Nữ Rời Hồn" đó: Tiểu thư quan lại Trương Thiến Nữ và thư sinh Vương Văn Cử từ nhỏ đã đính hôn, hai bên tình trong như đã, nhưng lại bị người mẹ tham phú phụ bần của Trương tiểu thư tàn nhẫn chia rẽ, Thiến Nữ vì thế bệnh nặng không dậy nổi, hồn rời khỏi xác, vào đêm trăng đuổi theo Vương sinh mà đi.

"Từ đây về sau chỉ hợp viết hận chia ly lên lá chuối, không cần bói mộng gieo cỏ thi, còn tâm trạng đâu mà châu vòng thúy quấn. Một chút chân tình này của ta hồn vía phiêu diêu, chàng đi rồi, chẳng rời xa trước sau xung quanh. Sát cánh theo Tư Mã đề cầu, cũng không trông mong bốn ngựa xe cao hiển đạt vinh hoa. Chẳng tranh đem Quỳnh Cơ ruồng bỏ, đợi đến lúc Tấn Tử Gao tới nơi, sớm đã phụ lòng loan phụng giao hòa dưới hoa bích đào."

Càng hát càng múa, dần dần nhập kịch, Tiểu Uyển chỉ thấy tình không kìm được, bước chân dưới đà ngày càng thướt tha uyển chuyển, thân hình cũng ngày càng nhẹ nhàng linh động, đem đoạn Thiến Nữ rời hồn đêm trăng đuổi theo người yêu hát đến mức uyển chuyển trầm bổng, đoạn trường tha thướt. Tiếng gió tiếng mưa đều làm tiếng đệm cho cô, không cảm thấy chói tai mà chỉ trợ hứng mà thôi —

"Đào thong thả trên đê cát, cỏ sa đới sương trơn. Rủ ướt váy Tương lụa phỉ thúy, bằng bao nhiêu rêu xanh sương lạnh tất lăng ba. Nhìn trên sông chiều đến đẹp như tranh, thưởng thức vò nước sóng sánh trời trên nước dưới, như một mảnh ngọc bích không vết tì. Ngươi nhìn kìa đầm xa cò lẻ ráng chiều rơi, cành khô dây mục quạ chiều. Trợ lực tiếng sáo dài từ đâu cất lên, tiếng ca vang, tiếng mái chèo chèo ầm ĩ."

Chầm chậm quay người, nhẹ nhàng ngoảnh đầu, buông dài thủy tụ, chỉ nghe "Ái chà" một tiếng, thì ra là đầu tay áo đã đánh trúng một thanh niên đi tới đối diện.

Tiểu Uyển vẫn chưa nhận ra, ánh mắt khẽ đưa, hai tay chồng lên eo hạ người làm một lễ vạn phúc, vẫn nén giọng eo ẻo nói: "Vị kia trên thuyền tiếng đàn vang lên, há chẳng phải là Vương sinh?"

Người thanh niên đó cũng nhanh trí, lập tức nương theo tình thế, đáp lại bằng một lễ chắp tay, trả lời: "Tiểu sinh không họ Vương, mà là họ Trương, tên Chi Dã, Chi trong chi hồ giảdã, Dã trong chi hồ giảdã, là nhà báo của tòa soạn báo vậy."

Trương Chi Dã? Nhà báo tòa soạn? Tiểu Uyển ngẩn ra, sao lại không đúng với lời thoại?

Lời thoại? Lại ngẩn ra lần nữa, bản thân từ khi nào lại thuộc lời thoại điệu hát của "Thiến Nữ Rời Hồn", mà lại giả kịch làm thật đi tán tỉnh một thằng nhóc lạ mặt? Hơn thế nữa, là thanh niên đó trong tay lại còn cầm một chiếc máy ảnh đang ra sức chụp.

Sự kinh ngạc này khiến cả người cô tỉnh táo lại, không khỏi xấu hổ đến đỏ bừng mặt, kẻ ác thói mắng trước mà gắt lên: "Nhà báo thì làm sao? Nhà báo thì có thể im hơi lặng tiếng rình mò chụp ảnh sao? Thật là vô lễ!" Không thèm giải thích, đẩy người thanh niên đó ra ngoài cửa, "Bốp" một tiếng đóng chặt cửa lớn, trong lòng đập "thình thịch" loạn nhịp, vừa kinh vừa ngơ ngác, ơ, sao tự nhiên mình lại biết hát kịch thế này? Ngay cả bộ pháp trên đài cũng không thầy tự thông. Lẽ nào thật sự là "Đọc thuộc ba trăm bài thơ Đường, không biết làm thơ cũng biết ngâm"?

Qua một lúc, cô lén nhìn ra ngoài một cái, lại thấy người thanh niên đó vẫn ngơ ngác đứng trong màn mưa, bị ướt như chuột lột mà không biết tránh né. Tiểu Uyển không nỡ lòng nào, lúc này mới phát hiện chiếc ô của người đó vẫn đang để bên cạnh cửa, không khỏi mỉm cười — mở cửa ra, đưa qua: "Này, ô của anh."

Người thanh niên mừng rỡ, không chịu nhận ô mà lại lách người chui vào cửa, nở nụ cười cầu hòa nói: "Mưa lớn quá, cho tôi trú nhờ một chút được không?"

"Được chứ, sao lại không? Nhưng mà, rốt cuộc anh là ai vậy? Sao lại chạy đến đoàn nghệ thuật của chúng tôi? Bảo vệ không chặn anh lại sao?"

Người thanh niên lấy thẻ làm việc ra, nói lại lần nữa: "Tôi là Trương Chi Dã, đây là thẻ nhà báo của tôi, tôi đến để phỏng vấn. Này, cô đừng chỉ lo tra hỏi tôi, cô vẫn chưa nói cho tôi biết cô tên là gì đâu đấy?"

"Thủy Tiểu Uyển." Thấy Trương Chi Dã nhếch môi, cô lập tức tranh lời: "Anh nghe cho rõ nhé, không phải cái bát Thủy Uyển, mà là Uyển trong uyển chuyển linh hoạt."

"Thủy Tiểu Uyển, tên hay lắm."

"Không hay bằng Chi Dã của anh đâu." Tiểu Uyển cười, "Anh là nhà báo, đến đoàn nghệ thuật chúng tôi phỏng vấn ai thế?"

"Triệu Tự Hòa ma ma."

"Ma ma kế toán?" Tiểu Uyển cực kỳ tò mò, "Phỏng vấn ma ma kế toán làm gì? Bà ấy là anh hùng hay là người nổi tiếng?"

"Đều không phải. Bà ấy là Tự Sơ Nữ duy nhất ở thành Bắc Kinh."

"Tự Sơ Nữ? Tự Sơ Nữ là cái gì?"

"Cô là người trong đoàn nghệ thuật này mà không biết ma ma là Tự Sơ Nữ sao?"

"Không biết." Tiểu Uyển ngại ngùng cười: "Chưa ai nói với tôi cả."

Trương Chi Dã cũng cười, hoàn toàn bị thu hút bởi cô thiếu nữ kiều diễm hoạt bát, lúc giận lúc cười trước mắt. Vừa rồi lúc anh mới vào cửa lớn đã nghe thấy một đợt tiếng hát nhỏ như tơ rái, không kìm được nương theo tiếng hát tìm đến, vừa vặn nhìn thấy một thiếu nữ tuổi trăng tròn mặc kịch phục đang vừa hát vừa múa, vóc dáng thần thái hoàn toàn không giống người thời nay, lúc đó anh đã ngẩn ngơ, một thời gian không biết hôm nay là năm nào, bản thân đang ở đâu. Cho đến sau này bị tay áo đánh trúng mặt, rồi lại cùng thiếu nữ này trêu đùa đối đáp, đang thấy thú vị thì cô gái đột nhiên đổi sắc mặt đẩy anh ra ngoài cửa, không khỏi trong lòng hẫng hẫng như mất mát thứ gì. Đang thất vọng thì cô gái lại đổi lại sắc mặt tươi cười hớn hở mời anh vào trú mưa, càng làm cho anh cảm thấy hiếm có — tuy chỉ mới ngắn ngủi vài phút nhưng đã xảy ra vô số câu chuyện thăng trầm rồi, khiến anh có một sự tò mò và cảm động khó tả đối với cô thiếu nữ này, chỉ muốn ở lại cùng cô thêm một lúc, trò chuyện thêm vài câu. Thấy cô hỏi về Tự Sơ Nữ, anh liền lập tức không chút giấu giếm mà đem những gì mình biết trút sạch ra —

"Tự Sơ Nữ là một nhóm người đặc biệt ở Quảng Đông và khu vực đồng bằng sông Châu Giang trước thời giải phóng. Họ phần lớn đến từ các gia đình nghèo khổ, hoặc là những phụ nữ gặp trắc trở trên đường hôn nhân. Để biểu thị cả đời không lấy chồng, họ sẽ búi tóc lên, thông qua một loại nghi thức công khai tuyên bố bản thân làm Tự Sơ Nữ. Một khi đã làm Tự Sơ Nữ thì không được phép có người đàn ông nào tơ tưởng đến họ nữa, nếu không sẽ bị người đời khinh bỉ. Hiện tượng Tự Sơ Nữ sau khi giải phóng ngày càng tuyệt tích, chỉ có một bộ phận nhỏ còn tồn tại ở một số khu vực thuộc đồng bằng sông Châu Giang, ví dụ như Quán Âm Đường ở Triệu Khánh, trước giải phóng chỉ riêng nơi này đã có mấy trăm Tự Sơ Nữ sinh sống, mãi cho đến sau giải phóng, chính phủ tôn trọng lựa chọn cá nhân của họ, vẫn để họ tiếp tục sống trong đường, trải qua những ngày tháng ăn chay niệm Phật, tự lực cánh sinh. Nói cách khác, làm Tự Sơ Nữ có vài đặc điểm quan trọng: không kết hôn, ăn chay, để bím tóc."

Tiểu Uyển ngửa đầu suy nghĩ một chút rồi cười lên, nói như vậy thì ma ma kế toán đúng là một "Tự Sơ Nữ" chuẩn mực. Chỉ có điều, bản thân cô từ nhỏ quen biết bà đến nay vẫn luôn thấy bà kéo theo chiếc bím tóc dài nửa xám nửa trắng, cũng biết bà chưa từng kết hôn, nhưng chưa từng nghĩ đến chuyện hỏi tại sao lại như vậy. Đại đễ chuyện đời đều như thế này, đối với một việc không hợp lý hoặc một người không bình thường mà nhìn lâu rồi thì cũng thành quen mắt, coi như bình thường, chẳng còn nghĩ đến chuyện truy cứu ngọn nguồn. Nếu không nhờ cái anh Chi Dã này nhắc tới, cô đúng là không cảm thấy Triệu ma ma có điểm gì kỳ lạ.

"Nhưng mà, ma ma mới chỉ có hơn năm mươi tuổi thôi nhé, bà ấy không thể nào xuất gia từ trước thời giải phóng được?"

Trương Chi Dã cười: "Tự Sơ Nữ không phải là ni cô, đó cũng không gọi là xuất gia."

"Dù sao thì cũng như nhau cả thôi."

"Khác nhau nhiều lắm chứ. Ni cô là phải cạo trọc đầu, còn Tự Sơ Nữ thì phải giữ lại một chiếc bím tóc lớn, hơn nữa không cần hoàn tục cũng có thể ra ngoài xã hội làm việc, không nhất thiết phải chết dí trong am ni cô." Trương Chi Dã nói, "Trước khi đến, chúng tôi đã tiến hành một số điều tra cơ bản về thân thế của Triệu Tự Hòa ma ma, biết được bà ấy là một đứa trẻ bị bỏ rơi, đầu thời kỳ giải phóng được một bà lão Tự Sơ Nữ nhận nuôi và lớn lên ở Quán Âm Đường, sau đó cứ thế tự nhiên làm Tự Sơ Nữ."

"Là như vậy sao?" Tiểu Uyển cúi đầu xuống, "Thì ra thân thế của ma ma lại đáng thương như vậy. Tôi chưa từng nghĩ tới, một câu chuyện truyền kỳ như thế lại xảy ra ngay bên cạnh mình."

"Bên cạnh cô mà còn thiếu câu chuyện sao? Trên đài dưới đài, trong kịch ngoài đời, đâu đâu cũng có. Hơn nữa, cuộc sống của một cô gái xinh đẹp lúc nào cũng muôn màu muôn vẻ."

Tiểu Uyển đỏ mặt, lườm một cái thật dữ: "Đúng là nhà báo, dẻo miệng!"

Tiếng sét từng hồi dồn dập, như thể đang truy đuổi thứ gì đó, thề phải bổ nát dưới lưỡi đao mới thôi. Tiểu Uyển ôm lấy bờ vai, đột nhiên rùng mình một cái. Trương Chi Dã lập tức hỏi: "Cô thấy lạnh sao?"

"Có một chút..." Tiểu Uyển nói đến một nửa đột nhiên dừng lại, phát hiện bản thân vẫn đang khoác bộ kịch phục đó, áo gấm váy thêu, lớp lớp mặc mấy tầng, lại đang giữa mùa hè, tuy rằng có mưa nhưng kêu lạnh thì cũng quá đỗi làm nị, lại giống như nũng nịu rồi.

Trương Chi Dã gãi gãi đầu, cũng có chút lúng túng. Thông thường trong tình huống này, nếu nữ chính thừa nhận lạnh thì hành động tiếp theo của nam chính nên là cởi áo tặng người. Nhưng trên người anh chỉ có một chiếc áo sơ mi, mà lại còn bị mưa làm ướt nhẹp, cởi? Làm ơn đi!

Nhất thời cả hai người đều không nói gì, chỉ có tiếng kịch khúc hòa lẫn trong mưa rơi rả rích kéo đến.

"Nhớ thương bệnh tương tư nhất, như rượu say đắm giấc xuân. Quanh tuyết tạnh ngõ hoa dương, thừa gió đông tây lầu yến. Bỏ rơi gã tuổi trẻ ta, phụ lòng những ngày thiều hoa này. Sớm đã sầu chia ly thêm vương vấn, lại sá gì cảnh vật xơ xác. Lòng sầu giật mình một tiếng chim hót, số hẩm hiu theo một mùa xuân đã qua, hương hồn đuổi theo một cánh hoa bay..."

Tiểu Uyển thẫn thờ nghe một lúc, khen ngợi: "Đúng là khúc hay, lời đẹp, điệu đẹp, y phục diễn xuất cũng đẹp."

Trương Chi Dã ngẩn ra một hồi: "Cô nói khúc vừa rồi cô hát sao?"

"Tôi đâu có không khiêm tốn đến thế?" Tiểu Uyển cười, dùng cằm hất ra ngoài cửa, "Anh nghe kìa, không biết tổ nào đang mở băng ghi âm, đây là khúc kịch trong 'Thiến Nữ Rời Hồn', màn ba, đoạn Trương Thiến Nữ trong lúc bệnh tật nhớ Vương sinh."

"Vậy sao? Sao tôi lại không nghe thấy?"

"Tiếng lớn thế này mà anh không nghe thấy sao?" Tiểu Uyển đang tính trêu chọc thì điện thoại của Trương Chi Dã vang lên, tuy không nghe được âm thanh của đối phương nhưng nét mặt giọng điệu của Trương Chi Dã bộc lộ ra đây phân minh là một người phụ nữ, hoặc chính là bạn gái của anh.

Tiểu Uyển né tránh đứng dậy đi ra cạnh cửa, phát hiện mưa đã nhỏ đi nhiều, cô xòe tay hứng vài giọt mưa, đối diện với bầu trời tự ngôn tự ngữ: "Mùa hè là như thế đấy, tiếng sét lớn nhưng nước mưa ít, dừng nhanh thật."

Trương Chi Dã tắt máy, nghe thấy giọng điệu của Tiểu Uyển có ý thúc giục, đành phải nói: "Cảm ơn cô đã cho tôi trú nhờ dưới mái hiên, tôi phải đi rồi, còn phải đi phỏng vấn Triệu Tự Hòa nữa."

Tiểu Uyển thản nhiên đáp: "Đi thong thả." Rồi kính tự đi tới cởi y phục ra ba hai cái xếp vào trong rương. Cũng lạ thật, mưa vừa tạnh, mặt trời còn chưa ngoi đầu ra lại nhưng trên người cô đã không còn cảm thấy lạnh nữa.