Trong độc thoại đầu tiên của Hamlet, chàng nhắc đến người cha quá cố rằng "mới chết được hai tháng—thậm chí chưa tới, chưa đầy hai tháng." Chàng tiếp tục nói về tình yêu giữa cha và mẹ mình, rồi cất lời (i. ii. 145):

mà chỉ trong vòng một tháng—

Ta đừng nghĩ đến nữa—Sự yếu đuối, tên ngươi là đàn bà!

Chỉ một tháng ngắn ngủi, trước khi mòn cả giày dép

Mà bà dùng để tiễn đưa thi hài người cha tội nghiệp của ta,

Tựa như nàng Niobe đầm đìa nước mắt, thế mà bà, chính là bà—

Ôi Chúa ơi! đến một con thú vốn không có lý trí,

Cũng còn biết tang chế lâu hơn thế—lại đi lấy chú của ta.

Từ đây, người ta thường mặc nhiên cho rằng vào thời điểm này—lúc vở kịch bắt đầu—mẹ của Hamlet đã tái giá được vỏn vẹn chưa đầy một tháng.

Tuy nhiên, giả thuyết này nảy sinh những điểm khó hiểu, dù tôi chưa thấy ai đề cập đến. Tại sao hồn ma lại phải đợi gần một tháng kể từ ngày cưới mới xuất hiện? Tại sao nhà vua lại đợi gần một tháng mới xuất hiện trước công chúng lần đầu, như ông rõ ràng đã làm trong cảnh này? Và tại sao Laertes lại đợi gần một tháng kể từ lễ đăng quang mới xin phép trở lại Pháp (i. ii. 53)?

Về điều này, có thể đáp rằng lễ cưới và lễ đăng quang cách nhau vài tuần; rằng trong khi sự kiện trước diễn ra gần một tháng trước thời điểm của cảnh này, thì sự kiện sau vừa mới diễn ra; và điều mà hồn ma không thể chịu đựng nổi không phải chỉ là đám cưới, mà là việc một kẻ sát nhân loạn luân lên ngôi vua. Nhưng bất kỳ ai đọc kỹ lời thoại của nhà vua ở phần đầu cảnh này chắc chắn sẽ kết luận rằng đám cưới vừa mới được cử hành, và đồng thời, nó cũng gắn liền với việc Claudius lên ngôi. Gertrude được mô tả là "người đồng sở hữu vương quyền" của đất nước, và nhà vua cho biết các lãnh chúa đã đồng thuận với cuộc hôn nhân chứ không hề đả động gì riêng đến việc bầu cử ông ta.

Lời giải cho điểm rắc rối này nằm ở những câu thơ được trích dẫn ở trên. Đám cưới diễn ra trong vòng một tháng, không phải sau cái chết của cha Hamlet, mà là sau đám tang. Điều này làm cho mọi thứ trở nên sáng tỏ. Cái chết đã xảy ra từ gần hai tháng trước. Đám tang không diễn ra ngay sau đó, mà (giả sử) là hai tuần hoặc ba tuần sau. Và lễ cưới cùng lễ đăng quang, diễn ra chưa đầy một tháng sau đám tang, vừa mới được cử hành xong. Nhờ đó, hồn ma hoàn toàn không phải chờ đợi gì cả; nhà vua và Laertes cũng vậy.

Theo giả thuyết này, suy ra bài độc thoại đầy đau đớn của Hamlet không phải được thốt lên gần một tháng sau đám cưới đã khiến chàng kinh hãi, mà là diễn ra ngay sau đó không lâu (dù có lẽ chàng đã phần nào đoán trước được chuyện gì sắp xảy ra). Và từ giả thuyết này, chúng ta cũng có được lời giải thích phần nào cho hai rắc rối khác. (a) Khi Horatio bước vào cuối bài độc thoại và chào Hamlet, rõ ràng là anh và Hamlet gần đây không hề gặp nhau ở Elsinore. Thế mà Horatio lại đến Elsinore để dự đám tang (i. ii. 176). Giờ đây, ngay cả khi đám tang diễn ra cách đó chừng ba tuần, thật có vẻ hơi lạ lùng khi Hamlet, dù chìm đắm trong đau khổ và xa lánh triều đình, lại không hề gặp Horatio; nhưng nếu đám tang diễn ra từ khoảng bảy tuần trước, thì rắc rối ấy lại càng lớn hơn nhiều. (b) Chúng ta được nghe kể hai lần rằng Hamlet "gần đây" vẫn luôn tìm kiếm sự bầu bạn của Ophelia và bày tỏ tình yêu với nàng (i. iii. 91, 99). Theo cách nhìn thông thường về niên đại, tôi vẫn luôn thấy khá khó khăn (dù tất nhiên không phải là bất khả thi) để hiểu được điều này, nếu xét đến tâm trạng mà cuộc hôn nhân của mẹ gây ra cho chàng, đặc biệt là cú sốc dường như đã giáng vào niềm tin của chàng đối với phụ nữ. Nhưng nếu đám cưới vừa mới được cử hành thì cụm từ "gần đây" tự nhiên sẽ chỉ về khoảng thời gian trước đó. Khoảng thời gian này có lẽ là sau cái chết của cha Hamlet, nhưng cũng không quá khó để tưởng tượng rằng Hamlet có thể đã tìm kiếm sự khuây khỏa cho nỗi đau buồn thuần túy thông qua tình yêu dành cho Ophelia.

Nhưng một câu hỏi khác lại nảy sinh ở đây: Liệu cụm từ "gần đây" có bao gồm, hoặc thậm chí hoàn toàn chỉ về khoảng thời gian trước cái chết của cha Hamlet hay không? Và tôi đoán rằng câu hỏi này sẽ nhận được câu trả lời phủ định từ tất cả mọi người, với lý do rằng Hamlet không có mặt ở triều đình mà đang ở Wittenberg khi cha chàng qua đời. Tôi sẽ bàn về ý tưởng này trong một ghi chú riêng, và ở đây chỉ xin nói thêm rằng, dù hoàn toàn có thể Shakespeare chưa bao giờ hình dung rõ ràng về bất kỳ vấn đề nào trong số này, và do đó tạo ra những rắc rối không đáng kể ấy, chúng ta không nên vội vã kết luận điều đó mà không qua xem xét kỹ lưỡng.

CÁC CHÚ THÍCH:

Về bản chất, điều này không có khả năng xảy ra, và lại càng khó xảy ra hơn bởi vì trong bản Q1, bức thư của Hamlet gửi cho Ophelia (vốn phải được viết trước khi vở kịch bắt đầu) được ký tên là "Kính thư, Hoàng tử Hamlet, kẻ bất hạnh nhất đời." Từ "Bất hạnh" có thể dùng để chỉ một người tình không gặp may, nhưng nó nhiều khả năng cho thấy bức thư được viết sau cái chết của cha chàng.