Năm giờ chiều hôm sau, Tử tước Charny và Sebastian tới cổng Cung điện Tuileries. Nhờ vào danh tiếng của người anh trai, Isidore cùng cậu thiếu niên được cho qua vào sân giữa.

Chàng trai trẻ Gilbert vốn muốn đến ngôi nhà ở phố Honore nơi cha mình cư ngụ, nhưng người kia đã chỉ ra rằng vì ông là ngự y danh dự của Hoàng gia, rất có thể ông đang ở trong cung, nơi có thể biết được tin tức mới nhất về ông.

Trong khi một viên thị giả đi hỏi han, Sebastian ngồi xuống chiếc ghế trường kỷ còn Isidore thì đi đi lại lại trong phòng khách.

Mười phút sau, người này quay lại: Bá tước Charny đang ở cùng Hoàng hậu; Bác sĩ Gilbert vẫn bình an vô sự; ông được cho là đang ở cùng Nhà vua, với tư cách là một bác sĩ đang túc trực bên cạnh Đức Vua. Nếu quả thực như vậy, khi bước ra, ông sẽ được thông báo là có người đang đợi gặp mình.

Isidore rất xúc động khi chia tay cậu, vì niềm vui tìm lại được cha lại khiến nỗi đau mất đi người anh trai càng thêm nhức nhối.

Đúng lúc đó, cánh cửa mở ra và một người hầu gọi: "Có người tìm Tử tước Charny ở tư phòng của Hoàng hậu."

"Em hãy đợi anh," Isidore nói; "trừ khi cha em đến, hãy hứa với anh điều đó, Gilbert, vì anh đã cam đoan về em với bác sĩ."

"Vâng, trong lúc này xin nhận lời cảm ơn của em," Sebastian đáp lại, rồi ngồi lại chỗ cũ trên ghế trường kỷ khi vị Tử tước rời khỏi phòng cùng người gia nhân.

Cảm thấy yên lòng về số phận của cha và của chính mình, chắc chắn rằng thiện chí của mình sẽ khiến ông tha thứ cho chuyến đi này, cậu hồi tưởng về Cha Fortier và Pitou, suy ngẫm về những rắc rối mà việc cậu bỏ trốn và bức thư để lại sẽ gây ra cho mỗi người trong số họ.

Và một cách tự nhiên, theo dòng suy tưởng, cậu nghĩ đến những cánh rừng quanh nhà Pitou, nơi cậu đã bao lần đuổi theo bóng ma trong những giấc mơ của mình. Người đàn bà Áo Trắng mà cậu thường thấy trong những viễn cảnh, và chỉ một lần duy nhất trong đời thực, điều mà cậu tin là ở Rừng Satory, xuất hiện rồi lướt đi trong một cỗ xe tráng lệ do một cặp ngựa đang phi nước đại kéo.

Cậu nhớ lại cảm xúc sâu sắc mà cảnh tượng đó đã mang lại cho mình và chìm đắm một nửa vào những giấc mơ lần nữa, cậu lẩm bẩm:

"Mẹ mình?"

Vào khoảnh khắc này, một cánh cửa trên bức tường đối diện cậu mở ra. Một người phụ nữ xuất hiện. Sự xuất hiện này hòa hợp đến mức kỳ lạ với những gì diễn ra trong tâm tưởng cậu, khiến cậu giật mình khi thấy bóng ma của mình trở nên hữu hình. Ở người phụ nữ này vừa là ảo ảnh vừa là hiện thực—chính là quý bà mà cậu đã thấy ở Satory.

Cậu bật dậy như thể có một chiếc lò xo bật dưới chân mình.

Đôi môi cậu mím chặt, đôi mắt mở to, đồng tử giãn ra. Lồng ngực phập phồng của cậu cố gắng vô vọng để thốt lên một âm thanh.

Với vẻ uy nghi, kiêu kỳ và đầy khinh miệt, người phụ nữ lướt qua cậu mà không hề chú ý. Dù bên ngoài có vẻ bình thản, nhưng khuôn mặt nhợt nhạt, hàng lông mày cau lại cùng hơi thở rít lên đã tố cáo rằng bà đang trong cơn kích động thần kinh dữ dội.

Bà đi chéo qua phòng, mở một cánh cửa khác và bước vào hành lang.

Sebastian hiểu rằng nếu mình không nhanh chân thì bà sẽ trốn mất. Cậu vẫn còn vẻ lo sợ rằng đó là một hồn ma, nhưng rồi cậu lao theo bà, trước khi tà áo lụa của bà biến mất sau khúc quanh của tiền sảnh.

Nghe tiếng bước chân phía sau, bà bước đi nhanh hơn như thể sợ bị theo đuổi.

Cậu rảo bước nhanh nhất có thể, vì sợ hành lang tối tăm khiến cậu lạc mất bà. Điều này cũng khiến bà tăng tốc độ, nhưng bà đã ngoái nhìn lại.

Cậu thốt lên một tiếng reo vui vì đó rõ ràng chính là ảo ảnh của cậu.

Thấy chỉ là một cậu bé với đôi tay dang rộng và chẳng hiểu tại sao mình lại bị đuổi theo, quý bà vội vàng chạy xuống cầu thang. Nhưng bà vừa mới xuống đến một chiếu nghỉ thì Sebastian đã tới cuối hành lang, nơi cậu kêu lên:

"Thưa quý bà, ôi, thưa quý bà!"

Giọng nói này tạo nên một cảm giác kỳ lạ khắp người nghe; bà như bị một nỗi đau đánh trúng tim, một nỗi đau nửa phần là vui sướng, và từ trái tim, một cơn rùng mình lan truyền theo dòng máu khắp các mạch trong người bà.

Tuy nhiên, vì mọi chuyện đối với bà đều là một bí ẩn, bà tăng gấp đôi tốc độ, và cuộc chạy này tựa như một cuộc tháo chạy.

Họ đến chân cầu thang cùng một lúc.

Người phụ nữ lao ra sân. Một cỗ xe đang đợi bà, một người hầu đang giữ cánh cửa mở. Bà nhanh chóng bước vào và ngồi xuống.

Trước khi cánh cửa kịp đóng lại, Sebastian len vào giữa cửa và người đánh xe, nắm lấy gấu váy của bà, hôn một cách cuồng nhiệt và kêu lên:

"Ôi, thưa quý bà!"

Nhìn cậu bé xinh xắn đã khiến bà hoảng sợ lúc đầu, bà nói bằng giọng ngọt ngào hơn thường lệ, dù giọng vẫn còn run rẩy vì sợ hãi và xúc động:

"Này, cậu bé nhỏ, tại sao cháu lại chạy theo ta? Tại sao cháu lại gọi ta? Cháu muốn gì?"

"Cháu muốn nhìn thấy bà và hôn bà," đứa trẻ trả lời. "Cháu muốn gọi bà là 'Mẹ'," cậu bé thêm vào với giọng khẽ đến mức chỉ mình bà nghe được.

Bà thốt lên một tiếng kêu, ôm lấy cậu, và tiến lại gần cậu như thể vừa được mặc khải bất ngờ, đặt đôi môi nồng cháy của mình lên trán cậu. Sau đó, như thể sợ có ai đến cướp mất đứa trẻ mà bà vừa tìm thấy, bà kéo hẳn cậu vào trong xe, đẩy cậu sang phía bên kia, tự tay đóng cửa lại, hạ kính xuống để ra lệnh: "Đến số 9 phố Coq-Heron, lối vào xe ngựa đầu tiên tính từ phố Plastriere," rồi bà đóng cửa kính lại ngay lập tức.

Quay sang cậu bé, bà hỏi tên cậu.

"Sebastian ư? lại đây, Sebastian, lại đây, tựa vào trái tim mẹ."

Bà ngả người ra sau như sắp ngất đi, lẩm bẩm: "Cảm giác mới mẻ gì thế này? liệu đây có phải là điều người ta gọi là hạnh phúc?"

Suốt dọc đường đi chỉ là một nụ hôn dài của tình mẫu tử.

Bà đã tìm lại được đứa con này nhờ một phép màu, đứa trẻ mà người cha đã cướp khỏi tay bà trong một đêm kinh hoàng đầy đau khổ và nhục nhã; nó đã biến mất không dấu vết ngoại trừ những dấu chân kẻ bắt cóc trên tuyết; đứa trẻ này từng bị bà ghẻ lạnh cho đến khi bà nghe thấy tiếng khóc chào đời của nó, khoảnh khắc đó bà đã yêu thương nó; đứa trẻ này là kết quả của những lời cầu nguyện, những tiếng gọi, những lời van xin. Anh trai bà đã tìm kiếm nó vô vọng khắp các đại dương và lục địa. Mười lăm năm trời bà khao khát nó, và tuyệt vọng khi nghĩ rằng mình không bao giờ còn được nhìn thấy nó nữa; bà đã bắt đầu không còn nghĩ đến nó như một con người bằng xương bằng thịt mà chỉ như một linh hồn đáng trân trọng. Vậy mà giờ đây, nó đang ở đây, chạy và gọi bà, tự tìm kiếm bà, và gọi bà là "Mẹ!"

Nó gối đầu lên tim bà, ép sát vào ngực bà, yêu thương bà với tình con thảo dù chưa từng gặp mặt, cũng như bà yêu thương nó bằng tình mẫu tử thiêng liêng. Đôi môi thuần khiết của bà tìm lại tất cả những niềm vui của một cuộc đời đã mất trong nụ hôn đầu tiên dành cho con trai.

Phía trên đầu nhân loại là một Điều khác hơn là khoảng hư vô nơi các thiên thể xoay vần: trong cuộc sống có một Thứ khác ngoài sự ngẫu nhiên và định mệnh.

Sau mười bốn năm, bà được đưa trở lại ngôi nhà nơi cậu chào đời, đứa con của cuộc kết hợp giữa nhà thôi miên Gilbert và cô con gái của gia tộc Taverney, nạn nhân của ông ta. Ở đó cậu đã hít thở hơi thở đầu tiên của sự sống và cũng từ đó người cha đã đánh cắp cậu.

Nơi cư ngụ nhỏ bé này, do cố Nam tước Taverney mua lại, dùng làm chỗ ở cho con trai ông khi ông ta ghé thành phố, điều này hiếm khi xảy ra, và cho Andrea, khi bà ngủ lại trong thành.

Sau cuộc xung đột với Hoàng hậu, không thể chịu nổi việc phải gặp người phụ nữ đã yêu chồng mình, Andrea đã quyết định rời xa tình địch, người đã trút lên đầu bà sự trả thù cho mọi nỗi đau của cô ta, và đối với bà, những nỗi đau của Hoàng hậu, dù lớn lao đến đâu, vẫn luôn không thể sánh bằng những đau khổ của một người phụ nữ đang yêu.

Tất cả mọi sự dường như cùng hội tụ để làm cho buổi tối này trở nên hạnh phúc đối với cựu thị nữ của Hoàng hậu. Không gì có thể làm phiền bà. Thay vì một căn phòng trong cung điện nơi tường vách đều có tai mắt, bà đang được che chở đứa con của mình trong ngôi nhà nhỏ bé, tách biệt của chính mình.

Ngay khi vào trong phòng riêng với Sebastian, bà kéo cậu đến chiếc ghế dài, nơi tập trung ánh sáng từ cả những ngọn nến và lò sưởi.

"Ôi, con trai của mẹ, có thực là con không?" bà thốt lên với niềm vui vẫn còn run rẩy cùng chút nghi hoặc mơ hồ.

"Mẹ!" Sebastian thốt lên từ tận đáy lòng, tuôn trào như những giọt sương mát lành trên trái tim rực cháy và những huyết mạch đang sốt nóng của Andrea.

"Và cuộc gặp gỡ lại diễn ra ngay tại đây," bà nói, nhìn quanh với vẻ kinh hãi về phía căn phòng nơi cậu đã bị đánh cắp năm xưa.

"Ý mẹ là 'Ở đây' nghĩa là sao ạ?"

"Mười lăm năm trước, con yêu, con đã chào đời trong căn phòng này, và mẹ cảm tạ lòng nhân từ của Đấng Tối Cao đã đưa con trở về với mẹ một cách kỳ diệu."

"Vâng, thực sự là kỳ diệu," chàng trai trẻ nói, "vì nếu con không lo lắng cho cha con——"

Andrea nhắm mắt lại và ngả người ra sau, nỗi đau nhói lên trong lòng bà thật dữ dội.

"Nếu con không đơn độc khởi hành trong đêm, con đã chẳng lạc đường: và nếu vậy con đã không bị Lãnh chúa Isidore Charny nhận ra, người đã đề nghị giúp đỡ và đưa con đến Tuileries——"

Đôi mắt bà mở ra, trái tim bà rộng mở và ánh mắt bà cảm tạ thiên đường: vì chính việc Sebastian được đưa đến gặp bà bởi em trai của chồng mình càng làm tăng thêm tính kỳ diệu của phép màu này.

"Con đã không nhìn thấy mẹ đi ngang qua cung điện, và nếu không đi theo mẹ, có lẽ con đã chẳng bao giờ gọi mẹ là 'Mẹ!', một từ ngữ thật ngọt ngào và êm ái khi thốt lên."

Được nhắc nhở về niềm hạnh phúc của mình, bà lại ôm chầm lấy cậu và nói:

"Đúng vậy, con nói phải, con yêu; từ đó thật ngọt ngào: nhưng có lẽ còn một từ khác ngọt ngào và êm ái hơn; 'Con trai của mẹ!' từ mà mẹ nói với con khi ôm con vào lòng. Nhưng tóm lại," bà đột ngột nói, "không thể nào mọi thứ xung quanh chúng ta vẫn cứ bí ẩn mãi được. Con đã giải thích cách con đến đây, nhưng chưa giải thích làm sao con nhận ra mẹ và chạy theo mẹ, gọi mẹ là mẹ."

"Làm sao con biết được? Chính con cũng không biết nữa," Sebastian trả lời, nhìn bà với tình yêu không sao tả xiết. "Mẹ nói về những bí ẩn ư? Mọi thứ về mẹ và con đều là bí ẩn. Hãy nghe con, con sẽ kể cho mẹ nghe điều dường như là một phép lạ."

Andrea rướn người lại gần hơn.

"Đã mười năm kể từ khi con biết mẹ. Mẹ không hiểu đâu. Con thường có những giấc mơ mà cha con gọi là ảo giác."

Khi nhắc đến Gilbert, cái tên như một mũi thép lạnh lùng thốt ra từ đôi môi trẻ thơ, Andrea giật mình.

"Con đã thấy mẹ hai mươi lần rồi, thưa mẹ. Trong làng, khi đang chơi với những cậu bạn học khác, con đã đuổi theo mẹ khi mẹ lướt qua những cánh rừng và đuổi theo mẹ với những tiếng gọi vô vọng cho đến khi mẹ tan biến đi. Kiệt sức vì mệt mỏi, con ngã gục xuống tại chỗ, như thể chỉ có sự hiện diện của mẹ mới nâng đỡ được con."

Kiểu tồn tại thứ hai này, giấc mơ sống động này, quá giống với những gì chính bà, một người có khả năng cảm thụ tâm linh, đã trải nghiệm nên bà không thể không hiểu cậu.

"Tội nghiệp con yêu," bà nói khi siết chặt cậu hơn, "thù hận đã cố gắng chia rẽ chúng ta trong vô vọng. Thiên đường đã mang chúng ta lại gần nhau mà mẹ không hề hay biết. Kém hạnh phúc hơn con, mẹ chẳng thấy đứa con yêu dấu của mình trong cả giấc mơ lẫn thực tại. Tuy nhiên, khi mẹ đi ngang qua Căn phòng Xanh đó, mẹ cảm thấy một cơn rùng mình; khi mẹ nghe tiếng bước chân con phía sau, cảm giác chóng mặt làm tim và não mẹ rung lên; khi con gọi mẹ là 'Quý bà', mẹ suýt nữa đã dừng lại; khi con gọi mẹ là 'Mẹ!', mẹ gần như ngất đi; khi mẹ ôm con, mẹ đã tin."

"Mẹ của con," Sebastian lặp lại, như thể để an ủi bà vì đã không được nghe cái danh xưng đáng quý đó từ quá lâu.

"Đúng, là mẹ của con," nữ bá tước nói, với một niềm yêu thương dâng trào không thể tả xiết.

"Giờ chúng ta đã tìm thấy nhau," chàng trai trẻ nói, "và vì mẹ cũng thấy mãn nguyện và hạnh phúc với sự đoàn tụ này, chúng ta sẽ không xa nhau nữa, đúng không mẹ?"

Bà rùng mình: bà đang tận hưởng hiện tại mà quên đi quá khứ và hoàn toàn nhắm mắt trước tương lai.

"Mẹ sẽ cảm tạ con biết bao, chàng trai tội nghiệp của mẹ, nếu con có thể thực hiện được phép màu này!" bà thì thầm thở dài.

"Hãy để con lo; con sẽ làm được. Con không biết nguyên nhân nào khiến mẹ phải chia lìa cha con,"—Andrea tái mặt—"nhưng chúng sẽ bị xóa nhòa bởi nước mắt và những lời van xin của con, dù cho chúng có nghiêm trọng đến đâu đi nữa."

"Không bao giờ," nữ bá tước đáp, lắc đầu.

"Con nói cho mẹ biết cha con tôn thờ mẹ," Sebastian nói, cậu tin rằng người phụ nữ này đã sai lầm dựa trên cách cha cậu từng cấm cậu không bao giờ được nhắc đến tên bà.

Đôi tay đang nắm lấy tay cậu bé buông lỏng nhưng cậu không nhận ra điều này, vì cậu vẫn tiếp tục:

"Con sẽ chuẩn bị để cha đón tiếp mẹ; con sẽ kể cho cha nghe tất cả niềm hạnh phúc mà mẹ mang lại cho con; một ngày nào đó, con sẽ nắm tay mẹ và dẫn mẹ đến gặp cha, và nói: 'Thưa cha, đây là mẹ—cha nhìn xem, mẹ đẹp biết bao!'"

Đẩy Sebastian ra, bà bật dậy.

"Không bao giờ," bà lặp lại, trong khi cậu nhìn bà với đôi mắt kinh ngạc vì bà trông trắng bệch đến mức khiến cậu hoảng sợ. Lần này, giọng điệu của bà thể hiện sự đe dọa hơn là nỗi sợ hãi.

Bà lùi lại trên chiếc ghế dài; trên khuôn mặt đó, cậu đã nhìn thấy những đường nét cứng rắn mà Raphael thường vẽ cho những thiên thần đang giận dữ.

"Tại sao mẹ lại từ chối gặp cha con?" cậu gặng hỏi bằng giọng hờn dỗi.

Trước những lời này, tia chớp lóe lên như thể hai đám mây va chạm vào nhau.

"Tại sao ư? Con hỏi ta tại sao ư? Được thôi, con sẽ chẳng bao giờ biết được đâu."

"Nhưng con vẫn muốn biết tại sao," Sebastian kiên quyết nói.

"Vậy thì vì," Andrea nói, không thể kìm chế bản thân trước nọc độc của con rắn đang gặm nhấm trái tim mình, "vì cha của con là một kẻ đê tiện khốn nạn!"

Cậu nhảy dựng lên từ chiếc ghế trường kỷ và đứng trước mặt bà.

"Mẹ nói thế về cha con ư," cậu hét lên, "về Bác sĩ Gilbert, người đã nuôi nấng và dạy dỗ con, người bạn duy nhất mà con từng biết? Chắc chắn con đã nhầm lẫn rồi—bà không phải là mẹ của con!"

Bà ngăn cậu lại khi cậu lao về phía cửa.

"Đứng lại," bà nói, "con không thể biết, không nên hiểu và cũng không được phép phán xét."

"Không; nhưng con có thể cảm nhận, và con cảm thấy rằng con không còn yêu bà nữa."

Bà thét lên vì đau đớn.

Đồng thời, nỗi xúc động đang choáng ngợp tâm trí bà bị ngắt quãng bởi tiếng xe ngựa tiến đến trước cửa phố. Một cơn rùng mình chạy dọc sống lưng bà khiến cậu cũng run lên theo vì đồng cảm.

"Đợi đã, và im lặng," bà nói, khiến cậu phải phục tùng.

"Tôi phải thông báo là ai đến?" bà nghe thấy người gia nhân già hỏi ngoài tiền sảnh.

"Bá tước Charny; và hãy hỏi xem phu nhân có làm ơn tiếp tôi không?"

"Vào phòng này, đứa trẻ của mẹ," Andrea nói, "ông ấy không được phép nhìn thấy con—ông ấy không được biết con tồn tại!"

Bà đẩy cậu thiếu niên đang hoảng sợ vào căn phòng bên cạnh.

"Ở lại đây cho đến khi ông ấy đi, rồi mẹ sẽ kể cho—Không, không thể nói điều đó được? Mẹ sẽ yêu con đến mức con sẽ không bao giờ nghi ngờ việc mẹ chính là người mẹ yêu thương con."

Câu trả lời duy nhất của cậu là một tiếng rên rỉ.

Đúng lúc đó cửa mở ra và người hầu, tay cầm mũ, hoàn thành nhiệm vụ được giao.

"Mời Bá tước Charny vào," bà nói bằng giọng kiên định nhất có thể.

Khi ông già lui ra, vị quý tộc xuất hiện nơi ngưỡng cửa.