Đến 10 giờ tối, tôi vào giường cùng chồng. Và làm bộ cùng ngủ. Chồng tôi thì ngủ được ngay. Tắt đèn lên giường xong hầu như lập tức ngủ mê ngay. Cứ như là ý thức của anh nối dây điện chung với đèn ấy. Tuyệt thật. Hiếm người được thế. Người khổ sở vì mất ngủ vẫn nhiều hơn mà. Bố tôi là như thế. Ông luôn luôn than là không ngủ say được. Khó ngủ mà hễ có chút tiếng động gì đấy là mở mắt ran gay. Thế nhưng chồng tôi thì khác. Đã ngủ được rồi thì có chuyện gì cũng mặc, đến sáng mới thức dậy. Lúc mới kết hôn, tôi thường lấy làm lạ, vài lần đã thử xem làm cách nào để đánh thức anh ấy được. Lấy ống nhỏ giọt nhỏ nước lên mặt anh, hay lấy bút lông cạ lên đầu mũi anh. Thế mà anh ấy cũng chẳng thức giấc. Tôi cứ lì lợm làm tiếp thì cuối cùng anh mới ậm ừ vài tiếng khó chịu, thế thôi. Anh ấy cũng chẳng nằm mộng. Ít nhất thì cũng chẳng nhớ đã mộng thấy gì. Tất nhiên đã chẳng hề bị hôn mê gì ráo. Anh chỉ ngủ mê man, như con rùa dìm trong bùn. Thật tuyệt.

Tôi nằm rang chừng 10 phút, rồi len lén rời giường. Ra phòng khách, bật đèn sàn, rót brandy vào ly, ngồi lên sa-lông, nhấm nháp như liếm rượu, vừa đọc cuốn sách. Muốn thì đến tủ lấy bánh khô và sô-cô-la giấu sẵn ở đấy mà ăn. Suốt cho đến sáng. Sáng ra thì tôi gấp sách lại, pha cà phê uống. Rồi làm bánh mì kẹp ăn.

Ngày nào cũng lặp lại y như thế.

Tôi nhanh nhẹn thu xếp xong chuyện nhà để đọc sách suốt buổi sáng. Gần trưa thì gấp sách lại, làm cơm trưa cho chồng. Anh ấy đi làm lại trước 1 giờ trưa xong, tôi lên xe đến hồ tắm bơi lội. Từ hôm tôi bắt đầu ngủ không được thì ngày nào cũng bơi lội đủ 1 giờ. Chứ chỉ vận động 30 phút thì không đủ. Lúc bơi thì tôi tập trung ý thức vào chuyện bơi. Không nghĩ gì khác. Chỉ nghĩ đến chuyện cử động hữu hiệu, thở đúng quy tắc, có gặp ai quen hầu như cũng chẳng nói chuyện gì nhiều. Chỉ chào hỏi qua loa thôi. Có ai rủ đi đâu cũng thoái thác. Xin lỗi nhé, có chút việc cần phải về ngay đây. Tôi chẳng muốn dính dáng đến ai. Tôi không còn thì giờ để trò chuyện dông dài với ai cả. Chỉ muốn bơi cho đủ rồi về ngay để đọc sách. Tôi vì bổn phận mà đi mua sắm, làm thức ăn, quét dọn, chăm sóc con. Vì bổn phận mà làm tình với chồng. Quen đi rồi thì chẳng có gì khó cả. Chỉ đơn giản là cắt đứt liên hệ giữa thân thể và đầu óc là xong. Trong lúc thân thể tự ý cử động, đầu óc tôi phiêu lãng trong không gian của riêng mình. Chẳng suy nghĩ gì mà vẫn làm hết chuyện nhà, nuôi con, chăm sóc chồng. Từ khi bắt đầu mất ngủ, tôi nghĩ hiện thức là thứ sao mà dễ dàng quá. Thu vén hiện thực thì thật là đơn giản. Chỉ là hiện thực thôi chứ có gì đâu. Chỉ là chuyện làm trong nhà, là gia đình thôi. Giống như dùng một cái máy đơn giản, chỉ cần làm theo thứ tự một lượt cho nhớ là đủ, sau đó thì cứ lặp lại y hệt thôi. Bấm nút này, kép cần kia, thêm bớt mức độ, đóng nắp, chỉnh giờ. Chỉ cần lặp lại như thế là đủ.

Tất nhiên có lúc cũng có thay đổi. Mẹ chồng tôi đến chơi, cùng ăn bữa tối. Hay chủ nhật cùng chồng con đi sở thú chơi. Hay con bị tiêu chảy nặng… Thế nhưng, những chuyện như thế cũng không lay chuyển được tồn tại của tôi. Chỉ là những cơn gió vô thanh thoảng qua quanh mình tôi mà thôi. Tôi nói chuyện thiên hạ sự với mẹ chồng, làm cơm cho bốn người, chụp hình trước chuồng gấu, chườm ấm bụng cho con, cho nó uống thuốc… Chẳng ai để ý đến sự thay đổi nơi tôi. Chẳng ai để ý rằng tôi hoàn toàn không ngủ được, tôi đọc sách dài dài, tâm trí tôi ở đâu xa cách hiện thực hàng trăm năm hay hàng vạn cây số… Tôi có làm tròn bổn phần một các máy móc, xử trí sự việc hiện thực không một chút tình cảm hay ái tình nào, đi nữa; chồng, con và mẹ chồng tôi vẫn tiếp xúc với tôi hoàn toàn như thường lệ thôi. Có khi họ còn có vẻ thản nhiên đối với tôi hơn thường ngày nữa.

Cứ thế, một tuần trôi qua.

Đến lúc tình trạng tỉnh táo liên tục của tôi kéo dài sang tuần thức hai thì ngay cả tôi cũng đâm ra bất an. Nghĩ gì đi nữa cũng dị thường quá. Người ta thì phải ngủ, chứ có ai lại không ngủ. Ngày xưa, có lần tôi đã đọc đâu đó chuyện tra khảo không cho ngủ. Lối tra khảo của Đức Quốc Xã đấy. Nhốt người ta vào căn phòng chật hẹp, chiếu đèn sáng không ngừng bắt người ta mở mắt để không sao ngủ được, hay tạo ra tiếng ồn thật lớn, bắt nghe tạp âm liên tục để người ta đừng ngủ. Làm thế, người tù phát điên lên đến chết mất.

Tôi không nhớ là bao lâu thì người ta phát điên. 3, 4 ngày, có lẽ thế? Còn tôi thì đã mất ngủ đến hơn một tuần rồi. Dù gì đi nữa, cũng đã quá lâu. Vậy mà thân thể tôi vẫn không suy suyển chút nào. Có khi lại còn cảm thấy khỏe mạnh hơn bình thường nữa kia.

Một hôm, sau khi tắm vòi sen xong, tôi thử đứng trần truồng trước gương soi toàn thân. Tôi ngạc nhiên phát hiện đường nét thân thể mình hoan ca đầy nhựa sống. Tôi kiểm điểm khắp cả châu thân, từ đầu đến gót chân không sót một góc nào, nhưng không tìm thấy một tí thịt dư thừa, hay một nếp nhăng nào cả. Tất nhiên, thân thể tôi đã khác với thân hình thời thiếu nữ, thế nhưng làn da tôi căng đầy hơn nhiều, và trơn láng hơn. Tôi thử lấy ngón tay véo chỗ thịt bụng, thấy săn chắc, sức đàn hồi tuyệt diệu.

Và tôi để ý mình đẹp hơn mình tưởng. Như mình trẻ lại rất nhiều. Có bảo mới 24 tuổi chắc nghe cũng thông. Làn da trơn láng, mắt sáng ngời, môi mọng đầy, bóng tối nơi gò má (tôi ghét chỗ này nhất trên cơ thể mình) cũng không còn hiện rõ nữa. Tôi ngồi trước gương soi, ngắm mặt mình chăm chú suốt 30 phút. Ngắm từ nhiều góc độ khác nhau thật khách quan. Không lầm đâu được. Quả thật tôi đẹp hẳn ra.

Không biết chuyện gì xảy ra cho tôi thế nhỉ?

Tôi cũng đã thử nghĩ đến chuyện đi hỏi y sĩ. Có người y sĩ thân thiết đã chăm sóc sức khỏe tôi từ bé. Nhưng thử nghĩ xem y sĩ nghe tôi kể bệnh, sẽ biểu lộ phản ứng như thế nào, tôi lại lòng nặng trĩu. Ông ấy liệu có tin lời tôi kể không? Nghe nói không ngủ được suốt cả một tuần rồi, chắc ông sẽ nghi ngờ đầu óc tôi. Hoặc có khi chẩn đoán đơn giản là hỗn loạn thần kinh vì chứng mất ngủ, cho xong. Hoặc có thể là hoàn toàn tin lời tôi, mà gửi sang bệnh viện lớn nào đấy, bắt phải kiểm tra tường tận không chừng.

Rồi tôi sẽ ra sao?

Có lẽ sẽ bị giữ riết ở đó, bị đẩy tới chỗ này chỗ kia vòng vòng bắt thử thứ này thứ khác. Những não ba, tâm điện đồ, kiểm nước tiểu, kiểm máu, kiểm tâm lý, gì gì đấy. Tôi ngõ bộ không kham nổi mấy thứ đó. Chỉ muốn yên tĩnh đọc sách một mình. Muốn mỗi ngày bơi lội đủ một giờ. Và hơn hết, muốn có tự do. Đó mới là điều tôi muốn. Chứ không muốn vào bệnh viện. Mà vào bệnh viện rồi họ hiểu được gì cơ chứ? Cũng chỉ kiểm tra một núi chuyện, rồi lập nên một núi những giả thuyết thôi chứ gì. Tôi chẳng muốn bị tù hãm ở nơi như thế.

Một buổi chiều nọ, tôi đến thư viện, tìm đọc sách về giấc ngủ. Sách viết về giấc ngủ thì không nhiều mà cũng chẳng viết gì rõ ràng. Kết cuộc, họ chỉ muốn nói một điều: giấc ngủ là lúc thân thể nghỉ ngơi, chỉ có thế thôi. Giống như tắt máy xa hơi. Máy xe chạy tất nhiên phát sinh nhiệt, nhiệt tích tụ làm hư mòn. Vì thế phải có lúc cho máy nghỉ, thải nhiệt. Hạ hỏa. Tắt máy xa = giấc ngủ. Trong trường hợp con người, giấc ngủ là sự ngơi nghỉ của thân thể, đồng thời là sự nghỉ ngơi của tinh thần nữa. Con người nằm duỗi thân ra cho cơ bắp nghỉ ngơi, đồng thời nhắm mắt lại ngừng suy nghĩ. Dù vậy, suy nghĩ dư thừa vẫn phóng điện tự nhiên dưới hình thức giấc mộng.

Có cuốn sách viết một điều thú vị như thế này. Tác giả cho rằng: cả suy nghĩ lẫn động tác của thân thể con người không thể thoát ra khỏi khuynh hướng riêng biệt nhất định của mỗi cá nhân. Con người dần dần tạo ra khuynh hướng hành động và suy nghĩ riêng cho mình mà không hề biết; và một khi khuynh hướng ấy đã thành hình rồi thì không sao bỏ mất đi được, trừ phi có biến động gì kinh khủng lắm. Nghĩa là, con người bị giam chặt trong khuôn khổ khuynh hướng ấy mà sống tiếp. Và chính giấc ngủ cố gắng trung hòa độ nghiêng của khuynh hướng ấy, mà tác giả vì như kiểm mòn khác nhau của đế giày. Nghĩa là chính giấc ngủ mới điều chỉnh, sửa chữa sự thiên hướng ấy. Trong giấc ngủ, con người tự nhiên thư giãn những co bắp đã sử dụng một cách thiên vị, và chấn chỉnh lại mạch điện suy tư đã dùng, có phần nghiêng về bên này hay bên nọ. Con người giảm nhiệt nhờ thế. Đó là hành vi đã được lập trình sẵn trong hệ thống sinh học là con người đấy. Không ai là ngoại lệ được cả. Nếu thoát ra ngoài, thì mất đi chính cơ sở tồn tại của hiện hữu là con người. Tác giả ấy đã viết như thế.

Khuynh hướng à? Tôi suy nghĩ.

Từ chữ khuynh hướng, tôi nghĩ đến chuyện làm trong nhà. Những thao tác trong nhà mà tôi làm một cách máy móc không tình cảm gì cả ấy. Nấu ăn, đi chợ, giặt giũ, nuôi con, tất cả mọi thứ ấy đều không có gì ngoài khuynh hướng. Tôi nhắm mắt cũng làm được. Bởi chúng chỉ là khuynh hướng sẵn có rồi. Bật nút, kéo cần. Chỉ cần có thế là đủ cho hiện thực tiến hành. Thân thể cử động y hệt theo lệ thường, chỉ là khuynh hướng đó thôi. Cứ thế, tôi hao mòn dần theo khuynh hướng, giống như đế giày mòn khuyết dần một bên. Do đó, phải cần có giấc ngủ mỗi ngày để hạ hỏa, giảm nhiệt.

Có phải như thế chăng?

Tôi chăm chú đọc lại câu văn ấy một lần nữa. Rồi gật đầu. Đúng rồi, có lẽ thế thật.

Vậy thì, đời tôi là gì nhỉ? Tôi bị hao mòn theo khuynh hướng, rồi phải ngủ để chữa trị. Đời tôi hóa ra chỉ lặp đi lặp lại chừng đó thôi sao? Chẳng đi đến đâu cả à?

Tôi nhìn xuống bàn đọc sách mà lắc đầu.

Tôi nghĩ không cần ngủ. Cho là giả thử có phát điên lên, có vì không ngủ mà mất đi cơ sở tồn tại của sinh mệnh đi nữa, cũng đành. Chẳng sao. Dù gì đi nữa, tôi không muốn hao mòn vì khuynh hướng. Và nếu quả thật giấc ngủ đến định kỳ là để chữa trị cho sự hao mòn vì khuynh hướng, thì tôi chả cần đến thứ ấy. Không cần đâu. Cho dù thân thể tôi thế nào cũng phải tiêu phí cho khuynh hướng đi nữa, tinh thần tôi vẫn là của riêng tôi. Tôi giữ chặt lấy nó cho riêng mình tôi mà thôi. Không giao cho ai cả. Chẳng cần ai chữa trị. Tôi không ngủ.

Tôi rời thư viện trong quyết tâm ấy.