Lúc này đã bước sang tháng Mười hai và bãi cỏ bên ngoài cửa sổ bệnh viện chỉ còn trơ những mảng đất nâu khô cằn dưới vòm trời xám xịt. Trên đường cao tốc, những chiếc lốp xe có gắn đinh nghiến rào rạo lên mặt đường khô ráo, khách bộ hành vội vã rảo bước trên cầu đi bộ với cổ áo dựng đứng, mặt mũi ai nấy đều khó đăm đăm. Nhưng bên trong những bức tường bệnh viện, người người túm tụm lại gần nhau. Và trên chiếc bàn ở khoa điều trị có hai cây nến đánh dấu Chủ nhật thứ hai của mùa Vọng.

Harry dừng lại ở ngưỡng cửa. Ståle Aune đang ngồi trên giường, nhất định là vừa pha trò vì Beate Lønn sếp của Krimteknisk, tức Phòng Giám định Pháp y, vẫn còn cười ngặt nghẽo. Ngồi trong lòng cô là một đứa bé với đôi má hây hây đỏ đang mắt chữ O miệng chữ A nhìn Harry.

“Bạn thân mến!” Ståle khàn khàn nói khi trông thấy anh chàng thanh tra.

Harry bước vào phòng, cúi xuống trao cho Beate cái ôm và chìa tay về phía Ståle Aune.

“Trông ông khỏe hơn so với lần trước tôi gặp đấy,” Harry nói.

“Bác sĩ bảo tôi sẽ được ra viện trước lễ Giáng sinh,” Aune nói và lật bàn tay của Harry mà ông đang nắm lấy. “Móng vuốt trông gớm quá. Xảy ra chuyện gì vậy?”

Harry để ông quan sát bàn tay phải của anh. “Ngón giữa bị đứt rời và không thể nối lại được. Bác sĩ đã khâu phần gân ngón trỏ, các đầu dây thần kinh sẽ mọc thêm một milimet mỗi tháng và sẽ cố gắng nối lại với nhau. Có điều họ nói một bên ngón sẽ bị liệt đến hết đời.”

“Cái giá quả là đắt.”

“Không đâu,” Harry nói. “Chuyện nhỏ mà.”

Aune gật đầu.

“Anh đã biết khi nào thì vụ án được đưa ra xét xử chưa?” Beate hỏi, cô đứng dậy để đặt đứa bé vào xe nôi.

“Chưa,” Harry nói, nhìn những động tác thành thạo của cô chuyên gia pháp y.

“Luật sư bào chữa sẽ tìm cách để Lund-Helgesen được kết luận là kẻ mất trí,” Aune nói, ông thích dùng từ mất trí quen thuộc ấy, theo ý ông thì nó không chỉ miêu tả chính xác mà còn đầy chất thơ. “Mục tiêu đó chỉ có thể thất bại khi gặp phải một gã chuyên gia tâm lý còn dốt hơn cả tôi.”

“Phải đấy, kiểu gì hắn chẳng sống,” Beate nói, nghiêng đầu chỉnh lại chăn cho đứa bé.

“Nhưng sống như thế thì gọi gì là sống,” Aune làu bàu và với tay lấy chiếc cốc trên tủ đầu giường. “Càng nhiều tuổi, tôi càng nghiêng về quan điểm cái ác dù thế nào đi nữa vẫn cứ là cái ác, bất kể anh có mất trí hay không. Phàm là con người, hầu như ai cũng có thể bị cái ác chi phối, nhưng không thể lấy lý do đó ra để biện minh cho hành động của mình. Thực sự mà nói, những bệnh rối loạn nhân cách đang ẩn náu trong mỗi chúng ta, và chính những việc ta làm sẽ nói lên mức độ nặng nhẹ của bệnh. Ai chẳng biết trước pháp luật mọi người đều bình đẳng, nhưng điều đó nào có nghĩa lý gì khi mà trong cuộc sống vốn dĩ không tồn tại sự bình đẳng. Vào thời Cái chết Đen hoành hành, thủy thủ chỉ cần ho vài tiếng là lập tức bị ném xuống biển. Cũng phải thôi, vì công lý là con dao cùn, xét theo cả khía cạnh triết học lẫn khía cạnh pháp luật. Những gì chúng ta có chỉ là viễn cảnh bệnh tình tươi sáng hay đen tối mà thôi, các bạn thân mến ạ.”

“Dẫu thế nào,” Harry nói, cúi nhìn ngón giữa bị cụt vẫn còn quấn băng, “với trường hợp này, nó sẽ theo hắn đến hết đời.”

“Gì cơ?”

“Viễn cảnh bệnh tình đen tối ấy mà.”

Bầu không khí bỗng trở nên trầm lắng.

“Tôi đã kể chuyện tôi được mời lắp ngón tay giả chưa nhỉ?” Harry thông báo và huơ bàn tay phải. “Nhưng nói chung tôi thích giữ nguyên như thế này hơn. Bốn ngón. Bàn tay nhân vật hoạt hình.”

“Anh xử lý ngón tay cũ thế nào?”

“Định hiến cho khoa Giải phẫu, nhưng họ chẳng thèm. Vậy nên tôi sẽ đem nhồi bông rồi bày ở bàn làm việc, giống như Hagen với ngón tay út của gã người Nhật ấy. Ngón giữa giơ thẳng chắc là lời chào đúng chất Hole.”

Aune và Beate phá lên cười.

“Tình hình Oleg và Rakel thế nào rồi?” Beate hỏi.

“Tốt đến không ngờ,” Harry nói. “Họ mạnh mẽ ra phết.”

“Vậy còn Katrine Bratt?”

“Khá hơn rồi. Tuần trước tôi có ghé thăm cô ấy. Sang tháng Hai là cô ấy đi làm trở lại. Vẫn ở đơn vị cũ tại Bergen.”

“Thật ư? Cô nàng không vì phấn khởi quá mà suýt bắn chết người đấy chứ?”

“Nhầm rồi. Hóa ra trước giờ cô ấy vẫn mang theo bên mình khẩu súng không có đạn. Vì thế cô ấy mới dám siết cò gần hết cỡ như vậy. Đáng lẽ tôi phải nhận ra điều đó.”

“Là sao?”

“Khi chuyển công tác sang sở cảnh sát khác, sĩ quan cần nộp lại súng công vụ, sau đó nhận súng mới và hai hộp đạn. Trong ngăn kéo bàn của Katrine có hai hộp đạn còn nguyên chưa mở.”

Ai nấy đều lặng đi hồi lâu.

“Thật mừng là cô ấy đã khỏe lại,” Beate nói, vuốt tóc đứa con thơ.

“Phải,” Harry lơ đãng nói, và đột nhiên anh nhận ra đúng là như thế thật; cô thực sự có vẻ đang hồi phục. Khi anh đến thăm Katrine tại căn hộ của mẹ cô ở Bergen, cô vừa mới tắm xong sau cuốc chạy bộ dài hơi trên núi Sandviken. Tóc cô vẫn còn ướt, hai má đỏ hồng, mẹ cô pha trà tiếp khách và Katrine kể với anh chuyện vụ án của bố cô đã trở thành nỗi ám ảnh đối với cô như thế nào. Và cô xin lỗi vì đã kéo anh vào việc này. Nhưng anh thấy trong đôi mắt cô chẳng có vẻ gì là hối lỗi cả.

“Bác sĩ tâm thần điều trị cho tôi nói rằng tôi chỉ hơi cực đoan hơn những người khác một chút thôi.” Cô bật cười, sau đó nhún vai. “Nhưng tất cả với tôi đã kết thúc rồi. Việc đó đã cướp đi tuổi thơ của tôi. Giờ đây bố tôi đã được minh oan, tôi có thể sống tiếp cuộc đời của mình.”

“Cu li giấy tờ cho Đơn vị Phòng chống Tội phạm Tình dục ư?”

“Trước mắt cứ thế đã, rồi sẽ xét sau. Đến những chính trị gia hàng đầu còn có ngày tái xuất kia mà.”

Nói xong, cô đưa mắt về phía cửa sổ, nhìn ra vịnh. Hướng về Finnøy chăng. Khi rời đi, Harry biết rằng những tổn thương nằm lại ở nơi ấy, và sẽ mãi là như thế.

Anh cúi nhìn bàn tay mình. Aune nói phải; nếu mỗi đứa trẻ sinh ra là một phép màu hoàn hảo thì cuộc đời về cơ bản là quá trình tha hóa.

Một y tá xuất hiện ho mấy tiếng ở cửa. “Đến lúc chích vài mũi rồi đấy, Aune.”

“Ôi, làm ơn tha cho tôi đi bà chị.”

“Đã vào đây thì đừng nói chuyện tha.”

Ståle Aune thở dài đánh thượt. “Không hiểu điều gì tệ hơn? Tước đoạt cuộc sống của kẻ ham sống hay tước đoạt cái chết của kẻ muốn chết?”

Beate, y tá và Ståle cười vang, không ai nhận thấy Harry ngồi đó chột dạ giật mình.

Harry bước lên ngọn đồi dốc dẫn từ bệnh viện tới hồ Sognsvann. Nơi này không có nhiều người qua lại, chỉ có những đám tín đồ trung thành của cuộc dạo chơi ngày Chủ nhật đang tản bộ quanh hồ như thường lệ. Rakel đang đợi anh ở rào chắn.

Hai người trao nhau cái ôm và lặng lẽ sánh đôi. Tiết trời lạnh buốt, vầng dương mờ mịt lơ lửng trên bầu trời xanh nhạt. Đám lá khô lạo xạo và vỡ vụn dưới mỗi bước chân.

“Dạo này anh thành người mộng du rồi,” Harry nói.

“Vậy sao?”

“Ừ. Và chắc tình trạng này đã diễn ra một thời gian.”

“Cũng chẳng dễ gì giữ được sự tỉnh táo trong mọi lúc mà,” cô nói.

“Không, không.” Anh lắc đầu. “Ý anh là theo nghĩa đen ấy. Hình như ban đêm anh rời khỏi giường và đi loanh quanh trong nhà thì phải. Có trời mới biết anh đã làm những gì.”

“Thế anh phát hiện ra bằng cách nào?”

“Vào cái đêm sau khi anh ra viện, tự dưng anh đứng ở trong bếp nhìn xuống sàn, quan sát mấy dấu chân ướt. Rồi anh nhận ra mình đang trần như nhộng, chỉ đi đúng đôi ủng cao su dưới chân, lúc đó là nửa đêm mà anh lại cầm trong tay một cái búa.”

Rakel mỉm cười cúi mặt xuống. Cô bỏ qua một bước chân để hai người hòa chung một nhịp. “Em đã từng bị mộng du một thời gian. Ngay sau khi em có bầu.”

“Aune nói với anh rằng người trưởng thành thường mộng du trong giai đoạn bị stress.”

Họ dừng lại ở ven hồ. Ngắm nhìn một đôi thiên nga lững lờ trôi trên mặt nước xám xịt trong tĩnh lặng, an nhiên.

“Ngay từ đầu em đã biết ai là bố của Oleg,” cô nói. “Nhưng em không biết mình đang mang giọt máu của anh ta khi anh ta hay tin cô bạn gái của mình ở Oslo đã có thai.”

Harry hít căng lồng ngực bầu không khí lạnh lẽo. Một cảm giác thật buốt giá. Cái lạnh mang theo hương vị của mùa đông. Anh ngẩng đầu về phía mặt trời, nhắm mắt lại và lắng nghe.

“Đến lúc em biết chuyện thì, anh ta đã đưa ra quyết định và rời Moscow để về Oslo. Em có hai lựa chọn. Một là tìm cho đứa bé một người cha ở Moscow, người sẽ yêu thương và chăm sóc nó như con đẻ, miễn sao anh ta tin rằng nó là con của mình. Hai là để nó lớn lên mà không có bố. Thật quá ư phi lý. Anh biết em nghĩ sao về sự dối trá rồi đấy. Nếu lúc đó có người nói với em rằng một ngày kia em, chính em chứ không phải ai khác, sẽ chọn xây đắp cuộc đời dựa trên sự lừa dối ấy, thì đương nhiên là em sẽ kiên quyết phủ nhận. Khi còn trẻ ai cũng nghĩ mọi thứ thật đơn giản, chẳng biết đến những lựa chọn khó khăn mà sau này mình có thể sẽ phải đối mặt. Và nếu em chỉ biết sống cho bản thân thì quyết định đưa ra cũng sẽ rất dễ dàng. Nhưng còn quá nhiều thứ khác cần em phải cân nhắc. Không chỉ là việc liệu rằng làm thế có khiến trái tim Fjodor tan nát và gia đình anh ấy mất mặt hay không, mà hơn nữa là liệu em có hủy hoại người đàn ông đã bỏ em để về Oslo cũng như gia đình anh ta không. Rồi còn phải nghĩ cho Oleg nữa. Oleg luôn ở trên tất cả.”

“Anh hiểu,” Harry nói. “Anh hiểu cả mà.”

“Không,” cô nói. “Anh làm sao hiểu được lý do bấy lâu nay em giấu anh chuyện này. Ở bên anh, em chẳng phải nghĩ cho ai khác nữa. Hẳn anh đang cho rằng em nói những điều đó là để đánh bóng cho bản thân.”

“Không,” Harry đáp. “Anh không nghĩ em có ý đó.”

Cô ngả đầu vào vai anh.

“Anh có tin những điều người ta nói về loài thiên nga không?” cô hỏi. “Rằng chúng một lòng một dạ chung thủy cho đến khi cái chết chia lìa?”

“Anh tin chúng chung thủy với lời hứa của mình,” Harry nói.

“Lời hứa gì cơ?”

“Không gì cả, anh cho là thế.”

“Anh đang nói đến chính mình đấy à? Mà thực ra, em lại thích anh hơn khi anh hứa rồi lại nuốt lời.”

“Em có thích nghe hứa nữa không?”

Cô lắc đầu.

Khi hai người tiếp tục bước, cô khoác lấy tay anh.

“Em ước gì chúng ta có thể bắt đầu lại từ đầu,” cô nói với một tiếng thở dài. “Vờ như không có chuyện gì xảy ra.”

“Anh biết.”

“Nhưng anh cũng biết làm thế chẳng ích gì.”

Harry nhận ra âm điệu trong lời nói của cô cho thấy đó là một lời khẳng định, thế nhưng đâu đó phía sau vẫn ẩn chứa một dấu hỏi mong manh.

“Anh đang tính sẽ đi xa,” anh nói.

“Vậy sao? Anh định đi đâu?”

“Anh không biết. Đừng tìm anh. Nhất là không phải ở Bắc Phi.”

“Bắc Phi ư?”

“Đó là câu thoại của Marty Feldman trong một bộ phim. Ông ta vừa muốn trốn chạy lại vừa muốn được tìm thấy.”

“Em hiểu rồi.”

Bỗng một cái bóng lướt qua chỗ họ, in lên nền đất rừng bàng bạc màu xám vàng. Họ ngẩng lên. Đó là một con thiên nga.

“Thế cuối cùng bộ phim kết thúc ra sao?” Rakel hỏi. “Hai người có tìm lại được nhau không?”

“Dĩ nhiên là có rồi.”

“Khi nào thì anh quay về?”

“Không bao giờ,” Harry đáp. “Anh sẽ không bao giờ trở về nữa.”

Dưới tầng hầm lạnh lẽo của một tòa chung cư tại Tøyen, hai người đại diện hội đồng dân cư tòa nhà lo lắng nhìn người đàn ông mặc bộ đồ bảo hộ, đeo cặp kính dày lạ thường. Làn hơi phả ra từ miệng khi anh ta cất tiếng nói trông chẳng khác nào lớp bụi thạch cao trắng xóa.

“Vấn đề của nấm mốc chính là ở chỗ đó. Ta không thể nhận ra sự hiện diện của chúng.”

Anh ta dừng lại. Ấn ngón tay giữa lên dải tóc lưa thưa dính trên trán.

“Nhưng chúng vẫn tồn tại đấy.”