CHƯƠNG XXV- GIÃ TỪ.
Ngày Thứ Ba Của Tuần Lễ Thứ Mười Bốn - Chúng Tôi Nói Lời Giã Từ.
Lúc tôi tản bộ vào nhà thầy Morrie, trời lạnh và ẩm ướt. Tôi chú ý đến những chi tiết lặt vặt, những điều trước đây tôi không hề lưu tâm đến. Đường cong của ngọn đồi. Mặt tiền bằng đá của căn nhà. Nhừng cây tùng, những bụi cây hoa thấp lè tè mặt đất. Tôi đi chậm rãi, từ tốn, dẫm lên những lá cây chết ướt dưới chân mình.
Bà Charlotte gọi tôi hôm trước cho biết là thầy Morrie
“không được khỏe lắm”. Đó là cách bà cho tôi biết là giờ phút cuối đã điểm. Thầy Morrie đã hủy bỏ tất cả những cái hẹn, và ngủ li bì cả ngày, một điều trái ngược tính thầy. Thầy không bao giờ thích ngủ, nhất là khi có người ông có thể nói chuyện với.
“Ông ấy muốn anh đến thăm ông” bà Charlotte bảo tôi thế, “nhưng, Mitch này...”
- Vâng?
“Ông ấy yếu lắm đấy”.
Những bậc cấp trước cổng nhà. Cửa kính của cổng trước. Tôi thâu tất cả những điều trên một cách chậm rãi, chăm chú, như thể là tôi mới thấy chúng lần đầu tiên. Tay tôi chạm vào cái máy ghi băng trong cái cặp đeo trên vai, và tôi mở cặp ra soát, cho chắc rằng tôi có băng thu. Không hiểu tại sao tôi lại luôn có băng trống trong cặp.
Connie ra mở cửa sau khi tôi bấm chuông. Mọi khi mặt cô vui vẻ, nhưng hôm ấy nét mặt cô lộ vẻ đăm chiêu. Tiếng chào của cô rất nhỏ và nhẹ.
- Thầy khỏe không?” Tôi hỏi.
- Không được khỏe đâu. - Cô cắn môi dưới. “Tôi không muốn nghĩ đến điều đó. Ông thật là một người dễ thương, anh biết chứ?”
- Tôi biết.
- Đáng tiếc quá!
Bà Charlotte từ hành lang đi ra, và bà ôm hôn tôi một cái. Bà nói thầy Morrie vẫn đang ngủ tuy rằng lúc đó đã 10 giờ sáng rồi. Chúng tôi đi vào phòng bếp. Tôi giúp bà xếp lại đồ đạc, khi nhận thấy mấy chai thuốc nằm ngổn ngang đó đây trên bàn, với bao nhiêu nắp trắng bừa bãi chung quanh. Ông thầy già của tô i bây giờ đã phải chích morphine, để giúp ông dễ thở hơn.
Tôi đem đồ ăn tôi mang theo, bỏ vào trong tủ lạnh, nước súp, bánh trái cây, cá thu trộn với rau sà lách. Tôi xin lỗi bà Charlotte vì đã đem đồ ăn đến. Đã mấy tháng nay, thầy Morrie không nhai được đồ ăn, cả hai chúng tôi đều biết điều này, nhưng mang theo đồ ăn đã trở thành một tục lệ. Đôi khi chúng ta cần giữ một tục lệ nào đó, khi mất một người thân quen.
Tôi đợi trong phòng khách, nơi ông Koppel có buổi phỏng vấn lần đầu tiên với thầy Morrie. Tôi đọc tờ báo nằm trên bàn. Hai cậu bé ở tiểu bang Minnesota đã bắn phải nhau khi chơi với khẩu súng của cha các cậu. Một hài nhi được tìm thấy trong một thùng rác trong một con hẻm của thành phố Los Angeles.
Tôi để tờ báo xuống và nhìn đăm đăm vào lò sưởi trống. Tôi đập nhè nhẹ bàn chân trên tấm sàn gỗ. Cuối cùng tôi nghe tiếng cửa mở và đóng lại, rồi tiếng chân bà Charlotte đến cạnh tôi.
“Được rồi đấy” bà nói giọng nhẹ nhàng. “Ông ấy sẵn sàng với anh rồi đấy”.
Tôi đứng lên, đi về chốn quen thuộc, bỗng trông thấy một người đàn bà lạ mặt đang ngồi trên ghế xếp ở cuối hành lang, đọc sách, hai chân khép trên đùi. Đó là cô y tá cùa bệnh viện, một trong những người tới trông thầy hai-mươi-bốn tiếng đồng hồ.
Phòng làm việc của thầy Morrie vắng ngắt. Tôi hơi lúng túng. Rồi tôi quay lưng ra, ngập ngừng đi về phía phòng ngủ, và thấy thầy ở đấy, nẳm trên giường, dưới tấm chăn. Tôi chỉ thấy thầy một lần như thế, khi tôi xoa bóp chân cho thầy – và tôi như nghe câu thầy cách ngôn của thầy, ngân vang trong đầu tôi: “Nếu bạn nằm trên giường, tức là bạn chết rồi. ”
Tôi đi vào, cố nở nụ cười trên môi. Phía trên mình thầy bận một cái áo màu vàng, tựa như áo ngủ, một tấm chăn che từ ngực thầy xuống. Thân hình thầy co rút lại quá, hầu như không thấy gì trồi lên từ tấm chăn. Thầy nhỏ như một đứa trẻ con.
Miệng thầy Morrie đang há ra, da ta tái mét và săn, thấy cả hai gò má. Khi mắt ông xoay ra nhìn tôi, thì ông cố gắng nói, nhưng tôi chỉ nghe những tiếng lầm bầm nhỏ.
- Thầy đây rồi, tôi nói, cố gắng hết sức làm ra vẻ vui tươi, dù ruột gan tôi thắt lại.
Thầy thở ra, nhắm mắt lại, rồi mỉm cười. Tất cả sự cố gắng này có vẻ làm cho thầy hết sức mệt mỏi.
“Anh... bạn yêu quý của tôi ...” cuối cùng, ông lên tiếng.
- Vâng, em là bạn của thầy, tôi nói.
“Hôm nay... thầy không được khỏe lắm... ”
- Ngày mai chắc thầy sẽ khá hơn.
Ông lại thở ra một hơi nữa và cố gắng gật đầu. Hình như ông đang cố làm cái gì đó dưới tấm chăn, và tôi chợt hiểu là ông muốn kéo tay ra khỏi chăn.
“Cầm ... “Ông nói.
Tôi kéo chăn ra và nắm lấy mấy ngón tay ông. Những ngón tay ông biến mất vào lòng bàn tay tôi. Tôi cúi xuống, mặt tôi sát vào mặt ông. Lần đầu tiên tôi thấy khuôn mặt không cạo râu của ông, những sợi râu trắng, nhỏ li ti, nằm vô trật tự, giống như ai thảy muối lên má và cằm ông. Làm sao có thể có sự sống cho mấy sợi râu, trong khi đó thì sự sống lại co rút lại tại mọi nơi khác trên thân thể ông?
- Thầy Morrie, tôi nhẹ nhàng lên tiếng.
- Sư phụ, ông chữa lại.
- Sư phụ, tôi lập lại, tôi cảm thấy ớn lạnh. Tiếng nói ông đứt quãng, phải luôn ngừng lại để lấy hơi và thở ra từng chữ một. Giọng ông yếu ớt và run rẩy. Người ông mùi dầu.
“Em... là người có tâm hồn tốt”. Một tâm hồn tốt.
“Sờ vào người thầy đi... ” Ông thì thầm. Ông đẩy tay tôi về phía tim ông. “Ngay đây nè”.
Tôi có cảm giác nghẹn như mắc phải cục gì trong cổ họng.
- Sư phụ ơi!
- “À ...”
- Em không biết nói sao để từ giã.
Ông bóp tay tôi một cách yếu ớt, vẫn giữ chúng trên ngực ông.
“Đây... là cách chúng ta... từ giã nhau...”
Ông thở ra vô nhẹ nhàng, tôi cảm được cả bộ xương của ông ên xuống. Rồi ông nhìn thẳng vào mặt tôi.
“Thương... em” ông nói đứt quãng.
- Em cũng thương thầy.
“Thầy biết... em thương... điều này nữa...”
- Điều gì nữa, thầy?
“Em.. lúc nào cũng... thương thầy...”
Mắt ông nhỏ lại, rồi ông khóc, mặt ông nhăn lại như một đứa bé không biết nước mắt rơi vào đâu. Tôi ôm ông vào người một lúc. Tôi xoa bộ da lỏng lẻo của ông. Tôi xoa xoa tóc trên đầu ông. Tôi đặt bàn tay lên mặt ông và thấy được xương mặt ông và những giọt nước mắt ướt, giống như tôi đang vắt một quả gì.
Khi hơi thở ông đã trở lại bình thường, tôi nuốt nước bọt một cái, nói với ông rằng tôi biết ông đang mệt, vì thế tôi sẽ trở lại vào thứ ba tuần sau, tôi mong rằng ông sẽ khỏe hơn, nhé. Ông nhếch mép một cái, cố gắng tạo một tiếng cười. Mà cử chỉ buồn cũng thế thôi.
Tôi cầm cái cặp không được mở ra của tôi, trong đó có cái máy thâu băng. Tại sao tôi lại đem theo cái máy làm gì nhỉ. Tôi biết mình sẽ chẳng sử dụng đến nó. Tôi cúi xuống hôn ông, mặt tôi kề sát mặt ông, râu chạm râu, da chạm da, tôi giữ như thế lâu hơn mọi lần, với hy vọng làm cho ông vui lên một tí.
- Thôi được, thầy nhé, tôi nói, rồi đứng lên.
Tôi nhắm mắt lại cho nước mắt khỏi trào thêm, ông cắn hai môi lại với nhau, nhướng lông mày lên một tí khi nhìn thấy mặt tôi. Tôi nghĩ rằng đó là lúc ông bằng lòng vì ông thầy già của tôi, cuối cùng đã làm cho tôi chảy nước mắt.
“Thôi nhé “ ông thì thào.