CHƯƠNG V: HƯỚNG DẪN

Tôi đang lái chiếc xe thuê rẽ vào đường nhà của Morrie nơi thị trấn West Newton, một vùng ngoại ô tĩnh mịch của thành phố Boston, một tay cầm ly cà-phê, còn chiếc điện thoại cầm tay thì kẹp vào tai, đỡ bằng một bên vai. Tôi bận nói chuyện điện thoại với một nhà sản xuất truyền hình về một chương trình mà chúng tôi đang thực hiện. Mắt lúc thì nhảy qua chiếc đồng hồ chữ số - giờ chuyến bay trở về của tôi chỉ còn vài ba tiếng - lúc thì kiếm số nhà ghi trên hộp thư trên con đường ngoại ô có cây cao rủ bóng. Máy thu thanh trên xe đang vặn đàiphát thanh tin tức. Tôi sinh hoạt như vậy đó, làm năm chuyện cùng một lúc.

"Vặn lại cuốn băng đi!" Tôi nói với nhà sản xuất. "Cho tôi nghe lại đoạn ấy đi!"

"Ô kê" Ông ta trả lời. "Chờ một giây nhé. "

Bỗng tôi đã đến ngôi nhà. Tôi đạp thắng, làm cà phê sánh ra đùi. Lúc xe ngừng hẳn, tôi thấy một cây phong Nhật Bản lớn và dáng ba người ngồi gần trên lối vào nhà để xe, một thanh niên, một bà trung niên đứng bên một ông già nhỏ bé ngồi trên xe lăn.

Morrie.

Nhìn thấy vị giáo sư già của tôi, tôi lặng người.

"Hello!" nhà sản xuất nói vào tai tôi: "Anh bỏ đi rồi hả?... "

Đã mười sáu năm rồi tôi không gặp ông. Tóc ông thưa hơn trước, gần như bạc trắng, gương mặt ông gầy hốc hác. Bỗng tôi cảm thấy thiếu sửa soạn cho buổi gặp gỡ này - ít ra tôi cũng đang kẹt nói điện thoại - và tôi hy vọng ông không thấy lúc tôi đến, để tôi có thể lái mấy vòng nữa, nói nốt câu chuyện làm ăn và sửa soạn tinh thần. Nhưng thày Morrie, với dáng dấp khác hẳn người thày tôi từng quen biết rõ trước đây, gầy gò hơn xưa, mỉm miệng cười khi thấy xe tôi, tay chắp trên đùi, đợi tôi bước ra khỏi xe.

"Nè", nhà sản xuất lại hỏi, "Anh còn đó không?"

Với thời gian chúng tôi đã có với nhau, với tất cả tình thương và kiên nhẫn ông đã dành cho tôi khi tôi còn trẻ, đáng nhẽ tôi phải vứt cái điện thoại, nhảy ra khỏi xe và chạy vội tới ôm và hôn ông.

Thế nhưng tôi lại tắt máy xe, ngồi thụp xuống ghế, làm bộ như kiếm một thứ gì.

"Vâng, vâng, tôi còn đây". Tôi thì thầm, tiếp tục cho xong câu chuyện đang nói với người sản xuất truyền hình.

Tôi làm việc mà tôi vẫn làm hay nhất từ trước đến giờ. Làm công chuyện của tôi, dù rằng ông thày đang chết dần mòn của tôi đang đợi tôi trên thảm cỏ trước nhà ông. Tôi chẳng hãnh diện gì về điều này nhưng thật là tôi đã hành động như thế.

Năm phút sau đó thì thày Morrie ôm tôi vào lòng, chiếc đầu thưa tóc của ông chạm vào má tôi. Tôi nói với ông là tôi đang kiếm chiếc chìa khoá, vì thế cho nên tôi đã phải ngồi lại trong xe lâu như thế, và tôi xiết mạnh ông vào lòng như thể tôi có thể nghiền nát câu nói láo đó. Tuy hôm nay ánh nắng mùa Xuân rất ấm, nhưng ông bận một chiếc áo chắn gió, và chân ông được đắp bằng một tấm mền. Ông có mùi hơi chua chua, mùi của người bệnh tẩm nhiều thuốc. Má ông áp sát vào má tôi, tôi có thể nghe hơi thở nặng nhọc của ông qua tai tôi.

"Anh bạn cũ của tôi," Ông thì thầm, "cuối cùng rồi anh cũng trở về".

Ông lắc người tôi nhè nhẹ, không muốn nhả tôi ra, tay ông chạm cùi chỏ của tôi vì tôi cúi người xuống người ông. Tôi ngạc nhiên vì cái tình cảm ông dành cho tôi sau bao nhiêu năm qua, nhưng nghĩ lại tôi là người đã xây bức tường đá giữa hiện tại và quá khứ, và tôi quên mất hai chúng tôi đã có thời gian rất thân với nhau. Tôi nhớ lại ngày ra trường, chiếc cặp da, những giọt nước mắt của ông khi tiễn tôi, và tôi nuốt nước bọt, vì tôi biết trong tận cùng thâm tâm, tôi không còn là tên học trò giỏi, đầy triển vọng mà ông vẫn nhớ đến.

Tôi chỉ mong trong vài tiếng đồng hồ sau, tôi có thể đánh lừa ông được.

Vào nhà, chúng tôi ngồi chung quanh cái bàn bằng gỗ, gần cửa sổ nhìn ra nhà hàng xóm. Thày Morrie loay hoay trong chiếc xe lăn, tìm tư thế ngồi thoải mái hơn.

Như thường lệ, Thày mời tôi ăn, và tôi đồng ý. Một trong những người trợ tá, Connie, một người đàn bà người Ý người chắc nịch, cắt bánh mì, cà chua, và dọn các hộp đựng gà, xà lách trộn với đậu ve, rau trộn tabouli (đồ chay của người xứ Lebanese).

Bà Connie cũng đem ra mấy viên thuốc. Thày Morrie nhìn chúng và thở dài. Mắt thày sâu hơn ngày xưa, và gò má ông cũng nhô ra hơn. Trông ông khọm và già đi nhiều, trừ phi ông cười, lúc đó hai má của ông xệ và xếp lớp như màn cửa.

"Mitch" ông nói, giọng nhỏ "Anh biết là tôi đang chết dần mòn".

- Dạ em biết.

- “Thế thì được” - Thày Morrie uống các viên thuốc, rồi đặt ly nước bằng giấy xuống bàn ăn, hít một hơi dài và thở ra. "Có thể, tôi nói cho anh biết cảm giác đó như thế nào không?"

- Cảm giác nào? Về cái chết đó à?

- "Đúng vậy. " Ông trả lời.

Tôi nào ngờ, lớp học cuối cùng của chúng tôi lúc đó vừa bắt đầu.

Vào thời điểm đó tôi đang học năm thứ nhất đại học. Thày Morrie già hơn phần đông các giáo sư trong trường, còn tôi thì lại trẻ hơn so với các sinh viên cùng thời, vì tôi ra khỏi trung học sớm một năm. Để bù đắp cho vẻ con nít của mình, tôi hay mặc áo thụng sweate rs cũ màu xám tro, la cà trong các phòng tập thể dục, và đi vòng vòng trong khuôn viên đại học, với điếu thuốc không mồi lửa ngậm hờ trên môi, dù rằng tôi chẳng hút thuốc. Tôi lái một chiếc xe Mercury Cougar cũ mèm, với cửa kính kéo xuống, nhạc thì vặn lớn tiếng. Tôi khoác trên người một dáng điệu cứng rắn, nhưng qua sự đối xử mềm dẻo của Thày, và nhất là Thày không coi tôi là đứa con nít học đòi là người lớn, tự nhiên tôi cảm thấy thanh thản, thoải mái.

Học xong lớp đó với Thày, tôi ghi danh học lớp tiếp. Thày cho điểm rất rộng rãi, thày nổi tiếng không để ý đến điểm là mấy. Một năm, người ta kể lại, vào thời điểm chiến tranh Việt Nam, thày cho tất cả các sinh viên Nam điểm A, để giúp họ hoãn quân dịch.

Tôi bắt đầu gọi ông là: "Sư phụ"1, danh từ mà tôi gọi ông thày huấn luyện viên thời trung học. Thày Morrie khoái danh xưng này lắm.

"Sư phụ" ông nói "Được rồi, tôi sẽ là sư phụ của anh và anh là đệ tử của tôi. Anh có thể đóng những vai trò mà tôi đã quá già để thủ".

Có khi chúng tôi ăn tại hội quán sinh viên trong trường. Tôi thú vị khám phá ra rằng thày Morrie ăn uống còn bừa hơn tôi nữa. Ông nói thay vì phải nhai, cười miệng há to, hăng say đưa ra một ý nghĩ trong khi mồm đầy cả trứng, những miếng vàng vàng còn dính trong răng.

Hình ảnh của ông làm tôi buồn cười. Cả thời gian quen ông, tôi có hai ước muốn, một là ôm ông vào lòng, hai là trao cho ông tấm khăn chùi miệng.

----------------------------

1 Tạm dịch chữ Coach là sư phụ. Coach là người huấn luyện viên thể thao. Có người Cach qua năm tháng rầt gần và thân với anh học trò /sinh viên, vì vị thày giáo này ngày nào cũng gặp để dìu dắt chàng học sinh kiêm lực sĩ không chỉ về giữ gìn sức khoẻ, kỹ thuật của trò chơi, tình đồng đội với nhau mà còn về mặt tinh thần nữa. Các cuộc tranh tài thể thao có tính cách rất cạnh tranh, nên cần người biết dìu dắt, hướng dẫn các lực sĩ của mình giữ vững tinh thần khi thắng cũng như khi thua.