CHƯƠNG XXII- THÍNH THỊ III
Toán làm việc của chương trình truyền hình “Nightline” trở lại lần thứ ba, và cũng là lần cuối. Không khí có khác hơn các kỳ trước. Không là một buổi phỏng vấn, nhưng là một buỗi tiễn đưa buồn. Ông Ted Koppel gọi mấy lần trước khi tới, ông hỏi thầy Morrie: “Giáo sư nghĩ, ông có đủ sức chịu đựng được không?”
Thầy Morrie cũng không chắc mình có đủ sức. “Anh Ted, bây giờ tôi mệt mỏi hoài à. Cổ họng tôi cứ bị nghẹn mãi. Nếu tôi không phát biều ý kiến được, anh nói dùm tôi được không?”
Ông Koppel trả lời được. Rồi người phóng viên, mọi khi rất bình thản, dửng dưng, thêm vào: “Nếu ông không muốn làm cuộc phỏng vấn, cũng không sao hết, tôi vẫn đến như thường để từ giã ông. ”
Về sau, thầy Morrie cười một cách bí mật: “Tôi đã cảm được ông ấy rồi!” Quả đúng vậy! Bấy giờ ông Ted Koppel gọi thầy là “một người bạn”. Ông giáo sư già của tôi đã truyền tình thương qua một chương trình truyền hình thương mãi.
Buổi phỏng vấn nhằm vào chiều thứ sáu, thầy Morrie vẫn bận cùng chiếc áo ông bận ngày hôm qua. Giờ đây, cứ cách một ngày ông thay áo một lần, hôm ấy không phải là ngày cách đó, tại sao phải thay đổi thói quen nhỉ?
Không giống như hai lần chương trình Koppel-Schwartz trước, buổi phỏng vấn lần này đuợc thâu tại phòng làm việc, nơi thầy Morrie đã trở nên lệ thuộc vào chiếc ghế của ông. Vừa giáp mặt thầy Morrie, Ông Koppel vội tới ôm vị thầy già của tôi, hôn một cái. Suốt buổi phỏng vấn, ông Koppel phải lách mình qua lại giữa các tủ sách để ống kính có thể thu hình ông được.
Trước khi vào chương trình, ông Koppel hỏi thăm bệnh tình của thầy Morrie. “Bây giờ bệnh tệ đến thế nào, thưa giáo sư Morrie?”
Thầy Morrie mệt nhọc dở tay lên, nhưng cánh tay chỉ có thể lên đến ngang rốn thôi. Sức ông chỉ còn đến thế thôi.
Vậy là ông Koppel đã có câu trả lời.
Máy bắt đầu quay buổi phỏng vấn lần thứ ba và cuối cùng! Ông Koppel hỏi thầy Morrie đến lúc này thầy có cảm thấy sợ hãi hơn không, vì thần chết đã gần kề. Vị giáo sư già trả lời không, thật ra ông ít sợ hãi hơn. Ông cho biết, phần nhiều ông đã rời xa thế giới bên ngoài, ít nhờ người đọc báo cho mình, ít quan tâm đến thư từ, thay vì đó ông nghe nhạc nhiều hơn và thích nhìn lá đổi màu qua khung cửa sổ.
Đã biết bao nhiêu người phải khổ sở vì bệnh ASL, thầy Morrie biềt điều đó, trong số đó có vài nhân vật nổi tiếng, tỉ dụ như ông Stephen Hawking, nhà vật lý học xuất chúng và là tác giả quyển sách “Vắn Tắt Lịch sử Dòng Thời Gian”. Ông ta phải sống với một lỗ hổng nơi cổ, nói chuyện qua hệ thống một máy vi tính, đánh máy bằng cách nhấp nháy hai mí mắt, và cử động này được tiếp nhận bởi một luồng điện.
Thật là một điều kỳ diệu, nhưng Giáo Sư Morrie không muốn sống như thế. Ông bảo là ông biết đến lúc nào ông phải nói lời giã từ.
“Anh Ted à, đối với tôi, sống có nghĩa là tôi có thể đáp lại tình cảm của người khác. Sống còn có nghĩa là tôi có thể diễn tả cảm xúc và cảm tưởng của mình. Nói chuyện cùng tình cảm. Đụng chạm với tình cảm...”
Ông thở ra: “Nếu những điều này không còn nữa, thì Morrie cũng ra đi thôi”.
Họ trò chuyện như hai người bạn. Giống hai kỳ phỏng vấn trước, ông Koppel hỏi về sự “thử thách của việc chùi bàn tọa”, tưởng sẽ nhận được một câu trả lời có tính cách khôi hài. Nhưng thầy Morrie đã quá mệt mỏi để có thể nhếch nửa nụ cười. Thầy lắc đầu. “Khi tôi ngồi vào bô, tôi không còn có thể ngồi thẳng được. Người tôi cứ tuột xuống hoài, cho nên phải có người giữ tôi lại cho ngay ngắn. Khi tôi làm xong thì họ chùi cho tôi. Bây giờ là đến lúc như vậy đó”.
Giáo sư Morrie bảo với Koppel là ông muốn chết trong thanh tịnh. Ông san sẻ câu cách ngôn mới nhất của ông: “Đừng buông xuôi quá sớm, mà cũng đừng nuối tiếc quá lâu”.
Koppel đau khổ gật đầu. Chỉ trong vòng sáu tháng cách nhau giữa hai buổi thâu hình chương trình “Nightline”, lần đầu và lần thâu hình cuối này, nhưng rõ ràng Giáo sư Morrie Schwartz đã ở trong tình trạng xuống dốc. Ông đã dần tàn lụy trước cử tọa truyền hình trong nước, một tiểu chương trình về cái chết. Mặc dù thân thể ông bị tàn phá, cá tính ông lại chói sáng rực rỡ.
Vào cuối buổi phỏng vấn, máy chỉ thâu hình ảnh thầy Morrie mà thôi, không có ông Koppel trên màn ảnh nữa. Thế giới bên ngoài chỉ nghe được giọng người xướng ngôn viên truyền hình, và ông ta hỏi vị giáo sư già có muốn nói điều gì cho cả triệu người ông đã cảm được. Tôi bất giác ví ông thầy của tôi như người sắp bị xử tử và đang được phát biểu những lời nói cuối cùng, tuy tôi biết ông không hề có nghĩ như thế.
- “Hãy có lòng thương!” Thầy Morrie nói như một lời thầm thì. “Và chịu trách nhiệm lẫn nhau. Nếu chúng ta chỉ hấp thụ được những bài học này, thì thế giới sẽ khá hơn nhiều. ”
Ông lấy hơi thở, rồi tiếp thêm một câu cách ngôn của ông:
“Hãy thương yêu lẫn nhau hoặc chết”.
Buổi phỏng vấn chấm dứt. Không hiểu vì lý do gì, chuyên viên thâu hình lại để máy tiếp tục quay, và cảnh cuối cùng đã được thâu vào trong cuộn băng.
- “Ông đã làm được việc, tốt quá!” Koppel nói. Thầy Morrie trả lời mệt nhọc, trong hơi thở.
- “Tôi cho anh tất cả những gì tôi có thể làm được”.
- “Lúc nào ông cũng làm việc tốt cả”
- “Anh Ted, căn bệnh này đang đánh ngã tinh thần tôi, nhưng nó không chiếm được tinh thần tôi. Nó chiếm được thân thể tôi, nhưng nó không chiếm được tinh thần tôi. ”
Ông Koppel gần như muốn khóc: “Ông làm được lắm”.
- “Thế à!” Thầy Morrie ngước mắt nhìn lên trần nhà: “Tôi đang thương thuyết với Ông ấy ở trên đó, “Tôi có thể thành thiên thần chăng?”
Đấy là lần đầu tiên, thầy Morrie nhìn nhận là ông nói chuyện với hượng Đế.
