CHƯƠNG XVII-KẾT LUẬN
Thỉng thoảng tôi nhìn lại con người của mình trước đây, lúc tôi chưa tìm về lại với ông thầy già, tôi muốn trò chuyện với người đó. Tôi muốn cho anh ta biết những gì đáng để tâm tới, những lỗi lầm phải tránh. Tôi muốn khuyên anh ta nên có tầm nhìn rộng mở, đừng thèm lưu ý đến những giá trị của quảng cáo, mà phải lưu tâm đến câu chuyện của các người thân mình, như thể họ đang nói chuyện với mình lần cuối.
Điều quan trọng nhất tôi dặn với anh ta rằng, hãy tức thời leo lên máy bay, tới thăm một ông già dễ thương tai thành phố West Newton, ở tiểu bang Massachussets, đừng hẹn tới ngày mai, đợi khi ông đau và mất cả khả năng nhảy đầm.
Tôi biết tôi không thể làm điều đó được. Không ai trong chúng ta có thể sửa lại những gì chúng ta đã làm, hay có thể sống lại thời gian đã qua. Nhưng nếu Giáo sư Morris Schwartz đã dạy được gì cho tôi, chính là điều này: Không có điều gì gọi là “quá trễ” trong đời hết. Ông sửa đổi cho tới ngày ông nói lời từ biệt.
Không bao lâu sau khi thầy Morrie qua đời, tôi liên lạc được với em tôi ở Tây Ban Nha. Chúng tôi nói chuyện rất lâu. Tôi nói với hắn rằng, tôi tôn trọng khoảng cách của hắn, tôi muốn hắn hiện hữu trong cuộc sống về sau này của tôi nữa, chứ không phải chỉ trong quá khứ thôi, nhưng tôi sẽ giữ tới mức độ mà hắn cho phép tôi.
“Peter là em trai duy nhất của anh” tôi nói. “Anh không muốn mất mày đâu. Anh thương mày”.
Từ trước tới nay, tôi chưa bao giờ nói với Peter những điều như thế cả.
Vài ngày sau đó, tôi nhận được tin Peter qua điện thư. Tin được đánh một cách lộn xộn, sai dấu lung tung, tất cả bằng chữ hoa, đúng là thằng em tôi rồi.
“CHÀO ANH. PETE ĐÃ GIA NHẬP NHŨNG NĂM CHÍN MƯƠI RỒI”. Đó là những dòng chữ mở đầu. Hắn viết thêm vài dòng, kể mấy mẫu chuyện nho nhỏ, những gì hắn làm trong tuần đó, chêm thêm một hai câu đùa. Cuối cùng hắn kết thúc bằng:
“ĐANG LÚC NÀY EM BỊ ĐẦY HƠI VÀ BỊ TIÊU CHẢY – ĐỜI THẬT CHÓ MÁ, NÓI CHUYỆN SAU NHÉ!– RÁT BÀN TỌA-
Tôi cười cho tới khi mắt ngấn lệ.
*
* *
Quyển sách này phần nhiều là do ý kiến thầy Morrie. Ông gọi đó là “bản luận án cuối cùng của chúng tôi”. Như mọi công việc tốt đẹp, nó đã đem chúng tôi lại gần nhau hơn, và thầy Morrie rất vui lòng khi được biết nhiều nhà sản xuất sách có vẻ lưu tâm đến quyển sách này, dù rằng ông mất trước khi ông có cơ hội gặp một ai. Tiền ứng trước đã giúp trả số tiền chi phí khổng lồ cho căn bệnh của thầy, một điều hai chúng tôi muôn phần đa tạ.
Tựa quyển sách, chúng tôi nghĩ ra, vào một ngày nọ trong văn phòng thầy Morrie. Ông thích đặt tên cho tất cả mọi thứ. Ông đưa ra rất nhiều ý kiến. Nhưng đến khi tôi đề nghị: Hay là "Những ngày Thứ Ba với thầy Morrie”. Ông mỉm cười, hơi chút đỏ mặt, và tôi biết đúng tựa rồi.
Sau khi thầy Morrie mất, tôi lục lọi những hộp đựng bài vở, giấy tờ cũ thời đại học. Tôi tìm thấy một bài luận cuối khóa tôi viết cho một lớp học của thầy. Cũng hai mươi năm qua rồi. Trên trang đầu, là những dòng chữ bút chì chúng tôi viết qua viết ại cho nhau.
Tôi hay bắt đầu: “Thầy thân mến... ” Ông thì: Trò thân mến... ”
Không biết sao, mỗi lần tôi đọc những dòng như thế, tôi lại nhớ ông nhiều hơn.
Bạn có bao giờ thật sự có một ông thầy không? Một người thầy nhìn bạn là một viên ngọc chưa mài dũa, nhưng quý giá, có trí tuệ, và có thể được chuốt thành một viên ngọc sáng chói? Nếu bạn may mắn tìm đến những thầy như vậy, thì thế nào cũng có ngày bạn lại tìm đường về lại với các thầy thôi. Đôi khi đường đi nằm trong đầu bạn. Đôi khi nó nằm ngay bên giường các thầy.
Khóa học cuối cùng của vị giáo sư già diễn ra mỗi tuần, tại nhà thầy, bên cạnh cửa sổ trong phòng đọc sách của ông, nơi ông có thể nhìn thấy cây dâm bụt trổ hoa màu hồng. Lớp nhóm vào những ngày Thứ Ba. Không cần sách. Môn học là ý nghĩa của cuộc sống. Dạy bằng kinh nghiệm.
Và sự giảng dạy vẫn tiếp tục.
HẾT