CHƯƠNG XXVI- TỐT NGHIỆP

Thầy Morrie mất sáng chủ nhật.

Gia đình của Thầy đã có mặt tại nhà bên cạnh thầy. Từ Đông Kinh, Rob đã bay về kịp. Anh đã có dịp hôn giã từ cha. Jon cũng có đấy, và tất nhiên bà Charlotte cũng có mặt, cùng với bà chị họ của bà, Marsha, người đã làm bài thơ mà Morrie rất thích trong buổi tưởng niệm "không chính thức", bài thơ đã ví ông như một "cây cổ thụ dịu dàng". Họ đã thay phiên nhau ngủ cạnh giường ông. Hai ngày sau buổi tôi viếng thăm, thầy Morrie đã bị hôn mê, và bác sĩ bảo ông có thể ra đi bất cứ lúc nào. Nhưng ông đã kéo được thêm một buổi chiều khó khăn và một đêm tối mịt.

Cuối cùng, vào ngày bốn tháng mười một, khi tất cả những người thân yêu của thầy rời phòng trong chốc lát, để lấy một cốc cà phê - lần đầu tiên không có mặt ai trong phòng từ khi ông bị hôn mê - thầy Morrie đã ngừng thở.

Và rồi ông đã ra đi.

Tôi tin tưởng rằng ông đã cố ý ra đi như thế. Tôi tin rằng ông không muốn có những giây phút rùng rợn, không ai phải chứng kiến lúc ông thở hơi cuối cùng, và vì thế sẽ bị ám ảnh mãi, như ông đã từng bị ám ảnh bởi bức điện tín báo tin cái chết của mẹ ông, và xác của cha ông trong nhà xác tỉnh thành.

Tôi tin rằng ông biết ông đang nằm trong giường mình, có những quyển sách, bài viết, giấy tờ và cây hoa dâm bụt vây quanh ông. Ông muốn ra đi trong thanh tịnh và ông đã ra đi như thế.

Đám tang được cử hành vào một buổi sáng gió lạnh. Bãi cỏ sũng nước, bầu trời một màu trắng sữa. Chúng tôi đứng chung quanh một lỗ hỏng trên mặt đất, không mấy xa một cái ao, bởi chúng tôi có thể nghe tiếng nước vỗ vào bờ, và tiếng các chú vịt rẩy lông.

Dù có đến hàng trăm người muốn tham dự đám tang, bà Charlotte đã giữ cuộc tiễn đưa trong vòng thân mật, chỉ có bạn bè và bà con thân thuộc mà thôi. Mục sư Axelrod đọc một vài bài thơ. Em của thầy Morrie, ông David, chân vẫn còn đi kh ập khểnh vì bệnh polio ngày còn bé - theo truyền thống đã xúc đất vào ngôi huyệt.

Một lúc nào đó, trong khi tro của thầy Morrie được đặt vào lòng đất, tôi đưa mắt nhìn chung quanh nghĩa trang. Thầy Morrie nói đúng. Đấy là một nơi thật đẹp, với cây, cỏ viền bởi một ngọn đồi.

"Anh nói, và thầy sẽ lắng nghe". Ông đã nói.

Tôi thử làm như thế trong đầu óc mình, và vui mừng nhận thấy rằng cuộc nói chuyện tưởng tượng đã diễn ra thật tự nhiên. Tôi nhìn xuống tay mình, bất giác xem đồng hồ, và hiểu tại sao.

Hôm ấy là ngày Thứ Ba.

*

* *

Bố lượn vòng quanh đám trẻ con Hát vang chotừng chiếc lá xanh vừa mới mọc trên các cành cây (và mỗi đứa trẻ tin chắc rằng Nàng Xuân đang từng bừng nhảy múa theo lời ca...)