“Hy vọng vị khách của anh không lỡ chuyến tàu,” người lái phà nhận xét với ông Jimmy Fallows — người đang ngồi trên bờ sông, lỏng tay giữ lấy chiếc tay quay của chiếc xuồng máy naphtha cọc cạch.

“Cậu Opp á?” ông Jimmy đáp. “Tôi cá là cậu ta lỡ rồi. Trên đời này, nếu có ai bẩm sinh tài lỡ dở mọi thứ, thì đó chính là cậu Opp. Tôi chưa từng thấy lần nào mà cậu ta không vừa suýt lỡ một công việc ngàn đô, suýt đăng ký được một bằng sáng chế, hoặc suýt bị thương ngay khi vừa mua bảo hiểm tai nạn. Xui xẻo thế nào mà bắt được chuyến tàu, thì thể nào tàu cũng chạy ngược chiều cho xem.”

Jimmy đã chờ đợi từ chín giờ sáng, và bây giờ thời gian đã qua trưa từ lâu. Ông là một quý ông điềm đạm thuộc tuýp người tròn trịa, chân ngắn mà bụng lại to. Chiếc quần của ông, mang một thứ sắc màu ủ dột mà người nhà quê gọi là màu “mận chín,” kéo cao tới tận nách; còn chiếc mũ rộng vành bằng nỉ, dãi dầu mưa nắng, chỉ nhờ vào sự kháng cự bướng bỉnh của hai cái tai nhỏ xíu hình cúc áo mới không bị trùm sụp xuống tận đầu.

“Cậu Opp đã lâu không về Cove phải không anh?” người lái phà hỏi, người mà đời sống trí tuệ chỉ trông chờ hoàn toàn vào những mẩu thông tin vụn vặt do những kẻ tình cờ qua đường vãi lại.

“Tính ra cũng ngót nghét hai năm rồi,” ông Fallows đáp. “Chắc là cậu ta bận lập các quỹ tín thác, mua lại đường sắt và đủ thứ chuyện làm ăn trên đời nên chẳng có thời gian về thăm quê nhà. Giờ chính cái đám tang của bố dượng mới kéo cậu ta về đây đấy. Người thành phố dường như chỉ muốn gặp lại họ hàng ở chốn thôn quê khi những người đó đã qua đời.”

“Đó có phải cậu ta đang đi xuống bờ sông không nhỉ?” người lái phà hỏi, dùng tay che mắt nhìn ra xa.

Ông Fallows chật vật đứng dậy.

“Ừ, chính nó rồi đấy. Hớt hải như ma đuổi. Không biết nó tưởng tôi là xe điện hay sao nữa.”

Tiến bước đầy vẻ quan trọng xuống bến tàu và miệng huýt sáo vang dội là một người đàn ông thấp, chừng ba mươi lăm tuổi. Tay này xách một chiếc va-li lớn, tay kia cầm một chiếc túi du lịch mới tinh, bóng loáng. Trên cả hai món đồ đều được sơn những chữ cái thật to để ai cũng thấy rõ: “D. Webster Opp, Kentucky.”

Thực ra, dường như mọi thứ trên người ông ta đều được thiết kế để gây chú ý. Bộ âu phục mới với những đường kẻ sọc táo bạo, chiếc cà vạt lộng lẫy trĩu nặng bởi một chiếc ghim cài áo to tướng, chiếc mũ nâu, đôi giày da màu vàng bò mới tinh — tất cả đều đòi hỏi sự chú ý tức thì và riêng biệt.

Điểm duy nhất tầm thường ở ông Opp chính là bản thân ông. Thân hình nhỏ thó, kém phát triển của ông dường như luôn ở trong trạng thái tạ lỗi vì không thể làm nổi bật trọn vẹn bộ trang phục lộng lẫy mà nó đang khoác lên. Khuôn mặt rỗ hoa, rộng ở Thái dương, thon dần xuống cái cằm nhỏ nhọn, và chiếc cằm ấy lại dốc ngược một cách hiểm trở vào chiếc cổ dài, gầy. Tuy nhiên, đôi mắt mới là thứ đập vào mắt người ta đầu tiên ở ông Opp, bởi chúng sáng rực một cách kỳ lạ, với một vẻ biểu cảm khiến những người qua đường đôi khi phải khựng lại giữa phố để hỏi xem ông có vừa nói gì với họ không. Nhỏ, nhợt nhạt và đỏ hoe viền mắt, nhưng chúng lại ẩn chứa một vẻ thèm khát mãnh liệt — sự thèm khát hy vọng hay niềm vui của khoảnh khắc hiện tại.

Khi hớt hải tiến đến mép nước, ông chìa bàn tay đầy thân thiện ra với Jimmy Fallows.

“Dạo này thế nào, Jimmy?” ông lên tiếng với một giọng điệu đầy vẻ quan trọng. “Hy vọng tôi không bắt anh phải đợi lâu. Có vài vấn đề kinh doanh phát sinh vào phút chót nên tôi đã lỡ chuyến tàu sáng.”

Jimmy, người đang đổ xăng vào bình của chiếc xuồng, liền nháy mắt với người lái phà một cái ra điều cực kỳ kinh ngạc.

“À, cũng chẳng quá bốn hay năm tiếng đâu,” ông nói, liếc nhìn trang phục của ông Opp với vẻ vừa khinh miệt vừa ngưỡng mộ. “May mà anh định về dự đám tang chứ không phải đám hấp hối đấy.”

“Ồ, suýt thì quên mất,” ông Opp nói, lập tức thay đổi vẻ mặt hớn hở sang nét nghiêm trang vừa phải — “mấy giờ thì nghi lễ tang ma sẽ diễn ra vậy?”

“Bao giờ chúng ta tới nơi thì bắt đầu,” Jimmy vừa đáp, vừa đẩy xuồng ra xa và vẫy tay chào người lái phà. “Cậu là một trong những người để tang chính, còn tôi là chủ tang; chẳng lo bị bỏ lại đâu mà sợ.”

Ông Opp cẩn thận đặt hành lý lên ghế, rồi trải chiếc áo khoác lên trên chiếc túi xách mới để tránh bị nước bắn vào.

“Ông Moore lâm bệnh bao lâu rồi?” ông hỏi, dùng mũ làm quạt.

“À,” Jimmy nói, “theo lời cụ tự nhận thì cụ đã ở trong tình trạng nguy kịch suốt khoảng hai mươi mốt năm qua. Tôi vẫn ghé thăm cụ đều đặn tính trung bình bốn lần một ngày trong suốt khoảng thời gian đó, và tối qua khi nhìn thấy cụ nằm trong quan tài, đó là lần đầu tiên ông cụ không nhờ tôi rót cho một ly vì sức khỏe kém.”

“Ben có ở đó không?” ông Opp hỏi, vừa xem lịch trình tàu vừa ghi chép vào sổ tay.

“Cậu em Ben của anh á? Có chứ; nó đến sáng nay ngay trước lúc tôi đi. Nó chửi rủa suốt vì không thấy anh ở đấy để mọi người làm cho xong việc. Nó muốn quay lại Missouri ngay tối nay cơ.”

“Nó đang ở nhà à?”

“Không; nó đang ở Khách Sạn Của Anh (Your Hotel).”

Ông Opp ngước lên ngạc nhiên, còn Jimmy khúc khích cười.

“Đấy là tên cái khách sạn mới của tôi đấy. Mới mở từ hồi cậu đi vắng. Tôi với lão già Tucker cứ mở nhà trọ cạnh nhau suốt ngấy ấy năm nay. Thế mà mùa hè năm ngoái, lão ta chơi trội đi làm cái biển to bằng cả vách nhà, rồi thuê Nick Fenny sơn chữ ‘Khách Sạn Của Chúng Ta’ (Our Hotel) lên đó; rồi lão dựng thẳng nó ngay chắn ngang vỉa hè, từ cổng vươn ra tận mặt đường. Tôi chẳng nói gì, cứ mặc thiên hạ trêu chọc tôi cho đến tận hôm sau; rồi tôi làm ngay một cái biển y hệt của lão, đề chữ ‘Khách Sạn Của Anh’ (Your Hotel), dựng chắn ngang vỉa hè nhà mình. Giờ thì lão ta có cho khối tiền để cả hai cái biển cùng biến mất thì lão cũng chịu; nhưng ngõ nào mà lão chịu tháo xuống chừng nào biển của tôi còn treo, mà tôi thì đời nào có ý định dỡ nó đi.”

“Ừ,” ông Opp lơ đễnh đáp, bởi tâm trí ông vẫn bận vướng bận chuyện giờ tàu; “tôi thấy có chuyến tàu chuyến chiều mai xuất phát từ Coreyville vào khoảng trưa. Hơi bất tiện một chút, nhưng anh nghĩ có kịp đưa tôi về để bắt chuyến đó không?”

“Ơ hay, vội gì thế?” Jimmy vừa nói vừa bẻ lái ra giữa dòng. “Tôi cứ tưởng cậu về đây nghỉ ngơi một thời gian với đống va-li túi xách này chứ.”

Ông Opp thản nhiên xắn tay áo khoác lên để khoe cho rõ hơn dòng chữ in trên chiếc va-li. “Đây là hàng mẫu của nhân viên tiếp thị,” ông nói gần như thành kính — “dòng giày đẹp nhất từng được sản xuất bởi bất kỳ hãng nào ở Hợp chủng quốc Hoa Kỳ, không loại trừ hãng nào.”

“Ơ, tôi cứ tưởng cậu làm nghề bảo hiểm cơ mà,” Jimmy nói.

“À, không; cái đó là năm ngoái, ngay trước khi tôi sang làm phóng viên báo chí. Còn cái này” — ông Opp cố dang rộng hai tay nhưng hơi vướng vì cổ tay áo quá khổ — “đây chính là cơ hội mà tôi hằng mong mỏi suốt cả cuộc đời. Nó đòi hỏi trí tuệ, một tinh thần thép đã qua tôi luyện, và sự hiểu biết sâu sắc về thế giới. Tôi sẽ gây dựng nên một nguồn vốn khổng lồ trong vài năm tới. Và ngay khi tôi làm được điều đó” — ông Opp chồm người về phía Jimmy, dùng một ngón tay gõ nhẹ vào lòng bàn tay bên kia — “ngay khi làm được, tôi sẽ mua lại toàn bộ vùng đất nằm giữa Turtle Creek và con sông này. Dưới lòng đất đó có đủ lượng dầu mỏ để dằn dịu cả những con sóng dữ của Đại Dương Thái Bình Dương đấy. Anh còn nhớ lão Beeker chứ? Hồi mười năm trước, chính lão ấy đã kể với tôi rằng khi lão khoan một cái giếng nước muối ở đằng kia, dầu mỏ đen trào lên đặc quánh đến mức lão phải bỏ hoang nó. Giờ thì tôi đang tính thành lập một công ty cổ phần — anh và ông Tucker, tôi với lão già Hager, thêm một vài người nữa — rồi mua lại mảnh đất ấy. Sau đó chúng ta sẽ khoan một giếng thử nghiệm, dựng cần trục và lắp động cơ, đưa mọi thứ đi vào hoạt động trong chớp mắt. Vấn đề chính là một người quản lý có năng lực. Anh biết là tôi đang nghiêm túc cân nhắc tự mình đảm nhận việc này đấy chứ? Vụ này quá lớn để có thể mạo hiểm giao cho người khác.”

“Này, nghe đây, đợi chút nào; cậu nhận cái công việc bán giày này từ bao giờ thế?” Jimmy vội túm lấy chi tiết thực tế đầu tiên xuất hiện trước mắt để ngăn mình bị cuốn trôi đi bởi trận lũ những viễn cảnh béo bở của ông Opp.

“Tôi nhận tuần trước,” ông Opp đáp; “đã phải lặn lội đến tận Chicago để nghe hướng dẫn và sắm sửa đồ đạc. Địa bàn phụ trách của tôi cực kỳ quan trọng; gồm bốn hạt, nằm quanh khu vực Chicago.”

“Tôi đến Chicago một lần rồi,” Jimmy nói, mắt sáng lên khi nhớ lại. “Thề có chúa! Nếu thế giới ở mọi hướng đều rộng lớn như ở đó, thì quả là một kỳ quan khổng lồ!”

Cơn gió thổi mạnh hơn khi chiếc xuồng đã ra khơi làm bung phần bạt che phía trên, và ông Opp đứng dậy để buộc nó lại cho cẩn thận. Khi nửa quỳ ở mũi thuyền, ông ngẩng mặt đón làn gió mát rượi và hít một hơi thật sâu đầy thỏa mãn. Dòng sông tầm thường từ Coreyville đến Cove chính là con đường huyết mạch mà ông thuộc làu nhất trên đời này. Dưới ánh nắng mùa hè, dòng nước vàng vọt bớt đi vẻ u ám, phản chiếu những mảng màu đỏ và trắng rực rỡ từ những ngôi nhà gỗ và chuồng trại chấm phá dọc theo bờ sông xa xa.

“Tôi cho rằng chẳng có phong cảnh ở vùng thôn quê nào có thể bì kịp với nơi này,” ông Opp tuyên bố từ chiều sâu của bề dày kinh nghiệm trường đời. “Anh hãy nhìn ánh nắng đang tuôn trào quanh mỏm cù lao kìa. Nó len lỏi qua từng tán cây rồi tràn lênh láng trên mặt nước hệt như thủy ngân vậy. Ồ, một ý tưởng tuyệt vời! Thật kinh ngạc, phải nói là đáng ngạc nhiên, khi những ý tưởng cứ thế tuôn trào trong đầu tôi một cách dễ dàng đến thế. Lẽ ra tôi phải làm nhà văn mới đúng; rất nhiều người đã nói vậy đấy. Này nhé, chẳng có ngày nào trong đời mà tôi lại không nghĩ ra được một bài thơ trong đầu.”

“Xí!” ông Fallows lẩm bẩm. “Tôi thà đọc mấy con số trên tàu kéo còn hơn là đọc thơ. Lão già Gusty ngày xưa cũng hay làm thơ, nhưng chẳng ai chịu in cho, thế là lão quyết định mở một tờ báo ở Cove để nhét đầy những vần thơ của mình vào đó. Lão mua cả một bộ thiết bị in ấn, bày biện nó trong xưởng mộc cũ của Pete Aker ở rìa thị trấn, ngay đối diện nhà lão. Nhưng ngặt nỗi chưa kịp ra báo thì lão đã lăn đắc kỳ tử. Đúng vậy đấy anh bạn; và bài thơ duy nhất của lão được in ra chính là bài thơ mà vợ lão đã cho khắc lên bia mộ của lão.”

Ông Opp hoàn toàn không lắng nghe. Với mái đầu trần và đôi môi hé mở, ông đang đắm chìm trong điểm yếu lớn nhất của mình. Phải thú nhận rằng, ông Opp vốn có thói quen say sưa đến độ quên trời đất, không phải từ nguồn men say bên ngoài, mà từ chính những ngụm tưởng tượng quá đà của bản thân. Để bào chữa, người ta có thể viện dẫn đến tố chất thiên tài, bởi ông quả thực là một thiên tài trong việc tạo ra thứ gì đó từ hư vô. Từ một tuổi thơ bất thường, một thời niên thiếu cô độc, và một giai đoạn trưởng thành luôn bị ám ảnh bởi thất bại, ông vẫn xoay sở để tạo dựng cho mình một sự nghiệp say đắm lòng người. Mỗi dự án nối tiếp nhau đều hiện lên trên chân trời của ông với đầy ắp những khả năng vĩ đại, và trước khi nó chìm vào quên lãng, một kế hoạch khác to tát và đầy ý nghĩa lại thế chỗ. Cuộc đời ông là một chuỗi những biến cố lớn, và qua những biến cố đó, lúc thì ông thấy mình là một thương gia sắc sảo, khi thì là một chuyên gia, đôi lúc lại là một nhà văn có tiếng, nhưng thường xuyên nhất vẫn là một nhà phát triển các dự án lớn, một nhà tài phiệt và một con người của công việc.

Trong lúc ông đang bận rộn khoan giếng dầu, sáng tác thơ ca và bán giày trong tâm tưởng, thì ông Fallows lại đang đăm đăm nhìn với vẻ kinh ngạc đầy mê hoặc vào một vật thò ra từ túi áo khoác của đối phương. Từ một gói giấy gói hàng màu nâu được bọc lơ đễnh, một lọn tóc vàng óng thò ra và cứ thế bập bềnh theo gió khiến ông Fallows rơi vào trạng thái tò mò đến tột độ.

Jimmy mải mê điều tra đến mức quên cả giữ tay lái, và chiếc xuồng lao vòng qua đầu cù lao với một cú giật mạnh đến nỗi ông Opp suýt ngã ngửa ra sau.

Ngay lúc đó, tay ông chạm phải gói giấy trong túi, và nhận ra nó đã bị tuột dây, ông vội vã tìm cách lén lút che giấu thứ bên trong. Cảm nhận được ánh mắt đầy dò xét của bạn đồng hành đang chiếu thẳng vào mình, ông ra vẻ phớt lờ có chủ ý, và tỏ ra dửng dưng trước những tiếng cười khúc khích ngầm cùng những cái nháy mắt đầy hiểu ý của ông Fallows.

Chẳng mấy chốc, khi bầu không khí đã trở nên vô cùng gượng gạo, ông Opp lên tiếng rằng ông đoán đám tang sẽ được tổ chức ở nhà thờ.

“Chắc là thế,” Jimmy miễn cưỡng đáp lại tiếng gọi của chiếc bánh lái trò chuyện. “Tôi dặn bọn trẻ chuẩn bị sẵn xe cho anh, cậu Ben và cô Kippy rồi đấy.”

“Tôi không nghĩ em gái tôi sẽ đến đâu,” ông Opp nói với vẻ đường bệ; “nó hiếm khi hoặc chẳng bao giờ bước chân ra khỏi nhà.”

“Chắc cậu Ben phải lo chăm sóc cho cô ấy rồi,” Jimmy nói; “cô ấy chắc chắn sẽ rất nhớ bố. Cả đời cụ chẳng bao giờ nhúng tay làm việc gì từ khi tôi biết cụ, nhưng cụ là một lão già hiền lành, điềm đạm, và cụ đối xử rất tử tế với tội nghiệp cô Kippy.”

“Cụ Moore là một quý ông,” ông Opp nói và thở dài.

“Cụ không còn họ hàng nào bên nhà cụ nữa à? Chẳng có ai ngoài hai anh em cùng mẹ khác cha các cậu sao?”

“Chỉ có thế thôi,” ông Opp đáp; “chỉ có tôi và Ben.”

“Trời! Khổ thân anh em các cậu phết nhỉ?”

Nhưng sự cảm thông ấy lại không đúng lúc, bởi lòng tự trọng của ông Opp đã bị chạm vào đúng chỗ ngứa.

“Em gái chúng tôi sẽ được lo lắng chu đáo,” ông nói, và câu chuyện lại chìm vào sự im lặng.

Ông Opp quay lại với những bảng giờ tàu và cuốn sổ tay mới, còn trong suốt quãng đường còn lại, Jimmy dồn hết tâm trí vào tay lái, thỉnh thoảng lại liếc nhanh về phía chiếc túi áo khoác của ông Opp.